RIB Omgevingsprogramma's

Raadsinformatiebrief Datum: 28 oktober 2025 Zaaknummer: 1381628 Portefeuillehouder: Theo Geldens

Onderwerp Gebiedsgerichte- en omgevingsprogramma’s onder de omgevingsvisie.

Aanleiding Op 3 oktober 2024 heeft u als gemeenteraad van Sint-Michielsgestel de omgevingsvisie vastgesteld. In navolging op de vaststelling ontvangt u deze raadsinformatiebrief waarin belangrijke zaken voor de raad, het college en de uitvoeringsorganisatie zijn uitgewerkt. In de geplande raadinformatiebijeenkomst d.d. 13 november 2025 komen alle behandelde onderwerpen in deze raadsinformatiebrief aan de orde met als doel u uitgebreid te informeren. Deze raadsinformatiebijeenkomst combineren we met het bijpraten over het omgevingsplan. De onderwerpen die behandeld worden in deze raadsinformatiebrief zijn: I. Lopende uitvoering Omgevingswet. II. Samenspel tussen de gemeenteraad en het college in de vaststelling of wijziging van omgevingsprogramma’s. III. Prioritering van omgevingsprogramma’s. IV. Uniforme werkwijze bij omgevingsprogramma’s. V. Monitoring.

Inhoud I.

Lopende uitvoering omgevingswet Hoewel we volop bezig zijn met de implementatie van de Omgevingswet, blijft onze dienstverlening aan inwoners onverminderd doorgaan.De ‘winkel’ blijft open. We gebruiken de vastgestelde omgevingsvisie als basis voor beleidsontwikkeling (via programma's), als vertrekpunt voor gebiedsontwikkeling en als (initieel) beoordelingskader voor initiatieven. Initiatieven faciliteren we via twee verschillende procedurele sporen, in sommige gevallen door een wijziging van het omgevingsplan maar steeds vaker met een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). Dit jaar zijn er al ruim 100 BOPA's aangevraagd, waarvan er inmiddels ruim 60 zijn verleend, er nog circa 30 in behandeling zijn en er slechts 8 aanvragen ingetrokken. De succesratio van BOPA’s toon aan dat het vooroverleg loont. Omgevingsplanwijzigingen passen we in veel mindere mate toe, alleen als dit juridisch noodzakelijk is. In 2025 kunnen we hiervoor nog gebruik maken van een tijdelijke maatregel (TAM-IMRO), vanaf 2026 moeten we de nieuwe technische standaarden benutten (STOP/TPOD). Het kernteam omgevingsplan is in een vergevorderd stadium om hier een goede basis voor te leggen (omgevingsplanwijziging 2026-1).

II.

Samenspel tussen de gemeenteraad en het college in de vaststelling of wijzing van omgevingsprogramma’s. Vanuit de Omgevingswet is de raad het bevoegd gezag voor vaststelling van de omgevingsvisie en het college voor de vaststelling van de omgevingsprogramma’s. Het wettelijke kader kent vier type omgevingsprogramma’s te weten; vrijwillige, onverplichte, verplichte programma’s en programma’s met een programmatische aanpak al dan niet met een MER. Dit kader is bepalend voor het doorlopen van het vaststellingproces. Om de raad te betrekken bij de omgevingsprogramma’s is er een samenspel beschreven tussen de raad en het college. Bijlage I bevat het stroomschema en bijlage II bevat de bijbehorende procesbeschrijving.

III.

Prioritering van omgevingsprogramma’s. De omgevingsvisie is het strategisch kader voor de komende jaren tot 2040. De transitie van bestaand beleid naar omgevingsprogramma’s vraagt om afwegingen. Daarbij merken we op dat voor een efficiënte uitvoering door MGD het zeer gewenst is een gelijke prioritering te hanteren voor beide gemeenten. In het proces wat vooraf is gegaan aan deze raadsinformatie brief is overeenstemming bereikt tussen de colleges van Boxtel en SintMichielsgestel. In bijlage III staat de prioritering van de omgevingsprogramma's.

IV.

Uniforme werkwijze bij omgevingsprogramma’s. Voor alle omgevingsprogramma’s hanteren we (indien mogelijk) een uniforme werkwijze. Dit biedt verschillende voordelen. Een uniforme werkwijze maakt het makkelijker om voortgang en prestaties te monitoren en daarover te rapporteren. Het draagt bij aan een gelijkmatige kwaliteit en uitvoering van omgevingsprogramma’s waardoor resultaten beter voorspelbaar worden. En daarnaast bevordert het een betere samenwerking tussen afdelingen omdat we gelijke methoden en termen toepassen. Alle omgevingsprogramma’s werken (of gaan werken) met: • de beleidscyclus vanuit de omgevingswet; • een startnotitieparticipatie; • stakeholdermanagement; • risicomanagement; • standaard hoofdstukindeling voor omgevingsprogramma’s t.b.v. publicatie in DSO; • alle programma’s worden in een intern afstemmingsoverleg tweemaal besproken: bij de start en bij de conceptversie van het omgevingsprogramma. Dit draagt bij aan integrale afstemming over domeinen heen en versterkt de onderlinge samenhang tussen de omgevingsprogramma’s. • binnen de uniforme werkwijze volgen alle programma’s de afgesproken aanpak zoals beschreven onder punt II.

V.

Monitoring In de fase van beleidsdoorontwikkeling waarin we de omgevingsprogramma’s opstellen wordt monitoring uitgewerkt en ingericht. Monitoring is essentieel om meerdere redenen: het meten van het doelbereik, bij het rapporteren over de voortgang en ten behoeve van de (bij)sturing op het programma. Daarnaast draagt het bij aan het risicobeheer en kwaliteitsborging. Monitoring ondersteunt het afleggen van verantwoording over de voortgang en resultaten van omgevingsprogramma’s, en biedt u als gemeenteraad inzicht voor controle op basis van de P&C-cyclus.

Vervolg • •

Na de informatiebijeenkomst d.d. 13 november waarin alle onderwerpen uit deze RIB worden behandeld, volgt een definitieve vaststelling van zowel de rol van de raad bij vaststelling van omgevingsprogramma's als de prioritering van de omgevingsprogramma’s in het college. De daarop volgende stap is de realisatie van de vastgestelde ambities uit de omgevingsvisie middels de benoemde gebiedsgerichte- en omgevingsprogramma’s. Nadrukkelijk willen wij uw

begrip vragen voor de transitiefase waarin we ons bevinden. Door helder en tijdig met de raad hierover te communiceren hebben wij vertrouwen in de juiste vervolgstappen.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Sint-Michielsgestel

P.W.M. Geurts gemeentesecretaris

E. Smid burgemeester

Bijlagen Bijlage I Bijlage II Bijlage III

stroomschema samenspel raad en college bij vaststelling omgevingsprogramma’s. procesbeschrijving bij stroomschema. prioritering gebiedsgerichte- en omgevingsprogramma's.