Raadsvoorstel Aanpassen voorbereidingskrediet de Bolster

Raadsvoorstel Zaaknummer:

1390755

Portefeuillehouder:

Peter Raaijmakers

Onderwerp Verhogen voorbereidingskrediet De Bolster ten behoeve van de doorgroei naar een inclusieve school

Status Besluitvormend

Voorstel Raad 1. Het eerder verleende voorbereidingskrediet voor de nieuwbouw van KC De Bolster (€ 600.000 inclusief btw) te verhogen tot € 1.375.000 inclusief btw, ten behoeve van de gezamenlijke nieuwbouw van KC De Bolster en Kentalis Talent DSH tot één inclusief kindcentrum conform de inhoudelijke richting in het IHP. 2. Dit voorbereidingskrediet te dekken uit de reserve Toekomstige investeringen onderwijshuisvesting. 3. Hiervoor de 5e wijziging op de begroting 2026 vast te stellen. 4. Kennis te nemen van de samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente, Kentalis en Stroomm.

Inleiding Op 21 december 2023 heeft de gemeenteraad besloten de Ontwikkelingsvisie Theereheide bij te stellen en basisschool De Bolster definitief te verplaatsen van de Ericastraat naar locatie Heidelust (deel A). Basisschool De Bolster valt onder de onderwijsstichting Stichting Regionaal Openbaar Onderwijs Maas en Meierij (verder Stroomm). Basisschool De Bolster heeft sinds ruim 10 jaar een inhoudelijke samenwerking met Kentalis Talent DSH (Dove en SlechtHorende kinderen) uit Vught. De inhoudelijke visie van De Bolster en Kentalis Talent DSH op inclusief onderwijs is als bijlage 1 In het raadsvoorstel van december 2023 staat verwoord dat in het voorbereidingstraject wordt onderzocht of deze samenwerking verder uitgewerkt kan worden. Naar aanleiding van een verzoek van Kentalis Talent DSH is vervolgens onderzocht of Heidelust mogelijkheden biedt om de bestaande samenwerking tussen De Bolster en Kentalis Talent DSH verder uit te breiden. De gemeenteraad is hierover in november 2024 via een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Verder streeft de rijksoverheid naar inclusief onderwijs in 2035: het doel is dat tegen 2035 de meeste scholen de overgang naar inclusief onderwijs gemaakt hebben. Er wordt op dit moment toegewerkt naar een wettelijke verplichting.

In december 2024 zijn college en raad op de hoogte gebracht van de positieve uitkomsten van de verkenning naar een inclusief kindcentrum op Heidelust. Aansluitend is nader onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van dit initiatief. Op 11 maart 2025 zijn omwonenden geïnformeerd over de voorgenomen uitbreiding van de samenwerking. Ook is toen de omgevingsdialoog gevoerd over het voorlopig ontwerp voor de gebiedsinrichting van Heidelust. In deze fase zijn de gezamenlijke visie, de betekenis van een inclusieve school op deel A en de ruimtelijke en functionele gevolgen voor deel B verder uitgewerkt in een inhoudelijke visie en een landschappelijk ontwerp. Na de positieve afronding van de voorverkenning zijn de haalbaarheid en de financiële consequenties van de realisatie van één inclusieve school voor circa 390 leerlingen op locatie Heidelust verder in beeld gebracht. De resultaten hiervan zijn vastgelegd in de bijgevoegde samenwerkingsovereenkomst met investeringskostenopzet. Uitgangspunt van de samenwerkingsovereenkomst is de gezamenlijke visie zoals deze in bijlage 1 is beschreven. Om de rumtelijke consequenties te kaderen is een plangebied gemarkeerd binnen de gebiedsontwikkeling Heidelust. Binnen dit plangebied zal het functionele programma van de inclusieve school vorm dienen te krijgen. Het plangebied is als bijlage 2 opgenomen.

De financiele onderbouwing is weergegeven in de financiele paragraaf. Voor verdere details wordt verwezen naar de SOK die als bijlage 3 is bijgevoegd. De gemeente, Kentalis Talent DSH en Stroomm willen dit initiatief gezamenlijk verder uitwerken en in samenhang met de ontwikkelingsvisie Theereheide tot een concreet plan brengen. Hiervoor is een samenwerkingsovereenkomst opgesteld. Om dit proces zorgvuldig voort te zetten, de noodzakelijke stappen richting realisatie te zetten, de participatie verder vorm te geven en de kansen en risico’s van het initiatief nader uit te werken, wordt de gemeenteraad gevraagd in te stemmen met een verhoging van het voorbereidingskrediet. Het initiatief voldoet aan de beleidsdoelstellingen uit het IHP. Ook overige schoolbesturen hebben hier in het OOGO mee ingestemd. Waarbij is uitgesproken dat deze doorgroei naar inclusie niet ten koste van andere onderwijs projecten komt.

Eerder genomen besluitvorming ten aanzien van dit project Naam Bevoegdheid van IHP d.d. 14 februari 2019 Gemeenteraad

Besluitvorming 11 april 2019

Visie heidelust 2020

Gemeenteraad

17 december 2020

RIB financiering onderwijshuisvesting 2023

College

6 juli 2023

Visie heidelust herziening 2023

Gemeenteraad

21 december 2023

Voorbereidingskrediet de bolster 2023

Gemeenteraad

21 december 2023

RIB Voortgang Onderwijscluster Kindcentrum de Bolster Heidelust

College

3 december 2024

IHP 2025

Gemeenteraad

Verwacht december 2025

Beoogd resultaat Het beleidsdoel is de realisatie van één inclusief kindcentrum (“Bolster+”), waarin regulier en speciaal onderwijs en opvang samenkomen in een gezamenlijke, toekomstbestendige voorziening. Dit sluit aan bij gemeentelijke ambities op het gebied van kansengelijkheid, inclusief onderwijs en integrale kindontwikkeling. In de komende periode ligt de nadruk op het verder uitwerken van het initiatief, het opstellen van het ontwerp van de school, het starten van de ruimtelijke procedure en het versterken van de samenwerking tussen de betrokken partijen. Doel hiervan is toewerken naar een aanvraag voor een investeringskrediet welke naar verwachting in 2027 zal worden voorgelegd aan uw raad.

Argumenten 1.1 Het plan sluit aan bij beleid

Het beleidsdoel is de realisatie van één inclusief kindcentrum (“Bolster+”), waarin regulier en speciaal onderwijs en opvang integraal worden aangeboden in een gezamenlijke, toekomstbestendige voorziening. Dit past binnen de gemeentelijke ambities op het gebied van kansengelijkheid, passend inclusief onderwijs en integrale kindontwikkeling. 1.2 Opname in het IHP Onderwijs gemeente Sint Michielsgestel 2026 – 2041

In december 2025 wordt het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs gemeente Sint Michielsgestel 2026 – 2041 (verder: IHP) ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. Hierin is opgenomen dat Kentalis de wens heeft uitgesproken om Kentalis Talent DSH te verplaatsen naar Sint-Michielsgestel en te integreren met basisschool De Bolster. Daarmee voldoet het initiatief aan de beleidsdoelstellingen uit het IHP. Ook overige schoolbesturen hebben hier in het OOGO mee ingestemd, met de kanttekening dat dit niet ten koste van andere onderwijs projecten komt. 1.3 Landelijke voorlopersfunctie

Met dit initiatief nemen Stroomm, Kentalis en de gemeente Sint-Michielsgestel landelijk een voortrekkersrol. Inclusief onderwijs wordt in Nederland vanaf 2035 verplicht, zodat alle leerlingen,

met en zonder extra ondersteuningsbehoefte, in een zo regulier mogelijke setting onderwijs kunnen volgen met passende zorg en/of ondersteuning. Dit sluit aan bij het VN-verdrag voor mensen met een Handicap. Voorbeelden van volledige integratie van regulier en speciaal onderwijs zijn er nog nauwelijks. Uitbreiding van de scope van het project De Bolster naar De Bolster+ (nu door middel van het voorbereidingskrediet) biedt de kans om één van de eerste volledig inclusieve scholen in de regio – en mogelijk in Nederland – te realiseren. Een unieke stap die ook past bij een gemeente die sinds jaar en dag bekend staat om haar dovenonderwijs. 1.4 Synergievoordelen

De uitbreiding omvat de verhuizing van circa 90 leerlingen Kentalis Talent DSH vanuit Vught naar Sint-Michielsgestel. Dit vergroot het programma van De Bolster en leidt tot synergievoordelen doordat één gezamenlijke inclusieve schoollocatie wordt gerealiseerd in plaats van twee aparte scholen. In een inclusief schoolconcept gaat de synergie verder dan het gezamenlijk gebruiken van ruimten. De gedachte erachter is dat het één school gebouw gaat worden. Deze synergie effecten zullen naar verwachting er toe leiden dat er minder m2 onderwijsgebouw hoeft te worden gerealiseerd, waardoor ook de investeringskosten zullen afnemen. Omdat het principe van een inclusieve school nog relatief nieuw is, is op dit moment niet in te schatten om hoeveel m2 het gaat. Daarvoor is in de huidige businesscase uitgegaan van twee volledige onderwijsprogramma’s zonder de synergieeffecten. Deze (financiele) optimalisatie en het verwerken van deze synergievoordelen zal worden uitgewerkt in de volgende fase van het plan. 1.5 Voor- en naschoolse behandeling integraal onderdeel speciaal onderwijs

Voor kinderen in het speciaal basisonderwijs is een stabiele en voorspelbare dagstructuur essentieel; het aanbieden van voor- en naschoolse opvang draagt bij aan rust, continuïteit en passende ondersteuning buiten de reguliere lestijden. De voor- en naschoolse behandeling vormt een integraal onderdeel van het onderwijs van Kentalis Talent DSH. Deze zorgcomponent wordt verzorgd door een afzonderlijk onderdeel van Kentalis en is onlosmakelijk verbonden met het speciaal onderwijs. De bekostiging van de gebouwelijke investeringen voor- en naschoolse behandeling zal kostenprijsdekkend dienen te zijn. 1.6 Integrale participatie

Participatie van leerlingen, ouders, professionals én omwonenden is van groot belang om een breed gedragen, inclusieve en veilige leer- en leefomgeving te creëren, waarin wederzijds begrip en samenwerking centraal staan. Door te kiezen voor een inclusieve school en Kentalis Talent DSH, in aanvulling op De Bolster, op te nemen in het project kan samen met de omgeving de inclusieve school verder ontwikkeld worden. Hiervoor zal door de onderwijsinstellingen een participatieplan opgesteld worden. In de participatie kunnen omwonenden en beide schoolbesturen en onderwijs partners vanaf het begin betrokken worden bij de ontwerpkeuzes en de invulling van het gebruik, zodat de uiteindelijke realisatie breed gedragen wordt. 1.7 Locatie Ericastraat als ontwikkellocatie

Na realisatie van de nieuwe inclusieve school komt de huidige locatie van De Bolster vrij als ontwikkellocatie. Eventuele opbrengsten van een toekomstige herontwikkeling zijn niet meegenomen in de stichtingskosten. Dit is een apart project. 2.1 Dekking voorbereidingskrediet Dekking voor dit onderdeel is beschikbaar vanuit de reserve Toekomstige investeringen onderwijshuisvesting. 3.1 Wijziging begroting Om te kunnen starten met de verdere noodzakelijke voorbereidingen voor de realisatie van de school is een voorbereidingskrediet noodzakelijk. Gevraagd wordt hiervoor de 5e wijziging op de begroting 2026, zie bijlage 4, vast te stellen.

4.1 Formele borging via samenwerkingsovereenkomst

In de samenwerkingsovereenkomst zijn uitgangspunten en afspraken vastgelegd, waaronder de financiële kaders, de koppeling aan bestaande projectstructuren en noodzakelijke voorbehouden, zoals: • instemming van de gemeenteraad met het IHP; • goedkeuring van het Ministerie van OCW voor de verhuizing van Kentalis Talent DSH van Vught naar Sint-Michielsgestel, voordat een uiteindelijk investeringskrediet kan worden aangevraagd.

Kanttekeningen 1.1 Goedkeuring Ministerie van OCW benodigd voor verhuizing Kentalis Talent Voor de verhuizing van Kentalis Talent DSH is instemming vereist van zowel de gemeente SintMichielsgestel, de gemeente Vught als het Ministerie van OCW (Wet WEC, art. 76b). De wet bepaalt dat een aanvraag voor een nevenvestiging vóór 1 februari van een lopend jaar moet worden ingediend, waarna de minister uiterlijk 1 april in dat jaar besluit. Bekostiging kan dan starten vanaf 1 augustus, mits er een schoollocatie beschikbaar is, hetgeen in dit voorstel begin 2029 zal zijn. Na goedkeuring van dit raadsvoorstel zal er gestart worden met de architectenselectie die in Q1 2026 zal worden afgerond. De voorlopig ontwerpfase duurt vervolgens tot augustus 2026. Er is een risico dat als de minister geen goedkeuring voor de verhuizing verleend de inspanningen om te komen tot een voorlopig ontwerp voor niets zijn geweest. In de samenwerkingsovereenkomst (SOK) is afgesproken dat Kentalis Talent DSH de aanvraag voor verhuizing in februari 2026 indient bij het ministerie.Besluitvorming hierover vind dat plaats in april 2026. De ervaring is dat deze goedkeuring vanuit het ministerie een formaliteit betreft. De bekostiging in het gemeeentefond start zodra de leerlingen daadwerkelijk worden ingeschreven op de school vanaf het moment dat deze in gebruik wordt genomen.

Het college zal na het raadsakkoord de brief, zijnde de verklaring van geen bezwaar, versturen aan Kentalis Talent DSH, zodat zij de procedure voor de verhuizing kunnen starten. Mocht onverhoopt blijken dat de verhuizing defintief geen doorgang kan vinden dan wordt de projectscope beperkt tot De Bolster. In dat geval is de situatie vergelijkbaar met die van 2023, toen het voorbereidingskrediet werd verstrekt. Naar verwachting wordt hierover medio 2026 duidelijkheid verkregen. Indien de verhuizing niet doorgaat, zal het niet-benodigde deel van het voorbereidingskrediet terugvloeien naar de reserve, en wordt het programma voor uitsluitend De Bolster, in samenwerking met de KDO-partner, verder uitgewerkt. Dit heeft geen gevolgen voor de planning zoals opgenomen in dit raadsvoorstel. Wij zullen de raad,ongeacht welk scenario zich voordoet, via een RIB hierover informeren. 1.2 Bekostiging leerlingen Kentalis Talent is afhankelijk van in en doorstroom leerlingen De bekostiging voor leerlingen bij Kentalis Talent DSH die de gemeente in het gemeentefonds ontvangt ligt hoger dan die van reguliere leerlingen van De Bolster. Kentalis heeft op dit moment een pololatie van 90 leerlingen die zullen meeverhuizen. Doel van de inclusieve school is juist doorstroming van leerlingen uit het speciaal onderwijs naar regulier onderwijs te bevorderen.

Hoewel dit wenselijk is vanuit kansengelijkheid, kan dit leiden tot een lagere bekostiging voor de gemeente omdat de grondslag voor het investeringsvolume daalt. Tegelijkertijd betekent dit ook dat er minder behoefte is aan onderwijsruimte voor specialistische ondersteuning, wat het investeringsvolume verminderd. Dit is een van de te verfijnen onderdelen in het op te stellen programma van eisen. Het is op dit moment moeilijk te voorspellen hoe de toekomstige instroom bij Kentalis Talent DSH zich zal ontwikkelen, aangezien sprake is van een bovenregionaal voedingsgebied en het aantal

kinderen van jaar tot jaar fluctueert. Dat Kentalis de enige aanbieder is, werkt hierbij risicobeperkend. 1.3 Risico’s realisatiekosten en dekking Ondanks zorgvuldige raming van de investeringskosten kunnen tijdens ontwerp en voorbereiding wijzigingen optreden, bijvoorbeeld door stijgende bouwkosten of door aanpassingen in het inclusieve programma. Het is van belang om hier flexibel en adequaat op te kunnen reageren. De locatie Heidelust ligt in een waterbergingsgebied van het Waterschap. Dit stelt aanvullende eisen aan de bouw. Het gebouw moet op palen worden gefundeerd, waarbij de vloer minimaal één meter boven maaiveld komt te liggen. Zo blijft onder het gebouw voldoende ruimte beschikbaar voor tijdelijke waterberging, aangezien de locatie naar verwachting enkele maanden per jaar onder water kan staan. Dit ook conform de uitgangspunten in het raadsvoorstel van december 2023. De meerkosten van deze speciale funderingsconstructie ten opzichte van een standaard fundering zijn nog niet opgenomen in de investeringskosten. Deze kunnen pas worden begroot nadat het ontwerp van de school gereed is en een funderingsadvies is afgegeven. Dit programmaonderdeel zal tijdens in de volgende ontwikkelfase specifiek aandacht vragen m.b.t. de risicobeheersing. Let wel dat er altijd sprake is van deze specifieke kosten, ongeacht de doorgroei naar een inclusieve school.

1.4 Risicobeheersing in verdere planfase door innovatieve karakter De innovatieve aard en omvang van dit project maken het waarschijnlijk dat tijdens de planontwikkeling aanvullende vraagstukken ontstaan, zoals de precieze invulling van gedeelde en gezamenlijke ruimten. Voor de aanvraag van het investeringskrediet moet hierover duidelijkheid bestaan. De huidige uitgangspunten kunnen daarbij wijzigen. Inhoudelijk blijven de drie uitgangspunten leidend (inhoudelijke visie, ruimtelijke passend op de plek, financieel kader). 1.5 Realisering dekking voor de commerciële onderdelen en contractvorming Kentalis Talent en Stroomm hebben aangegeven het onderwijsprogramma aan te willen vullen met extra functies, zoals kantoorruimten. In de verdere planuitwerking zal onderzocht dienen te worden of deze wens ruimtelijk in te passen is op de locatie. In ieder geval geldt dat de projectonderdelen pas worden toegevoegd als er sprake is van een kostprijsdekkende huurcontracten voor de desbetreffende onderdelen. Voor de gemeente begroting heeft het toevoegen van deze extra programmaonderdelen derhalve geen effect.

Financiën Voor de realisatie van Kindcentrum De Bolster op Heidelust is eerder een bedrag gereserveerd op basis van het IHP 2019 en de gebiedsvisie Heidelust. De kosten voor verplaatsing naar Heidelust zijn bij de wijziging van de ontwikkelvisie Theereheide in 2023 indicatief aangegeven en hiervoor is ook een reservering opgenomen in de begroting. De uitbreiding van KC De Bolster met circa 90 leerlingen vanuit het speciaal onderwijs en de stap naar één inclusieve school met bijbehorende kinderopvang betekent dat de school groter zal worden en daarmee zullen de kosten toenemen. Het investeringsbedrag voor de nieuwbouw van een inclusief kindcentrum De Bolster+ bedraagt naar huidige inzichten € 17.168.000, inclusief BTW. Dit bedrag is als volgt samengesteld en gedekt: Betreft • • •

Reeds beschikbaar voorbereidingskrediet (raad 21 december 2023) Nu voorgestelde verhoging voorbereidingskrediet tot 1.375.000 Restant eerder al gereserveerde middelen OBS De Bolster

Bedrag Dekking Reserve toekomstige investeringen 600.000 onderwijshuisvesting Reserve toekomstige investeringen 775.000 onderwijshuisvesting Reserve toekomstige investeringen 8.925.000 onderwijshuisvesting en bestaande middelen in de begroting

•

Aandeel Kentalis

• Kinderopvang Totaal geraamd investeringsbedrag af: totale voorbereidingskrediet Later nog beschikbaar te stellen krediet

Structurele verhoging inkomsten vanuit het gemeentefonds 848.000 Kostendekkende verhuur 17.148.000 6.000.000

-1.375.000 15.773.000

Op basis van dit overzicht kan worden geconcludeerd dat deze school kan worden gebouwd zonder dat het de gemeente extra geld kost. In dit raadsvoorstel wordt voorgesteld het voorbereidingskrediet met € 775.000 te verhogen tot het benodigde bedrag van € 1.375.000. Dit bedrag zetten we in tot en met 2027. Dekking voor dit onderdeel is beschikbaar vanuit de reserve Toekomstige investeringen onderwijshuisvesting. Later, naar verwachting in de loop van 2027, zal de raad worden voorgesteld het aanvullende investeringskrediet vast te stellen.

Uitvoering De organisatie voor de projectfasen tot aan realisatie van een nieuw kindcentrum is een conceptplanning aangegeven. Op basis van deze planning kan een nieuwe inclusief kindcentrum in februari 2029 in gebruik worden genomen. De planning luidt dan als volgt:

December 2025 December 2025 Januari 2026 Medio 2027

Ondertekening samenwerkingsovereenkomst tussen Stroomm, Kentalis en Gemeente. Aanvraag uitbreiden voorbereidingskrediet tot aanbestedingsfase. Start ontwerp proces, start participatietraject en voorbereiding ruimtelijke procedure. Indienen Omgevingsvergunning (afh. van de kiezen vorm)

September 2027

Voorleggen investeringskrediet op basis van technisch ontwerp en bouwvergunning.

November 2027

Start bouw

Februari 2029

Oplevering en ingebruikname nieuw kindcentrum.

Communicatie We informeren omwonenden en andere betrokken inwoners over de uitbreiding van Kindcentrum De Bolster en de consequenties daarvan in het kader van de ontwikkeling van Heidelust. We doen dat via de nieuwsbrief Heidelust, de website en een bericht in het gemeentenieuws.

Kentalis DSH informeert de betrokken medewerkers, ouders en leerlingen over de samenwerking en voorgenomen verhuizing. Tevens zal de bouwheer een participatieproces met de omgeving dienen uit te voeren in het kader van de ruimtelijke procedure.

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Visie op inclusief onderwijs de Bolster/Kentalis Talent DSH Ruimtelijke inpassing plangebied Heidelust Samenwerkingskovereenkomst Begrotingswijziging 5-2026

Sint-Michielsgestel, 21 oktober 2025 Burgemeester en wethouders van Sint-Michielsgestel, de secretaris, de burgemeester,

P.W.M. Geurts

Ter inzage

E. Smid

Raadsbesluit Registratienr.:

1390755

Portefeuillehouder:

Peter Raaijmakers

Aanhef De raad van de gemeente Sint-Michielsgestel; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 21 oktober 2025;

Besluit 1. Het eerder verleende voorbereidingskrediet voor de nieuwbouw van KC De Bolster (€ 600.000 inclusief btw) te verhogen tot € 1.375.000 inclusief btw, ten behoeve van de gezamenlijke nieuwbouw van KC De Bolster en Kentalis Talent DSH tot één inclusief kindcentrum conform de inhoudelijke richting in het IHP. 2. Dit voorbereidingskrediet te dekken uit de reserve Toekomstige investeringen onderwijshuisvesting. 3. Hiervoor de 5e wijziging op de begroting 2026 vast te stellen. 4. Kennis te nemen van de samenwerkingsovereenkomst tussen de gemeente, Kentalis en Stroomm. Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 11 december 2025; De gemeenteraad van Sint-Michielsgestel, de griffier,

de voorzitter,

D.S.J. Thissen

E. Smid