Vastgestelde Begroting_2027_Gemeente_Boxtel_2026-versie met amendement erin verwerkt 26-11-12
Tekst van het document
1 Begroting 2027 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel
Begroting 2027 Gemeente Boxtel 2 Gemeente Boxtel Inhoudsopgave Algemeen ................................................................................................................................................ 3 Inleiding ............................................................................................................................................... 3 Begroting in beeld ............................................................................................................................... 5 Leeswijzer begroting 2027 .................................................................................................................. 7 Financiële samenvatting ..................................................................................................................... 9 Portefeuilleverdeling ........................................................................................................................ 11 Programmaplan .................................................................................................................................... 16 Duurzame Transformatie .................................................................................................................. 16 Sociale Kracht ....................................................................................................................................
31 Leefbare Ruimte ................................................................................................................................ 46 Vitaal Ondernemen ........................................................................................................................... 61 Meewerkend Bestuur ....................................................................................................................... 68 Paragrafen ............................................................................................................................................. 78 Lokale heffingen ................................................................................................................................ 78 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................................................... 89 Kapitaalgoederen .............................................................................................................................. 95 Financiering ..................................................................................................................................... 101 Bedrijfsvoering ................................................................................................................................
105 Verbonden partijen ......................................................................................................................... 106 Grondbeleid .................................................................................................................................... 119 Financiën ............................................................................................................................................. 123 Uitgangspunten en grondslagen begroting 2027 en meerjarenramingen 2028-2030 ................... 123 Samenvattend overzicht ontwikkeling begrotingssaldo ................................................................. 124 Meerjarig overzicht van baten en lasten en de resultaatbestemming per programma ................ 126 Incidentele baten en lasten op programmaniveau......................................................................... 129 Stand van zaken te realiseren taakstellingen en restant stelposten .............................................. 132 Reserves .......................................................................................................................................... 133 Voorzieningen .................................................................................................................................
139 Nieuw beleid ................................................................................................................................... 141 Investeringen .................................................................................................................................. 142 Meerjarig overzicht balans ............................................................................................................. 147 Overzicht van baten en lasten en presentatie structureel begrotingssaldo .................................. 148 Bijlagen ................................................................................................................................................ 150 Bijlagenboek .................................................................................................................................... 150 Beleidsindicatoren .......................................................................................................................... 151 Lijst met afkortingen ....................................................................................................................... 153 Begrippenlijst ..................................................................................................................................
156 Begroting 2027 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel 3 Algemeen Inleiding Voor u ligt de Programmabegroting 2027 van de gemeente Boxtel, inclusief de financiële onderbouwing en de meerjarenramingen tot en met 2030. Het is de eerste begroting waarin het college de ambities uit het in juni 2026 gesloten coalitieakkoord “Met elkaar maken we het verschil” vertaalt naar concrete activiteiten, investeringen en resultaten. Het college is ambitieus. We willen bouwen aan een sociaal, leefbaar en toekomstbestendig Boxtel, waarin iedereen kan meedoen en waar het prettig wonen, werken en leven is. Tegelijkertijd moeten we realistisch zijn. De financiële ruimte is beperkt. Hoewel de voorliggende meerjarenbegroting ook meerjarig een positief resultaat laat zien, zijn de financiële uitdagingen voor de toekomst groot. De kosten voor onder meer jeugdzorg en Wmo stijgen, terwijl de inkomsten uit het Gemeentefonds onzeker zijn. Ook staan we voor omvangrijke investeringen in onderwijshuisvesting, maatschappelijke accommodaties, infrastructuur en duurzaamheid. Rekening houdend met de negatieve bijstellingen die met de tweede bestuursrapportage worden doorgevoerd, betekent dit dat niet alles tegelijkertijd kan. We moeten prioriteiten stellen, plannen faseren en steeds zorgvuldig afwegen waar de inzet van gemeenschapsgeld het meeste verschil maakt.
Daarbij blijven we de inwoners die onze ondersteuning het hardst nodig hebben zoveel mogelijk financieel ontzien. Ondanks deze financiële uitdagingen kiest het college ervoor om vooruit te blijven kijken en gericht te investeren. In deze begroting geven we prioriteit aan vier samenhangende opgaven. Allereerst zetten we in op meer betaalbare en passende woningen. De woningbouwopgave voor Boxtel is groot. We werken verder aan onder andere Boxtel-Noordwest, Boxtel-Zuid en de stationsomgeving. Daarnaast willen we de bestaande woningvoorraad beter benutten door woningdelen, woningsplitsing, transformatie en nieuwe woonvormen mogelijk te maken. Zo willen we starters, gezinnen, senioren en mensen met een zorgvraag meer kans geven op een passende woning. Daarnaast investeren we in sterke gemeenschappen. De kracht van Boxtel zit in inwoners die naar elkaar omzien, vrijwilligers die zich inzetten en verenigingen en maatschappelijke organisaties die mensen bij elkaar brengen. We ondersteunen initiatieven in wijken en dorpen, versterken ontmoetingsplekken en bouwen verder aan een sterke sociale basis. Een derde prioriteit is goede en veilige bereikbaarheid. We investeren in verkeersveiligheid, veilige wandel- en fietsroutes, duurzame mobiliteit en goede verbindingen tussen de kernen en de regio.
Het station en de stationsomgeving ontwikkelen we verder als belangrijk knooppunt voor openbaar vervoer, fiets en deelmobiliteit. Mobiliteit verbinden we daarbij nadrukkelijk met woningbouw, leefbaarheid en de inrichting van de openbare ruimte. Tot slot werken we aan een gezonde en duurzame leefomgeving. We vergroenen straten, pleinen en wijken, maken ruimte voor water, versterken natuur en biodiversiteit en bereiden Boxtel voor op een veranderend klimaat. Ook ondersteunen we inwoners en ondernemers bij energiebesparing en verduurzaming. Zo investeren we niet alleen in de kwaliteit van leven van vandaag, maar ook in een leefbare gemeente voor toekomstige generaties. Om deze ambities mogelijk te maken, kiezen we ervoor om een deel van onze reserves gericht in te zetten. Boxtel beschikt over een solide financiële positie en reserves van circa € 60 miljoen. Reserves zijn geen doel op zichzelf. Geld dat beschikbaar is voor maatschappelijke opgaven hoeft niet onnodig Begroting 2027 Gemeente Boxtel 4 Gemeente Boxtel op de balans te blijven staan wanneer het nu verantwoord kan worden ingezet voor noodzakelijke investeringen en concrete resultaten voor onze inwoners. We zetten daarom een deel van de reserves in ter dekking van de exploitatielasten.
Daarbij bewaken we vanzelfsprekend dat voldoende financiële weerbaarheid behouden blijft en dat structurele lasten op termijn ook structureel kunnen worden gedragen. Deze begroting laat daarmee zien dat ambitie en financiële verantwoordelijkheid hand in hand kunnen gaan. We maken duidelijke keuzes, investeren waar dat het hardst nodig is en werken samen met inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke partners aan de toekomst van Boxtel. Niet alles kan tegelijk, maar door focus aan te brengen en samen op te trekken, kunnen we veel bereiken. Met elkaar maken we het verschil! Boxtel, 28 september 2026 Begroting 2027 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel 5 Begroting in beeld
Begroting 2027 Gemeente Boxtel 6 Gemeente Boxtel
Begroting 2027 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel 7 Leeswijzer begroting 2027 Met de vaststelling van de Begroting 2027 autoriseert de gemeenteraad het college om het beleid voor 2027 uit te voeren en stelt zij de daarvoor beschikbare middelen vast. Deze begroting is opgebouwd uit de volgende onderdelen. Algemeen Dit onderdeel vormt de inleiding op de begroting. Hierin worden de belangrijkste ontwikkelingen beschreven en is een samenvatting van het financiële resultaat opgenomen. Programma's De Begroting 2027 bestaat uit vijf programma's. De gemeenteraad autoriseert de baten en lasten per programma. De opbouw van een programma ziet er als volgt uit: 1. Titel van het programma; 2. Algemene beleidsdoelstelling; 3. Maatschappelijk effect; 4. Ambities uit het coalitieakkoord; 5. Regulier werk (weergegeven in een infographic); 6. Dit kost het. De ambities uit het coalitieakkoord zijn uitgewerkt in concrete onderwerpen. Per onderwerp beantwoorden wij de volgende vragen: 1. Wat willen we bereiken? 2. Wat gaan we daarvoor doen? 3. Hoe kunnen we dit meten? Per programma is een financiële toelichting opgenomen op de belangrijkste ontwikkelingen tussen de Begroting 2026 na wijziging en de Begroting 2027. Omdat bij alle programma's sprake is van prijsindexering en ontwikkelingen in de bijdrage aan MijnGemeenteDichtbij, lichten wij deze ontwikkelingen niet afzonderlijk toe.
In lijn met de inhoudelijke toelichting per onderwerp zijn de financiële tabellen per programma vanaf deze begroting eveneens per onderwerp opgebouwd. Tot en met de Begroting 2026 was deze indeling gebaseerd op beleidsproducten. Daarnaast is per programma een overzicht opgenomen van de begrote en voorgenomen investeringen. Tot slot zijn in bijlage 2 in deze begroting de wettelijk voorgeschreven BBV-beleidsindicatoren opgenomen. Deze indicatoren zijn voor alle gemeenten gelijk en kunnen worden geraadpleegd via www.waarstaatjegemeente.nl. Hierdoor is het mogelijk de prestaties van onze gemeente te vergelijken met die van andere gemeenten. In het overzicht zijn tevens de landelijke cijfers opgenomen. Begroting 2027 Gemeente Boxtel 8 Gemeente Boxtel Paragrafen De paragrafen behandelen financiële en bedrijfsvoeringsonderwerpen die meerdere programma's raken. Alle paragrafen zijn wettelijk voorgeschreven. De onderwerpen in deze paragrafen zijn van belang voor het verkrijgen van inzicht in de financiële positie van de gemeente. Financiën Dit onderdeel bevat een uiteenzetting van de financiële positie van onze gemeente. De meeste overzichten zijn wettelijk voorgeschreven. Onder andere komen de volgende onderwerpen aan bod: 1. De ontwikkeling van het begrotingssaldo; 2. De geprognosticeerde balans in meerjarenperspectief; 3. Het meerjarig overzicht van baten en lasten; 4.
De investeringsplanning; 5. Een overzicht van reserves en voorzieningen. Bijlagen Deze begroting wordt aangevuld met een aantal bijlagen. Een deel daarvan is opgenomen in het afzonderlijke bijlagenboek dat bij deze begroting hoort. Website begroting De begroting is als website raadpleegbaar via: Begroting 2027 Begroting 2027 Gemeente Boxtel Financiële samenvatting Samenvattend geeft de begroting het volgende beeld: Financiële samenvatting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Baten programma: Duurzame Transformatie | 11.242 | 10.270 | 11.056 | 11.369 | 11.629 Sociale Kracht | 19.329 | 13.676 | 14.082 | 14.684 | 14.686 Leefbare Ruimte | 6.805 | 7.379 | 10.478 | 10.976 | 8.017 Vitaal Ondernemen | 729 | 141 | 144 | 124 | 124 Meewerkend Bestuur | 97.892 | 104.075 | 99.289 | 99.793 | 103.200 Totaal baten | 135.996 | 135.541 | 135.049 | 136.946 | 137.655 Lasten programma: Duurzame Transformatie | 22.417 | 20.175 | 19.734 | 20.181 | 20.653 Sociale Kracht | 71.403 | 64.670 | 65.165 | 65.030 | 64.835 Leefbare Ruimte | 27.502 | 26.939 | 31.464 | 30.581 | 30.153 Vitaal Ondernemen | 3.412 | 3.219 | 3.229 | 3.264 | 3.311 Meewerkend Bestuur | 14.740 | 19.643 | 16.648 | 16.480 | 18.151 Totaal lasten | 139.475 | 134.646 | 136.240 | 135.535 | 137.104 Saldo van baten en lasten | -3.479 | 895 | -1.191 | 1.411 | 551
voor bestemming resultaat Mutaties reserves programma: Duurzame Transformatie | 849 | 268 Sociale Kracht | 1.382 | 601 | 45 | 137 | -47 Leefbare Ruimte | -1.883 | -3.083 | -509 | -2.800 | -914 Vitaal Ondernemen Meewerkend Bestuur | 3.317 | 3.033 | 2.720 | 1.614 | 1.446 Mutaties reserves | 3.665 | 819 | 2.256 | -1.049 | 485 Begrotingssaldo | 186 | 1.713 | 1.066 | 363 | 1.035 Saldo incidentele baten en | -10 | -463 | 43 | -239 | 148 lasten Structureel en reëel | 177 | 1.251 | 1.109 | 124 | 1.183 begrotingsbeeld Uitgangspunten begroting De begroting 2027-2030 is opgesteld op basis van de uitgangspunten zoals vastgesteld in de Eerste bestuursrapportage 2026. Deze uitgangspunten zijn in deze begroting opgenomen in het hoofdstuk Financiën (Uitgangspunten en grondslagen begroting 2027 en meerjarenramingen 2028-2030). De belangrijkste uitgangspunten zijn: • | Ontwikkeling loonkosten De loonkosten zijn doorgerekend in lijn met de huidige cao gemeenten. Deze cao heeft een looptijd tot 1 april 2027. Na deze datum gaan we uit van een jaarlijkse trendmatige indexering van 2,75%. • | Inflatie (exploitatie)budgetten De budgetten worden jaarlijks aangepast op basis van de verwachte ontwikkeling van de inflatie.
De inschatting van de inflatie baseren we op het percentage zoals meegenomen in Gemeente Boxtel | 9 Begroting 2027 Gemeente Boxtel 10 Gemeente Boxtel de septembercirculaire van het afgelopen jaar (‘netto materiële overheidsconsumptie’). Wij nemen deze geprognosticeerde inflatie (2,5%) over voor de eerste twee jaren (2026 en 2027). Voor de daaropvolgende jaren hanteren wij het gemiddelde inflatiepercentage over de afgelopen 20 jaar (2%). Hiermee streven wij naar stabiliteit in onze financiële ramingen. • Inflatiecorrectie belastingen en tarieven Voor de inflatiecorrectie voor belastingen en tarieven hanteren we een gewogen percentage. Dit percentage bestaat voor één derde uit de prijsmutatie van de budgetten en voor twee derde uit de ontwikkeling van de loonkosten. De index voor 2027 bedraagt 2,9%. • Rente De renteontwikkeling is gebaseerd op de actuele ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt. Op basis van onze liquiditeitspositie zijn de gevolgen voor de begroting 2027 nihil. Wel is in de begroting budget opgenomen voor rentekosten omdat we verwachten dat vanaf 2028 aanvullende financiering nodig is vanuit de kapitaalmarkt. • Omslagrente kapitaallasten en grondexploitatie De omslagrente voor kapitaallasten en grondexploitatie is gebaseerd op de werkelijke rentekosten en onze vermogenspositie.
Het percentage voor de begroting 2027 en volgende jaren is gebaseerd op de realisatie 2025 en is berekend op 0,57%. De begroting is verder gebaseerd op de mutaties zoals meegenomen met de op 7 juli 2026 vastgestelde Eerste bestuursrapportage 2026. Daarnaast zijn de gevolgen van de meicirculaire 2026 verwerkt en is het Coalitieakkoord 2026-2030 'Met elkaar maken we het verschil' doorgerekend in deze begroting. Sluitende meerjarenbegroting In lijn met de uitgangspunten van het Coalitieakkoord is een sluitende meerjarenbegroting opgesteld. Provinciaal toezicht De provincie beoordeelt onze begroting en toetst hierbij of de begroting structureel en reëel in evenwicht is. Om te beoordelen of de structurele lasten in de begroting worden gedekt door structurele baten wordt het begrotingssaldo gecorrigeerd met de incidentele baten en lasten. Hieruit volgt het structureel en reëel begrotingsbeeld. Zoals blijkt uit de Financiële samenvatting voldoet onze begroting zowel voor het begrotingsjaar 2027 als voor het structurele begrotingsjaar 2030 aan deze toets. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bedraagt 8,7. Aangezien wij een minimale norm van 1,0 hanteren, kan worden geconcludeerd dat het weerstandsvermogen ruim voldoende is. Het weerstandsvermogen geeft aan of en in welke mate we in staat zijn om risico's met financieel gevolg op te vangen vanuit de bestaande weerstandscapaciteit.
Voor een uitgebreide toelichting hierop verwijzen we u naar de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing'. Begroting 2027 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel 11 Portefeuilleverdeling Ronald van Meygaarden Ronald van Meygaarden | Burgemeester | Portefeuille: • Openbare orde en veiligheid, brandweer, crisisbeheersing en crisiscommunicatie en rampenbestrijding • Communicatie, PR en kabinetszaken • Toezicht en Handhaving • Algemeen juridische zaken en rechtsbescherming • Regionale en (inter)nationale betrekkingen • Dienstverlening • Personeel • Migratie, asielzoekers, statushouders en Oekraïneopvang
Begroting 2027 Gemeente Boxtel 12 Gemeente Boxtel Désiré van Laarhoven - van Abeelen Désiré van Laarhoven- van Abeelen | Wethouder en 1e locoburgemeester | Portefeuille: • Ruimtelijke ordening/ontwikkeling • Volkshuisvesting • Grondexploitaties en grondzaken • Vergunningen • Milieu • Energietransitie • Plattelandsontwikkeling • Landbouw • Natuur en landschap • Coördinatieportefeuilles: o Leefbaarheid o Wonen-Zorg-Welzijn Projecten • Omgevingsplan • Boxtel-Noordwest • Boxtel-Zuid • Hoogbouwvisie • Visie Hoogheem • Visie Stationsgebied • Inbreidingsvisie Wijkwethouder • Lennisheuvel • Esch
Begroting 2027 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel 13 Michael Ninaber van Eijben Michael Ninaber van Eijben | Wethouder en 2e locoburgemeester | Portefeuille: • Sport • Kunst en cultuur (inclusief huisvesting Podium Boxtel en MUBO) • Gemeenschapshuizen • Erfgoed en monumentenzorg • Klimaatadaptatie • Economische ontwikkeling (inclusief bedrijventerreinen en centrum) • Werkgelegenheid, arbeidsmarkt en arbeidsmarkttoeleiding (inclusief WSD) • Arbeidsmigranten • Toerisme en recreatie (inclusief kermissen) Projecten • Visie Centrum • Visie Ladonk • GreenTech Park Brabant • Bibliotheek Wijkwethouder • Liempde • Munsel-Selissen
Begroting 2027 Gemeente Boxtel 14 Gemeente Boxtel Rob Vorstenbosch Rob Vorstenbosch | Wethouder en 3e locoburgemeester | Portefeuille: • Wmo • Jeugdzorg • Jeugd- en jongerenwerk • Volksgezondheid • Samenwerking maatschappelijke partners • Onderwijs, inclusief onderwijshuisvesting • Inkomensvoorziening en armoedebeleid • MGD AB Project • Ouderenagenda Wijkwethouder • Selissenwal • Boxtel-Oost
Begroting 2027 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel 15 Roel de Los Hoyos Roel de Los Hoyos | Wethouder en 4e locoburgemeester | Portefeuille: • Financiën • MGD DB • Beheer onroerend goed • Subsidiebeleid • Mobiliteit en infrastructuur • Afval, circulariteit en reiniging • Water en riolering • Openbare ruimte (wegen, groen, openbare verlichting) • Parkeerbeleid Project • PHS Wijkwethouder • Kalksheuvel & De Oksel • Centrum & Breukelen
Begroting 2027 Gemeente Boxtel 16 Gemeente Boxtel Programmaplan Duurzame Transformatie Algemene beleidsdoelstelling Boxtel moet klaar zijn voor de toekomst. Een toekomst waarbij we uit moeten gaan van een ander, minder voorspelbaar klimaat. Iets waar we vandaag al de eerste effecten van zien. Dat betekent aanpassen en tegelijk onze negatieve impact op de natuur en onze ecologische voetafdruk flink verkleinen. Daarom investeren we in een duurzaam en veerkrachtig Boxtel. We werken aan een veerkrachtige leefomgeving waar voldoende ruimte is voor water en groen, in goede balans met de gebouwde omgeving. Omgeven door een robuust landschap en vitale natuurgebieden. Zodat we een fijne, gezonde en toekomstbestendige leefruimte kunnen bieden aan al onze inwoners. Verder gaan we zuinig en bewust om met beschikbare energie en grondstoffen, waarbij we onze behoefte hieraan verkleinen en zoveel mogelijk gebruikmaken van duurzame bronnen.
Begroting 2027 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel 17 Maatschappelijk effect In het programma Duurzame Transformatie willen we de volgende maatschappelijke effecten realiseren: • Een klimaatadaptieve en veerkrachtige leefomgeving die in een veranderend klimaat veilig en gezond leven mogelijk maakt; • De groene en blauwe ruimte in onze dorpen en buitengebied is gezond en biodivers en draagt bij aan een klimaatadaptieve en veerkrachtige leefomgeving; • In het landelijk gebied hebben we een gezonde en veerkrachtige natuur in goede harmonie met wonen, werken en recreëren; • Afval kennen we niet meer, doordat we zorgvuldig omgaan met de beperkt beschikbare grondstoffen in een circulaire economie; • We zijn energieneutraal en iedereen heeft toegang tot duurzame en betaalbare energie, waar we bewust en zuinig mee omgaan. Onderwerpen Deze 5 onderwerpen vallen onder het programma Duurzame Transformatie: • Klimaatadaptatie & Water • Energie en Circulariteit • Warmte • Natuur, Landschap en Biodiversiteit • Vitaal landelijk gebied Begroting 2027 Gemeente Boxtel 18 Gemeente Boxtel Klimaatadaptatie & Water Wat willen we bereiken? We willen Boxtel klimaatbestendig inrichten en beter voorbereiden op wateroverlast, droogte en hitte. Water en bodem zijn daarbij sturend bij ruimtelijke ontwikkelingen.
Door waterberging, vergroening en klimaatadaptatie integraal mee te nemen in plannen en projecten beperken we risico’s en versterken we tegelijkertijd de gezondheid, leefbaarheid en ruimtelijke kwaliteit van onze wijken, dorpen en het buitengebied. Dit doen we samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere overheden. Wat gaan we daarvoor doen? Klimaatadaptatie We volgen de vastgestelde strategie (Strategie Klimaatadaptatie Boxtel 2023-2030) voor klimaatadaptatie met aanpassingen, aanvullingen en versterkingen naar aanleiding van het coalitieakkoord 2026-2030: "Met elkaar maken we het verschil." Naar verwachting wordt in 2027 gestart met de uitvoering van de nog vast te stellen Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie 2027-2030. Klimaatadaptatie zetten we daarbij in als middel om de leefbaarheid in Boxtel structureel te verbeteren en te werken aan een gezonde en klimaatbestendige leefomgeving. Dit doen we onder andere door het afkoppelen van hemelwater, de aanleg van groen-blauwe schoolpleinen en het ontharden en vergroenen van onze leefomgeving, waaronder de openbare ruimte, tuinen en gebouwen. Daarnaast zorgen we voor het structureel vergroenen van straten, pleinen en wijken om hittestress te verminderen, wateroverlast te beperken en de leefbaarheid te vergroten.
Hierbij brengen we het 3-30-300-principe in de praktijk binnen de bebouwde omgeving en hanteren we de Groene Kansenkaart als leidraad. Het regenwater wordt daarbij zoveel mogelijk lokaal opgevangen, vastgehouden en geïnfiltreerd, zodat ook de weerbaarheid tegen droogte toeneemt. Conform het coalitieakkoord werken we daarnaast met een groennorm bij renovatie en nieuwbouw in versteend gebied, zodat verharding wordt gecompenseerd door groen. Daarbij ondersteunen we initiatiefnemers bij het vinden van passende oplossingen, waarbij we voorkomen dat toepassing van de norm woningbouw en kleinschalige renovaties onnodig belemmert. Bij de uitvoering van projecten en ruimtelijke ontwikkelingen hanteren we het principe van water en bodem sturend en benutten we waar mogelijk meekoppelkansen met andere werkzaamheden in de openbare ruimte. Voor de uitvoering van maatregelen uit de uitvoeringsagenda heeft Waterschap De Dommel cofinanciering beschikbaar gesteld. Water- en Rioleringsplan In 2025 is het Water- en Rioleringsplan (WRP) vastgesteld door de gemeenteraad. Hierin staat beschreven hoe de functionaliteit van het riool geborgd blijft. Dit zijn investeringen die over 70 jaar worden afgeschreven en dus zorgen voor verhoogde kapitaallasten. Dit is uitgewerkt in een kostendekkingsplan in het WRP. In 2027 geven we uitvoering aan het Water- en Rioleringsplan.
Uiteraard hebben we hierin aandacht voor klimaatadaptatie en de robuustheid van het rioolstelsel en de gemeentelijke watergangen, oppervlaktewater en grondwater. Begroting 2027 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel 19 Ruimte voor water, robuust rioolstelsel Een robuust rioolstelsel is cruciaal voor een gezonde leefomgeving. We monitoren de volgende onderdelen: kwaliteit en functionaliteit vrijvervalriool. Hoe kunnen we dat meten? Voor de onderwerpen klimaatadaptatie en riolering gelden de volgende indicatoren. Onderwerp Doelstelling Indicator Laatst gemeten waarde 2027 streefwaarde Riolering Kwaliteit Aantal klachten/meldingen van storingen drukriool en rioolverstoppingen 226 205 % geïnspecteerd 10% 25% Klimaatadaptatie Verhogen bewustzijn inwoners, vergroten handelingsperspectief en stimuleren gedrag Verwijderde tegels (excl. Openbare ruimte) 600m2 Regentonnen 200 stuks Groene daken 40 woningen Afgekoppelde daken (subsidie Groen en water) 1000m2 Geveltuinen 60 stuks Boomspiegels 20 stuks Vergroende schoolpleinen 2 stuks Voor het klimaatadaptief maken van de openbare ruimte zijn in de vastgestelde uitvoeringsagenda, die loopt tot en met 2026, nog geen concrete indicatoren benoemd. Hieraan besteden we bij de volgende uitvoeringsagenda uitdrukkelijk aandacht aan. We sluiten hierbij aan op het Nationaal Dashboard Toekomstbestendige Leefomgeving (NDTL).
We gaan inventariseren hoe en of we de indicatoren in het NDTL tot uitdrukking kunnen laten komen. Het gaat hierbij om indicatoren voor thema’s als hittestress, wateroverlast en vegetatie-opbouw. Begroting 2027 Gemeente Boxtel 20 Gemeente Boxtel Energie en Circulariteit Wat willen we bereiken? Wij streven naar een duurzame en toekomstbestendige gemeente met een betrouwbare, betaalbare en schone energievoorziening en een circulaire economie waarin grondstoffen zo lang mogelijk worden hergebruikt. Door energiebesparing, duurzame opwekking, innovatie en circulair werken te stimuleren, versterken we de leefbaarheid, verminderen we onze afhankelijkheid van schaarse grondstoffen en bouwen we samen aan een veerkrachtig Boxtel. Een kwalitatief hoogwaardige, betrouwbare en toekomstbestendige uitvoering van de afval- en grondstoffentaken vormt hierbij een belangrijke randvoorwaarde. Wat gaan we daarvoor doen? Omgevingsprogramma Duurzaamheid In 2027 gaan we verder met het opstellen van het Omgevingsprogramma Duurzaamheid. Hierin werken we verschillende ambities uit de Omgevingsvisie uit in beleidskeuzes, concrete en meetbare programmadoelen en uitvoeringsgerichte maatregelen.
Energietransitie Doordat voor 3 van de 4 zonneparken een negatief bindend advies door de gemeenteraad is afgegeven, wordt maar een derde deel van de opwekopgave zoals overeengekomen in 2021 in de RES NOB 1.0 tijdig vergund en gerealiseerd in 2030. Dit vertraagt de ambitie om zo snel mogelijk energieneutraal te zijn en noodzaakt tot het doorlopen van de interventieladder, die door de provincie is vastgesteld in de Governance RES 1.0. Daarom is in 2026 een onderzoek uitgevoerd naar de mogelijkheden om de opwekopgave voor 2030 alsnog te realiseren. Op basis hiervan wordt eind 2026/begin 2027 een plan van aanpak opgesteld waarin wordt bepaald welke maatregelen nodig en haalbaar zijn om richting 2030 aan de opwekopgave te voldoen, met aandacht voor duurzame opwek via zon, wind en moleculen (waaronder groen gas) en de inpassing daarvan in het energiesysteem. Als we er niet in slagen om tijdig te voldoen aan de opwekopgave kan dit tot gevolg hebben dat de provincie genoodzaakt is de regie over te nemen en als bevoegd gezag moet optreden voor de opwekopgave. Uit de regionaal in 2025 opgestelde Energie Systeemverkenning blijkt dat de totale vraag naar elektriciteit in 2050 door de energietransitie 3 tot 4 maal zo groot is als in 2030.
Om lokaal tijdig te beschikken over voldoende elektriciteit voor nieuwe ontwikkelingen (nieuwbouw en verzwaring bestaande aansluitingen) is het noodzakelijk om lokale opwek en opslag te koppelen aan de toegenomen lokale vraag naar elektriciteit en zetten we de komende jaren lokaal in op regie op die koppeling. Daarbij stimuleren wij lokale energiegemeenschappen, energiedelen, energiehubs en andere vormen van een decentraal energiesysteem. Hiermee versterken we de lokale energievoorziening, vergroten we de betrokkenheid van inwoners en ondernemers en benutten we beschikbare netcapaciteit zo efficiënt mogelijk. Als gevolg van die toegenomen vraag wordt in het Nationaal Plan Energiesysteem tot 2050 landelijk uitgegaan van een toename van wind op land met een factor 2 en zon op land met een factor 3 ten opzichte van de opgave voor 2030. Regionaal starten we in 2027 de dialoog aan de Energietafel hoe we in de regio Noordoost-Brabant de toegenomen vraag koppelen aan extra opwek, opslag en omzetting. Begroting 2027 Gemeente Boxtel Uiteindelijk moet dit leiden tot een actualisatie van de regionale energieafspraken, waarbij niet alleen de opwekopgave centraal staat, maar het toekomstige energiesysteem als geheel. Daarbij kijken we naast elektriciteit en warmte ook naar opslag, flexibiliteit en de inzet van moleculen zoals waterstof en groen gas.
Circulaire economie: Circulair en lokaal Om minder huishoudelijk afval en bedrijfsafval te produceren, stimuleren we hergebruik, delen en recycling van producten en materialen door inwoners en bedrijven. Dit doen we door het ondersteunen van nieuwe en bestaande (burgers)initiatieven en het vergroten van de bewustwording. De komende jaren zetten we in op het vergroten van het gebruik van duurzame materialen bij woningbouw en projecten in de openbare ruimte omdat hier grote (milieu)impact te behalen is. In 2027 werken we de ambitie uit de omgevingsvisie rondom dit onderwerp verder uit in het Omgevingsprogramma Duurzaamheid. Met dit omgevingsprogramma sluiten we ook aan op het rijksbrede programma Nederland Circulair in 2050. Afval en grondstoffen We breiden de formatie van het team Afval & Grondstoffenbeheer structureel uit. Hiermee versterken we de capaciteit op het gebied van beleidsontwikkeling, bedrijfsvoering, financiën, contractbeheer, applicatiebeheer en dienstverlening. Deze uitbreiding is noodzakelijk om de toenemende beleidsmatige en operationele opgaven adequaat te kunnen uitvoeren en de kwaliteit en continuïteit van de dienstverlening te waarborgen. Inwoners merken hiervan dat de dienstverlening rondom afval en grondstoffen op een kwalitatief goed niveau blijft.
Meldingen en vragen worden tijdig afgehandeld, contracten en processen worden zorgvuldig beheerd en de gemeente blijft in staat haar afval- en grondstoffentaken betrouwbaar uit te voeren. Bovendien wordt de bouw van verzamellocaties met ondergrondse afvalcontainers in 2027 versneld. Beginnend in Selissenwal en Boxtel Oost wordt ingezet op de realisatie van in totaal 71 verzamellocaties voor de verschillende afvalstromen, zodat het serviceniveau en een goede afvalscheiding voor de toekomst gewaarborgd blijven. Hoe kunnen we dat meten? De realisatie opwek en energiebesparing (in procenten) meten we regionaal via de jaarlijkse RES monitor. Voortgang Afval en grondstoffen wordt gemeten aan de hand van de gestelde doelen uit het beleid Afval en Grondstoffen. Onderwerp | Doel | Indicator | Laatst gemeten | Streefwaarde waarde* | 2030 Energietransitie | Energiebesparing | % besparing | 18% (zie 1) | 11% (zie 2) t.o.v.
2017 Energie-opwek | 0,08 TWh | 22% (zie 4) | 100% Afval en | Verminderen | kilogram per | 116 | <30 kg grondstoffen | hoeveelheid | inwoner per jaar ongescheiden, niet herbruikbaar afval Verhogen | % gescheiden | 69% | >90% hoeveelheid | ingezameld Gemeente Boxtel | 21 Begroting 2027 Gemeente Boxtel 22 Gemeente Boxtel Onderwerp Doel Indicator Laatst gemeten waarde* Streefwaarde 2030 gescheiden ingezameld herbruikbaar afval Verhogen hergebruik grondstoffen % hergebruik grondstoffen 69% >60% *) meting gebaseerd op 9 maanden 2025 1. Besparing elektriciteit en aardgasverbruik uit Klimaatmonitor (CBS-gegevens) in 2024. 2. Streefwaarde uit RES NOB 1.0. 3. Lokaal bod van gemeente Boxtel voor 2030 op basis van verwacht elektriciteitsgebruik in 2030 uit RES NOB 1.0, vastgesteld door gemeenteraad op 1 juli 2021. 4. Uit jaarlijkse monitor Energieregio per 1-1-2026. Begroting 2027 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel 23 Warmte Wat willen we bereiken? Wij streven naar een duurzame, betrouwbare en betaalbare warmtevoorziening voor alle inwoners en ondernemers. Daarbij besteden wij nadrukkelijk aandacht aan het terugdringen van energiearmoede, zodat inwoners met een kwetsbare positie kunnen profiteren van energiebesparing en lagere energielasten.
Door gebouwen stapsgewijs voor te bereiden op een aardgasvrije toekomst en samen te werken met inwoners, bedrijven en maatschappelijke partners, dragen we bij aan een energieneutraal en toekomstbestendig Boxtel. Wat gaan we daarvoor doen? Warmtetransitie In 2027 laten wij het Omgevingsprogramma Warmte vaststellen door de raad inclusief de bijbehorende uitvoeringsparagraaf. Ondertussen werken wij verder aan het verlagen van de warmtevraag door onder andere na-isolatie. We zetten hierin concrete stappen door middel van de inzet van SPUK-uitkeringen voor de Aanpak Energiearmoede en Lokale Aanpak Isolatie (LAI). De gemeente Boxtel heeft tot 2030 middelen beschikbaar om 1460 woningen te isoleren. Opstellen Wijk- en Dorpsuitvoeringsplannen Om het Omgevingsprogramma Warmte invulling te geven is het nodig om voor uiterlijk 2042 in totaal 13 wijk- of dorpsuitvoeringsplannen op te stellen samen met onze inwoners. Deze uitvoeringsplannen vormen per wijk, buurt of dorp de route naar een aardgasvrije wijk, buurt of dorp. Bij de projecten die samenhangen met het Omgevingsprogramma Warmte werken wij samen met actieve inwonersgroepen, met als doel de warmtetransitie te realiseren. Ook werken wij samen met woningcorporaties in het kader van het Duurzaamheidsakkoord. Dit akkoord wordt in 2027 geactualiseerd.
Daarnaast is er een nauwe samenwerking met de collega's vanuit het sociaal domein om moeilijk bereikbare groepen beter te bereiken. Bij het verduurzamen houden we ons aan de regels voor flora en fauna in de Omgevingswet, waarmee de bescherming van soorten zoals huismussen, gierzwaluwen en vleermuizen is gewaarborgd. Hiervoor leveren we een Soortenmanagementplan (SMP) op in 2027 en een monitoringsplan (MP). De monitoring vindt jaarlijks plaats gedurende een periode van 10 jaar, 0- meting in het eerste jaar plus 9 jaren monitoring van 2028 tot en met 2036. Energiehuis Wij ontwikkelen het energieloket door tot een Energiehuis dat minimaal voldoet aan de Europese richtlijnen (EPBD IV). Daarbij zetten wij in op een laagdrempelige en lokaal toegankelijke voorziening voor inwoners die behoefte hebben aan persoonlijk advies over energiebesparing, isolatie en verduurzaming. Hoe kunnen we dat meten? Onderw erp Doel Indicator 2027 streefwaa rde 2028 streefwaa rde 2029 streefwaa rde 2030 streefwaa rde Warmte Verduurzaming van woningen door uitvoering van energiebespare Aantal woningen waarin energiebesparen de of isolatiemaatregel 150 300 505 505 Begroting 2027 Gemeente Boxtel 24 Gemeente Boxtel Onderw erp Doel Indicator 2027 streefwaa rde 2028 streefwaa rde 2029 streefwaa rde 2030 streefwaa rde nde en isolatiemaatreg elen.
en zijn uitgevoerd, zie *1 Het verlagen van de energierekenin g en het verbeteren van het wooncomfort van huishoudens die risico lopen op energiearmoed e. Aantal woningen waterzijdig inregelen, zie *2 100 Wijken stapsgewijs voorbereiden op een aardgasvrije toekomst Aantal vastgestelde wijkuitvoeringspl annen 1 2 2 2 *1 energielabel D, E, F, G, WOZ-waarde maximaal € 450.000, inkomen maximaal 130% minimumloon *2 huishoudens met mogelijke energiearmoede Begroting 2027 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel 25 Natuur, landschap en biodiversiteit Wat willen we bereiken? Wij willen een groen, biodivers en toekomstbestendig Boxtel waarin natuur, landschap en landbouw in balans zijn. Door natuurwaarden te beschermen, biodiversiteit te versterken en landschap en recreatie zorgvuldig te ontwikkelen, werken we aan een aantrekkelijke, gezonde en klimaatbestendige leefomgeving voor huidige en toekomstige generaties. Wat gaan we daarvoor doen? Natuur, Landschap en Biodiversiteit Het programmatisch werken onder de Omgevingsvisie vraagt om steeds meer strategische en inhoudelijke advisering vanuit Natuur, Landschap en Biodiversiteit als onderdeel van de integrale benadering bij andere Omgevingsprogramma's zoals Vitaal Landelijk Gebied, Duurzaamheid en Wonen. De komende jaren vragen de verschillende projecten onder de Regiodeal als onderdeel van de regionale samenwerking extra capaciteit.
Binnen de Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpak Kampina verschuift de focus van procesmatige afstemming naar concrete realisatie van maatregelen en projecten. In de komende jaren vragen de projecten in onze gemeente dan ook extra inzet om tot uitvoering te komen. Hierbij gaat het om een groenblauw raamwerk voor het gebied tussen de Kampina en Esch, waarbij er een nauwe relatie is met de woningbouwontwikkeling in Boxtel-Noordwest, maar ook met de Verbindingsweg Ladonk-Kapelweg. Daarnaast wordt het Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit in 2027 vastgesteld en gaan we aan de slag met het bijbehorende uitvoeringsprogramma. De hierin opgenomen projecten en maatregelen vragen voldoende uitvoeringskracht om een deel van de in de Omgevingsvisie gestelde ambities in de komende jaren te behalen. Belangrijkste opgaven 2027-2030 In de periode 2027-2030 ligt de focus op zowel de verdere ontwikkeling als de uitvoering van het beleid voor Natuur, Landschap en Biodiversiteit. De belangrijkste opgaven zijn: 2027 • Vaststelling van het Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit en het bijbehorende uitvoeringsprogramma. • Afronding van de inventarisatie en waardering van zandpaden. • Vaststelling van de handreiking kwaliteitsverbetering. • Afronding van de verkenning van het Groenblauw Raamwerk Kampina-Esch.
• Voorbereiding van de uitvoeringsfase van projecten binnen de Groenblauwe Gebiedsgerichte Aanpak Kampina. 2028-2030 • Vaststelling en uitvoering van het beheerplan voor gemeentelijke natuurpercelen. • Actualisatie van de visie Groene Levensader door Boxtel. • Uitwerking van het landschapsplan voor de EVZ Blauwhoefseloop. Begroting 2027 Gemeente Boxtel • | Realisatie van maatregelen en projecten binnen het Groenblauw Raamwerk Kampina-Esch. • | Opstart en begeleiding van het gebiedsproces Beekdal van de Beerze. • | Uitvoering van projecten en maatregelen uit het Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit ter realisatie van de ambities uit de Omgevingsvisie. Hoe kunnen we dat meten? Onderwerp | Doel | Indicator | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 streefwaa | streefwaa | streefwaa | streefwaa rde | rde | rde | rde Programma NLB | Verbeter | Aantal | 1 | 1 en | opgeloste ecologisc | faunaknelpunt he | en d.m.v.
verbindin | faunavoorzieni gen | ngen Biodiversi | Aantal erven | 3 | 3 | 3 teit | met verbetere | maatregelen n op | per jaar erven in buitenge bied Landschapselem | Versterke | Aantal | 1 | 1 | 1 enten | n | gerealiseerde landscha | poelen per p en | jaar biodiversi teit Versterke | Gerealiseerde | 100 | 100 | 100 | 100 n | lengte houten landscha | wallen/singels p en | in meters per biodiversi | jaar teit Versterke | Gerealiseerde | 250 | 250 | 250 | 250 n | lengte heggen landscha | in meters per p en | jaar biodiversi teit Versterke | Aantal | 750 | 750 | 750 | 750 n | aangeplante landscha | bomen per p en | jaar biodiversi teit 26 | Gemeente Boxtel Begroting 2027 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel 27 Vitaal landelijk gebied Wat willen we bereiken? Wij willen een vitaal en toekomstbestendig landelijk gebied waarin landbouw, natuur, landschap, recreatie en leefbaarheid elkaar versterken. Door te werken aan een gezonde balans tussen economische ontwikkeling, biodiversiteit, klimaatadaptatie en ruimtelijke kwaliteit behouden en versterken we de unieke kwaliteiten van het Boxtelse buitengebied. Wat gaan we daarvoor doen? Vitaal Landelijk Gebied In 2027 werken we verder aan de ontwikkeling van het gebiedsgerichte omgevingsprogramma Vitaal Landelijk Gebied. Het programma richt zich op het realiseren van de ambities uit de Omgevingsvisie.
Het programma kent een integrale aanpak van opgaven in het landelijk gebied, zoals natuur, biodiversiteit, klimaatadaptatie en de kwaliteit van lucht, water, bodem en gezondheid. Tegelijkertijd staan leefbaarheid, gezondheid en toekomstperspectief voor agrariërs centraal. We faciliteren dat ondernemers op eigen wijze werken aan een duurzame landbouw met een verlaging van de uitstoot van emissies en daar waar passend, op basis van een robuust bodem- en watersysteem. We volgen de watervisie van het waterschap. In goede afstemming verkennen we waar de opgaven uit de Kaderrichtlijn Water (KRW) het landelijk gebied raken en welke maatregelen binnen de gestelde kaders, rollen en bevoegdheden mogelijk zijn. We trekken samen op met gemeenten in de regio Noordoost-Brabant over o.a. gewasbescherming en zijn in contact met partners zoals Provincie Noord-Brabant, de VNG, het Rijk en andere partijen om samen stappen te kunnen zetten op het beschermen van de (volks)gezondheid en een fijne leefomgeving. We faciliteren de overleggroep gewasbescherming (participatie) en blijven in gesprek met lokale ondernemers over innovatie en maatschappelijk verantwoord ondernemen. We faciliteren routes naar passende nieuwe mogelijkheden voor veehouders die in het kader van (Rijks)beleid- en dito regelingen overwegen om de agrarische bedrijfsvoering te beëindigen.
Voor urgente, nieuwe thema’s die het landelijk gebied raken zoals mogelijkheden van mestverwerking voor de opwek van energie of als middel om emissies uit stallen te reduceren, werken we samen met andere gemeenten in de regio (RNOB). Daarnaast krijgt het landelijk gebied een versterkte recreatieve functie. Met inzet van het Regio Deal project ’t Goeie Leven in de Dommelvallei 2026-2029 kunnen gebiedsgerichte projecten met draagvlak in het gebied, koppelkansen en aansprekende cases gericht op innovatie en vernieuwing met maatwerk uitgewerkt worden. De accountmanager is het eerste aanspreekpunt voor agrarische ondernemers en vangt signalen op sociale problematiek, veiligheid en ondermijning op het platteland. In aanloop naar het Omgevingsplan (2030) voor het landelijk gebied verkennen we een integrale aanpak voor controle, toezicht en handhaving. Wij sluiten in het landelijke gebied aan bij lopende processen van andere overheden zoals het Rijk (stikstofdossier) en Provincie Noord-Brabant (zoals GGA Kampina en Oisterwijkse Vennen). Hoe kunnen we dat meten? Het gebiedsgerichte programma Vitaal Landelijk Gebied sluit aan bij de ambities in de Omgevingsvisie (vastgesteld). Beoogde resultaten en effect worden uiteindelijk meetbaar gemaakt ten behoeve van het Omgevingseffectrapport (OER).
Begroting 2027 Gemeente Boxtel 28 Gemeente Boxtel Regulier werk De afbeelding hierboven geeft een indicatie van de vaste werkzaamheden die we uitvoeren binnen het programma Duurzame transformatie.
Begroting 2027 Gemeente Boxtel Dit kost het Duurzame | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Transformatie | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Klimaatadaptatie & | 3.829 | 5.067 | 5.098 | 5.258 | 5.486 | 5.667 Water Energie en | 6.350 | 4.583 | 5.161 | 5.262 | 5.347 | 5.426 circulariteit Warmte | 0 | 1.356 | 0 | 525 | 525 | 525 Natuur, landschap | 233 | 236 | 11 | 11 | 11 | 11 en biodiversiteit Totaal baten | 10.413 | 11.242 | 10.270 | 11.056 | 11.369 | 11.629 Klimaatadaptatie & | 4.233 | 5.502 | 5.537 | 5.697 | 5.927 | 6.111 Water Energie en | 7.698 | 6.230 | 6.247 | 6.241 | 6.339 | 6.434 circulariteit Warmte | 0 | 2.646 | 1.172 | 704 | 700 | 698 Natuur, landschap | 6.579 | 7.241 | 6.906 | 6.845 | 6.965 | 7.160 en biodiversiteit Vitaal landelijk | 0 | 798 | 314 | 248 | 249 | 251 gebied Totaal lasten | 18.510 | 22.417 | 20.175 | 19.734 | 20.181 | 20.653 Saldo van baten en | -8.098 | -11.176 | -9.905 | -8.677 | -8.812 | -9.024 lasten voor bestemming resultaat Onttrekkingen aan | 508 | 849 | 268 | 0 | 0 | 0 reserves Stortingen in | 34 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 reserves Mutaties reserves | 474 | 849 | 268 | 0 | 0 | 0 Saldo van baten en | -7.624 | -10.326 | -9.637 | -8.677 | -8.812 | -9.024 lasten na bestemming resultaat Ontwikkeling | 689 begroting Ten opzichte van de begroting 2026 | daalt het nadelige resultaat op dit programma met € | 689.000.
De ontwikkelingen met een afwijking van meer dan € 25.000 zijn onder andere: • | Afval: Vanaf 2027 nemen de lasten voor afvalbeheer toe, voornamelijk door hogere personeelskosten en kapitaallasten. Deze kosten worden verwerkt in de afvalstoffenheffing en leiden tegelijkertijd tot hogere opbrengsten. Daarnaast wordt een onttrekking aan de voorziening van € 103.500 ingezet ter dekking van de kostenontwikkeling binnen het taakveld afval. • | Duurzaamheid: Het saldo ontwikkelt zich gunstig door een structurele onderuitputting | van € 112.500 die als dekking van het begrotingstekort is ingezet. Daarnaast ontvangt de Gemeente Boxtel | 29 Begroting 2027 Gemeente Boxtel gemeente in 2027 een decentralisatie-uitkering (CDOKE) van € 109.600 voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. • | Warmtetransitie: Per saldo verbetert het begrotingssaldo in 2027 met € 199.500. De belangrijkste positieve ontwikkeling is de ontvangst van de CDOKE-uitkering (€ 437.000) voor de uitvoering van klimaat- en energiebeleid. Daartegenover staan extra lasten voor de wijk- en dorpsuitvoeringsplannen (€ 100.000) en het vervallen van een eerder opgenomen structurele onderuitputting (€ 137.500) als dekking van het begrotingstekort.
De beschikbare middelen versterken de uitvoeringskracht op maatschappelijke opgaven, terwijl tegelijkertijd wordt geïnvesteerd in participatie en gebiedsgerichte ontwikkeling binnen de wijken en dorpen. De overige afwijkingen bestaan uit afwijkingen kleiner dan € 25.000, prijsindexering, kapitaallasten, bijdrage MGD, administratieve mutaties en incidentele budgetten. Investeringen Investeringen programma Duurzame | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting Transformatie (x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 begrote investeringen: Zijlader huisvuil | 330 | 0 | 0 | 0 Vervangen reserve vuilniswagen | 310 | 0 | 0 | 0 Vervanging huisvuilwagen achterlader | 475 | 0 | 0 | 0 Rioolbeheer | 2.482 | 2.541 | 2.935 | 2.739 Totaal begrote investeringen | 3.597 | 2.541 | 2.935 | 2.739 30 | Gemeente Boxtel Begroting 2027 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel 31 Sociale Kracht Algemene beleidsdoelstelling De visie Boxtel Samen Sterk 2040 is de basis voor het beleid in het sociaal domein. Hierin is de volgende visie vastgesteld: "We willen dat Boxtel een gemeente is waarin iedereen gezond leeft en meedoet. We gaan uit van wat mensen kunnen doen, voor zichzelf en anderen. Individueel, maar bijvoorbeeld ook in de buurt of als vereniging. Onze inwoners kennen elkaar, letten op elkaar, ondersteunen en helpen elkaar en hebben bestaanszekerheid.
Wij en onze maatschappelijke partners zijn er vooral voor inwoners die onze hulp echt nodig hebben. We werken samen met maatschappelijke partners en inwoners aan een sterke sociale basis. We letten goed op onze uitgaven en houden rekening met de veranderende arbeidsmarkt wanneer we hulpvragen oplossen. We staan voor een veerkrachtige samenleving waarin iedereen meedoet en doet wat hij kan, en hulp en ondersteuning krijgt als dat nodig is. We richten de gemeentelijke dienstverlening vooral op inwoners die hulp nodig hebben om mee te kunnen doen. We steunen daarbij op de vele vrijwilligers en mantelzorgers en werken nauw samen met verenigingen en stichtingen.
Begroting 2027 Gemeente Boxtel 32 Gemeente Boxtel Maatschappelijk effect In het programma Sociale Kracht willen we de volgende maatschappelijke effecten teweegbrengen: • De kernen en wijken in Boxtel hebben een sterke sociale cohesie, met een goede sociale infrastructuur. • Boxtel is een gemeente waarin voor iedereen plek is en iedereen meedoet. • Onze inwoners met een hulpvraag ervaren dat ze duurzaam goed geholpen worden, op basis van de hulpvraag die zij hebben. • De inwoners van Boxtel zijn beter in staat om gezond te leven en kunnen hun talenten ontplooien. Onderwerpen Deze 7 onderwerpen vallen onder het programma Sociale Kracht: • Versterken Sociale Cohesie • Zorgen voor houdbaarheid Sociaal Domein • Bestaanszekerheid bieden • Bouwen aan gelijke kansen • Bevorderen van de gezondheid • De samenleving inclusiever maken • Bevorderen van integratie van migranten Begroting 2027 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel 33 Versterken sociale cohesie Wat willen we bereiken? In het coalitieakkoord 2026-2030 hebben we de ambities uit de visie Boxtel Samen Sterk 2040 onderschreven. Voor deze bestuursperiode hebben we deze ambitie vertaald naar de volgende doelen die we in 2030 willen bereiken: • De ontmoetingsplekken waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten en/of activiteiten kunnen organiseren sluiten beter aan op hun behoefte.
• De inrichting van de openbare ruimte draagt meer bij aan ontmoeting, spelen en bewegen. • Inwoners zijn minder eenzaam. • We geven meer ruimte voor initiatieven van inwoners om (samen) actief te zijn in hun eigen omgeving. Wat gaan we daarvoor doen? Hartjes in de Wijk In 2027 bouwen we verder aan Hartjes in de Wijk als laagdrempelige plek voor ontmoeting, ondersteuning en samenwerking in de wijk. We versterken de integrale samenwerking tussen maatschappelijke partners, ontwikkelen een duurzaam landschap van buurtontmoeting en verbinden deze aanpak met wijkgericht werken en de vorming van Stevige Lokale Teams. Vanuit de ervaringen in Boxtel Oost werken we toe naar verdere ontwikkeling van Hartjes in de Wijk binnen de gemeente. Subsidiëring van maatschappelijke partners We werken intensief samen met onze maatschappelijke partners in de wijk. Een aantal professionele organisaties ontvangt hiervoor een subsidie: ContourdeTwern, R-Newt, MEE en BSB. We brengen in de subsidieafspraken die we met hen maken meer focus aan, zodat we gerichter aan onze ambities kunnen werken. Daarnaast heeft de Raad van State een uitspraak gedaan. Deze uitspraak komt erop neer dat meerdere organisaties in principe in aanmerking moeten kunnen komen voor subsidies. We onderzoeken de implicaties van deze uitspraak voor onze gemeente en passen mogelijk ons beleid daarop aan.
Hoe kunnen we dat meten? In het coalitieakkoord hebben we het volgende doel vastgesteld. In 2030 ervaart minder dan 25% van de inwoners van Boxtel een gevoel van eenzaamheid en meer dan 30% van de inwoners verricht vrijwilligerswerk. Deze gegevens baseren we op onderzoek door de GGD. We ontwikkelen voor het meten van de voortgang op de ambities en doelen een monitor. Voor deze ambitie is deze nog in ontwikkeling. Daarnaast hanteren we de verplichte indicatoren (op basis van het landelijk Besluit begroten en verantwoorden). Deze staan in de bijlage 2. Begroting 2027 Gemeente Boxtel 34 Gemeente Boxtel Zorgen voor houdbaarheid Sociaal Domein Wat willen we bereiken? In het coalitieakkoord 2026-2030 hebben we de ambities uit de Visie Boxtel Samen Sterk 2040 onderschreven. Voor deze bestuursperiode hebben we deze vertaald naar de volgende doelen die we in 2030 willen bereiken: • Inwoners krijgen meer ondersteuning vanuit hun persoonlijke netwerk. • De sociale basis is sterker, zodat inwoners daar eerder passend ondersteund kunnen worden, en intensieve of specialistische zorg en ondersteuning voorkomen wordt. • We investeren structureel in preventie om de (financiële en personele) druk op het sociaal domein te verminderen. • We bieden onze inwoners integrale, laagdrempelige ondersteuning, zo collectief en nabij mogelijk in de eigen wijk of kern.
• We versterken de pedagogische basis, zodat inwoners daar oplossingen voor vragen over opgroeien en opvoeden kunnen vinden. Wat gaan we daarvoor doen? Hervormingsagenda jeugd De komende jaren werken we aan de uitwerking en implementatie van de Hervormingsagenda Jeugd. Het Stevige Lokale Team, dat zich in onze gemeente richt op alle inwoners van 0 tot 100 jaar binnen het brede sociaal domein (jeugd, Wmo, participatiewet, schulddienstverlening, leerplicht) vormt de spil van de hervormingsagenda. Zonder Stevige Lokale Teams lukt het niet om ondersteuning dichtbij, integraal en minder specialistisch te organiseren. Het is de verbinding tussen de sociale en pedagogische basis, passende ondersteuning dichtbij en beheersing van de groei van specialistische hulp. De Stevige Lokale teams werken integraal, ondersteunen inwoners laagdrempelig binnen hun eigen leefomgeving en bieden ook zelf hulp. Dit vraagt om keuzes over welke vormen van hulp binnen het lokale team worden uitgevoerd, welke expertise daarvoor nodig is en hoe dit organisatorisch wordt ingericht. Daarnaast werken we aan het verder verstevigen van de sociale en pedagogische basis. In 2027 en de daaropvolgende jaren werken we aan de ontwikkeling van de visie en de inrichting van de stevige lokale teams, de samenwerking met partners en de implementatie van deze nieuwe werkwijze.
Naar verwachting wordt het kader hiervoor voor de zomer van 2027 vastgesteld. Het beschikbare budget wordt hiervoor ingezet en waar nodig voor de versteviging van de pedagogische en sociale basis. Zo werken we toe naar een toekomstbestendig sociaal domein waarin inwoners tijdig passende laagdrempelige ondersteuning ontvangen en specialistische (jeugd)hulp beschikbaar blijft voor inwoners die deze ondersteuning daadwerkelijk nodig hebben. Inzet crisisinterventieteam (CIT) binnen kantooruren. Tot op heden wordt de crisisdienstverlening binnen kantooruren uitgevoerd door het reguliere maatschappelijk werk (MW). Het aantal crisiscasussen is in de afgelopen paar jaar flink toegenomen. Het legt inmiddels een erg groot beslag op het reguliere MW waardoor wachtlijsten zijn ontstaan. Daarnaast stijgt het aantal hulpvragen en is er sprake van steeds meer multiprobleem-/complexe casussen. Dit vraagt om een grotere tijdsinvestering en intensievere aanpak. Doordat we de crisisdienstverlening binnen kantoortijden apart inkopen bij een andere organisatie (Farent) kunnen we deze effectiever organiseren in samenhang met de crisisdienst buiten kantoortijden. Daarnaast voorkomen we het oplopen van wachtlijsten bij het MW en daarmee verergering van de problematiek. Indirect voorkomen we hiermee ook extra Wmo-aanvragen.
Begroting 2027 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel 35 ADHD-zorg Om ADHD-ondersteuning aan jeugdigen via huisartsenpraktijken vanaf 2027 beschikbaar te houden, is structureel € 50.000 per jaar nodig. Deze inzet helpt onnodige of niet-passende verwijzingen naar specialistische jeugdhulp en daarmee hogere gemeentelijke zorgkosten te voorkomen. De aanpak sluit aan bij de doelen van de Hervormingsagenda Jeugd. Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) vormt een landelijk uitvoeringskader voor de verdere versterking van preventie, passende zorg en de samenwerking tussen het zorg- en sociaal domein, als aanvulling op het IZA en GALA. Het AZWA sluit daarmee direct aan op de ambities uit het coalitieakkoord om te investeren in een sterke sociale basis, waarin zorg, ondersteuning en welzijn goed georganiseerd zijn. Uitgangspunt is het voortzetten en versterken van wat al succesvol wordt uitgevoerd vanuit GALA (zoals Welzijn op Recept en Valpreventie), aangevuld met ontwikkelingen die bijdragen aan de ambities en speerpunten uit het coalitieakkoord. Hoe kunnen we dat meten? In het coalitieakkoord hebben we het volgende doel vastgesteld. In 2030 is het percentage jongeren met jeugdhulp gedaald tot onder de 10%, waarbij het aandeel goedkopere zorg is toegenomen. We baseren ons hierbij op onze eigen administratie.
We ontwikkelen voor het meten van de voortgang op de ambities en doelen een monitor. Voor deze ambitie is deze nog in ontwikkeling. Daarnaast hanteren we de verplichte indicatoren (op basis van het landelijk Besluit begroten en verantwoorden). Deze staan in de bijlage 2. Begroting 2027 Gemeente Boxtel 36 Gemeente Boxtel Bestaanszekerheid bieden Wat willen we bereiken? In het coalitieakkoord 2026-2030 hebben we de ambities uit de Visie Boxtel Samen Sterk 2040 onderschreven. Voor deze bestuursperiode hebben we deze vertaald naar de volgende doelen die we in 2030 willen bereiken: • Minder inwoners hebben financiële zorgen en schulden. • We kennen vaker proactief/laagdrempelig minimavoorzieningen toe. • Er zijn in de gemeente geen gedwongen dak- en thuislozen meer. • Er is een integrale aanpak sociaal en veiligheid. Hierdoor vergroten we de veiligheid. Wat gaan we daarvoor doen? Schoolspullenpas Op basis van de positieve resultaten van de pilot Schoolspullenpas wordt de regeling structureel voortgezet en hiervoor structureel € 30.000 opgenomen in de begroting. Met een budget van € 30.000 kunnen jaarlijks 170 passen van € 100, 215 passen van € 60 en 15 blanco passen worden verstrekt.
De Schoolspullenpas ondersteunt kinderen uit gezinnen met een laag inkomen bij de aanschaf van schoolspullen en draagt daarmee bij aan het terugdringen van kinderarmoede, het versterken van bestaanszekerheid en het bevorderen van gelijke kansen. Subsidie Stichting Leergeld De kosten voor sportdeelname zijn gestegen van € 250 naar € 300 per kind per jaar. Tegelijkertijd stijgt het aantal aanvragen, is de inkomensnorm verruimd en nemen de uitvoeringskosten toe. Een verruiming van het budget met € 30.000 is noodzakelijk om kinderen uit gezinnen met een laag inkomen te blijven ondersteunen bij het behalen van een zwemdiploma en deelname aan sportactiviteiten. Hiermee wordt hun maatschappelijke participatie bevorderd en worden gelijke kansen versterkt. Beleidskader financiële bestaanszekerheid Het bestaande beleidskader armoede en schulden loopt af in 2026. In 2027 stellen we een nieuw beleidskader financiële bestaanszekerheid voor de jaren 2027 t/m 2030 op. Deze baseren we mede op de evaluatie van het plan tot en met 2026. We betrekken onze partners uit het netwerk tegen armoede bij het opstellen van het beleidskader. Aan het beleidskader wordt een uitvoeringsplan gekoppeld, waarin de concrete projecten en activiteiten worden vastgelegd.
Ombuiging trainingshuizen Trainingshuizen zijn tijdelijke, intensieve woonplekken binnen beschermd wonen waar mensen leren om zo zelfstandig mogelijk te leven. Voorheen werden trajecten binnen trainingshuizen bekostigd vanuit lokale contractafspraken. Nadat deze ondersteuning onderdeel werd van beschermd wonen, vielen de kosten onder de regionale middelen voor beschermd wonen en maatschappelijke opvang. De ombuiging is dus uitgevoerd. De beoogde besparing is abusievelijk dubbel opgevoerd. Verbinding zorg en veiligheid Sinds 2023 nemen we deel aan de regionale samenwerking Veilig in Afhankelijkheidsrelaties (ViA). Het doel van ViA is het vergroten van bewustwording, het tijdig signaleren en het duurzaam stoppen van alle vormen van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Om deze aanpak binnen de wijkteams te versterken, is de (regionale) Ontwikkelruimte ingericht. Binnen deze Ontwikkelruimte vervullen veiligheidscoördinatoren een coördinerende en adviserende rol op het gebied van veiligheid. Deze professionals van de verschillende regiogemeenten zijn in Begroting 2027 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel 37 dienst van de deelnemende gemeenten en werken samen in een regionaal netwerk. Om de veiligheidscoördinatie ook lokaal te versterken gaan we deelnemen aan deze constructie. De veiligheidscoördinator richt zich primair op afstemming, coördinatie en regievoering.