Vaststellen omgevingsvisie Boxtel en omgevingseffectrapportage- Bijlage 1 Nota beantwoording zienswijzen

Indiener benoemd dat op de kaart de sportclusters ingetekend staan. Deze kaart geeft de visie voor 2040 weer. Voor zover indiener kan zien, zijn de sportclusters op de huidige locatie gepositioneerd. Indiener vraagt of dit klopt. Indiener is van mening dat, gezien de perikelen rond De Braken, dit niet correct is. Indiener vraagt zich af of het de visie van de gemeente is dat dit ook de gewenste locaties in 2040 zijn. Antwoord: Het klopt dat de huidige sportclusters op de kaart ingetekend zijn. Als een sportcluster op termijn verplaatst / verdwijnt is dit een aanleiding om de omgevingsvisie op dat punt te actualiseren. Met sportclusters bedoelen we verschillende terreinen van sportverenigingen en niet één enkele voorziening zoals de Braken of het Dommelbad. Symbool zoekgebied windmolens op de Omgevingsvisiekaart Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1346053

Indiener benoemd dat op de kaart van pagina 27 een ander symbool voor ‘zoekgebied windmolens' staat dan op de kaart op pagina 23 bij ‘Scenario 2: Boxtel als werk- en woongemeente van de regio’. Dit is volgens indiener inconsistent. Het op pagina 23 gehanteerde symbool is volgens indiener duidelijker en heeft de voorkeur. Indiener verzoekt dit consistent te maken.

23

Antwoord: Voor het zoekgebied voor windenergie is op de kaart van de scenario’s inderdaad een ander symbool gebruikt. Er is bewust gekozen voor een ander symbool op de kaart van de ontwerp omgevingsvisie. Zo wordt meer het gebied geaccentueerd. Tekst leidend, t.o.v. de kaart Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1346053

Indiener benoemd dat op pagina 27 van OOB staat: ‘Een deel van de uitgangspunten is uitgewerkt in ruimtelijke keuzes die voor een groot deel op de kaart zijn ingetekend. Hoewel de tekst leidend is, laat de kaart in één oogopslag zien wat we willen met onze omgeving op de lange termijn.’ Indiener vraagt zich af welke betekenis toe te kennen aan de ‘de tekst is leidend’ in bovenstaand citaat: 1. In het geval tekst en kaart niet met elkaar in overeenstemming zijn, dan is de tekst leidend, en/of 2. Indien iets op kaart vermeld staat, waar in de tekst niets over gezegd wordt, dan is datgene wat op de kaart staat: a. rechtsgeldig en bindend; b. alleen illustratief en verder niet bindend of rechtsgeldig; c. niet relevant. 3. In het WBL (Woningbouwlocaties Liempde 2025-2025, gepubliceerd mei 2015) werd op pagina 17 m.b.t. Locatie Kerkheiseweg-Boxtelseweg (het huidige plan Kerkweide-Oost en -West) vermeld ‘Zo kunnen 15-20 woningen worden gerealiseerd’. De bijbehorende schetsen/kaarten toonden een woningaantal, dat varieerde tussen 24 en 38 woningen. Uiteindelijk werd de inhoud van dit visieachtige document op dit punt volledig terzijde geschoven. Er komen bijna 60 woningen op dit terrein. a. Kan dit in de toekomst met de Omgevingswet ook zo gebeuren? b.

Hoe moet een WBL-achtig document in de Omgevingswet gepositioneerd worden?" Antwoord: Met de tekst is leidend wordt bedoeld dat in de tekst de omgevingsvisie wordt beschreven. Een aantal zaken die in de tekst benoemd worden zijn visueel gemaakt op de kaart. Niet alles is visueel duidelijk vorm te geven, vandaar tekst is leidend. U vraagt of in de toekomst uiteindelijke aantallen te bouwen woningen op een specifieke locatie af kunnen wijken van eerdere documenten, zoals een visie. Het antwoord daarop is ja. In visies en voorbereidende stukken voor concrete woningbouwlocaties wordt vaak een eerste inschatting gemaakt van het aantal te realiseren woningen. Bij de verdere uitwerking ontstaat meer gedetailleerd inzicht in de mogelijkheden. Dat hangt bijvoorbeeld ook samen met het type te bouwen woningen. Vrijstaande woningen, appartementen en/of rijwoningen kennen bijvoorbeeld allemaal een ander ruimtebeslag. Het uiteindelijke aantal te bouwen woningen ligt vast in een omgevingsplan en/of omgevingsvergunning (voor 1 januari 2024 een bestemmingsplan).

24

3.2 Aangenaam leven Eén van de vier hoofdthema’s zoals behandeld in de omgevingsvisie is ‘aangenaam leven’. Dit hoofdthema heeft betrekking op wonen en alles wat samenhangt met een aangename woonomgeving. Hieronder vallen onderwerpen zoals het landschap, natuur, voorzieningen, gezondheid en veiligheid. Bijbehorende uitgangspunten hebben betrekking op de groene kwaliteit van de gemeente Boxtel, de identiteit van de plek, duurzame verstedelijking, passende voorzieningen, een gezonde leefomgeving en tot slot een veilige leefomgeving. De zienswijzen zijn in de volgende sub-hoofdstukken gecategoriseerd aan de hand van deze uitgangspunten.

3.2.1 Groene kwaliteit Boxtel Onderhoud van bestaande en nieuwe natuur Er zijn meerdere zienswijzen binnengekomen over de bekostiging en onderhoud van bestaande en nieuwe natuur. Onder ‘antwoord’ is beschreven hoe de gemeente Boxtel hier tegen aankijkt. Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345902, 1345937, 1346043, 1346039, 1345899

Indieners zijn van mening dat er geen onderbouwing is van verdienmodellen die het onderhoud van de bestaande en gewenste nieuwe natuur kunnen bekostigen. Indieners vinden dat het onderhoud van de bestaande natuur nu al achterstallig is. Antwoord: De gemeente onderschrijft het belang van agrarisch natuurbeheer (zowel van bestaande als de gewenste nieuwe natuur). Agrarisch natuurbeheer kan een goede alternatieve inkomstenbron zijn voor de landgoederen en agrariërs die op zoek zijn naar een andere bedrijfsvoering. Het gaat te ver om in de omgevingsvisie in detail in te gaan op hoe het verdienmodel eruit ziet. Dit kan worden uitgewerkt in het Programma Vitaal landelijk gebied, zie ook de toelichting in paragraaf 2.1. Te denken valt o.a. aan subsidies bij SKNL (Kwaliteitsimpuls natuur en landschap) en aan subsidies bij ANLB (Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer). Herkomst nieuw groen in woonwijken Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1346050

Indiener (ZLTO) benoemd dat de gemeente geen teelten wil welke een watervraag behoeven, maar wel groen toe wil voegen aan de woonwijken. Indiener vraagt waar de gemeente het groen vandaan wil halen. Antwoord: Waar het groen (struiken, planten, bomen) uiteindelijk vandaan wordt gehaald, is geen onderwerp van de omgevingsvisie. Aanvullend wordt opgemerkt dat de omgevingsvisie niet stelt dat er helemaal geen sprake van een watervraag voor teelten mag zijn.

25

Scherpe keuzes natuur en groene kwaliteit Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345918

Indiener (Stichting Rond Kerk en Orion werkgroep CROLL) heeft een aanvulling op het hoofdstuk ‘uitgangspunten’. Hier staat de passage “Natuur en groene kwaliteit van Boxtel moet behouden blijven […] dit gaat om het groen binnen de dorpen, het groen buiten de dorpen en de verbinding daartussen”. Bij dit uitgangspunt past niet het omzomen van dorpen met zonneparken. Indiener vraagt het gemeentebestuur en de gemeenteraad daar dan ook scherpere keuzes in te maken die daadwerkelijk passen bij dit uitgangspunt. Antwoord: ten aanzien van de zonneparken en het geldende beleid wordt verwezen naar de beantwoording in paragraaf 2.1.

3.2.2 Identiteit van de plek Identiteit van Lennisheuvel Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345918

Indiener (Stichting Rond Kerk en Orion werkgroep CROLL) heeft een aanvulling op de passage ‘Nieuwe ontwikkelingen houden rekening met de identiteit van de plek’. Indiener vindt dat als wordt uitgegaan van de identiteit van de plek, dan is het van belang de identiteit van de plek/een dorp/een kern vooraf te definiëren. Voor Lennisheuvel wil de indiener dat doen met een nieuwe dorpsvisie die indiener samen met bewoners en de gemeente wil opstellen. De nieuwe dorpsvisie moet daarmee een specifiek afwegingskader voor de toekomstige ontwikkeling van Lennisheuvel worden, aldus indiener. Indiener wil dat de dorpsvisie t.z.t. toevoegt wordt aan de Omgevingsvisie als nadere uitwerking. Indiener verwacht dat de Omgevingsvisie in de tekst en de visiekaart wordt aangepast, bijvoorbeeld door nog geen keuzes voor uitbreiding, inbreiding of andere ontwikkelingen op te nemen. Antwoord: Of nieuwe ontwikkelingen rekening houden met de identiteit van de plek kan vanuit verschillende invalshoeken worden beoordeeld. Denk aan welstand, stedenbouw, (landschaps)architectuur, heemkunde, natuur en natuurlijk de beleving van bewoners. Een dorpsvisie heeft een ander schaalniveau dan deze omgevingsvisie. In de omgevingsvisie zijn er op hoofdlijnen onderbouwde keuzes gemaakt. Deze zijn vertaald in ambities en geven antwoord op de maatschappelijke opgaven.

Deze gaan niet altijd op alle details in op het niveau van een dorpsvisie. Voor wat betreft de keuzes voor inbreiding, uitbreiding en overige ontwikkelingen. De maatschappelijke opgaven onder andere op het gebied van wonen zijn groot. Dit betekent ook, dat wij op kaart en in de tekst de aanduidingen en teksten over deze onderwerpen handhaven. Bij concrete planvorming heeft u de mogelijkheid in het kader van de burgerparticipatie mee te denken over o.a. de identiteit van de plek. Beschrijving van identiteit van de dropen Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345918

Indiener (Stichting Rond Kerk en Orion werkgroep CROLL) benoemd dat het woord ‘identiteit’ slechts twee keer voorkomt in de Omgevingsvisie. En dan niet als beschrijving van de identiteit van de afzonderlijke kernen/dorpen, maar als beschrijving van Boxtel als geheel. Als de gemeente het zo belangrijk vindt dat nieuwe ontwikkelingen rekening houden met de identiteit van een plek, dan is het van belang die identiteit zo precies mogelijk te beschrijven, aldus de indiener. Volgens indiener is het 26

anders geen referentiekader om toekomstige ontwikkelingen te beoordelen. Dit is volgens indiener een essentiële omissie in de Omgevingsvisie. Indiener verzoekt de Omgevingsvisie aan te vullen en opnieuw ter inzage te leggen. Antwoord: Naar aanleiding van o.a. deze zienswijze voegen we op een tweetal plaatsen tekst toe over de identiteit van de dorpen. Onder kernkwaliteiten: Elk dorp heeft een eigen identiteit met bijbehorende voorzieningen en een rijk verenigingsleven. Deze verscheidenheid kenmerkt de gemeente als geheel. Onder vitale kernen Esch, Lennisheuvel en Liempde: Het eigen karakter van elk dorp is waardevol. We kozen voor een globale kaderstellende visie richting 2040. Een precieze beschrijving van de identiteit van de afzonderlijke dorpen past niet binnen de opzet van deze visie, die bewust betrekking heeft op de gemeente Boxtel als geheel. Dit is in lijn met de kaders van de Omgevingswet die vraagt om 1 overkoepelende visie voor het gehele grondgebied van de gemeente. Bij concrete planvorming heeft u de mogelijkheid in het kader van de burgerparticipatie mee te denken over o.a. de identiteit van de plek. Zonnevelden niet passend bij koesteren bestaande waarden Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345918

Indiener (Stichting Rond Kerk en Orion werkgroep CROLL) reageert op de zin: ‘Voor andere gebieden kan ontwikkeling juist leiden tot nieuwe kwaliteiten zoals woningen of zonnevelden in combinatie met de ontwikkeling van nieuwe natuur of de aanleg van waterberging’. Indiener geeft aan dat de manier waarop de zin is verwoord niet passend is voor het onderdeel ‘uitgangspunten’. Als het uitgangspunt is dat bestaande waarden worden gekoesterd en nieuwe ontwikkelingen in dienst van het behoud van de cultuurhistorische waarde staat, dan kun je niet in de daaropvolgende zin beweren dat woningen of zonnevelden als nieuwe kwaliteiten kunnen worden gezien, aldus de indiener. Bij woningen kan indiener zich daar nog iets van voorstellen, omdat je woonbuurten op een landschappelijke manier kan inrichten en de leefkwaliteit voor mens en dier kan borgen. Voor zonnevelden die omringd worden met hekken en geen bijdrage leveren aan de leefkwaliteit kun je dat niet beweren volgens de indiener. Antwoord: ten aanzien van de zonneparken en het geldende beleid wordt verwezen naar de beantwoording in paragraaf 2.1. Combineren van economische activiteiten en landschapsimpulsen Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1346036

Indiener benoemt het volgende: om blauwe en groene ontwikkelingen te kunnen realiseren is het noodzaak dat er ook mogelijkheden zijn om ondersteunende rode ontwikkelingen te realiseren (economische activiteiten). Uit de omgevingsvisie blijkt volgens indiener onvoldoende dat deze mogelijkheden er zijn of dat de ambitie aanwezig is om bijvoorbeeld op landgoederen het realiseren van (cultuurhistorisch)bebouwing te faciliteren. Hierbij ligt het volgens indiener voor de hand om de voorwaarde op te nemen dat, bij het realiseren van bebouwing maatwerk geleverd kan en moet worden ten aanzien van historische context, beeldkwaliteit en ruimtelijke kwaliteitsverbetering ten aanzien van natuur, landschap en water. Indiener zou graag zien dat in de omgevingsvisie wordt opgenomen dat er ruimte is voor een combinatie van economische activiteiten en realisatie natuur- en landschapsimpulsen (rood voor groen/blauw) binnen in ieder geval het landgoederencluster.

27

Antwoord: Onder 'Uitgangspunten aangenaam leven' is onder de tweede bullet opgenomen, dat nieuwe ontwikkelingen rekening houden met de identiteit van de plek. Er zijn veel plaatsen met een rijke cultuurhistorie, zoals de landgoederen. Deze worden gekoesterd en een nieuwe ontwikkeling staat in dienst van het behoud van de cultuurhistorische waarde. De Omgevingsvisie 2040 is een visie op hoofdlijnen. Verdere uitwerking dient dan ook plaats te vinden in op te stellen programma's, zoals Natuur, Landschap en Biodiversiteit en Vitaal Landelijk gebied. De Omgevingsvisie blijft ongewijzigd.

3.2.3 Duurzame verstedelijking Woningbouwlocatie Boxtel Noordwest minder geschikt Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345564

De indiener (Inveniam) is van mening dat de locatie Boxtel Zuid, ten opzichte van Boxtel Noordwest, beter geschikt is voor woningbouw op de korte tot middellange termijn. Boxtel Noordwest betreft namelijk een gecompliceerde woningbouwontwikkeling met veel knelpunten zoals bereikbaarheid, het spoor en de gewenste nieuwe rondweg, aldus de indiener. Antwoord: ongeacht de locatie is een -grootschalige- woningbouwontwikkeling altijd complex door locatie specifieke factoren. Die specifieke factoren zijn er ook voor Boxtel-Zuid. Denk aan o.a. de ligging ten opzichte van de Dommel (Beekdal), de Rijksweg A2, Ladonk, het spoor en aanwezige waarden. Er is geen aanleiding nu te komen tot een andere keuze. We ronden het lopende onderzoek naar de Noordwesthoek af en handhaven de keuze voor deze locatie voor de korte en middellange termijn. Dit volgt onder meer uit: • Structuurvisie Verfrissend Boxtel (2011): Bij de totstandkoming van die visie lag de keuze voor de Oksel en Selissen als eerstvolgende uitbreidingslocatie voor de kern Boxtel voor. Toen is door de gemeenteraad de keuze gemaakt voor wat inmiddels Heem van Selis is. Boxtel-Zuid was toen niet in beeld. • In de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (2023-0801) is voor wat betreft Boxtel-Zuid alleen het gebied ten noorden van de Dommel aangeduid als Verstedelijking afweegbaar en niet het gebied ten zuiden van de Dommel.

Voor de Noordwesthoek geldt, dat een veel ruimer gebied de aanduiding verstedelijking afweegbaar heeft. • Verstedelijkingsopgave Stedelijke regio 's-Hertogenbosch: Bij de woningbouwopgave van Brabant en de regio's wordt nadrukkelijk gekeken naar woningbouwmogelijkheden bij knooppunten van openbaar vervoer. Boxtel kent een uitstekende ligging aan het spoor met station en verbindingen in de richting van Brainport Eindhoven, Hart van Brabant (Tilburg) en de Stedelijke Regio 's-Hertogenbosch. Binnen het traject van de verstedelijkingsopgave zijn de kansen voor de Noordwesthoek nadrukkelijk in beeld gebracht. Ook maakt de Noordwesthoek onderdeel uit van de regionale woondeal. Woonuitbreiding Boxtel-Zuid Er zijn meerdere zienswijzen binnengekomen over het zoekgebied wonen en werken bij Boxtel-Zuid. Onder ‘antwoord’ is per zienswijze beschreven hoe de gemeente Boxtel hier tegen aankijkt. Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345864

Indiener is van mening dat het belangrijk is dat de nieuwe bebouwing ten noorden van de Keulsebaan beperkt blijft tot het gearceerde gebied van de pijl (zie 'Omgevingsvisiekaart Boxtel') en dat er geen bebouwing bijkomt in het gebied. Indiener benoemd de hoge waarde van het Dommeldal ten zuiden 28

van de Dommel en het aansluitend landelijk gebied tussen de A2 en Eindhovenseweg tot aan de Keulsebaan. Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345986

Indiener (Waterschap de Dommel) benoemd dat er twee mogelijke locaties voor nieuwe woonwijken benoemd worden: Boxtel Noord-West en het gebied ten zuiden van Boxtel tussen Dommeldal en A2. Indiener gaat ervanuit dat het uitgangspunt ‘dat het beekdal niet geschikt is voor woningbouw’ hier wordt toegepast. Antwoord: De bedoelde pijl in het gebied Boxtel-Zuid is een globale aanduiding van het 'zoekgebied wonen en werken'. De pijl op de kaart vormt geen exacte begrenzing van het zoekgebied. Zoals in de Omgevingsvisie is opgenomen is de tekst leidend. Boxtel-Zuid is in beeld voor een nieuwe woonwijk inclusief werken en voorzieningen op de langere termijn. Voorafgaand aan de ontwikkeling van een gebied wordt een gebiedsvisie opgesteld. Deze geeft gedetailleerder inzicht in de waarden en welke delen voor welke functie geschikt zijn. Er vindt nog een nadere afweging plaats. Een gebiedsvisie stellen we onder de Omgevingswet vast in de vorm van een Programma. Burgerparticipatie maakt daarvan onderdeel uit. De eerder door de raad vastgestelde ambities (2022) en de algemene uitgangspunten zoals genoemd in de omgevingsvisie zijn onverkort van toepassing bij het opstellen van een Programma. Dit betekent water en bodem sturend voor het gebruik van gronden en voor nieuwe ontwikkelingen en de beekdalen zelf niet in aanmerking komen voor ontwikkeling, zoals woningbouw.

De provincie geeft geen specifieke zienswijze op het zoekgebied Boxtel-Zuid (zie 1345457). Wel vragen zij om de uitwerking van de Omgevingsvisie en locaties op te pakken via werkateliers samen met provincie en waterschap. Hier gaat de gemeente graag op in. Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345934

Indiener spreekt grote bezorgdheid uit over de mogelijke woongebied-uitbreiding in zuidelijke richting. Het oevergedeelte ten zuiden van de Dommel met zijn bolle akkers heeft grote natuurhistorische en belevingswaarde. Realisering van een woonwijk daar zou, volgens de indiener al een bedreiging vormen voor de natuur in dat Dommeldal gedeelte, zelfs als het oevergedeelte tussen de Liempdseweg en de Dommel niet voor bebouwing zou worden aangewezen. Ook de zichtlijnen vanuit de noordkant van de Dommel vanaf de Lange Loop zouden onherstelbaar worden ontsierd. Die bedreiging wordt nog versterkt indien de in voornoemde schets groen gestreepte ontsluitingsweg vanuit Boxtel-oost over de Dommel naar die toekomstige woonomgeving zou worden gerealiseerd, aldus de indiener. Dit plan heeft een al jarenlang sluimerend bestaan. De waarschijnlijkheid van deze ongewenste verstoring van de rust en de natuur in het Dommel oevergebied wordt volgens indiener door realisatie van deze woningbouwplannen verder vergroot. Indiener is van mening dat het ontwikkelen van een woongebied ten zuiden van de Keulsebaan in een driehoek Keulsebaan-A2-Eindhovenseweg mogelijk meer ruimte biedt om ook voor de lange termijn uitbreiding met de nodige voorzieningen en mogelijk economische activiteiten te realiseren.

De ruimte, de rust en de natuurhistorische waarden die thans nog aanwezig zijn in het Dommeldalgedeelte worden daarmee in stand gehouden en mogelijk versterkt indien de in dit gebied nog liggende boerenbedrijven de gelegenheid wordt geboden hun activiteiten op een milieuvriendelijke manier voort te zetten. Antwoord: De bedoelde pijlen zijn indicatief en hebben ook betrekking op het gebied tussen Keulsebaan-A2 en Eindhovenseweg. Dit gebied is inderdaad in beeld als zoekgebied voor een nieuwe woonwijk inclusief werken en voorzieningen op de langere termijn. De algemene uitgangspunten 29

zoals genoemd in de omgevingsvisie zijn echter onverkort van toepassing. Dit betekent water en bodem sturend voor het gebruik van gronden en voor nieuwe ontwikkelingen en de beekdalen zelf niet in aanmerking komen voor ontwikkeling, zoals woningbouw. Ook zijn klimaatadaptieve maatregelen, zoals het beter vasthouden van water en vergroening randvoorwaarden voor ontwikkeling. Deze gaan gepaard met maatregelen om de biodiversiteit te verbeteren. Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345950

Indiener ziet plannen in de Omgevingsvisie die met elkaar botsen. Het gaat om het op lange termijn realiseren van een grootschalige woonwijk in het zuidelijke deel van Boxtel. Het betreffende gebied is op dit moment buitengebied met cultuurhistorische bolle akkers en is stroomgebied van de Dommel. Het vormt de groene zuidelijke entree van Boxtel en is de landelijke verbinding tussen de kern en omliggende landbouw- en natuurgebieden. De vruchtbare grond wordt grotendeels gebruikt voor agrarische doeleinden, aldus de indiener. Indiener benoemd dat meerdere passages uit de omgevingsvisie pleiten voor behoud van dit gebied in de huidige vorm in plaats van ontwikkeling tot grootschalige woonwijk. Indiener ziet daarom graag dat een ander gebied wordt aangewezen voor het bouwen van woningen. Antwoord: Ongeacht de locatie is een -grootschalige- woningbouwontwikkeling altijd complex door locatiespecifieke factoren. De mogelijkheden voor grootschalige uitbreidingslocaties bij de kern Boxtel zijn beperkt door o.a. de ligging tegen de A2, bedrijventerrein Ladonk en meerdere spoorlijnen. Met de Noordwesthoek en Boxtel-Zuid zijn die locaties gekozen die het meeste aansluiten bij de bestaande bebouwing en de bereikbaarheid van voorzieningen. Bij de ontwikkeling van die locaties stellen we een gebiedsvisie op.

De gebiedsvisie geeft gedetailleerder inzicht in de waarden en welke delen voor welke functie geschikt zijn. Er vindt een nadere afweging plaats tussen die waarden en de beoogde functies. Een gebiedsvisie stellen we onder de Omgevingswet vast in de vorm van een Programma. De algemene uitgangspunten zoals genoemd in de omgevingsvisie zijn onverkort van toepassing. Dit betekent water en bodem sturend voor het gebruik van gronden en voor nieuwe ontwikkelingen en de beekdalen zelf niet in aanmerking komen voor ontwikkeling, zoals woningbouw. Ook zijn klimaatadaptieve maatregelen, zoals het beter vasthouden van water en vergroening randvoorwaarden voor ontwikkeling. Deze gaan gepaard met maatregelen om de biodiversiteit te verbeteren. De eerder door de raad vastgestelde ambities (2022) en de algemene uitgangspunten zoals genoemd in de omgevingsvisie zijn onverkort van toepassing bij het opstellen van een Programma. Burgerparticipatie maakt daarvan onderdeel uit. Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1346508

Indiener maakt bezwaar tegen de plannen zoals gepubliceerd in het Ontwerp Omgevingsvisie gemeente Boxtel en in het Brabants Centrum en Brabants Dagblad. Indiener verwijst in deze naar het telefoongesprek van 20 februari jl. met wethouder de heer Wim van der Zanden. De ontwerpplannen, waarvan bewoners, zoals indiener, niet persoonlijk over zijn geïnformeerd, maken duidelijk dat de gemeente in het gebied Keulsebaan-Dommel woningen wil bouwen. Ook wil de gemeente industriële bedrijven toe laten zich te vestigen in dit gebied. Het verbaast indiener dat in het telefonisch overleg met de Provinciale Staten bleek dat ook zij verwonderd waren. De bestaande bestemmingsplannen staan niet toe dat er in dit gebied gebouwd gaat worden.

30

Indiener maakt bezwaar tegen deze plannen en wel om de volgende redenen: 1. Indiener is van mening dat het leefgenot van de indiener zelf en ook andere bewoners wiens woning grenst aan dit gebied, gigantisch wordt beperkt. Immers het prachtige uitzicht, de Dommel en haar weilanden, is waarom indiener dit huis dertig jaar geleden heeft gekocht. 2. Makelaars geven aan dat de waarde van het huis van indiener aanzienlijk zal gaan dalen. 3. Als gevolg van de publicaties in het Brabants Centrum en Brabants Dagblad is er zelfs nu al sprake van de duidelijke waardedaling. 'Het spreekt vanzelf dat ik daarvoor de Gemeente Boxtel aansprakelijkheid zal houden', aldus indiener. Antwoord: De bedoelde pijl in het gebied Boxtel-Zuid is een globale aanduiding van het 'zoekgebied wonen en werken'. De pijl op de kaart vormt geen exacte begrenzing van het zoekgebied. Zoals in de Omgevingsvisie is opgenomen is de tekst leidend. Boxtel-Zuid is in beeld voor een nieuwe woonwijk inclusief werken en voorzieningen op de langere termijn. Voorafgaand aan de ontwikkeling van een gebied wordt een gebiedsvisie opgesteld. Deze geeft gedetailleerder inzicht in de waarden en welke delen voor welke functie geschikt zijn. Er vindt een nadere afweging plaats. Een gebiedsvisie stellen we onder de Omgevingswet vast in de vorm van een Programma. Burgerparticipatie maakt daarvan onderdeel uit.

De eerder door de raad vastgestelde ambities (2022) en de algemene uitgangspunten zoals genoemd in de omgevingsvisie zijn onverkort van toepassing bij het opstellen van een Programma. De provincie geeft geen specifieke zienswijze op het zoekgebied Boxtel-Zuid (zie nr 1345457). Wel vragen zij om de uitwerking van de Omgevingsvisie en locaties op te pakken via werkateliers samen met provincie en waterschap. Hier gaat de gemeente graag op in. De Omgevingswet regelt wanneer sprake is van nadeelcompensatie (voorheen planschade). Verdichting in het centrum Er zijn meerdere zienswijzen binnengekomen over verdichting met woningbouw in het centrum. Onder ‘antwoord’ is beschreven hoe de gemeente Boxtel hier tegen aankijkt. Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345934

Indiener reageert op de visie betreffende toekomstige woonlocaties, samenhangend met de ambitie om tot 2027 een 1300-tal woningen te bouwen en daarna in de periode 2027-2032 nog 985 woningen. Indiener is van mening dat, behalve renovatie van bestaande woonbuurten in het centrum, geen duidelijk voornemen bestaat tot verdichting van woonlocaties in het centrum. Deze verdichting leidt indirect tot grotere behoefte aan winkelaanbod, waarmee ook de economische centrumfunctie gebaat zou zijn, aldus de indiener. Verdichting van de woningdichtheid in het bestaande centrum zou tevens een vermindering van de uitbreidingsbehoefte naar de twee toekomstige bouwlocaties kunnen opleveren, aldus indiener. Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345933

Indiener is van mening dat er gestreefd moet worden naar het zoveel mogelijk sparen van de lege natuurlijke ruimte voor de dieren, om deze zo vrij te laten leven. De vogels, reeën, vossen, konijnen, steenmarters enzovoorts, hebben dit nodig, anders sterven ze uit, aldus de indiener. Als er woningbouw nodig is zou de Gemeente volgens indiener zoveel mogelijk de lege plekken in de stad moeten bebouwen. Antwoord: De omgevingsvisie stelt dat het toevoegen van woningen door inbreiding, herstructurering en transformatie (indiener noemt dit 'lege plekken in de stad') de voorkeur heeft. Het toevoegen van woningen komt aan bod in de deelgebieden robuuste woonwijken en in het bijzonder het centrum. In omgevingsvisie is opgenomen dat kansen worden benut om woningen voor 31

met name senioren dicht bij de voorzieningen toe te voegen. Deze kansen spelen in het centrum vooral in de stationsomgeving van Boxtel en bij vrijkomende winkels of bedrijven aan de randen van het centrum. Met het oog op een aantrekkelijk en compact centrum worden de winkels en horeca zoveel mogelijk in het centrum geconcentreerd. Gemeente Boxtel is van mening dat de visie (onder ambitie Aangenaam Leven en onder deelgebieden Robuuste Woonwijken en Stedelijk Centrum Boxtel) voldoende aan bod komt dat het toevoegen van woningen ook gepaard gaat met extra voorzieningen (zoals winkels) maar ook groen en ontmoeten. Om de ambities voor een passend woningaanbod te kunnen behalen zijn echter ook uitbreidingslocaties (deels op langere termijn) nodig. Geen bebouwing in natuurgebied Onderstaande heeft betrekking op zienswijze 1345864

Indiener reageert op 'ontwerp Omgevingsvisie gemeente Boxtel en de Omgevingsvisiekaart Boxtel'. Indiener vindt het belangrijk dat er geen bebouwing bijkomt en er ook geen mogelijkheid is tot toename van motorvoertuigen. Het gaat hierbij om het gebied ten zuiden van de Dommel tussen de Eindhovenseweg en de A2, tot tenminste 100 meter ten zuiden van de Liempdseweg. Ook het gebied ten zuiden van het Leemputtenpad en de Gemondesestraat, tussen de A2 en de Molendijk, tot aan de Boxtelseweg. En, het gebied langs het Omleidingskanaal van de A2 tot en met een strook van 50 meter ten noordoosten van het Omleidingskanaal. Antwoord: De gemeente Boxtel levert haar bijdrage aan de woningmarkt (en dus het woningbehoeftevraagstuk) door woningen te realiseren. Gelet op de ambities voor een passend woningaanbod is het wenselijk/nodig om naast de herontwikkeling van bestaande wijken nieuwe woonwijken te realiseren. Nieuwe woningen toevoegen betekent inderdaad extra mensen en daarmee extra mobiliteit/verkeersbewegingen. De gemeente heeft de ambitie volop in te zetten op deelmobiliteit, het (openbaar) vervoer, de fiets en wandelen. Uitbreiding bij Esch Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345973

In de uitgangspunten onder Aangenaam Leven is aandacht gegeven aan de wijze waarop Boxtel invulling wenst te geven aan de nodige woningbouw opgave. Indiener (Beraad de verborgen Buitens) is verheugd te lezen dat primair wordt ingezet op inbreiding, herstructurering en transformatie. Volgens indiener is het een goede insteek om nou juist daar op in te zetten. Ook wordt aangegeven dat kleinschalige uitbreidingen nodig zijn aan de randen van de kern van Esch. Indiener vraagt de gemeente dit goed af te wegen en voorzichtig te zijn met steeds een klein beetje uitbreiden, velen kleine uitbreidingen hebben uiteindelijk ook een grote impact. Indiener vraagt een duidelijk begrenzing tussen kern en het buitengebied te koesteren en zuinig te zijn met het resterende buitengebied (landbouw/ natuur)" Antwoord: De gemeente onderschrijft de zienswijze. Kleinschalige uitbreiding worden gedaan alleen indien nodig en moeten zorgvuldig gebeuren in lijn met de uitgangspunten van de omgevingsvisie.

32

Woonruimte in Lennisheuvel Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345916

Indiener oppert om van de ‘bedroevende en ongewenste Vorst B en C’ snel ‘Vorst Woonruimte te maken. Indiener geeft aan dat de kern Lennisheuvel inmiddels al decennia smeekt om meer woonruimte. De lokale bevolking is druk bezig om op eigen initiatief nieuwe bouwlocaties te opperen en bouwplannen te ontplooien. De ervaring leert dat in beide gevallen men van de gemeente niet op bijval of andere ondersteuning hoeft te rekenen, aldus indiener. Indiener is van mening niks terug te zien over hoe Lennisheuvel beter kan overgaan in buur ‘de Kampina’. Het enige dat er volgens indiener op sommige pagina's en niet consequent in staat, is ‘Vorst C". Volgens indiener is dit nog een bedrijventerrein dat Lennisheuvel verder afzondert van Boxtel, de bestaande kernwaarde van Lennisheuvel omgeving nog verder kapot maakt, om nog maar te zwijgen over het negatieve effect op relatie tussen de gemeente en de dorpsgenoten. Antwoord: Voor de gemeente Boxtel zijn na een participatieproces de kernkwaliteiten geformuleerd. Die zijn 'Groen, verbonden en ondernemend Boxtel'. Naast een woongemeente is Boxtel ook een werkgemeente. Het beschikbaar zijn van voldoende woon- en werklocaties is daarvoor een randvoorwaarde. Om die reden zijn zowel toekomstige woon- en/of werklocaties opgenomen in de Omgevingsvisie. Vorst C is opgenomen als mogelijke werklocatie voor de lange termijn.

Dit gebied kan ook een rol spelen in de energietransitie, met tijdelijke zonnevelden, en als zoekgebied voor een waterstof-hub. De omgevingsvisie blijft op dit onderdeel ongewijzigd. Het toevoegen van woningen door inbreiding, herstructurering en transformatie heeft de voorkeur. We voerden voor alle kernen, waaronder Lennisheuvel, onderzoek uit naar mogelijke inbreidingslocaties. Vorst B is in het verleden al aangewezen als bedrijventerrein (GreenTech Park Brabant). Hier wordt in de Omgevingsvisie niet vanaf geweken. Woningbouwlocatie Selissen Noord Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345564

Indiener zou graag zien dat de locatie Selissen Noord specifiek wordt aangewezen als woningbouwlocatie. Ondanks dat Selissen Noord in alle gemeentelijke beleidsstukken wordt aangewezen als woningbouwlocatie is dit, volgens de indiener, nergens terug te vinden is in de concept omgevingsvisie van Boxtel. In de concept omgevingsvisie wordt de locatie aangeduid als onderdeel van de robuuste woonwijken. Antwoord: De locatie Selissen Noord is opgenomen in het deelgebied robuuste woonwijk en maakt daarmee deel uit van het stedelijk gebied. Op het abstractieniveau van de Omgevingsvisie duiden we daarbinnen geen concrete -toekomstige- woningbouwlocaties aan. De beoordeling of en in welke mate een locatie geschikt is voor woningbouw vindt binnen de kaders van deze Omgevingsvisie plaats en wordt mede bepaald door locatiespecifieke kenmerken. De Omgevingsvisie blijft op dit punt ongewijzigd. Duurzame herstructurering Oost Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345864

Indiener geeft aan de aanduiding 'duurzame herstructurering woonwijken (inbreiding)' voor de wijk Oost, zorgelijk te vinden. Bij de opzet van de wijk was gepland om de strook waarin nu het

33

winkelcentrum Oost ligt groen te houden. Daar is helaas niet veel van terecht gekomen, aldus de indiener. De wijk Oost is een vrij nieuwe wijk en de indiener vindt dat deze behoefte heeft aan groen. Antwoord: De gemeente Boxtel vindt groen in de robuuste woonwijken een belangrijk punt. Bij de duurzame herstructurering van woonwijken spelen echter meerdere opgaven zoals inbreiding (toevoegen van woningen), transformatie, klimaatadaptatie en biodiversiteit. De concrete uitwerking hiervan is maatwerk per gebied. Op het niveau van de omgevingsvisie worden geen concrete uitspraken over (winkelcentrum)Oost gedaan. Het betreffende winkelcentrum is overigens al gerenoveerd. Tekstvoorstel duurzame verstedelijking Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345868

Indiener doet een tekstvoorstel, dit is onderstreept: Tussen 2023 en 2027 willen we maximaal 1.300 woningen toevoegen; in lijn met de trend van de afgelopen jaren. Leidend boven het aantal woningen is de toevoeging van ruimtelijke kwaliteit. Van 2028 tot en met 2032 zetten we in op maximaal 985 woningen. Antwoord: De maatschappelijke opgaven zijn groot en divers. Dat maakt planvorming een grote uitdaging. Meerdere ambities en onderdelen van de omgevingsvisie zien toe op identiteit, kwaliteit en zorgvuldig ruimtegebruik. Bij concrete locaties is het de opgave om de ambities en uitgangspunten samen te laten komen tot een zo optimaal geheel, dat uitvoerbaar is. Een 100% score op alle relevante aspecten is niet haalbaar. Om die reden maken we op voorhand niet een keuze over wat leidend is ruimtelijke kwaliteit of het aantal woningen. Onderscheid tussen uitgangspunten en ambities Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345918

Indiener (Stichting Rond Kerk en Orion werkgroep CROLL) benoemd dat er verschillende uitgangspunten op onduidelijke wijze gestapeld worden; aantallen, kwaliteit kernen, inbreiding en uitbreiding. Dit zorgt volgens indiener ervoor dat het onleesbaar wordt en er geen duidelijke keuzes worden gemaakt. Indiener benoemd dat er in het digitale document een verwijzing zit naar deelgebieden die niet naar het goede onderdeel van de Omgevingsvisie verwijst. Volgens de indiener is het zo niet te beoordelen wat als uitgangspunten gehanteerd worden en wat als ambitie. Indiener ziet dit als twee verschillende zaken en kan zo niet beoordelen of ingestemd kan worden met de bedoelde uitgangspunten. Tevens verwacht indiener dat dit voor veel individuele burgers nog veel moeilijker is. Antwoord: Gekozen is voor een visie op hoofdlijnen met een beperkte omvang. Deze is digitaal toegankelijk gemaakt. We vinden het vervelend dat deze opzet voor u verwarrend werkt. De gemeenteraad stelde eind 2022 de ambities vast. Deze vindt u ook onder een afzonderlijk kopje terug. We verwijzen u graag naar de algemene toelichting in hoofdstuk 2 van deze nota.. Buitengebied besparen bij woningbouw Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1346049

Indiener benoemd dat het behoud van natuurlijke ruimtes cruciaal is om het vrije leven van dieren in Brabant te waarborgen. Denk hierbij aan vogels, reeën, vossen, konijnen, steenmarters, enzovoorts.

34

Indiener stelt voor dat, mocht woningbouw onvermijdelijk zijn, de gemeente eerst de onbebouwde gebieden in de stad benut en onze natuur - en buitengebieden besparen. Antwoord: Wij realiseren ons dat ruimte schaars is en er meerdere ruimteclaims zijn. In de omgevingsvisie onder de derde bullet van 'Aangenaam leven' staat dat het toevoegen van woningen door inbreiding, herstructurering en transformatie de voorkeur heeft. Om de ambities te halen is meer nodig. Daarom zijn er ook kleinschalige uitbreidingen mogelijk aan de randen van Esch, Liempde en Lennisheuvel, waarbij de kwaliteit van de omgeving behouden blijft. Bij de kern Boxtel zijn enkele grootschalige woninguitbreidingen mogelijk. Duurzame verstedelijking Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1346053

Op pagina 28 staat het volgende: ‘Tussen 2023 en 2027 willen we maximaal 1.300 woningen toevoegen; in lijn met de trend van de afgelopen jaren. Van 2028 tot en met 2032 zetten we in op maximaal 985 woningen.’ Dit resulteert in volgende vragen: 1. Waarom 'maximaal'? 2. Is de gemeente tevreden als er in de periode 2023? Waarom ook geen ‘minimaal’ aantal? 3. Wat is het minimumaantal woningen dat men wil realiseren? 4. Is een kamer in een Polenhotel ook een woning? 5. Waar komen deze cijfers vandaan? 6. Wat is de onderbouwing? 7. Welke bevolkingsprognose ligt ten grondslag aan deze woningbouwbehoefte? 8. Welke prognose m.b..t. ‘aantal; bewoners per woning ligt hieraan ten grondslag? 9. Wat is de definitie van woning? 10. Wie telt allemaal mee als inwoner? 11. 985 lijkt mij erg precies. Waarom geen 1000? 12. Periode aanduidingen: Op pagina 28 staan de volgende periode aanduidingen: 'Tussen 2023 en 2027' en 'Van 2028 tot 2032' etc. Indiener gaat ervan uit dat hier opeenvolgende periodes bedoeld worden zoals 2023 tot en met 2027. Klopt dat? Indiener verzoekt consequent taalgebruik bij periode-aanduidingen te gebruiken. 13. Maximaal 1300 woningen voor de periode 2023 tot en met 2027 a. Hoeveel woningen zijn er in 2023 gerealiseerd? b. Van hoeveel woningen is begin 2024 dat zij uiterlijk 31 december 2027 gerealiseerd zijn? c.

Hoeveel woningen verwacht men voor 31 december 2027 gerealiseerd te hebben d. Hoeveel woningen hoopt men voor 31 december 2027 gerealiseerd te hebben? Antwoord: 1) 'Maximaal' heeft te maken met fasering over de periodes van 2 x 5 jaar; 2) omdat dit de woningbehoefte is die de gemeente wil invullen is dit tevens het 'minimum', we zetten daarom in op 130% van dit getal in woningbouwplannen; 3) 2290 in 10 jaar; 4) nee; 5) Rapport "Woningmarktonderzoek en onderzoek wonen met zorg, gemeente Boxtel" van bureau Companen (17 september 2022); 6) dat staat uitgebreid beschreven in dat rapport;

35

7) In het rapport zijn 3 volkshuisvestelijke scenario's uitgewerkt vertrekkend vanuit de provinciale bevolkingsprognose; 8) het eerste scenario is gelijk aan de provinciale prognose (van 2021) en de 2 andere scenario's nemen die als vertrekpunt, waarbij de aanname over huishoudgrootte hetzelfde is als die van de provinciale prognose; 9) een het gaat hier steeds om "zelfstandige" woningen, d.w.z. eigen adres, eigen ingang, eigen keuken, eigen badkamer e.d.; 10) zie hfst 2 van het onderzoeksrapport, waarbij het gaat om eigen inwoners, verhuisbewegingen tussen gemeente en regio en de instroom naar zelfstandig wonen van urgente aandachtsgroepen; 11) we hebben onze berekeningen niet steeds afgerond, maar uiteraard zijn wij ook blij als het 1000 wordt; 12) correct, het gaat om 2 x 5 jaar, dus 23 t/m 27 en 28 t/m 32; 13) realisatie 2023 wordt binnenkort gepubliceerd.

3.2.4 Passende voorzieningen Zelfstandige woonvormen voor ouderen Er zijn meerdere zienswijzen binnengekomen over zelfstandige woonvormen voor ouderen. Onder ‘antwoord’ is beschreven hoe de gemeente Boxtel hier tegen aankijkt. Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345966

Indiener vraagt zich af of er in de visie iets opgenomen kan worden over woonvormen waarin ouderen zelfstandig bij elkaar wonen. Deze woningen maken het mogelijk voor ouderen om elkaar veel te helpen, én het is efficiënt voor hulpverleners. De reden, genoemd voor deze woonvorm, is dat Nederland snel vergrijst snel en dat dat waarschijnlijk ook het geval zal zijn voor de gemeente Boxtel. Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345981

Indiener benoemd dat Nederland vergrijst en dat ook het geval zal zijn voor de gemeente Boxtel. Woonvormen waarin ouderen zelfstandig bij elkaar kunnen wonen, maken het mogelijk dat ze elkaar veel kunnen helpen en het is efficiënt voor hulpverleners. Maar, dit soort woonvormen als knarre hofjes komen meestal alleen tot stand als initiatieven actief door de overheid aangemoedigd worden, aldus indiener. Antwoord: De gemeenteraad stelde vooruitlopend op de Omgevingsvisie het Programma volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg 2023-2027 onder de titel ‘Samen bouwen aan een thuis in Boxtel’ (4 juli 2023) vast. Hierin wordt speciaal aandacht besteed aan bijzondere woonvormen zoals gezamenlijk wonen voor ouderen (bv. hofjes). Onze inzet is dat we dit soort initiatieven stimuleren en faciliteren. Ook de relatie tussen wonen, welzijn en zorg is onderdeel van het programma. Doel daarvan is dat inwoners, en met name ouderen, langer zelfstandig kunnen wonen door passende ondersteuning en zorg. De genoemde woonvormen kunnen, door onderlinge hulp en efficiënter gebruik van professionals, hieraan een belangrijke bijdrage leveren. Omdat genoemd programma een uitwerking is van deze Omgevingsvisie hoeft de tekst van laatstgenoemde geen aanpassing.

36

3.2.5 Gezonde leefomgeving Uitgangspunten per onderwerp gezonde leefomgeving Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345918

Volgens indiener (Stichting Rond Kerk en Orion werkgroep CROLL) worden er bij gezonde leefomgeving verschillende soorten uitgangspunten opeengestapeld. Gezondheid, klimaatadaptatie en verontreiniging (lucht-, geluid- en geur-) zijn verschillende zaken. Ze kunnen wel met elkaar verbonden worden, maar voor de omgevingsvisie is het belangrijk om per onderwerp eigen uitgangspunten te benoemen en vervolgens te omschrijven hoe die samen bijdragen aan een gezonde leefomgeving, aldus indiener. Door het nu op een hoop te gooien en niet concreet te maken, blijft het vrijblijvend en onduidelijk en biedt het geen houvast of afwegingskader voor toekomstige ontwikkelingen, aldus indiener. Antwoord: Gekozen is voor een visie op hoofdlijnen richting 2040. Voor de uitvoering op korte en middellange termijn worden programma's gemaakt. Een programma helpt bij het behalen van de ambities van de omgevingsvisie. Zoals uit het hoofdstuk 'Doorwerking' blijkt werken we de komende jaren aan o.a. een programma Gezondheid en Klimaatadaptatie - water. Overigens bevat de visie over de genoemde onderwerpen afzonderlijke uitgangspunten en ambities. Voor gezondheid is bijvoorbeeld genoemd dat het versterken van de groene en culturele kwaliteit een positief effect heeft op de gezondheid en datzelfde geldt voor bewegen in de openbare ruimte.

Klimaatadaptieve maatregelen vindt u terug onder 'Uitgangspunten inclusieve duurzaamheid' onder de tweede bullet. Geestelijke gezondheid Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1346053

Indiener geeft aan dat de focus lijkt te liggen op fysieke voorzieningen voor fysieke gezondheid. Indiener vraagt of dit klopt. Indiener vraagt ook welke fysieke voorzieningen voor geestelijke gezondheid opgetuigd worden. Antwoord: De omgevingsvisie gaat over de fysieke leefomgeving. Dit is het wettelijke kader vanuit de Omgevingswet. De ambities met betrekking tot gezondheid zijn in de omgevingsvisie daardoor ook met name op de fysieke omgeving en voorzieningen gericht. Het bevorderen en beschermen van de gezondheid gebeurt ook vanuit het maatschappelijk/sociaal domein. Beide in samenhang met elkaar. Dit geldt zowel voor fysieke gezondheid als mentale/psychische gezondheid. Het is nog niet concreet aan te geven welke fysieke voorzieningen we voor geestelijke gezondheid creëren dan wel gebruiken. Dit wordt op een later moment uitgewerkt. Tegelijkertijd wordt door de gemeente ook gewerkt aan een visie voor het sociaal domein. Geur-uitstoot Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345994

Indiener benoemd dat op bladzijde 29 staat: ‘overlast door stank, geluid en luchtverontreiniging is afgenomen. We voldoen minimaal aan de wettelijke eisen en we proberen ons op het gebied van geur, lucht- en geluidskwaliteit te verbeteren.’ De woordkeuze ‘proberen’ is volgens indiener veel te voorzichtig en te zwak. De in de lokale media veelbesproken geur-uitstoot van vleesverwerkingsbedrijf Vion is volgens indiener geen visitekaartje voor de gemeente Boxtel. Het zou de omgevingsvisie 2040 versterken daar veel sterkere bewoordingen te gebruiken en ook de ‘geurbeleving’ van de Boxtelse gemeenschap hierin mee te nemen, aldus de indiener. 37

Daarnaast benoemd indiener dat er wederom geen ontmoedigingsbeleid benoemd is. Indiener vraagt of ‘minimaal wettelijk’ en ‘proberen’ daadwekelijk de visie 2040 is. De wettelijke eisen vormen de basis. Namens de gemeente houdt de Omgevingsdienst toezicht op de naleving hiervan. Rond Vion is tevens een geurbelevingsonderzoek uitgevoerd en vanuit dat onderzoek vindt overleg plaats om de juiste aanvullende (bovenwettelijke) maatregelen te bespreken. Ook hier is de Omgevingsdienst nauw bij betrokken.

3.2.6 Veilige leefomgeving Snelheidsovertreding Esschebaan Er zijn meerdere zienswijzen binnengekomen over snelheidsovertredingen bij de Esschebaan. Onder ‘antwoord’ is beschreven hoe de gemeente Boxtel hier tegen aankijkt. Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345933 en 1346049

Indiener geeft aan dat men op de Esschebaan vaak denkt dat het daar een autosnelweg is. Indiener geeft aan dat de snelheidsgrens van 60 km/u bijna altijd wordt overschreden. Dit heeft tot gevolg dat er enorme geluidsoverlast is. Ook is dit volgens indiener gevaarlijk bij voorbeeld het aan de wegzetten van de vuilcontainer. In plaats van dat automobilisten gas terugnemen, lijkt het alsof er alleen nog maar harder gereden wordt. Er wordt helemaal nooit op snelheid gecontroleerd en indiener vindt dat daar wat aan gedaan moet worden; dat is ook leefbaarheid! De Esschebaan is door de enorme toename van auto's een heel drukke weg geworden. Antwoord: De opmerking sluit niet aan bij de reikwijdte en het detailniveau van de omgevingsvisie, wij verwijzen indiener graag naar de algemene toelichting in hoofdstuk 2. Aanvullende wordt opgemerkt dat uit onderzoek blijkt dat 85% van de automobilisten op de Esschebaan 66 km/uur of zachter rijdt. Dit valt binnen landelijk geaccepteerde normen. De intensiteiten van het verkeer liggen lager dan waar de inrichting van de weg voor geschikt is. Verkeersveiligheid langzaam verkeer Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345966

Indiener zou in de visie graag iets terugzien over het veilig oversteken voor langzaam verkeer. Met het vergrijzen van de bevolking wordt de groep langzame verkeersdeelnemers namelijk steeds groter, aldus de indiener. Denk aan: langzaam lopende wandelaars; driewiel fietsen; scoot-mobielen en rolstoelen. Antwoord: In de Omgevingsvisie zijn twee ambities benoemd onder “Aangenaam Leven”, die hier betrekking op hebben. Met het begrip Inclusie wordt ook bedoeld dat iedereen, jong en oud, kan deelnemen in het openbaar gebied. Dit wordt geconcretiseerd in het Programma Duurzame Mobiliteit. Daar wordt gesproken over aandacht/maatregelen in het kader van vergrijzing en openbare ruimte. Reikwijdte veiligheid Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1346053

Indiener reageert op de volgende passage: ‘Een gezonde leefomgeving is ook een veilige leefomgeving’. Dit leidt bij indiener tot de volgende vragen en opmerkingen: 38

1. Veiligheid behelst volgens indiener ook kwantitatieve- en kwalitatieve voedselveiligheid, kwantitatieve en kwalitatieve energieveiligheid. Hieraan besteedt het plan geen aandacht, aldus indiener. Verder is er vanuit dit soort invalshoeken niet alleen een verantwoordelijkheid voor de eigen burgers, maar minimaal ook voor de ‘buren’. Denk hierbij aan Eindhoven, Den Bosch en Tilburg als dichtbevolkte stedelijke gebieden en een aantal kleinere gemeenten als landelijk gebied, aldus indiener. Indiener vraagt hoe de gemeente kijkt naar deze gedeelde verantwoordelijkheid en hoe deze gedeelde verantwoordelijkheid wordt vormgegeven. 2. Veiligheid vereist volgens indiener moed om flexibel om te gaan met regels of ze in voorkomende gevallen aan je laars te lappen. Denk aan de regels dat boeren hun aardappels voor 1 oktober gerooid moeten hebben. Dit kan leiden tot financiële- en zelfs fysieke hongersnood, aldus indiener. Indiener vraagt of de gemeente Boxtel deze mening deelt. Zo nee, waarom niet? Als de gemeente Boxtel deze mening deelt, ziet zij dan mogelijkheden om in de OOB hiervoor uitgangspunten op te nemen, vraagt de indiener. Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat voor uitgangspunten voegt zij dan toe? 3. Het lijkt indiener verstandig het ruimen van leegstaande stallen op te nemen in de OOB. Dit ter preventie van criminaliteit. Indiener vraagt of de gemeente deze mening deelt.

Zo nee waarom niet? Zo ja, dan neemt indiener aan, dat zij dit uitgangspunt opneemt in de OOB? Zo nee, waarom niet? Antwoord: De Omgevingsvisie richt zich op de fysieke leefomgeving. Voedselveiligheid en energieveiligheid maken hier alleen onderdeel van uit voor zover dit consequenties heeft voor de inrichting van de fysieke leefomgeving. In dat kader is vooral ingegaan op het ruimtegebruik voor duurzame energie en externe veiligheid. In beide gevallen wordt gezamenlijk opgetrokken met de buurgemeenten en de provincie zoals in de Regionale Energie Strategie en bij het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor. Veel uitgangspunten, zoals het rooien van aardappels voor 1 oktober, worden al door hogere overheden bepaald. De Omgevingsvisie zal geen uitgangspunten bevatten die hiermee in strijd zijn. Daarvoor is een lobbytraject het aangewezen instrument. Via het beleid van vrijkomende agrarische bebouwing dat in voorbereiding is en later ook het programma vitaal landelijk gebied worden kaders gegeven hoe om te gaan met stoppende agrarische bedrijven en leegstaande stallen, zie ook de toelichting in paragraaf 2.1. Brandgangen in het landschap Onderstaande heeft betrekking op zienswijze 1345966

Indiener benoemd dat Lennisheuvel door steeds meer leidingen met gevaarlijke stoffen doorkruist wordt. In het nieuws was volgens indiener dat er de afgelopen jaren meer natuurrampen zijn geweest in Nederland. Boxtel ligt in een gebied dat de afgelopen jaren te maken had met veel droogte en een grondwater tekort. Bij een ramp is het handig als het landschap is voorzien van “brandgangen” waardoor branden gemakkelijker beperkt blijven, aldus de indiener. Indiener leest hierover nog niks in de omgevingsvisie en vraagt zich af of dit onderwerp opgenomen kan worden. Antwoord: Het abstractieniveau van de Omgevingsvisie is te hoog om hierop in te gaan. Dit neemt niet weg dat de Veiligheidsregio en de gemeente het risico van natuurbranden onderkennen en hierop acties ondernemen.

39

Fijnstof reductie Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345966

Indiener vraagt of in die visie opgenomen kan worden wat er gedaan wordt aan het reduceren van de fijnstof belasting. Europese wet- en regelgeving voor het beschermen van de gezondheid van inwoners wordt namelijk steeds strikter. Groene muren, begroeide aarde wallen, struiken en bomen spelen een belangrijke rol bij het reduceren van fijnstof. Naast wegen in de gemeente Boxtel ligt nu nog veel gras wat eenvoudig in onderhoud is, maar weinig bijdraagt aan biodiversiteit en fijnstof reductie. Vaste planten en of struiken vergen ook niet veel onderhoud maar hebben volgens indiener waarschijnlijk wel een grotere impact op het vangen van fijnstof. Het laten begroeien van betonnen muren met klimmers of mos, is ook een goede manier om fijnstof te reduceren, aldus indiener. Antwoord: De gemeente Boxtel is aangesloten bij het SLA (schone lucht akkoord). In diverse onderdelen wordt er gezamenlijk gekeken op welke manier hier binnen de wet- en regelgeving geacteerd kan worden. Tevens nemen we in de uitwerking in programma's en het omgevingsplan de opties om een positieve bijdragen te leveren aan verbetering leefomgeving zeker mee. Uitstoot- en milieu impact Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345995

Indiener begrijpt niet dat er niets gezegd wordt over eventuele technische en innovatieve mogelijkheden om de uitstoot en milieu-impact te verlagen terwijl we wereldwijd vooroplopen voor wat betreft een lage milieu impact en uitstoot. We hebben de laagste foorprint per kilo product ter wereld, aldus de indiener. We zijn vanuit NL zeker innovatief. Maar we stimuleren, en waar mogelijk faciliteren wij, nieuwe innovaties die bijdragen leveren aan verlaging van negatieve effecten voor mens dier en natuur.

40

3.3 Verbindend netwerk Het tweede hoofdthema zoals behandeld in de omgevingsvisie is ‘verbindend netwerk’. Dit hoofdthema heeft betrekking op de bestaande netwerken. In fysieke zin gaat het hierbij om netwerken voor verkeer- en vervoer, zowel boven- als ondergronds. In sociale zin gaat het om netwerken die eraan bijdragen dat iedereen volwaardig mee kan doen in de samenleving. De uitgangspunten, zoals opgesteld in de omgevingsvisie, die hieronder vallen hebben betrekking op een omgeving die zo is ingericht dat iedereen deel kan nemen aan de maatschappij. Ook mobiliteit is een integraal onderdeel, waar de gemeente Boxtel haar centrale ligging benut. Tot slot is een veilig en ordenend fietsnetwerk in en tussen de kernen van belang. De binnengekomen zienswijzen die aansluiten op het thema ‘verbindend netwerk’ zijn in de volgende sub-hoofdstukken gecategoriseerd aan de hand van deze uitgangspunten.

3.3.1 Iedereen doet mee Er zijn geen zienswijzen binnengekomen die reageren op de paragraaf over iedereen doet mee in de Omgevingsvisie gemeente Boxtel.

3.3.2 Centrale ligging Ontsluitingskwaliteit OV Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345860

Indiener (Gemeente 's-Hertogenbosch) vraagt zich af of de ambities rondom het thema 'verbindend' netwerk wel realistisch zijn. Indiener ziet ten aanzien van het uitbreiden van het HOV, in het BIDbook OV Zuid-Nederland, een verhoging van de sprinterfrequentie Boxtel-Eindhoven. Er is geen extra HOV gepland via Boxtel. Volgens de indiener is - in voorbereiding van de nieuwe OV-concessie (vanaf 2027) - de Provincie heel duidelijk over het feit dat er is niet meer geld is dus dat op andere punten ingeleverd moet worden als het HOV doorgaat. Antwoord: De gemeente Boxtel is op de hoogte van het ontbreken van een extra HOV bij Boxtel in het BIDbook OV Zuid-Nederland. Echter, de planhorizon van de omgevingsvisie ligt met 2040 een stuk verder weg dan de OV concessies tot 2027. Het staat de gemeente Boxtel vrij om op de lange termijn meer ambitie te tonen op HOV. De Gemeente Boxtel handhaaft deze ambitie. Onderzoek ontsluitingswegen Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345864

Indiener geeft aan dat het voor de aangegeven route onder 'onderzoek naar ontsluitingsfunctie' vanaf de Keulsebaan en/of de Liempdseweg en ten noordoosten van het Omleidingskanaal niet gewenst is voor gemotoriseerd verkeer. Indiener stelt voor om voor de ontsluiting van een extra bedrijventerrein ten oosten van de A2 de eerste +/- 1km van en naar de Schijndelsedijk te benutten, en het verder gelegen dele luw te laten voor motorvoertuigen.

41

Antwoord: Dit is onderwerp van vervolgonderzoek en gemotoriseerde verkeer wordt niet op voorhand uitgesloten. Onderlinge verbinding kernen Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345916

Indiener is van mening dat de omgevingsvisie zou moeten aantonen dat de gemeente Boxtel uiteenlopende kernen kent, die logischerwijs op basis van afstand, mobiliteitswensen en andere leefbaarheid indicatoren op een aantrekkelijke duurzame manier met elkaar verbonden zouden moeten zijn, worden en gehouden. De nadruk zou moeten liggen op een veilig en (visueel)aantrekkelijk netwerk van voet- en vooral fietspaden. Zodat mensen op dagelijkse basis verleid worden om de auto te laten staan. Dat is veiliger, beter voor het milieu en zelfs beter voor de gemeentelijke financiën, gezien goed ontworpen en uitgevoerde voet- en fietspaden met veel minder kosten veel meer mobiliteit kunnen bevorderen. Antwoord: De omgevingsvisie zet in op meer goede (snel)fietspaden tussen de kernen, ook tussen Esch, Lennisheuvel en Liempde om fietsgebruik te stimuleren. In het Programma Duurzame Mobiliteit wordt aandacht gegeven aan uitbreiding van het netwerk aan (snel)fietspaden en wandelpaden (bestaand en nieuw), met duidelijke bewegwijzering en goede voorzieningen. Daarbij wordt dus actief ingezet op een beter zichtbaar (of zoals indiener aangeeft: visueel aantrekkelijk) netwerk met als doel een gedragsverandering in de maatschappij naar onder andere fietsgebruik. Toekomstgerichte integrale mobiliteitsaanpak Onderstaande heeft betrekking op 1345918

Indiener geeft aan dat het terecht is dat de gemeente streeft naar een veilige leefomgeving en dat wordt opgemerkt dat verkeersveiligheid een belangrijk onderdeel daarvan is. Er worden echter geen duidelijke keuzes gemaakt. De omgevingsvisie heeft niet voor niets het woord ‘visie’ in zich, aldus de indiener. Indiener is van mening dat in de visie geen inzicht wordt gegeven in de best passende en toekomstgerichte integrale mobiliteitsaanpak voor de gemeente. Ook de relatie tussen mobiliteit/ ontsluiting/ bereikbaarheid en de mogelijke uitbreidingslocaties voor woningbouw is niet herkenbaar. Antwoord: De gemeente heeft de ambitie volop in te zetten op deelmobiliteit, het (openbaar) vervoer, de fiets en wandelen en ziet dit als een passende en toekomstgerichte mobiliteitsaanpak. Zo zorgen we ervoor dat autogebruik zoveel mogelijk wordt beperkt. Dat draagt volgens de gemeente bij aan een meer verkeersveilige leefomgeving. De concrete maatregelen zijn nog niet bekend en worden onderzocht in het kader van het programma Duurzame Mobiliteit. Uitspraken over verkeersontsluiting voor de mogelijke uitbreidingslocaties voor woningbouw zijn niet op het abstractieniveau van een visie en worden opgenomen in een programma en/of verkeersbesluiten. Er dient vervolgonderzoek gedaan te worden bij dergelijke woningbouwontwikkelingen.

Overlast door treinverkeer Er zijn meerdere zienswijzen binnengekomen over de overlast die veroorzaakt wordt door treinverkeer. Onder ‘antwoord’ is beschreven hoe de gemeente Boxtel hier tegen aankijkt.

42

Onderstaande zienswijze heeft betrekking op 1345972 en 1345993

Indiener geeft aan dat in de jaren dat indiener in Boxtel woont het vervoer verdrievoudigd is. Hierdoor ontstaat vaak herrie (veroorzaakt door het remmen van de goederentreinen) en stank. Indiener geeft aan ook mee te maken dat de kopjes van de plank vallen door het harde trillen. Aanpassing van het spoor zou voor indiener dus een must zijn, zeker als meer groen, meer rust en fijnere leefomgeving voor mens en dier het idee is. Verder geeft indiener aan dat de prijs van het OV omlaag zou moeten en aanpassingen aan het spoor nodig zijn als de gemeente inderdaad in wil zetten op meer openbaar vervoer. Antwoord: de hoeveelheid geluid dat het spoor mag maken wordt begrensd middels de wettelijke systematiek van geluidproductieplafonds. Omdat de individuele treinpassages stiller worden, ontstaat hierdoor meer ruimte voor het aantal passages zonder dat de geluidbelasting op de woningen toeneemt. Wel zijn er vorig jaar op diverse locaties raildempers aangelegd en worden in de toekomst geluidschermen gerealiseerd. De maatregelen naar trillingen zijn voor het spoor tussen Den Bosch en Boxtel onderzocht. Voor de woningen in Boxtel is geconcludeerd dat de benodigde maatregelen te kostbaar zijn en daarmee niet doelmatig. De gemeente erkend dat de leefbaarheid rond het spoor onder druk staat en verzoekt het Rijk om bovenwettelijke maatregelen.