Wegenbeheerplan- Bijlage 1 Wegenbeheerplan gemeente Boxtel 2026-2030
Tekst van het document
Wegenbeheerplan Gemeente Boxtel ‘Meerjarenplanning 2026 – 2030’ Gemeente Boxtel oktober 2025
Wegenbeheerplan Gemeente Boxtel ‘Meerjarenplanning 2026 – 2030’ Gemeente Boxtel oktober 2025
Colofon Opdrachtgever:
Gemeente Boxtel Markt 1 5281 AT Boxtel Projectleider
Dhr. P. Dokman
Opdrachtnemer:
Ingenieursbureau TBH BV Elleboogstraat 3a 5352 LP Deursen-Dennenburg www.tbh-info.nl T 0486-436607 KVK 50100556 Auteurs T. van Dijkhuizen & R. Hoefnagel
Datum vrijgave 20-10-2025
25-207-01 Ingenieursbureau TBH, Deursen-Dennenburg. ISO 9001 en VCA gecertificeerd Dit document is intellectueel eigendom van de opdrachtgever.
i
Inhoudsopgave Colofon i Inhoudsopgave .............................................................................................. ii 1. Inleiding ................................................................................................ 1 2. Kwantiteit ............................................................................................. 2 2.1. 2.2.
3.
Kwaliteit ................................................................................................ 4 3.1. 3.2. 3.3.
4.
Inspecties ........................................................................................................ 4 Inspectiecijfers ................................................................................................ 4 Beoordeling kwaliteit verhardingen ................................................................ 6
Ontwikkelingen .................................................................................. 9 4.1. 4.2. 4.3. 4.4.
5.
Kwantitatieve gegevens .................................................................................. 2 Wegtype .......................................................................................................... 3
Klimaatadaptatie ............................................................................................. 9 Energietransitie ............................................................................................... 9 Veranderende rol overheid ........................................................................... 10 Mobiliteitsvraagstukken................................................................................ 10
Financiële onderhoudsbehoefte .................................................12 5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5.
Algemeen ...................................................................................................... 12 De uitgangspunten ........................................................................................ 12 VAT-kosten .................................................................................................... 13 Basisplanning op korte termijn ..................................................................... 13 Cyclische planning op langere termijn .......................................................... 14
6. Conclusies / aanbevelingen ..........................................................17 Bijlage I Begrippenlijst ............................................................................... I Bijlage II Wegbeheersystematiek ............................................................ II Bijlage III Gedetailleerd overzicht meerjarenplanning ............ IV
ii
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
1.
Inleiding Artikel 16 van de Wegenwet1 verplicht wegbeheerders de hen toegewezen wegen in goede staat2 te houden en verantwoord te beheren. Voor gemeenten is het daarom van belang om de kwaliteit en de onderhoudsbehoefte van het beheerareaal te bepalen. De doelstelling van deze rapportage is het inzichtelijk maken van de kwaliteit en onderhoudskosten van de verhardingen in de gemeente Boxtel conform de CROW3-systematiek. Door het uitvoeren van een Globale Visuele Inspectie wordt inzicht gegeven in de conditie van het gehele wegennet waarna door middel van het wegbeheersystemen TBOR de kwaliteit is bepaald. De recente Globale Visuele Inspectie is in 2023 uitgevoerd door inspectiebureau Rimaxx. De opdracht voor het opstellen van de beheerrapportage is verleend aan ingenieursbureau TBH BV. De rapportage is opgesteld aan de hand van CROWpublicatie 147 ‘Wegbeheer 2011’, actualisatie 2019. Deze rapportage toetst de geïnspecteerde kwaliteit van wegverhardingen aan de richtlijnen en bepaalt met behulp van gedragsmodellen en waarschuwingsgrenzen de planjaren van onderhoud. Aan de hand van maatregelgroepen en maatregelen wordt een planning en begroting gegenereerd. In hoofdstuk twee wordt de kwantiteit (areaalgegevens) uiteengezet.
Hierbij gaat het om vragen als: Wat heeft de gemeente in beheer en waar bestaat dit uit? In hoofdstuk drie wordt de kwaliteit (resultaten van de Globale Visuele Inspectie) van het wegenareaal gepresenteerd. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de vraag: hoe ligt het wegennet erbij en hoe is de verdeling: voldoende, matig en onvoldoende? Hoofdstuk vier bevat de recente ontwikkelingen en enkele vraagstukken waarmee de gemeente Boxtel rekening dient te houden in de nabije toekomst. De financiële resultaten van de planningen worden in hoofdstuk vijf weergegeven. De conclusies en aanbevelingen zijn beschreven in hoofdstuk zes.
1 De Wegenwet regelt het onderhoud van wegen, de toegankelijkheid van openbare wegen en bevat enkele verplichtingen voor de
wegbeheerder. 2 In de Wegenwet wordt overigens niet nader gedefinieerd wat verstaan moet worden onder ‘in goede staat’ houden. 3 Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (CROW).
Ingenieursbureau TBH
blad 1 van 17
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
2.
Kwantiteit In dit hoofdstuk worden de kwantitatieve gegevens van de wegen in de gemeente Boxtel uiteengezet. De kwantitatieve gegevens beschrijven wat de gemeente in beheer heeft, de ouderdom van het beheerareaal en de hoeveelheid vierkante meters dat er van een bepaald wegtype aanwezig is.
2.1.
Kwantitatieve gegevens De oppervlakten uit het wegbeheerbestand zijn bepaald vanuit de administratieve gegevens. Dit zijn de oppervlakten en lengtes als opgenomen in het beheersysteem Gisib.
Figuur 2.1
Verdeling van areaal op basis van verharding weergegeven in % in de gemeente Boxtel (2023)
47%
Asfalt Beton
52%
Elementen
1%
De gemeente Boxtel heeft in totaal circa 2,09 miljoen vierkante meter aan verhardingen in beheer, hiervan is circa 52,36% procent asfaltverharding, 56,5% procent elementenverharding en 0,74% betonverharding.
Ingenieursbureau TBH
blad 2 van 20
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
2.2.
Wegtype Binnen het wegbeheer worden wegen ingedeeld in wegtypen. Dit zijn benamingen voor een weg met bepaalde kenmerken, die een aanduiding zijn voor de functie, het gebruik of het beheer van de weg.
Tabel 2.4
Indeling wegtypes
Wegtype
Benaming
Gebruiksfunctie
1 2
Hoofdwegennet Zwaar belaste weg
3
Gemiddeld belaste weg
4
Licht belaste weg
5
Weg in woongebied
6
Weg in verblijfsgebied
7
Fietspaden
Stadsautosnelweg en autoweg Dit zijn provinciale wegen, industriewegen of vergelijkbare wegen welke zwaar worden belast. Dit zijn drukke wegen in het buitengebied, industriewegen en de hoofdontsluitingswegen binnen de bebouwde kom. Dit zijn rustige wegen in het buitengebied en buurtontsluitingswegen binnen de bebouwde kom. Dit zijn alle woonstraten binnen de bebouwde kom, waaronder ook parkeerterreinen en inritten. Dit zijn wegen binnen de kom die gesloten zijn voor gemotoriseerd verkeer, zoals winkelerven, pleinen en voetpaden zowel binnen als buiten de kom. Dit zijn alle aanliggende of vrij liggende fietspaden binnen en buiten de kom.
In onderstaande tabel 2.5 is de procentuele verdeling van het wegenareaal naar wegtypen weergegeven. Tabel 2.5
Verdeling wegenareaal naar wegtypen in de gemeente Boxtel
Verdeling wegenareaal naar wegtype Wegtype Asfalt Elementen Beton Totaal Percentage 2 Zwaar belaste weg 48.931 8.704 116,249 57.751 2,77% 3 Gemiddeld belaste weg 349.358 39.287 900,213 389.545 18,66% 4 Licht belaste weg 217.443 25.435 2.737 245.614 11,76% 5 Weg in woongebied 203.192 594.363 3.468 801.023 38,37% 6 Weg in verblijfsgebied 25.837 404.131 1.552 431.520 20,67% 7 Fietspaden 134.491 21.229 6.578 162.298 7,77% Eindtotaal 979.252 1.093.150 15.351 2.087.753 .
Ingenieursbureau TBH
blad 3 van 20
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
3.
Kwaliteit In dit hoofdstuk wordt de onderhoudstoestand van het beheerareaal uiteengezet. De kwalitatieve gegevens hebben betrekking op de vertaling van de inspectiegegevens. De hoofdstukken twee en drie zijn van belang voor het opstellen van een onderhoudsplanning en begrotingen.
3.1.
Inspecties Om tot een kwaliteitsbeoordeling te komen zijn alle wegvakonderdelen geïnspecteerd. In het begin van 2023 is de conditie van de verhardingen in beeld gebracht door het uitvoeren van een Globale Visuele Inspectie. Dit betekent dat alle wegvakonderdelen bestaande uit asfalt, elementen en beton zijn beoordeeld op schades volgens CROW-publicatie 146 C. De belangrijkste schadebeelden zijn in onderstaande tabel weergegeven. Half- en onverharde wegen vallen niet binnen de scope. Om aan de hand van de inspectie 2023 toch een actueel beeld van de verhardingen te kunnen vormen is er in 2025 een maatregeltoets uitgevoerd. Bij een maatregeltoets wordt er bij de slechtst scorende wegen in het veld bepaald of de maatregel uit de basisplanning nog overeenkomt met de werkelijke situatie.
Tabel 3.1
Schadebeelden
Schadegroep Textuur Vlakheid Samenhang Waterdichtheid Diverse Klein onderhoud
3.2.
Asfalt Rafeling Dwarsonvlakheid Oneffenheden Scheurvorming Berm Afwatering Dwarsscheuren Dwarslassen Langslassen Gaten
Schade Elementen Dwarsonvlakheid Oneffenheden Berm Afwatering Gaten
Inspectiecijfers Tijdens de beoordeling wordt voor alle schadebeelden een schadebeoordeling de ernst van de schade gegeven, te weten: geen (G), lichte (L), matige (M) of ernstige (E) schade. Daarnaast wordt de omvang van de geconstateerde schade genoteerd in de cijfers 1 (= geringe), 2 (= enige) en 3 (= groot). De geïnspecteerde arealen wijken af van de in beheer zijnde oppervlakte zoals gepresenteerd in tabel 2.1, dit betreft nog geen 1 procent van het totale areaal. Dit verschil ontstaat omdat niet alle wegvakonderdelen geïnspecteerd kunnen worden. Dit is bijvoorbeeld het geval als er wegwerkzaamheden worden
Ingenieursbureau TBH
blad 4 van 20
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
uitgevoerd ten tijde van de weginspectie of wanneer de situatie buiten niet overeenkomt met het de beheerdata.
Tabel 3.2
Asfalt
Verdeling ernst van de schadebeelden in percentages (door afronding is de optelling niet altijd 100) Schadebeeld
Wegtype
G
L1
L2
L3
M1
M2
M3
E1
E2
E3
Rafeling
3 t/m 7
45,39%
13,23%
4,97%
5,41%
9,55%
2,64%
1,05%
10,19%
4,22%
3,35%
Dwarsonvlakheid
3, 6, 7
90,46%
4,64%
1,48%
1,54%
0,65%
0,37%
0,09%
0,77%
0,00%
0,00%
4, 5
95,63%
3,09%
0,30%
0,34%
0,00%
0,39%
0,25%
0,00%
0,00%
0,00%
3 t/m 6
86,35%
0,00%
0,00%
0,00%
4,70%
0,15%
0,00%
8,32%
0,48%
0,00%
7
61,90%
0,00%
0,00%
0,00%
29,90%
5,51%
0,29%
2,28%
0,13%
0,00%
6
65,11%
34,89%
0,00%
0,00%
0,00%
0,00%
0,00%
0,00%
0,00%
0,00%
48,84%
8,17%
1,77%
1,97%
12,17%
2,39%
0,20%
17,18%
5,79%
1,51%
56,34%
19,23%
0,00%
0,00%
0,00%
0,00%
0,00%
24,43%
0,00%
0,00%
3, 4, 5, 7
37,72%
6,67%
2,32%
0,09%
16,27%
0,73%
0,11%
23,40%
7,87%
4,81%
6, 7
75,32%
8,85%
6,92%
5,46%
2,34%
0,19%
0,68%
0,00%
0,00%
0,22%
3, 4, 5
70,43%
5,49%
4,72%
6,69%
5,24%
1,92%
2,89%
1,33%
0,94%
0,36%
3 t/m 6
30,72%
0,00%
0,00%
0,00%
26,59%
6,77%
0,63%
30,48%
4,40%
0,41%
37,03%
0,00%
0,00%
0,00%
38,43%
12,79%
0,10%
11,47%
0,18%
0,00%
6, 7
87,58%
0,00%
0,00%
0,00%
8,07%
0,30%
0,00%
3,49%
0,55%
0,00%
3, 4, 5
86,54%
0,00%
0,00%
0,00%
4,94%
0,87%
0,00%
6,19%
1,28%
0,18%
Oneffenheden
Scheurvorming 3, 4, 5, 7 Randschade
Elementen
Dwarsonvlakheid
Oneffenheden
6
7 Voegwijdte
In tabel 3.2 is de ernst-omvangcombinatie weergeven van de aangetroffen schadebeelden. Uit deze tabel valt op te maken dat rafeling, oneffenheden, scheurvorming en randschade in ernstige vorm vaker voorkomen op asfaltverhardingen. Bij elementenverhardingen komen oneffenheden in ernstige vorm vaker voor. Aan de kleuren in de tabel zijn de richtlijnen te herleiden, zie hiervoor figuur 3.1. De in rood aangegeven vlakken hebben de richtlijn met meer dan één klasse overschreden (kwaliteit D), de oranje met één klasse (kwaliteit C) en de gele vlakken liggen net voor de richtlijn (kwaliteit B), maar hebben wel de waarschuwingsgrens overschreden. De richtlijn4 is bepalend voor het inplannen van het onderhoud. De tabel hierboven betreft schadecijfers ten behoeve van de kwaliteit en het bepalen van groot onderhoud. De zorgelijke resultaten die hierboven zijn weergegeven zijn een gevolg van een jarenlang beleid op C-niveau. De 4
Voor het inzien van de richtlijnen en waarschuwingsgrenzen van schade aan asfalt-, elementen- en cementbetonverhardingen zie CROW-publicatie 147 ‘Wegbeheer 2011’, p. 20- 22.
Ingenieursbureau TBH
blad 5 van 20
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
verwachting is dat de schades in ernstige vorm de komende jaren alleen maar toenemen als gevolg van het huidige beleid.
Figuur 3.1
Relatie ernst-omvangcombinatie met planperiode/-jaar
3.3.
Beoordeling kwaliteit verhardingen Op basis van de inspectiegegevens is de kwaliteit van het wegenareaal bepaald. Zodra de richtlijn wordt overschreden dient er onderhoud plaats te vinden in de eerste twee planjaren. Wordt de richtlijn niet overschreden dan wordt op basis van gedragsmodellen en waarschuwingsgrenzen het planjaar van onderhoud bepaald. In de kwaliteitscatalogus van het CROW worden vijf verschillende schaalbalken gehanteerd die de kwaliteit van alle objecten van de openbare ruimte beschrijven. De schaalbalken variëren van zeer goed (A+) tot zeer slecht (D). De relatie met het wegbeheer wordt inzichtelijk gemaakt in figuur 3.2. In tabel 3.3 wordt de kwaliteit van verschillende verhardingssoorten gepresenteerd.
Ingenieursbureau TBH
blad 6 van 20
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
Figuur 3.2
Relatie beeldkwaliteit (CROW-publicatie 323) en technische kwaliteit (CROW-publicatie 146/147)
D Er is veel ernstige rafeling. De richtlijn van de CROW is met meer dan één klasse overschreden • Ernst: > 50% per m2 • Omvang: > 50% per 500m2
C Er is aanzienlijke rafeling. De richtlijn van de CROW is overschreden. • Ernst: 20 - 50% per m2 • Omvang: 50 - 100% per 500m2
B Er is enige rafeling. De waarschuwingsgrens is overschreden. • Ernst: 20 - 50% per m2 • Omvang: 30 - 50% per 500m2
A Er is lichte rafeling. Er is enige schade volgens de CROW. • Ernst: 5 - 20% per m2 • Omvang: 5 - 30% per 500m2
A+ Er is geen rafeling. • Ernst: < 5% per m2 • Omvang: < 5% per 500m2
Totaal
Beton
323 CROW CROW 146/147 Wegbeheer kwaliteitscatalogus
Elementen
Kwaliteitsoverzicht verhardingen 2023 in relatie tot CROW-publicatie 323
Asfalt
Tabel 3.3
A+ (zeer goed)
Er is geen schade
31,71% 48,84% 72,71% 40,98%
A (goed)
Er is enige schade
39,95% 34,23% 23,06% 36,83%
B (voldoende) C (onvoldoende) D (te slecht)
De waarschuwingsgrens is overschreden De richtlijn is overschreden (onderhoud binnen twee jaar noodzakelijk) De richtlijn is meer dan een klasse overschreden (onderhoudsachterstand)
10,77%
4,03%
0,40%
7,17%
7,49%
0,58%
0,25%
3,82%
10,07% 12,32%
3,47%
11,20%
Uit bovenstaande tabel blijkt dat het beheerareaal volgens landelijke richtlijnen in slechte staat verkeerd. Op 15,02% procent van het areaal dient binnen twee jaar groot onderhoud gepleegd te worden. De landelijke norm is dat ongeveer 5 tot 10 procent van het areaal zich in kwaliteit C of D bevindt. De gemeente Boxtel volgt niet de landelijke richtlijn met de ambitie om B-niveau te behalen als algemene kwaliteit. De gemeente Boxtel heeft de ambitie om te
Ingenieursbureau TBH
blad 7 van 20
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
beheren op C-niveau. De huidige algemene kwaliteit ligt op C-niveau, dit betekent dat het wegenareaal voldoet aan de het gestelde ambitieniveau.
Figuur 3.4
Kwaliteit wegverhardingen na maatregeltoets 2025
Inspectiegegevens na maatregeltoets 2025 A+
4%
A
B
C
D
11%
7%
41%
37%
Uit bovenstaande cirkeldiagram is op te maken dat de gemeente Boxtel afwijkt van de landelijke norm waarbij 5 tot 10 procent tot kwaliteit C of D behoort.
Ingenieursbureau TBH
blad 8 van 20
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
4.
Ontwikkelingen
4.1.
Klimaatadaptatie Klimaatverandering heeft aanzienlijke gevolgen voor het wegbeheer, omdat veranderingen in het klimaat directe en indirecte invloeden hebben op de infrastructuur. Denk hierbij aan temperatuurschommelingen waardoor wegen van asfalt en beton vaker uitzetten en krimpen. Hierdoor ontstaan er aanzienlijk meer schades waardoor de kwaliteit van de wegen steeds verder afneemt. Ook de steeds extremere weersomstandigheden spelen mee in de afname van het kwaliteitsbeeld van het wegenareaal. Een voorbeeld hiervan is hevige aanhoudende regenval waardoor wegen blank komen te staan voor een langere periode. Hierdoor zijn wegen onbegaanbaar en kan de fundering beschadigd raken. Ook leidt stilstaand water op wegen tot versnelde degradatie van het wegoppervlak. De gemeente Boxtel wil inspringen op de klimaatverandering door wegen en infrastructuur klimaat adaptief in te richten. Dit betekent dat er meer rekening wordt
gehouden
met
meer
temperatuurschommelingen,
extreme
weersomstandigheden en andere veranderende klimaatomstandigheden. Hiervoor de gemeente een percentage aangehouden dat wordt opgeteld bij de onderhoudsbegrotingen. Bij het opstellen van de onderhoudsbegrotingen heeft de gemeente Boxtel rekening gehouden met een percentage van 15 procent ten behoeve van klimaatadaptatie.
4.2.
Energietransitie De energietransitie, die de verschuiving van fossiele brandstoffen naar duurzame energiebronnen omvat, heeft flinke gevolgen voor het wegbeheer de komende jaren. Enkele voorbeelden hiervan zijn: •
Aanpassing infrastructuur voor EV’s (elektrische voertuigen) en netwerkintegratie voor de laadstations.
•
Gewichtsverdeling, elektrische voertuigen zijn over het algemeen zwaarder dan voertuigen met een brandstofmotor. Dit heeft invloed op de slijtage van wegen en vereist aanpassingen in het wegontwerp en materiaalgebruik om de verhoogde belasting aan te kunnen.
•
Netcongestie is een soort filevorming in het huidige elektriciteitsnet. Dit betekent dat er momenten zijn dat er meer elektriciteit gevraagd wordt dan het elektriciteitsnet aankan. Doordat de netcongestie alleen maar toeneemt zullen de nutsbedrijven de komende jaren het elektriciteitsnet
Ingenieursbureau TBH
blad 9 van 20
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
moeten verzwaren. Echter zal de netcongestie tot grofweg 2030 alleen maar toenemen. Dit heeft aanzienlijke gevolgen voor het wegbeheer aangezien veel van de kabels en leidingen langs en/of onder de weg liggen. Er zal veel afstemming plaats moeten gaan vinden tussen deze werkzaamheden en onderhoudswerkzaamheden aan wegen. Degeneratiekosten worden ook steeds minder makkelijk betaald als gevolg van de netcongestie. Het is minder vanzelfsprekend door de grootschaligheid van het onderhoud aan kabels en leidingen. De energietransitie vereist aanzienlijke aanpassingen in het wegbeheer, van infrastructuur en onderhoud tot regelgeving en financiering. Door proactief te plannen en te investeren in duurzame oplossingen, kan de gemeente Boxtel bijdragen aan een soepelere overgang naar een duurzamer transportsysteem en tegelijkertijd de kwaliteit en veiligheid van de wegen verbeteren.
4.3.
Veranderende rol overheid De rol van de overheid verandert de laatste jaren steeds meer, de overheid verschuift steeds meer van een traditionele beheerder naar een regisseur en facilitator
van
mobiliteit.
Overheden
betrekken
burgers
en
andere
belanghebbende steeds meer bij besluitvorming over projecten, wat kan leiden tot betere afstemming op de behoeften van de gemeenschap. Veel burgers zetten zich in voor de publieke zaak, in hun eigen buurt, in verenigingen of als vrijwilliger op andere plekken in de samenleving. De overheid moet dat als uitgangspunt nemen en de burgers de ruimte geven. Dit geldt overigens ook voor de informatievoorziening van de overheid, de samenleving vraagt steeds vaker om openbaarheid van gegevens. Dit slaat ook op het wegbeheer, een voorbeeld is het openbaar maken van de kwaliteit van het wegenareaal en het mee laten denken in onderhoudsprojecten. De veranderende rol van de overheid in het wegbeheer vraagt om een adaptieve en proactieve aanpak, waarbij samenwerking, innovatie en duurzaamheid centraal staan. Door te fungeren als regisseur en facilitator kan de overheid effectief inspelen op de dynamische ontwikkelingen binnen mobiliteit en infrastructuur, wat leidt tot een robuuster en toekomstbestendig wegennetwerk.
4.4.
Mobiliteitsvraagstukken Gemeentelijk wegbeheer staat voor diverse mobiliteitsvraagstukken die variëren van verkeersveiligheid en infrastructuuronderhoud tot duurzaamheid en technologische innovatie. Enkele van de belangrijke vraagstukken zijn:
Ingenieursbureau TBH
blad 10 van 20
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
•
Verkeersveiligheid, de elektrische fiets is niet meer weg te denken uit het straatbeeld. Echter brengt dit wel een gevaar met zich mee, de elektrische fiets is over het algemeen sneller dan de conventionele fiets, daarnaast brengt deze andere calamiteiten met zich zoals brand en het lekken van accu’s na ongevallen. De huidige infrastructuur is hier nog niet overal op aangepast waardoor het risico op ongevallen altijd op de loer ligt.
•
Verkeerscongestie, het wordt steeds drukker op de weg. Ook binnen de gemeente
Boxtel
is
goed
te
zien.
Enkele
manieren
om
verkeersopstoppingen zijn; dynamisch verkeersmanagement, slimme verkeerslichten en het bevorderen van alternatieve vervoersmiddelen. •
Kostenbeheersing, de komende periode zal er bezuinigd moeten. Dit terwijl te zien is dat de kwaliteit van het wegenareaal landelijk gezien aan het afnemen is. Een groot aantal wegen, dat in de jaren 60 en 70 zijn aangelegd, naderen het einde van levensduur. Dit betekent dat de wegen aan vernieuwing toe zijn. Echter zijn daar niet altijd de financiële middelen voor, een oplossing hiervoor is het uitvoeren van levensduur verlengende maatregelen. Een voorbeeld is het vervangen van deklaag en tussenlaag in plaats van het volledig vervangen van de gehele constructie inclusief fundering. Voor elementen zou het vervangen van de bestrating een levensduur verlengende maatregel kunnen zijn.
De mobiliteitsvraagstukken waarmee gemeentelijk wegbeheer te maken heeft, zijn divers en complex. Door een integrale benadering te hanteren die verkeersveiligheid, infrastructuuronderhoud, duurzaamheid, technologische innovatie en participatie combineert, kan de gemeente Boxtel een robuust en toekomstbestendig mobiliteitssysteem ontwikkelen dat voldoet aan de behoeften van hun inwoners en bijdraagt aan een hogere levenskwaliteit.
Ingenieursbureau TBH
blad 11 van 20
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
5.
Financiële onderhoudsbehoefte
5.1.
Algemeen Met behulp van het beheerpakket TBOR is de financiële onderhoudsbehoefte voor de periode 2026 – 2030 bepaald. Op basis van de kwantitatieve en kwalitatieve gegevens worden de onderhoudsmaatregelen, inclusief de kosten, bepaald.
5.2.
De uitgangspunten Bij het bepalen van het wegenonderhoud worden de volgende uitgangspunten gehanteerd: •
De meerjarenplanning houdt geen rekening met toekomstige areaaluitbreidingen.
•
Het moment van uitvoeren wordt gepland op basis van de geconstateerde schades die de richtlijn benaderd of overschrijd.
•
Bij vernieuwing van het verhardingsmateriaal wordt dezelfde materiaalsoort aangehouden er wordt geen rekening gehouden met herinrichting o.i.d.
•
Er is geen rekening gehouden met externe invloeden als werkzaamheden
aan
kabels
omstandigheden.
Hiervoor
en
leiding
worden
en
klimatologische
degeneratievergoedingen
beschikbaar gesteld aan de gemeente door de nutsbedrijven. •
In de eenheidsprijzen zijn ook de tijdelijke verkeersmaatregelen en de aannemerskosten,
te
weten:
uitvoeringskosten,
algemene
bedrijfskosten en winst en risico, verwerkt. •
De eenheidsprijzen zijn exclusief BTW, voorbereiding, administratie en toezicht. Ten behoeve van VAT-kosten en klimaatadaptatie is er een percentage opgenomen dat bovenop de onderhoudskosten wordt geteld.
Naast de bovengenoemde uitgangspunten wordt het onderhoud bepaald conform de CROW-systematiek. In bijlage II is deze systematiek in het kort uiteengezet.
DOEL VAN DE ONDERHOUDSSTRATEGIE
Het doel van de gehele onderhoudsstrategie is om verhardingen in een redelijke tot goede onderhoudstoestand te brengen en te houden, dusdanig dat geen enkele verharding in een onderhoudstoestand ‘onvoldoende’ verkeert of komt te verkeren. Hiermee worden onveilige verkeerssituaties vermeden en vindt er geen kapitaalsvernietiging plaats. Het is de taak van de wegbeheerder om de kwaliteit
Ingenieursbureau TBH
blad 12 van 20
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
en veiligheid van de wegen te waarborgen, zodat de kans op ongelukken en aansprakelijkheid wordt beperkt.
PRIORITEITEN
Prioriteiten beginnen een rol te spelen vanaf het moment dat er, om wat voor reden dan ook, in de basisplanning binnen de planperiode wordt geschoven. Het stellen van prioriteiten bij het verschuiven wil zeggen dat het uitvoeren van onderhoud voor het ene wegvakonderdeel belangrijker is dan voor het andere.
5.3.
VAT-kosten De kosten ten behoeve voor de voorbereiding, administratie en toezicht, ook wel VAT-kosten
genoemd,
worden
normaliter
niet
meegenomen
in
de
eenheidsprijzen van de onderhoudsbegrotingen. De gemeente Boxtel neemt deze echter wel mee in hun begrotingen voor de komende jaren. Er is een percentage van 20 procent opgenomen ten behoeve van de VAT-kosten op basis van het landelijk gemiddelde. De gemeente Boxtel gaat de komende twee jaar de VAT-kosten beter in de gaten houden om in het volgende wegenbeheerplan een accurater percentage aan te houden.
5.4.
Basisplanning op korte termijn In de basisplanning voor de planperiode 2026 – 2030 wordt op basis van de huidige kwaliteit en binnen de technisch toelaatbare grenzen het onderhoud bepaald en gepland. Dit houdt in dat de planning en begroting worden gepland op basis van de technische noodzaak. Onderstaande tabel bevat een basisplanning op C-niveau.
Tabel 5.1
Overzicht kosten op basis van de gemuteerde basisplanning 2026-2030 op C-niveau
Gemuteerde basisplanning 2026-2030 Planjaar
Elementen Cementbeton
Subtotaal
2026
€ 1.782.797
Asfalt
€ 2.644.077
€ 863
€ 4.427.736
€ 885.547
€ 664.160
€ 5.977.444
2027
€ 1.355.901
€ 161.765
€ 886
€ 1.518.551
€ 303.710
€ 227.783
€ 2.050.044
2028
€ 682.408
€ 682.408
€ 136.482
€ 102.361
€ 921.250
2029
€ 459.430
€ 693.135
€ 91
€ 1.152.655
€ 230.531
€ 172.898
€ 1.556.085
2030
€ 38.393
€ 38.393
€ 7.679
€ 5.759
€ 51.831
€ 1.839 € 7.819.744
€ 1.563.949
€ 368 € 1.563.949
€ 312.790
Eindtotaal Gemiddeld per jaar
€ 4.318.929 € 3.498.976 € 863.786
€ 699.795
VAT-kosten (20%) Klimaatadaptatie (15%)
Eindtotaal
€ 1.172.962 € 10.556.654 € 234.592
€ 2.111.331
Naast de kosten voor het uitvoeren van het onderhoud heeft de gemeente ook te maken met VAT-kosten (Voorbereiding, Administratie en Toezicht) en klimaatadaptatie. Hiervoor is een percentage opgenomen op basis van het Ingenieursbureau TBH
blad 13 van 20
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
jaarlijkse onderhoudsbedrag, voor de VAT-kosten is een percentage van 20 procent opgenomen en voor klimaatadaptatie is dit 15 procent. Gemiddeld komt het jaarlijkse bedrag voor de VAT-kosten neer op 312.790 euro en voor klimaatadaptatie is jaarlijks een gemiddelde van 234.592 euro berekend. Hiermee komt het totaal neer op 2.111.331 euro per jaar.
5.4.1.
Klein onderhoud Tijdens het uitvoeren van de Globale Visuele Inspectie is het klein onderhoud opgenomen. Klein onderhoud bevat alle schades die ernstig zijn, maar waarvan de omvang te gering is om als schade te noteren. Als er te weinig geld beschikbaar is voor groot onderhoud heeft dit direct effect op het klein onderhoud. Het benodigde bedrag voor het klein onderhoud wordt bepaald door een vast percentage van het grootonderhoud per type verharding aan te houden. Op basis van tabel 5.3 zijn de jaarlijkse kosten van het klein onderhoud bepaald op 174.892 euro.
Tabel 5.3
Kosten klein onderhoud voor de jaren 2026-2030
Kosten per jaar Verharding Groot onderhoud Percentage Klein onderhoud Asfalt
€ 863.786
8,5%
€ 73.422
Elementen
€ 699.795
14,5%
€ 101.470
Tijdens de uitvoering van de tweejaarlijkse weginspectie wordt het klein onderhoud grafisch opgenomen en wordt het aantal schades en de omvang hiervan genoteerd. Vervolgens wordt hiervan een kaart gegenereerd die de gemeente gebruikt om het klein onderhoud uit te voeren. Daarnaast komen er ook meldingen van burgers en gebruikers binnen.
5.5.
Cyclische planning op langere termijn Het benodigde budget voor de planperiode 2026 – 2030 is gebaseerd op actuele kwaliteit. Voor de jaren na 2030 wordt gewerkt met beheerstrategieën, in het cyclisch onderhoud. Een beheerstrategie beschrijft het onderhoud dat wordt verwacht in de periode tussen aanleg en rehabilitatie (opnieuw aanleggen) en geeft de daarbij horende kosten aan. In de beheerstrategie zijn de verschillende maatregelen gedefinieerd, die naar verwachting gedurende de levensduur van een constructie worden uitgevoerd.
Ingenieursbureau TBH
blad 14 van 20
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
Tabel 5.5
Voorbeeld berekening cyclische levensduur asfalt en elementen op B niveau
Asfalt, wegtype 3 Jaar van onderhoud Onderhoudsmaatregel
Prijs per m²
12 Dunne deklaag
€
17,28
22 Overlagen
€
45,43
32 Dunne deklaag
€
17,28
40 Rehabilitatie
€
191,71
Totaal exclusief rehab.
€
80,00
Totaal inclusief rehab.
€
271,71
Per jaar exclusief rehab.
€
2,00
Per jaar inclusief rehab.
€
6,79
Elementen, wegtype 7 Jaar van onderhoud Onderhoudsmaatregel
Prijs per m²
20 Plaatselijk hertegelen (30%) €
6,73
32 Plaatselijk hertegelen (30%) €
6,73
44 Plaatselijk hertegelen (30%) €
6,73
54 Rehabilitatie
€
93,54
Totaal exclusief rehab.
€
20,20
Totaal inclusief rehab.
€
113,74
Per jaar exclusief rehab.
€
0,37
Per jaar inclusief rehab.
€
2,11
De uitgangspunten voor de basisberekening zijn:
Tabel 5.6
•
Het beheerareaal van de gemeente per wegtype;
•
de ondergrond;
•
een kwalitatief gemiddeld opgebouwd wegennet;
•
geen achterstallig onderhoud;
•
inclusief algemene kosten, uitvoeringskosten, winst en risico (18%);
•
exclusief Voorbereiding, Administratie en Toezicht (VAT);
•
inclusief verkeersmaatregelen;
•
exclusief indexaties en prijsverhogingen voor de toekomst.
Cyclisch onderhoud asfalt 2031-2041
Planjaar 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039
Ingenieursbureau TBH
Totaal asfalt (excl. Rehab) € 939.729 € 1.777.061 € 524.592 € 721.599 € 293.190 € 567.300 € 791.517 € 207.390 € 443.024
Maatregelen asfalt Rehabilitatie € 194.169 € 2.469.807 € 1.306.105 € 1.529.010 € 3.034.437 € 1.053.580 € 1.049.059 € 692.034 € 261.086
Totaal Asfalt € 1.133.898 € 4.246.868 € 1.830.696 € 2.250.609 € 3.327.627 € 1.620.879 € 1.840.576 € 899.424 € 704.111
blad 15 van 20
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
2040 2041 Totaal Gem. per jaar
Tabel 5.7
€ € € €
362.664 264.008 6.892.074 626.552
€ 579.969 € 960.815 € 13.130.071 € 1.193.643
€ 942.633 € 1.224.823 € 20.022.145 € 1.820.195
Cyclisch onderhoud elementen 2031-2041
Planjaar 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 Totaal Gem. per jaar
Tabel 5.8
Maatregelen elementen Totaal elementen (excl. Rehab) Rehabilitatie Totaal elementen € 258.167 € 1.542.232 € 1.800.399 € 330.743 € 1.706.308 € 2.037.051 € 351.309 € 1.820.127 € 2.171.437 € 178.127 € 1.200.665 € 1.378.792 € 412.774 € 837.544 € 1.250.319 € 281.462 € 1.165.824 € 1.447.286 € 687.635 € 532.434 € 1.220.069 € 133.648 € 1.125.050 € 1.258.698 € 361.466 € 1.939.540 € 2.301.006 € 589.682 € 3.022.404 € 3.612.086 € 237.749 € 1.417.040 € 1.654.789 € 3.822.762 € 16.309.170 € 20.131.932 € 347.524 € 1.482.652 € 1.830.176
Cyclisch onderhoud cementbeton 2031-2041
Planjaar 2031 2032 2033 2034 2035 2036 2037 2038 2039 2040 2041 Totaal Gem. per jaar
Ingenieursbureau TBH
Maatregelen cementbeton Totaal cementbeton (excl. Rehab) Rehabilitatie Totaal cementbeton € 134 € 134 € 379 € 285.908 € 286.287 € 300 € 300 € € € 4 € 7.440 € 7.444 € € € 14 € 4.510 € 4.524 € 366 € 366 € 706 € 706 € 961 € 49.480 € 50.441 € € 134 € 134 € 2.864 € 347.472 € 350.336 € 260 € 31.588 € 31.849
blad 16 van 20
25-207-01
Wegenbeheerplan gemeente Boxtel meerjarenplanning 2026 – 2030
6.
Conclusies / aanbevelingen De gemeente Boxtel heeft in totaal circa 2,1 miljoen vierkante meter aan wegenareaal in beheer, hiervan is circa 47% procent asfaltverharding, 52% procent elementenverharding en 1% betonverharding. De gemeente hanteert momenteel het streefniveau C. Op basis van de resultaten en berekeningen heeft het wegenareaal binnen de gemeente Boxtel een algemeen kwaliteitsniveau C. Vanuit de gemuteerde basisplanning is een gemiddeld bedrag van 2,1 miljoen euro per jaar nodig voor de periode van 2026-2030 inclusief VAT-kosten en kosten ten behoeve van klimaatadaptatie. Voor het klein onderhoud is een jaarlijks bedrag van 174.892 euro berekend voor de komende vijf jaar. Hiermee zal de gemeente rekening moeten met het berekenen van de voorziening. De gemeente Boxtel zal de komende tijd belangrijke prioriteiten moeten stellen om het onderhoud uit te kunnen voeren. Het advies is om het achterstallige onderhoud zo snel mogelijk uit te voeren. Op basis van de cyclische berekeningen, 2031 en verder, is een jaarlijks bedrag van ongeveer 974.336 euro nodig voor het groot onderhoud (exclusief rehabilitatie) om kwaliteitsniveau C te behalen, inclusief rehabilitaties komt dit neer op 3.7 miljoen euro per jaar.
Ingenieursbureau TBH
blad 17 van 20
Bijlage I
Begrippenlijst
Begroting
De jaarlijkse onderhoudskosten behorend bij een onderhoudsplanning.
Beheergegevens
Verzamelde gegevens (zowel t.a.v. kwantiteit als kwaliteit) van een verhardingsfunctie (rijbaan, voetpad, et cetera).
CROW
Stichting Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek (Horaplantsoen 18, Ede, Postbus 37, Postcode 6710 BA Ede). De methodiek van rationeel wegbeheer is beschreven in Publicatie 147: 'RATIONEEL WEGBEHEER'. Deze publicatie bestaat uit de volgende delen: A. Toelichting op de handleiding; B. Handleiding; C. Schadecatalogus: VISUELE INSPECTIE.
Gedragsmodel
Voorspellingsmodel waarin het kwaliteitsverloop van een schadebeeld in de tijd wordt beschreven.
Groot onderhoud
Onder groot onderhoud vallen de onderhoudsmaatregelen die periodiek worden uitgevoerd. De maatregelen betreffen het tegengaan van structurele achteruitgang van de kwaliteit van de verharding en het handhaven van de oppervlakte eigenschappen op een acceptabel niveau. Groot onderhoud wordt planmatig opgesteld.
Inspectiegegevens
Gegevens waarmee de kwaliteit van het object beschreven wordt.
Kwaliteitsnorm
Objectieve maat voor ‘kwaliteit’, absoluut (bijvoorbeeld: ‘maximaal 2 stuks hondenpoep per 100 strekkende meter’) dan wel relatief (bijvoorbeeld: ‘minder dan 5% van de palen in een damwand wijkt in lijn af van de rest’).
Norm
Waarde die een wegkenmerk tenminste moet hebben om de kwaliteit (en daarmee de veiligheid en het rijcomfort) van de weg niet in gevaar te laten komen.
Rafeling
Schadebeeld vallende onder de schadegroep textuur dat het verdwijnen van mineraal aggregaat (grind, zand, steenslag) uit het verhardingsoppervlak van asfaltverhardingen beschrijft.
Reconstructie
Een reconstructie is een wijziging in de constructie (ten behoeve van het verbeteren van de draagkracht van de weg).
Rehabilitatie
Rehabilitatie is een maatregel die getroffen moet worden als een weg aan het einde van zijn levensduur is. Het betreft hier dus een totale vervanging van de constructie.
Schadebeeld
Bepaalde zichtbare, typerende vorm waarin schade aan een verharding aan de dag treedt.
TBOR
Totaal Beheer Openbare Ruimte, een beheersysteem dat is ontwikkeld door Ingenieursbureau TBH waarin het mogelijk is om een onderhoudsplanning te genereren en de kwaliteiten te bepalen van de wegvakonderdelen.
Ingenieursbureau TBH
blad I van IV
Bijlage II
Wegbeheersystematiek Aan het eind van de jaren 1970 zijn de eerste stappen naar een landelijke wegbeheersystematiek gemaakt. In de jaren 1980 kwam een eerste publicatie van het CROW over een landelijke normering van het wegbeheer. Op basis van deze systematiek is het eerste geautomatiseerde wegbeheersysteem ontwikkeld en zijn de diverse wegbeheerders - provincies, waterschappen en gemeenten gaan werken met de systematiek en de geautomatiseerde wegbeheersystemen. De belangrijkste reden om gebruik te maken van deze systematiek is dat de wegbeheerders te maken kregen met onder andere grootschalige uitbreidingen van het beheerareaal, bezuinigingen en vragen vanuit de politiek. In de jaren 1990 hadden de meeste wegbeheerders de beschikking over een wegbeheersysteem en kwam op basis van ervaring behoefte aan aanpassing van de landelijk erkende CROW-systematiek. Hierop zijn door het CROW diverse werkgroepen opgericht en is de wegbeheermethodiek vernieuwd. De vernieuwde wegbeheermethodiek is begin 2002 geïntroduceerd en in 2005 en 2011 geactualiseerd. De hoofdonderdelen van de systematiek zijn weergegeven in onderstaande figuur.
Figuur II.6.1
Wegbeheerproces
Gegevensbestand
• Kwantitatieve gegevens • Geografische informatie • Wegvakken • Wegvakkenonderdelen • Oppervlakten • Verhardingssoortten • Kwalitatieve gegevens • Globale visuele inspectie
Basisplanning [1-5 jaar]
• Richtlinen CROW • Gedragsmodellen • Waarschuwinggrenzen • Eenheidsprijzen • Maatregeltoets
Budgetplanning
• Beschikbaar budget • Prioritering
Beheerkosten lange termijn • Streefkwaliteit • Onderhoudscycli [> 5 jaar]
Presentatie resultaten
• Wegbeheerrapportage • Presentatietekeningen
Systematiek De systematiek is opgezet om antwoord te geven op vragen vanuit de politiek of de maatschappij. Dit betekent dat de wegbeheerder vragen, zoals; “Wat beheer Ingenieursbureau TBH
blad II van IV
ik?, Hoe is de complete toestand van het beheerareaal?, Wat zijn de kosten voor verantwoord beheer?, Wanneer wordt onderhoud uitgevoerd?” moet kunnen beantwoorden. Om schematisch weer te geven hoe de relatie is tussen alle noodzakelijke gegevens binnen de systematiek zijn figuur II.3 ‘Relatie wegbeheergegevens tot en met het eindresultaat’ globaal weergegeven. Figuur II.3
Relatie beheergegevens tot het eindresultaat
BEHEERGEGEVENS
Kwantiteit (vaste gegevens)
Kwaliteit (variabele - en inspectiegegevens)
ONDERHOUDSSTRATEGIE
CROW- Publicatie 323
Ervaringen wegbeheerder
Eenheidsprijzen
OPSTELLEN PLANNING
Toetsing aan kwalificatie van schades
RESULTATEN
Maatregelentoets gepland onderhoud (1-2 jaar)
Alternatieven bij beschikbaar budget
De planning evenals de resultaten vormen de basis voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke verhardingen. De beheergegevens kunnen zoals aangegeven dienen voor het opstellen van jaarlijks onderhoudsprogramma, meerjaren onderhoudsplanning, beleid en strategische beheer.
Ingenieursbureau TBH
blad III van IV
Bijlage III Gedetailleerd overzicht meerjarenplanning
Maatregelen asfalt Maatregelen elementen Maatregelen cementbeton Eindtotaal Planjaar Totaal asfalt (excl. Rehab) Rehabilitatie Totaal Asfalt Totaal excl. Rehab Rehabilitatie Totaal elementen Totaal excl. Rehab Rehabilitatie Totaal cementbeton Totaal excl. Totaal incl. 2031 € 939.729 € 194.169 € 1.133.898 € 258.167 € 1.542.232 € 1.800.399 € 134 € 134 € 1.198.030 € 2.934.431 2032 € 1.777.061 € 2.469.807 € 4.246.868 € 330.743 € 1.706.308 € 2.037.051 € 379 € 285.908 € 286.287 € 2.108.183 € 6.570.206 2033 € 524.592 € 1.306.105 € 1.830.696 € 351.309 € 1.820.127 € 2.171.437 € 300 € 300 € 876.201 € 4.002.433 2034 € 721.599 € 1.529.010 € 2.250.609 € 178.127 € 1.200.665 € 1.378.792 € € € 899.726 € 3.629.401 2035 € 293.190 € 3.034.437 € 3.327.627 € 412.774 € 837.544 € 1.250.319 € 4 € 7.440 € 7.444 € 705.968 € 4.585.390 2036 € 567.300 € 1.053.580 € 1.620.879 € 281.462 € 1.165.824 € 1.447.286 € € € 848.761 € 3.068.166 2037 € 791.517 € 1.049.059 € 1.840.576 € 687.635 € 532.434 € 1.220.069 € 14 € 4.510 € 4.524 € 1.479.165 € 3.065.169 2038 € 207.390 € 692.034 € 899.424 € 133.648 € 1.125.050 € 1.258.698 € 366 € 366 € 341.405 € 2.158.488 2039 € 443.024 € 261.086 € 704.111 € 361.466 € 1.939.540 € 2.301.006 € 706 € 706 € 805.196 € 3.005.822 2040 € 362.664 € 579.969 € 942.633 € 589.682 € 3.022.404 € 3.612.086 € 961 € 49.480 € 50.441 € 953.307 € 4.605.160 2041 € 264.008 € 960.815 € 1.224.823 €
237.749 € 1.417.040 € 1.654.789 € € 134 € 134 € 501.757 € 2.879.746 Totaal € 6.892.074 € 13.130.071 € 20.022.145 € 3.822.762 € 16.309.170 € 20.131.932 € 2.864 € 347.472 € 350.336 € 10.717.700 € 40.504.413 Gem. per jaar € 626.552 € 1.193.643 € 1.820.195 € 347.524 € 1.482.652 € 1.830.176 € 260 € 31.588 € 31.849 € 974.336 € 3.682.219
Ingenieursbureau TBH
blad IV van IV