Raadsvoorstel Kredietvotering mini-containers en ondergrondse containers afval (1386597), v2 (1386597)

Raadsvoorstel Zaaknummer:

1386597

Portefeuillehouder:

Sam Goossens

Onderwerp Kredietvotering ondergrondse afvalcontainers en vervanging mini-afvalcontainers

Status Besluitvormend

Voorstel Raad 1. Het benodigde investeringskrediet te voteren ter hoogte van € 1.513.000,- voor de vervanging van mini-containers, inclusief PMD-containers, voor afvalinzameling; 2. Het benodigde investeringskrediet te voteren ter hoogte van € 1.779.000,- voor de plaatsing van ondergrondse afvalcontainers op verzamellocaties; 3. Het benodigde extra exploitatiebudget (inclusief kapitaallasten) ten behoeve van de minicontainers beschikbaar te stellen ter hoogte van € 25.000,- in 2025 en oplopend naar € 95.000,- in 2030; 4. Het benodigde extra exploitatiebudget (inclusief kapitaallasten) ten behoeve van de ondergrondse containers beschikbaar te stellen ter hoogte van € 13.000,- in 2026 en oplopend naar € 43.000,- in 2030; 5. De bijgevoegde 13e wijziging van de begroting 2025 vast te stellen.

Inleiding Tijdens de raadsvergadering van 25 mei 2023 is de Beleidsnotitie Afval en Grondstoffen 2023-2030 vastgesteld. In de Beleidsnotitie hebben we aangekondigd dat we aan de slag gaan met een nieuw inzamelsysteem voor hoogbouw en andere verzamellocaties en dat alle adressen een nieuwe minicontainer met een nieuwe chip zullen ontvangen voor de reststroom, het groente-, fruit- en tuinafval (GFT) en het plastic, metaal en de drankkartons (PMD). In de Eerste Bestuursrapportage van 2025 (behandeld in uw vergadering van 3 juli 2025) is aangekondigd dat de precieze investeringen die nodig zijn in de loop van het jaar aan de raad worden aangeboden. Dat is de reden van dit voorstel: we verzoeken aan uw raad om het benodigde krediet te voteren. Daarnaast vragen we u de benodigde kapitaallasten beschikbaar te stellen en in te stemmen met de effecten op de voorziening afvalstoffenheffing. Als uitwerking van de Beleidsnotitie Afval en Grondstoffen 2023-2030 hebben we de afgelopen periode aanbestedingen uitgevoerd voor de ondergrondse containers en mini-containers, zodat we nu in voldoende detail de financiële effecten kunnen overzien.

Beoogd resultaat Implementatie van het vastgesteld beleid met behoud van een gezonde financiële huishouding en een acceptabele afvalstoffenheffing.

Argumenten 1.1 Met het voteren van het krediet voor de nieuwe mini-containers en ondergrondse verzamellocaties van afvalcontainers geven we uitvoering aan de Beleidsnotitie Huishoudelijk Afval en Grondstoffen 2023-2030, zoals door uw raad vastgesteld op 25 mei 2023. Het afval- en grondstoffenbeleid valt onder programma 1 Duurzaamheid van de begroting. In de Beleidsnotitie Afval en Grondstoffen 2023-2030 hebben we ons in Sint-Michielsgestel de volgende doelen gesteld voor het jaar 2030: • Minder restafval, namelijk minder dan 30 kg. inwoner/jaar; • Meer gescheiden afval, namelijk meer dan 90% van alle afval scheiden; • Meer hergebruik, namelijk meer dan 60% van alle afval opnieuw gebruiken. De circulaire economie begint met het goed scheiden van afval. Alleen schone afvalstromen kunnen worden hergebruikt of gerecycled. In het jaar 2023 heeft gemeente Sint-Michielsgestel een recyclepercentage behaald van 61%, blijkt uit de CBS-enquête Gemeentelijk Afval (zie de brief van het Ministerie van IenW d.d. 22 mei 2025, bijlage 1). Hiermee voldoen we aan het doel van de Rijksoverheid voor 2030 (programma VANG-HHA). Vanuit deze ‘startpositie’ werken we verder aan het behalen van onze eigen doelen. 1.2 De nieuwe mini-containers en ondergrondse containers dragen bij aan meer en betere afvalscheiding door de inwoners van Sint-Michielsgestel.

Doordat we tegelijk met de vervanging van de containers ook de databestanden voor de diftarberekening actualiseren, krijgen we accuratere data over de mate van afvalscheiding in de dorpen en wijken van Sint-Michielsgestel. Dat inzicht gaan we gebruiken om de inzamelmiddelen verder te optimaliseren en de inwoners beter te informeren over het hoe en waarom van afvalscheiding, op een manier die aansluit bij de inwoners. Met deze informatie wordt het voor bewoners makkelijker het afval beter te scheiden. De bestaande containers waren tussen de ruim 30 jaar en enkele jaren oud en het achterliggende adressenbestand kan met het nieuwe systeem beter actueel gehouden worden. Waar mini-containers de beste oplossing blijven, vereenvoudigen we het containeraanbod (140 of 240 liter containers voor REST, GFT en PMD). Vooruitlopend op het teruglopen van de stroom restafval, zullen mini-containers niet meer overal nodig zijn. Daarom zetten we in op de verzamellocaties met ondergrondse containers op strategische plaatsen. Ondergrondse containers hebben voordelen in het gebruik: ze zijn hygiënisch en voorkomen geurhinder, doordat het afval koel (ondergronds) wordt bewaard. Zo verwachten we met de nieuwe containers meer service en hygiëne rond de afvalinzameling aan de inwoners te leveren. Een schone omgeving draagt bij aan bewust omgaan met afval.

1.3 en 2.1 Uit de afgeronde aanbestedingen blijkt dat een investeringsbedrag van € 3.292.000,dekkend is voor de investeringen. Door voor deze investeringen de aanbestedingen reeds op te starten, heeft zich een begrotingsonrechtmatigheid voorgedaan. Met dit voorstel wordt de onrechtmatigheid ongedaan gemaakt. De aanbesteding van de mini-containers is gegund aan Schäfer. Op basis van deze aanbesteding begroten we de kosten van het omwisselen van de mini-containers, inclusief plaatsing van PMDcontainers, op € 1.513.000,-. Vanwege de noodzaak tot aanbesteden, zal de inzameling van de PMDminicontainers starten per 1 januari 2027. De aanbesteding van de ondergrondse containers is gegund aan Kliko. De kosten voor de aanleg van één verzamellocatie met ondergrondse containers bedragen € 48.074,-. Voor dit bedrag zit er per verzamellocatie een grote betonnen bak in de grond. In deze bak worden drie bakken geplaatst: voor restafval (REST); plastic metaal en drankkartons (PMD) en oud papier en karton (OPK). Daarnaast wordt er bovengronds op de verzamellocatie een bak geplaatst voor groente-, fruit- en tuinafval (GFT). Deze is kleiner en wordt vaker geleegd dan de andere drie bakken. Intentie is om 37 verzamellocaties te realiseren, zodat de totaal benodigde investering € 1.779.000,bedraagt.

Het totale investeringsbedrag voor zowel minicontainers als ondergrondse containers komt daarmee op € 3.292.000,-. 3.1 en 4.1 De benodigde investering leidt tot jaarlijkse extra lasten in de exploitatie ter hoogte van € 15.300,- in 2026, oplopend naar € 168.000,- in 2030, gedurende de afschrijvingstermijnen van de investeringen. In 2025 zijn de exploitatielasten nog aanzienlijk lager, omdat het grootste deel van de investering in ondergrondse containers in 2026 valt. Het bedrag is samengesteld uit jaarlijkse kapitaallasten en jaarlijkse extra exploitatielasten. Kapitaallasten die al waren begroot voor mini-containers en ondergrondse containers zijn in mindering gebracht op het nieuwe bedrag. De jaarlijkse extra exploitatielasten zijn als volgt samengesteld: Voor de mini-containers: • Jaarlijkse kosten voor onderhoud container management systeem (CMS) € 12.600,• Jaarlijkse kosten voor nalevering containers € 20.000,Voor de ondergrondse containers: • Jaarlijkse kosten voor container management systeem (CMS) € 2.522,(volgens Raamovereenkomst CMS) • Jaarlijkse kosten voor reinigen € 10.000,(volgens Raamovereenkomst Reinigen OC en BC, tussen € 16.000 en € 31.000,- per jaar voor Sint-Michielsgestel en Boxtel gezamenlijk, raming € 10.000,-) • Jaarlijkse kosten voor reparaties e.d.

€ 14.878,(volgens Raamovereenkomst Leveren, plaatsen en onderhouden OC’s; PM-post) Het totaalbedrag van afgerond € 60.000,- wordt als structurele exploitatielast verwerkt in begroting 2026. 5.1 De kredietvotering, het opvoeren van de kapitaallasten en de genoemde wijzigingen in de exploitatie leiden tot de bijgevoegde wijziging van begroting 2025. In de bijlage wordt de wijziging aan u voorgelegd met het verzoek om deze wijziging vast te stellen (zie bijlage 2).

Kanttekeningen 2.1 Over de fractie plastic, metaal en drankkartons (PMD) bestaat nog onduidelijkheid vanwege een nieuwe Ketenovereenkomst tussen Verpact, VNG en NVRD. Vanaf 1 januari 2026 komt er een nieuwe Ketenovereenkomst tussen Verpact en VNG/NVRD. Hierin worden de vergoedingen geregeld die gemeenten ontvangen voor het inzamelen van PMD-afval op grond van de Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid (UPV) van de partijen die verpakkingsmaterialen op de markt brengen. Inmiddels is duidelijk dat ondergrondse inzameling van PMD volgens de Ketenovereenkomst uitgefaseerd wordti. De precieze details zijn nog niet bekend, maar als ondergrondse PMD-inzameling financieel onaantrekkelijk wordt voor ons, dan zullen wij in de ‘derde

bak’ van de ondergrondse containers een andere stroom dan PMD gaan inzamelen, zoals textiel, incontinentiematerialen of glas. De restafval-fractie en de oud papier-fractie zijn wel al definitief. 3.1 en 4.1 De investering heeft gevolgen voor de gesloten exploitatie afvalstoffenheffing. Bij de behandeling in uw raadsvergadering van de Beleidsnotitie Huishoudelijk Afval en Grondstoffen 2023-2030 werd ingeschat dat uitvoering van de benoemde beleidsinterventies geen financiële consequenties zou hebben. Nu de aanbestedingen zijn afgerond, blijkt dat de kosten hoger zijn dan eerder verwacht. Dit heeft onder andere te maken met de hoge inflatiecijfers van de afgelopen jaren op loon- en materiaalkosten. Er zijn daardoor wel gevolgen voor de voorziening afvalstoffenheffing, hoewel beperkt. 3.2 en 4.2 Gegeven de huidige investeringen loopt de voorziening afvalstoffenheffing op termijn enigszins terug. Volgens ons eigen beleid verhogen we de afvalstoffenheffing jaarlijks met de algemeen door de gemeente gehanteerde index (‘Inflatiecorrectie belastingen en tarieven’ zoals vastgelegd in onze Kadernota). In de Kadernota hebben we afgesproken dat alle gemeentelijke heffingen in 2026 met 2,9% worden geïndexeerd, en vanaf 2027 met 2% per jaar. Na de concept tweede bestuursrapportage over 2025 is de voorziening afvalstoffen begroot op € 1.471.300 (per 31 december 2025).

Bij de genoemde indexering van de afvalstoffenheffing zal deze geleidelijk teruglopen tot € 1.436.000,- per 1 december 2029. Hierbij zijn de jaarlijkse voor- en nadelen in de exploitatie nog niet gecorrigeerd. Dit kan dus nog tot wijzigingen leiden in het verloop van de voorziening. Het voorstel is om dit aflopende saldo van de voorziening te accepteren, zodat de afvalstoffenheffing voor de inwoners niet méér hoeft te stijgen dan de jaarlijkse index. Voor de verdere beleidsinterventies ter uitvoering van de Beleidsnotitie Afval en Grondstoffen is dan de komende jaren nog ruimte binnen de voorziening afvalstoffenheffing. In bijlage 3 zetten we een aantal beoogde investeringen vanuit de voorziening afvalstoffenheffing op een rij, naast enkele risico’s in de exploitatie die mogelijk ook om inzet van de voorziening zullen vragen de komende periode. 3.3 De prijsindexatie is gebaseerd op de huidige lasten opgenomen in de begroting 2025 en de uitgangspunten voor de begroting 2026. 4.3 Eventueel noodzakelijke aanpassingen aan omliggend straatwerk of verleggen kabels kunnen gedekt worden uit het wegenbeheer. Voor het realiseren van de verzamellocaties met ondergrondse containers moeten mogelijk aanvullende eenmalige kosten gemaakt worden. Het gaat dan om aanpassingen in de openbare ruimte, het verleggen van kabels en leidingen en dergelijke.

Financiën De investering in de mini-containers vraagt om een te voteren krediet van € 1.513.000,-, waarvan de kapitaallasten deels reeds zijn begroot. De jaarlijkse lasten (kapitaallasten en extra exploitatielasten) bedragen € 25.000,- in 2025 en oplopend naar € 95.000,- in 2030. De investering in de ondergrondse containers vraagt om een te voteren krediet van € 1.779.000,-, waarvan de kapitaallasten deels reeds zijn begroot. De jaarlijkse lasten (kapitaallasten en extra exploitatielasten) bedragen € 13.000,- in 2026 en oplopend naar € 43.000,- in 2030; Bovenstaande mutaties zijn opgenomen in bijgevoegde 13e wijziging van de begroting 2025 (zie bijlage 2). In de begrotingswijziging zijn de werkelijke kapitaallasten per jaar opgenomen. Deze mutaties passen binnen het huidige verloop van de voorziening afval. De stand van de voorziening na het verwerken van deze investering bedraagt € 1.436.000,- per 1 december 2029. De extra lasten worden verdisconteerd in de voorziening afval, waarbij rekening is gehouden met de prijsindexaties en inflatiecorrectie 2026. Deze worden verwerkt in de begroting 2026.

Uitvoering Voor uitvoering voor het project ‘ondergrondse containers’ is de projectleiding binnen de MGDorganisatie belegd. Uitvoering is gaande. Voor wat betreft de vervanging van de mini-containers, wordt de uitvoering extern uitgevoerd in opdracht van Schäfer. Inmiddels zijn alle mini-containers in Sint-Michielsgestel vervangen, nadat inwoners hun voorkeur hebben aangegeven voor een bepaalde maat container. Het uitzetten van de PMD-containers start naar verwachting in het najaar van 2026. Vanaf 2027 wordt de inzameling van de PMD-containers opgestart.

Communicatie We geven uitvoering aan de eerder aangenomen collegenota ‘Procedurebesluit Inspraak en Locatiekeuze (ondergrondse) verzamelcontainers’. Dit betekent dat de bewoners rond alle nieuwe verzamellocaties van ondergrondse containers worden betrokken bij de invulling van de locatie. We geven het bureau De Bries de opdracht om een communicatiecampagne op te zetten over de ondergrondse containers. Overal waar een verzamellocatie gerealiseerd wordt, komt informatie beschikbaar over de werkzaamheden en het doel ervan voor de inwoners. Dit gebeurt in samenwerking met ons team Communicatie.

Bijlagen Bijlage 1. Brief van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat d.d. 22 mei 2025 over de CBSenquête Gemeentelijk Afval Bijlage 2. De resulterende wijziging van de begroting 2025 Bijlage 3. Beoogde investeringen vanuit de voorziening afvalstoffenheffing

Sint-Michielsgestel, 16 september 2025, Burgemeester en wethouders van Sint-Michielsgestel, de secretaris, de burgemeester,

P.W.M. Geurts

Ter inzage n.v.t.

E. Smid

Raadsbesluit Registratienr.:

1386597

Portefeuillehouder:

Sam Goossens

Aanhef De raad van de gemeente Sint-Michielsgestel; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 16 september 2025;

Besluit 1. Het benodigde investeringskrediet te voteren ter hoogte van € 1.513.000,- voor de vervanging van mini-containers, inclusief PMD-containers, voor afvalinzameling; 2. Het benodigde investeringskrediet te voteren ter hoogte van € 1.779.000,- voor de plaatsing van ondergrondse afvalcontainers op verzamellocaties; 3. Het benodigde extra exploitatiebudget (inclusief kapitaallasten) ten behoeve van de minicontainers beschikbaar te stellen ter hoogte van € 25.000,- in 2025 en oplopend naar € 95.000,- in 2030; 4. Het benodigde extra exploitatiebudget (inclusief kapitaallasten) ten behoeve van de ondergrondse containers beschikbaar te stellen ter hoogte van € 13.000,- in 2026 en oplopend naar € 43.000,- in 2030; 5. De bijgevoegde 13e wijziging van de begroting 2025 vast te stellen.

Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 6 november 2025; De gemeenteraad van Sint-Michielsgestel, de griffier,

de voorzitter,

D.S.J. Thissen

E. Smid