Programma Duurzame Mobiliteit- bijlage 1 Programma Duurzame Mobiliteit
Tekst van het document
Jan 2025
Programma Duurzame Mobiliteit Boxtel Op weg naar 2040 Gemeente Boxtel
1
Inhoud 1
2
3
4
Inleiding .................................................................................... 3 1.1
Aanleiding ............................................................................... 3
1.2
Proces en participatie ............................................................... 3
1.3
Programma Duurzame Mobiliteit ............................................... 4
5
Boxtel nu ................................................................................... 5 2.1
Inleiding.................................................................................. 5
2.2
Bereikbaarheid en ontsluiting ................................................... 5
2.3
Randvoorwaardelijk beleid........................................................ 5
2.4
Beleving .................................................................................. 6
2.5
Ontwikkelingen ........................................................................ 6
2.6
Duurzaamheid ......................................................................... 7
2.7
Verkeersveiligheid .................................................................... 7
2.8
Trends .................................................................................... 7
6
7
Visie op mobiliteit ..................................................................... 8 3.1
Inleiding.................................................................................. 8
3.2
Duurzaam, slim en efficiënt ...................................................... 8
3.3
Verkeersveilig en leefbaar ........................................................ 9
3.4
Betrouwbaar bereikbaar ........................................................... 9
3.5
Samengevat 10 ambities ........................................................ 10
3.7
Vertaling naar mobiliteitsbeleid 2040....................................... 11
8
9
Gemeentebreed ....................................................................... 12 4.1
Inleiding................................................................................ 12
4.2
Gedragsverandering: mobiliteitstransitie en veilig verkeer ........ 12
4.3
Risicogestuurde aanpak verkeersveiligheid .............................. 13
4.4
Verbindend fietsnetwerk ........................................................ 14
4.5
Gedeelde mobiliteit .................................................................17
4.6
Goede bereikbaarheid .............................................................20
4.7
Parkeerbeleid .........................................................................23
4.8
Klaar voor elektrificatie ...........................................................25
Centrum Boxtel ....................................................................... 27 5.1
Inleiding ................................................................................27
5.2
Hoogwaardig fietsparkeren .....................................................27
5.3
Ontwikkeling regionale knoop station Boxtel .............................29
5.4
Centrumparkeren ...................................................................30
Wijken Boxtel ......................................................................... 32 6.1
Inleiding ................................................................................32
6.2
Duurzaam veilige wijken .........................................................32
6.3
Eindhovenseweg en omgeving ................................................33
6.4
Ontwikkeling Boxtel noord-west ..............................................34
Dorpskernen Esch, Liempde en Lennisheuvel ........................ 36 7.1
Inleiding ................................................................................36
7.2
Leefbare kernen .....................................................................36
Bedrijventerreinen .................................................................. 38 8.1
Inleiding ................................................................................38
8.2
Veiliger lopen en fietsen Ladonk ..............................................38
8.3
Implementatie werkgeversaanpak ...........................................39
Buitengebied ........................................................................... 41 9.1
Inleiding ................................................................................41
9.2
Aantrekkelijk buitengebied voor lopen en fietsen ......................41
10 Doorkijk naar uitvoering ......................................................... 43
2
10.1
Inleiding ................................................................................43
10.2
Opgavebladen ........................................................................44
denken na over wat landelijk de mobiliteitstransitie wordt genoemd. Als gemeente denken we na over hoe we ons duurzaam verplaatsen en toch inzetten op woningbouw en verstedelijking. In Boxtel én in de kernen Esch, Lennisheuvel en Liempde.
1 Inleiding 1.1 Aanleiding
Kortom Er is behoefte aan nieuw beleid op het gebied van verkeer en vervoer. Omdat dit verder gaat dan alleen verplaatsen, spreken we niet meer van een GVVP, maar over een ‘Programma Duurzame Mobiliteit’. Voorliggend plan kent een doorkijk naar 2040, waarbij deze aan de hand van de gemeentebrede Omgevingsvisie het mobiliteitsbeleid beschrijft en maatregelen benoemt.
Actualisatie van beleid Het huidige Gemeentelijke Verkeers- en Vervoersplan (GVVP) van Boxtel dateert uit 2008, dat vraagt om een actualisatie. Ook hogere landelijke, provinciale en regionale overheden actualiseren periodiek hun mobiliteitsbeleid. Boxtel moet daarin mee. Daar komt bij dat we in ons gemeentelijke mobiliteitsbeleid graag andere accenten toevoegen. Ook deze moeten verwerkt worden.
1.2 Proces en participatie
Ruimtelijke ontwikkelingen en mobiliteitstransitie
Als gemeente Boxtel hebben we veel aandacht besteed aan inventarisatie en participatie om te komen tot een nieuw beleidsplan voor mobiliteit en leefbaarheid.
Naast dat ons GVVP toe is aan een actualisatie, moeten we rekening houden met ruimtelijke ontwikkelingen en landelijke trends in mobiliteit.
Vooruitlopend op het schrijven van het beleid brachten we de feitelijke situatie op straat in beeld en beoordeelden we de inrichting van het wegennet. Ook inventariseerden en analyseerden we verkeersstromen en maakten we toekomstige beleidsrichtingen inzichtelijk. Daarbij keken we naar relevant beleid en onderzoeken op alle bestuursniveaus.
Komende jaren vindt extra woningbouw plaats in de gemeente en komen er arbeidsplaatsen bij. Dit zorgt voor een toename van het aantal verplaatsingen. Daarnaast neemt treinverkeer toe (goederen en personen) Daarvoor is het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) nodig. Vanwege drukte en congestie op het wegennet, kunnen we dat niet enkel blijven invullen met maatregelen op het gebied van automobiliteit. De dominante positie voor de auto in de openbare ruimte beïnvloedt immers de leefbaarheid. Stilstaande auto’s moeten ergens geparkeerd worden, ook dat kost ruimte. Ruimte die ten koste gaat van de verblijfsfunctie in de openbare ruimte. En ruimte ten koste van mogelijkheden voor het toepassen van maatregelen op het gebied van klimaat adaptatie en hittestress.
Ook de beleving ten aanzien van verkeer en vervoer in Boxtel brachten we in beeld via participatie. Naast een inloopavond voor belanghebbenden, zetten we een online enquête in om de beleving te inventariseren, om aandachtspunten in beeld te krijgen en om richting voor toekomstig beleid op te halen. Ook raadsleden dachten mee tijdens een ‘In gesprekavond met de raad’.
Brede welvaart Het is nodig om na te denken over onze toekomst en die van generaties na ons. Hoe blijven we duurzaam bereikbaar, zonder een te grote negatieve impact op de samenleving. We zetten in op leefbaarheid en leefomgeving. Verkeersveiligheid en bereikbaarheid hebben daar invloed op. Oftewel, hoe passen we verkeer en mobiliteit in binnen een duurzame maatschappij. We 3
1.3 Programma Duurzame Mobiliteit Na dit inleidende hoofdstuk beschrijft hoofdstuk twee de huidige stand van zaken in Boxtel anno nu. Het derde hoofdstuk gaat in op de Boxtelse visie op mobiliteit en beschrijft de ambities en doelen die we daarbij onderscheiden. De daaropvolgende hoofdstukken vier tot en met negen lichten het mobiliteitsbeleid voor de verschillende gebiedstypen in Boxtel toe, waarbij we steeds de link leggen naar de eerder geformuleerde ambities en doelen.
4
2 Boxtel nu
Daarnaast blijkt uit onderzoek dat men binnen de gemeente veel fietst, van en naar regionale bestemmingen zien we een gemiddeld fietsgebruik.
2.1 Inleiding
2.3 Randvoorwaardelijk beleid
In het kader van beeldvorming maakten we inzichtelijk welke kaders relevant zijn voor het mobiliteitsplan Boxtel. Vooral beleid vanuit de hogere overheden vormt een vertrekpunt voor de uitwerking van ons lokale beleid, zeker in relatie tot de mobiliteitstransitie. Ook geeft dit richting aan de structuur van het Mobiliteitsplan.
Beleidsakkoord 2021 – 2026 ‘Samen aan de slag’ Boxtel werkt aan vijf thema’s tijdens de lopende bestuursperiode namelijk: ‘Duurzame Transformatie’, ‘Sociale kracht’, ‘Leefbare ruimte’, ‘Vitaal ondernemen’ en ‘Meewerkend bestuur’. Samengevat zetten we in op een duurzame samenleving, die gezamenlijk werk maakt van de maatschappelijke opgaven. Dat betekent energie besparen en (zelf) opwekken. Aandacht voor de lange termijn doelen. Kwaliteit in de openbare ruimte, waar rekening gehouden wordt met klimaatadaptatie en zoveel mogelijk beperken van hinder die de leefbaarheid vermindert. Voorzieningen als winkels en scholen in de dorpen zorgen voor binding binnen de kern en een aantrekkelijke leefomgeving. Ontwikkelingen richten zich op vragen en behoeften van alle inwoners, maar ook op die van de onze ondernemers. Als gemeente willen we er zijn voor de inwoners en ondernemers, we vinden participatie belangrijk.
Inzicht in Boxtel anno 2024 biedt een kapstok voor de uitwerking en onderbouwing van beleidskeuzes. Uiteraard vormen ook de uitkomsten van een enquête, waaruit de mening en beleving van Boxtel over verkeer- en mobiliteitsvraagstukken blijkt, een belangrijk referentiekader. Rekening houdend met verwachte trends en nieuwe ontwikkelingen voor Boxtel in de toekomst ontstaat daarmee het vertrekpunt voor de uitwerking van mobiliteitsbeleid voor toekomstjaar 2040. Dit hoofdstuk geeft een beeld van Boxtel in 2024, relevant voor het thema verkeer en mobiliteit.
2.2 Bereikbaarheid en ontsluiting
Omgevingsvisie Boxtel
Boxtel is een gemeente in de provincie Noord-Brabant, in de regio Noordoost-Brabant. De gemeente Boxtel, bestaande uit kernen Boxtel en Lennisheuvel, werd in 1996 vergroot met de gemeente Liempde en in 2021 met het dorp Esch en de bijbehorende buurtschappen Hal en Schorvert.
Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024 moet Boxtel een Omgevingsvisie hebben. Daarin werken we de uitgangspunten van het beleidsakkoord verder uit. Dit proces loopt en maakt aansluitend op het beleidsakkoord de volgende onderverdeling in thema’s: ‘Aangenaam leven’, ‘Verbindend netwerk’, ‘Krachtige economie’ en ‘Inclusieve duurzaamheid’. De Omgevingsvisie geeft een integrale richting aan ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving, de uitwerking van beleid in een aantal programma’s en in het omgevingsplan. Het mobiliteitsbeleid werken we uit in dit Programma Duurzame Mobiliteit.
Gemeente Boxtel beschikt over twee aansluitingen op de A2. Daarmee ontstaat een goede ontsluiting voor het autoverkeer. Via de A2 kan er gemakkelijk gereisd worden naar 's-Hertogenbosch en Eindhoven. Daarnaast kent de gemeente Boxtel diverse regionale verbindingen naar omliggende kernen. Ook via het spoor beschikt Boxtel over verbindingen naar 's-Hertogenbosch en Eindhoven en de tussenliggende kernen. Ook is er een spoorverbinding naar Oisterwijk en Tilburg.
Het programma duurzame mobiliteit geeft richting aan het mobiliteitsbeleid voor de komende periode. In de toekomst zullen we, afhankelijk van hoe snel ontwikkelingen gaan, verder differentiëren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het verder aansluiten op provinciale en regionale ontwikkelingen en verdergaand maatwerk voor onze inwoners.
Voor de gehele gemeente Boxtel geldt een gemiddeld autobezit van 1,1 auto per huishouden (2020), dit ligt net boven het landelijke gemiddelde. Het gemiddelde jaarkilometrage van Boxtelaren in 2021 was volgens het CBS 9.200 kilometer. Dat is vergelijkbaar met omliggende gemeenten als Oisterwijk, Best, Oirschot, Meierijstad, Sint-Michielsgestel en ook Tilburg. 5
Regionaal beleid
Ruimte voor lopen en fietsen mag ten koste gaan van ruimte voor de auto, maar tegelijkertijd wil men toch nog graag de auto dicht bij huis parkeren.
Boxtel hoort bij de regio Noordoost-Brabant, het Regionale MobiliteitsProgramma (RMP) beschrijft het regionale mobiliteitsbeleid. Binnen het Programma Duurzame Bereikbaarheid werkt de regio met de pijlers ‘Robuuste netwerken’, ‘Slimme en efficiënte mobiliteit’ en ‘Verkeersveiligheid’.
In totaal maakten 247 respondenten van de mogelijkheid gebruik om een reactie of suggestie achter te laten voor het mobiliteitsplan. Kort samengevat hadden daarvan de meeste reacties betrekking op: Fietsers (in twee richtingen) op de rotondes, dit beschouwen veel respondenten als gevaarlijk. Eénrichtingswegen ervaart men als lastig en hinderlijk (éénrichtingsverkeer in de Baroniestraat was tijdens de enquête actueel en werd veel genoemd). Verzoek om zorg voor voldoende parkeerplaatsen. Men ervaart veel hinder van parkeren op de stoep. Verzoek om meer handhaving. Verzoek om onderhoud van wegen, fietspaden en trottoirs. Men ondervindt overlast van de snelheid van het gemotoriseerde verkeer.
Het RMP zet in op snel, comfortabel en veilig reizen. Binnen de regio, maar ook de regio in en uit. Om dat te realiseren, zet de regio in op robuuste wegennetwerken, hoogwaardig openbaar vervoer en een uitgebreid fietsnetwerk. De toenemende verstedelijking en bedrijvigheid in de regio Noordoost-Brabant vraagt om slimme oplossingen. De regio wil daarom gebruikmaken van de nieuwste technologieën en met schone mobiliteitsinnovaties de energietransitie versnellen. Woningbouw vindt daarom plaats in stationsomgevingen, ook in Boxtel streven we dat na. Daarnaast wil de regio dat voor iedereen de keuze om duurzaam en veilig te kunnen reizen ook de makkelijke keuze is. ‘Duurzame bereikbaarheid’ ziet de regio als belangrijke drager van economische groei en een fijn woonklimaat van de regio.
2.5 Ontwikkelingen In Boxtel bouwen we de komende jaren extra woningen en geven we ruimte aan extra bedrijvigheid en werkgelegenheid. De woondeal gaat uit van circa 2.300 woningen in de periode tot 2030. We zetten in op toekomstbestendigheid en we richten ons op alle doelgroepen. De ontwikkelstrategie van de provincie geeft daar richting aan. Daar sluiten we op aan. Bijvoorbeeld door gebruik te maken van de ‘Toolbox Mobiliteitstransitie in de stad’. Die toolbox legt een verbinding tussen duurzaam reisgedrag en ruimtelijke kwaliteit. En daarmee een leefbare omgeving. Daar waar mogelijk passen we dat in Boxtel ook toe. Bedrijvigheid concentreert zich vooral op bedrijventerreinen Ladonk en Vorst. Omdat meer woningen en extra bedrijvigheid ook leiden tot extra verkeer, passen we de infrastructuur daarop aan.
2.4 Beleving We vroegen onze inwoners, ondernemers en belanghebbenden naar de beleving van verkeer en mobiliteit in de gemeente. Ruim 400 respondenten vulden onze online-enquête in. Daaruit bleek dat men verkeersveiligheid als meest belangrijke thema ziet voor de komende jaren. Ruim de helft van de respondenten ervaart de verkeersveiligheid als slecht. Ze geven aan dat dit vooral komt door (de snelheid van) gemotoriseerd verkeer. Daarnaast ervaren mensen verminderde oversteekbaarheid, geluid van verkeer en trillingen als oorzaken van hinder. Boxtelaren gebruiken de auto vaak, maar fietsen ook veel. Voor werk wordt de auto het meest gebruikt. Voor verplaatsingen binnen Boxtel gebruikt men ook vaak de fiets. De fietsroutes, oversteekpunten en hoeveelheid fietsenstallingen zijn vatbaar voor verbetering, om het fietsen nog aantrekkelijker te maken.
De landelijke inzet gaat uit van het realiseren van woningen binnen bestaande kernen en nabij OV-knooppunten. Dit geeft invulling aan de woningbehoefte en aan de mobiliteitstransitie.
6
Verder spelen in Boxtel een aantal belangrijke vraagstukken, welke om nadere uitwerking vragen. Het gaat daarbij om bestaand beleid PHS wat nog gerealiseerd moet worden, de snelfietsroutes 's-Hertogenbosch – Eindhoven en Boxtel – Tilburg, de Verbinding A2 – N618, de noordwestelijke ontsluitingsstructuur en de ontwikkeling van station Boxtel.
24 jaar, 28% van de slachtoffers valt. In de groep kwetsbare vervoerswijzen valt in die periode ongeveer 68% van de verkeersslachtoffers.
2.8 Trends We volgen maatschappelijke trends, zoals de versmelting van de woon- en werksituatie. Thuis werken en digitalisering zorgen ervoor dat werkplekken flexibel zijn en blijven.
2.6 Duurzaamheid Zoals ook aangegeven bij het beleidsakkoord, werken we in Boxtel aan het thema duurzaamheid en zijn we ons bewust van onze rol om duurzaamheid te promoten. We ontwikkelen duurzaamheidsbeleid. We werken als gemeente aan klimaat en energie, onder andere via projecten en onderwerpen zoals de Energiehulp, klimaatadaptatie, de Regionale Energiestrategie, Aardgasvrij Boxtel en zonneparken. Daarnaast werken we aan duurzaamheid binnen het thema Groen en Biodiversiteit aan het realiseren van ‘tiny forests’, landschapsontwikkeling, biodiversiteit en ruimtelijk beleid. Ook leveren we als Boxtel een bijdrage aan het Schone Lucht Akkoord en werken we samen met partners in Boxtel en in de regio. Voorgaande duurzaamheidsaspecten raken diverse mobiliteitsopgaven zoals elektrificatie, laadpalen en duurzaam vervoer. De landelijk ingezette mobiliteitstransitie geeft invulling aan anders reizen en daarmee meer duurzame mobiliteit. In Boxtel sluiten we daarop aan. Dit werken we in voorliggend plan verder uit.
Daarnaast blijkt dat we vervoersmiddelen steeds vaker delen en op maat maken voor de reiziger of voor de te maken verplaatsing. Dat leidt tot een lagere auto-afhankelijkheid en biedt keuzemogelijkheden. Daar hebben we als (Boxtelse) maatschappij ook behoefte aan. Als we onze mobiliteit alleen invullen met de auto, dan leidt dat tot drukte en congestie. Keuzevrijheid vinden we daarom erg belangrijk. Als gevolg van ontwikkelingen in digitalisering wordt bezit ook minder noodzakelijk. En dat kan weer leiden tot een efficiencyslag in gebruik van vervoersmiddelen. Daar sluiten we graag op aan, zeker wanneer dat onze inwoners flexibiliteit geeft en hen ondersteunt in hun keuze van vervoer.
2.7 Verkeersveiligheid In navolging op landelijk en regionaal beleid streven we uiteraard naar zo min mogelijk verkeersongevallen binnen onze gemeente. Als Boxtel werken we dan ook al jaren aan het voorkomen van verkeersongevallen en het verkleinen van de ernst van ongevallen. We verbeteren de verkeersveiligheid op locaties waar ongevallen plaatsvinden en via een mensgerichte aanpak richten we ons op de betrokken doelgroepen. Binnen de gemeente Boxtel (inclusief A2) vonden in 2022 in totaal 145 verkeersongevallen plaats, waarbij 22 gewonden en drie dodelijke slachtoffers te betreuren zijn. Eentje vond plaats op gemeentelijk wegennet, één slachtoffer op de N618 en één op de A2. In de periode 2018-2022, zien we dat onder de jongeren, in de leeftijd van 12 tot en met 7
3 Visie op mobiliteit
Rekening houdend met de lokale context in Boxtel, beschrijven we onze visie voor het mobiliteitssysteem van 2040 in Boxtel in de drie volgende paragrafen. Hoofdstuk vier tot en met negen werken deze visie verder uit. Daarbij maken we onderscheid naar opgaven en beleid voor de gehele gemeente en voor een aantal deelgebieden.
3.1 Inleiding Een visie op mobiliteit in Boxtel vormt de leidraad die ons als gemeente in staat stelt om gestructureerd en doelgericht te handelen binnen de mobiliteitstransitie. Deze biedt immers een gemeenschappelijk begrip van de gewenste toekomst. Onze visie op mobiliteit vormt een centrale rol bij het vormgeven en uitwerken van beleid en maatregelen en geldt voor de lange termijn. De Samenwerkingsagenda Noordoost-Brabant en het Regionale MobiliteitsProgramma passen we als onderlegger toe voor dit mobiliteitsplan.
3.2 Duurzaam, slim en efficiënt Het mobiliteitssysteem draagt bij aan een duurzame en gezonde leef- en werkomgeving. Oftewel, we gaan voor een gemeente waar het gezond, veilig en prettig wonen, werken en ondernemen is. Vanuit mobiliteit willen we positief bijdragen aan de toekomstbestendigheid van het klimaat. Toegang tot relevante data uit monitoring vormt daarbij een belangrijk vertrekpunt.
Visie en ambities We willen graag dat mobiliteit bijdraagt aan het behalen van de Boxtelse doelen en ambities op gebied van duurzaamheid, klimaat en energie, leefbare en toegankelijke openbare ruimte, infrastructuur, mobiliteit en parkeren.
Binnen de gemeente willen we aansluiten bij het landelijke inrichtingsprincipe STOMP. Daarbij krijgen actieve en duurzame verplaatsingen zoals lopen en fietsen prioriteit. STOMP staat voor de prioritering Stappen, Trappen, OV, MaaS (Mobility as a Service) en Privéauto, zie figuur 1.
Als gemeente anticiperen we op maatschappelijke ontwikkelingen. Dit vraagt om flexibiliteit en meebewegen, soms beïnvloeden en daar waar vanwege bijvoorbeeld minder ruimte aanpassingen nodig zijn, sturen op te maken keuzes. Denk bij meebewegen aan extra capaciteit (bijvoorbeeld op kruispunten), bij beïnvloeden om goede fietsvoorzieningen en bij sturen aan meer dwingende maatregelen als afsluiten of éénrichtingsverkeer.
1
In lijn met het Regionale MobiliteitsProgramma werkten we een visie op mobiliteit uit aan de hand van drie Boxtelse doelen. Deze doelen vormen de belangrijkste kenmerken van het Boxtelse mobiliteitssysteem in 2040 en geven richting aan de gemeentelijke inspanningen. We onderscheiden de volgende doelen voor het mobiliteitssysteem in 2040: duurzaam, slim en efficiënt verkeersveilig en leefbaar betrouwbaar bereikbaar
2
3
4
5
figuur 1: de volgorde van STOMP
Bij het STOMP-ontwerpprincipe staat de auto niet langer centraal bij de inrichting van de ruimte, maar gaan we eerst uit van de voetganger (Stappen) en vervolgens de fietser (Trappen), OV (Openbaar Vervoer) en MaaS. Als laatste nemen we de privé-auto pas mee bij de inrichting. Het STOMP-principe hanteren we als kader om toe te passen bij vraagstukken over de inrichting van de openbare ruimte. Daarnaast stimuleren we het gebruik van duurzame (elektrische) voertuigen voor personen- en goederenvervoer, door te voorzien in voldoende laadmogelijkheden. 8
In het kader van duurzaamheid streven we ook naar een goede balans tussen het aantal laadvoorzieningen en het groeiende aanbod elektrische voertuigen.
Ook willen we dat inwoners minder hinder ondervinden van mobiliteit, dus: minder uitstoot, minder geluid, een lagere intensiteit door de wijken en de kernen en een minder prominente plek van de auto in het straatbeeld. De vrij komende ruimte kunnen we daarna gebruiken voor de ontwikkeling van meer woonruimte en voor de verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving. Denk daarbij aan meer groen en andere maatregelen, bijvoorbeeld speelgelegenheid of voor klimaatadaptatie.
Dit betekent dat we slimme en passende mobiliteit ambiëren voor iedereen, ook vanuit het oogpunt van inclusieve mobiliteit. We werken daarom aan een inclusief en toegankelijk mobiliteitssysteem, waarbij er voor iedereen een mobiliteitsoplossing is, hetzij individueel en/of gedeeld. We streven naar voldoende korte, directe en toegankelijke loop- en fietsroutes, openbaar vervoer, toegankelijke openbare voorzieningen, voldoende fietsvoorzieningen en naar een groter aandeel deelmobiliteit en deelvervoer.
De ambities voor ‘verkeersveilig en leefbaar’ zijn: 5. Iedereen kan met een veilig gevoel deelnemen aan het verkeer. 6. Verkeersonveilig gedrag blijvend aanpakken met educatie en handhaving. 7. Inwoners ervaren minder hinder van mobiliteit.
Vanuit ‘duurzaam, slim en efficiënt’ benoemen we de volgende ambities: 1. Bijdragen aan toekomstbestendig klimaat. 2. Inrichten van de openbare ruimte volgens STOMP. 3. Stimuleren duurzame (elektrische) voertuigen. 4. Inclusief en toegankelijk mobiliteitssysteem voor iedereen.
3.4 Betrouwbaar bereikbaar Het mobiliteitssysteem draagt bij aan een betrouwbare bereikbaarheid voor verkeer van, naar en tussen de kernen in onze gemeente.
3.3 Verkeersveilig en leefbaar
Als gemeente Boxtel zien we graag dat het aantal autokilometers en de intensiteiten van gemotoriseerd verkeer in onze wijken en kernen afnemen, naast een positieve invloed op verkeersveiligheid en leefbaarheid, vergroot dit ook de betrouwbaarheid van reistijden. Gemotoriseerd verkeer dat voor de betreffende wijk of kern doorgaand is, gaat daarbij om de woongebieden heen.
Het mobiliteitssysteem draagt bij aan een verkeersveilige, aangename en inclusieve openbare ruimte. We vinden het belangrijk dat iedereen met een veilig gevoel aan het verkeer moet kunnen deelnemen, ongeacht de vervoerswijze. De inrichting van de weg bepaalt voor een groot deel de ervaren en objectieve verkeersveiligheid. Voor de inrichting van de openbare ruimte, blijven we de inrichtingsprincipes van Duurzaam Veilig als uitgangspunt hanteren. We streven naar het verkleinen van het aantal verkeersongevallen en een afname van de ernst van de ongevallen.
We streven een robuuste wegenstructuur na, welke uitnodigt tot het verplaatsen van (doorgaand) gemotoriseerd verkeer naar de randen van Boxtel en de kernen. Daarmee ontlasten we het centrum en verbeteren we de interne en externe bereikbaarheid van de gemeente. Uiteraard kan iedereen bij de woning komen, maar soms vinden we het niet erg als autoverkeer een wat langere route moet nemen en langzaam verkeer de kortste route kan volgen.
In navolging op Strategisch Plan Verkeersveiligheid1 willen we de verkeersveiligheid vergroten door risicogestuurd te gaan werken, daarmee proberen we toekomstige verkeersongevallen zoveel mogelijk te voorkomen. Daarnaast moeten we verkeersonveilig gedrag blijvend aanpakken door in te zetten op verkeerseducatie van doelgroepen.
1
Het ‘Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030, Veilig van deur tot deur’ (SPV) is een initiatief van de Rijksoverheid om een impuls te geven aan het verbeteren van de verkeersveiligheid. 9
Daarnaast willen we een groter aanbod van betrouwbare alternatieven voor de auto met bijhorende dienstregelingen. In lijn met de provinciale en regionale ambities gaan we voor de ontwikkeling van een mobiliteitshub2 op het station van Boxtel, met verbindingen naar de Boxtelse wijken en kernen. Ten slotte vinden we dat onze trottoirs, fietspaden en wegen goed onderhouden moeten zijn, in navolging op ons beleid voor wegbeheer. Naast toegankelijkheid geldt voor de trottoirs dat deze ook obstakelvrij moeten zijn.
Betrouwbaar bereikbaar: 8. Realisatie van een robuuste wegenstructuur, met (doorgaand) gemotoriseerd verkeer aan de randen. 9. Ontwikkeling van een mobiliteitshub station Boxtel. 10. Goed onderhouden wegen en fietspaden.
De ambities bij ‘betrouwbaar bereikbaar’: 8. Realisatie van een robuuste wegenstructuur, met (doorgaand) gemotoriseerd verkeer aan de randen. 9. Ontwikkeling van een mobiliteitshub station Boxtel. 10. Goed onderhouden wegen en fietspaden.
3.5 Samengevat 10 ambities De onder de drie doelstellingen benoemde 10 ambities voor het mobiliteitsbeleid van Boxtel staan hier samengevat. Hier geven de we komende jaren invulling aan met het in de volgende hoofdstukken beschreven mobiliteitsbeleid. Duurzaam, slim en efficiënt: 1. Bijdragen aan toekomstbestendig klimaat. 2. Inrichten van de openbare ruimte volgens STOMP. 3. Stimuleren duurzame (elektrische) voertuigen. 4. Inclusief en toegankelijk mobiliteitssysteem voor iedereen. Verkeersveilig en leefbaar: 5. Iedereen kan met een veilig gevoel deelnemen aan het verkeer. 6. Verkeersonveilig gedrag blijvend aanpakken met educatie. 7. Inwoners ervaren minder hinder van mobiliteit.
openbaar vervoer, deelmobiliteit en eventueel deelauto’s. Een mobiliteitshub biedt daarmee oplossingen voor het afleggen van de ‘first’ en last mile’.
2
Een mobiliteitshub is een plek waar diverse vervoersvormen samenkomen. Zo geeft een mobiliteitshub op- en overstapmogelijkheden van fiets naar trein en vice versa. Maar ook naar 10
3.7 Vertaling naar mobiliteitsbeleid 2040 De (ontwerp-) omgevingsvisie beschrijft wat Boxtel wil bereiken in 2040. Dit programma duurzame mobiliteit is daar een deeluitwerking van. Het beleid uit de omgevingsvisie kan nog wijzigen. Na vaststelling toetsen we dit plan daar nogmaals aan. Het verwezenlijken van onze ambities vraagt inspanningen. Deze zijn in de volgende hoofdstukken uitgewerkt. Waar nodig verduidelijken we het beleid met netwerkkaarten. Bij het beschrijven van het beleid per gebied maken we concreet hoe we onze ambities gaan waarmaken. Sommige mobiliteitsaspecten gaan de gehele gemeente Boxtel aan, deze aspecten werken we dan ook gemeentebreed beleid uit. Dit beschrijven we in hoofdstuk vier. In aanvulling daarop kennen we nog specifieke aandachtspunten die afhankelijk zijn van het soort gebied. We onderscheiden de volgende gebieden, zie figuur 2Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.: het kernwinkelgebied van Boxtel (centrum) de woonwijken in de kern Boxtel de kernen Esch, Liempde en Lennisheuvel de bedrijventerreinen het buitengebied Deze gebieden komen terug in de hoofdstukken vijf tot en met negen.
figuur 2: deelgebieden in Boxtel 11
4 Gemeentebreed
We willen dat in 2040 mensen zich meer te voet, per fiets of met het openbaar vervoer verplaatsen. Dit spreidt de verkeersvraag over meerdere modaliteiten en draagt zo bij aan de bereikbaarheid en een duurzaam en verkeersveilig mobiliteitssysteem.
4.1 Inleiding
Waar zetten we op in?
De aanpak van de ambities leidt tot zeven gemeentebrede opgaven, namelijk: 1. gedragsverandering mobiliteitsstransitie en veilig verkeer 2. risicogestuurde aanpak verkeersveiligheid 3. verbindend fietsnetwerk 4. gedeelde mobiliteit 5. goede bereikbaarheid 6. parkeerbeleid 7. klaar voor elektrificatie
Om anders te reizen zetten we in op gedragsverandering. Daarbij onderscheiden we gedragsverandering die inzet op duurzamer reisgedrag in het kader van de mobiliteitstransitie en gedragsverandering die inzet op veiliger gedrag in het verkeer. We zetten daarom in op educatie, voorlichting en handhaving. Zowel voor de gewenste gedragsverandering in de mobiliteitstransitie als voor gedragsverandering voor veiliger gedrag in het verkeer. Daarmee stimuleren en verleiden we onze inwoners tot een permanente gedragsverandering. Uit de enquête blijkt dat lastig is om het gedrag van mensen te beïnvloeden, maar men vindt wel dat de gemeente daar op moet inzetten. We zetten daarom in op het combineren van infrastructurele maatregelen met gedragscampagnes voor een maximaal resultaat. Bij de inzet op het veranderen van gedrag zorgen we ervoor dat we de verschillende soorten reizigers aanspreken met gerichte campagnes. We sluiten daarbij aan op provinciale en regionale campagnes op het gebied van duurzamer reisgedrag en/of veilig gedrag in het verkeer. Handhaving gebruiken we om overlast door mobiliteit te voorkomen en te beperken.
4.2 Gedragsverandering: mobiliteitstransitie en veilig verkeer Wat is onze opgave? Een duurzame mobiliteitstransitie vormt een belangrijke opgave binnen het mobiliteitsbeleid van Boxtel. We zien het meebewegen en anticiperen op de mobiliteitstransitie dan ook als uitgangspunt. We willen de verkeersdeelnemers met het aanbieden van de juiste voorzieningen verleiden tot het gewenste gedrag. We maken de verschillende keuzes binnen dit beleidsplan dan ook met de ambities voor de mobiliteitstransitie in het achterhoofd.
Als gemeente baseren we onze keuzes op actuele data. Dat vraagt om monitoring op meerdere vlakken. We vinden het belangrijk om de voortgang in de mobiliteitstransitie en de beleving van de mobiliteit te monitoren, dat geeft inzicht en biedt aanknopingspunten voor het behoud of wijzigen van koers.
“De mobiliteitstransitie gaat om het anders invullen van vervoer om zo toe te werken naar een aantrekkelijkere leefomgeving voor iedereen. Inzet op stimuleren van wandelen, fietsen, het openbaar vervoer, MaaS (Mobility as a Service) en deelmobiliteit verkleint de rol van de auto. En zorgt voor gebruik van alternatieve vervoerswijzen en duurzaam en actief mobiliteitsgedrag. Dit vergroot de leefbaarheid, bereikbaarheid en duurzaamheid.”
We monitoren de ontwikkeling van lopen, fiets- en autogebruik, beschikbaarheid van initiatieven en de beleving van verkeer en mobiliteit door onze inwoners.
12
4.3 Risicogestuurde aanpak verkeersveiligheid
Samengevat Onderstaande tabel 1 vat het beleid samen in beleidskeuzes en laat zien aan welke ambities we hiermee invulling geven.
We zetten in op educatie en voorlichting over gebruik van duurzame alternatieven voor de auto. We zetten in op educatie, voorlichting en handhaving voor veiliger verkeersgedrag. We monitoren de effecten van gedragsverandering voor mobiliteitstransitie. We monitoren de effecten van verkeersgedrag.
X
X
X
X
X X
10. Goed onderhouden wegen en fietspaden
9. Mobiliteitshub station Boxtel
Waar zetten we op in? We zetten daarom in het op eenduidigheid in uitvoering van het wegennet en streven naar nul verkeersgewonden en -doden. Deze inzet sluit aan de opgehaalde wens vanuit Boxtelse inwoners, ondernemers en belanghebbenden. Uit de enquête blijkt dat veel mensen de verkeersveiligheid als slecht ervaren, daarom geven zij ook aan dat dit mobiliteitsthema prioriteit moet krijgen. We gaan proactief en preventief een risicoanalyse van gemeentelijke wegen en kruispunten uitvoeren. Het daaruit volgende overzicht van verkeersonveilige locaties toetsen we en vullen we aan met lokale kennis. Denk daarbij aan klachten, meldingen, verkeerstellingen en input van belanghebbenden. Ook leggen we de relatie met regionale en provinciale plannen. Indien nodig passen we het overzicht met verkeersonveilige locaties daarop aan en brengen we een prioritering aan richting uitvoering. In ieder geval moet loopruimte in het centrum en bij winkels en voorzieningen in de dorpen vrij zijn van obstakels en toegankelijk zijn ingericht. Dat toetsen we, waarbij we ons realiseren dat de uitdaging in de kernen groot is. Uitgevoerde initiatieven evalueren we, zodat we de opgedane kennis elders weer kunnen toepassen.
X
X X
X
In Nederland werken we sinds een aantal jaar met een risicogestuurde aanpak voor de verbetering van de verkeersveiligheid. Als Boxtel sluiten we hierop aan. Dit betekent dat we proactief de risico’s op wegen en kruispunten gaan verkleinen. Waar mogelijk voorkomen we dat ongevallen zich voordoen.
Betrouwbaar bereikbaar
8. Robuuste wegenstructuur, verkeer aan de randen
7. Minder hinder van mobiliteit
6. Verkeersonveilig gedrag aanpakken
5. Veilig deelnemen aan het verkeer
Verkeersveilig en leefbaar
X
X X
4. Inclusief en toegankelijk
3. Stimuleren duurzame (elektrische) voertuigen
2. Inrichten openbare ruimte volgens STOMP
Beleidskeuze
1. Bijdragen aan toekomstbestendig klimaat
Duurzaam, slim en efficiënt
Wat is onze opgave?
Voor de prioritering werken we een passende systematiek uit. Daarbij houden we rekening met meekoppelkansen zoals werk-met-werk (onderhoud) en subsidiemogelijkheden.
X
X
Ook spoorveiligheid op gelijkvloerse kruisingen met het spoor monitoren we in het kader van een risicogestuurde aanpak. Dit is een gedeelde verantwoordelijkheid met Rijk en ProRail.
tabel 1: beleidskeuzes gedragsverandering voor mobiliteitstransitie en veilig verkeer
13
4.4 Verbindend fietsnetwerk
Samengevat Onderstaande tabel 2 vat het beleid samen in beleidskeuzes en laat zien aan welke ambities we hiermee invulling geven.
X
X
X
We zetten in op een verbindend netwerk voor fietsers, met snelle en directe fietsroutes tussen de wijken en het centrum en met fietsroutes naar de omliggende kernen en buurgemeenten. Daar waar de ruimte beperkt is, geven we prioriteit aan de positie van de fiets. Dat mag ten koste gaan van de ruimte voor de auto. In aansluiting op de mening van Boxtel (enquête) staan we in dat kader bijvoorbeeld open voor het realiseren van een fietsstraat in een schoolomgeving.
10. Goed onderhouden wegen en fietspaden
X
Waar zetten we op in?
9. Mobiliteitshub station Boxtel
7. Minder hinder van mobiliteit
X
Fietsen is gezond en duurzaam. We willen dat er meer gefietst wordt. Fietsen in Boxtel krijgt prioriteit. Daarvoor is een beter fietsnetwerk nodig.
Betrouwbaar bereikbaar
8. Robuuste wegenstructuur, verkeer aan de randen
6. Verkeersonveilig gedrag aanpakken
4. Inclusief en toegankelijk
3. Stimuleren duurzame (elektrische) voertuigen
X
Verkeersveilig en leefbaar
5. Veilig deelnemen aan het verkeer
We zetten in op verkeersveiligheid door toepassen risicogestuurde aanpak. In het centrum en bij winkels en voorzieningen in de dorpen zorgen we voor een obstakelvrije en toegankelijke openbare ruimte. We werken een passende systematiek uit voor prioritering. We monitoren de veiligheid op spoorwegovergangen.
2. Inrichten openbare ruimte volgens STOMP
Beleidskeuze
1. Bijdragen aan toekomstbestendig klimaat
Duurzaam, slim en efficiënt
Wat is onze opgave?
Bij verplaatsingen binnen de gemeentegrenzen stimuleren we het gebruik van de fiets. Zo willen we dat verplaatsingen tussen de wijken onderling zo veel mogelijk met de fiets gemaakt worden. Dat kan ertoe leiden dat de auto voor diezelfde verplaatsingen best wat om mag rijden. Het milieueffect van meer fietsritten is groter dan een langere afstand voor autoritten. We stimuleren het gebruik van de elektrische fiets vanwege de potentie als vervangende vervoerswijze voor woon-werkverkeer. Denk hierbij aan goede stallingsvoorzieningen. Dit zorgt voor minder autoverkeer op de weg. We richten een verbindend netwerk in voor fietsers, daarbinnen onderscheiden we hoofdfietsroutes, lokale verbindingen en snelfietsroutes. Zie figuur . Een goede kwaliteit vinden we een randvoorwaarde. Op sommige locaties kan de kwaliteit echter (nog) beter, dit blijkt ook uit de enquête. Bij kruisingen van fietsers met autoverkeer geven we zoveel mogelijk voorrang aan de fietser. Voor de fysieke inrichting van deze fietsvoorzieningen volgen we de richtlijnen van het CROW.
X
X
X
X
X
X
tabel 2: beleidskeuzes risicogestuurde aanpak verkeersveiligheid
14
”Argumenten om te kiezen voor een route langs de noord-zuid-as zijn de wens om zo veel mogelijk fietsers vanuit de Boxtelse wijken te faciliteren. Een route langs de A2 maakt ongehinderd doorfietsen mogelijk, maar betekent nog steeds dat een aansluiting gemaakt moet worden vanuit de kern Boxtel op de fietsroute. Dan zijn er twee voorzieningen nodig. Langs de A2 en door Boxtel (behorende bij de noord-zuid-as). In de zone langs de A2 is er sprake van doorsnijding van het landschap en moet met een groter aantal grondeigenaren overeenstemming worden bereikt. Het draagvlak bij de hogere overheden ligt bij een route door Boxtel. De route langs de A2 kan een plus zijn, maar bij voorkeur gaat de snelfietsroute door Boxtel.” De kernen van Boxtel liggen op allemaal op fietsafstand van elkaar. Verplaatsingen binnen en tussen de kernen onderling lenen zich dan ook uitstekend voor gebruik van de fiets. Voor deze verplaatsingen en die naar omliggende gemeenten zetten we in op gebruik van de hoofdfietsroutes, waarbij we fietsers zo veilig en zoveel mogelijk conflictvrij willen afwikkelen. Tussen de kernen willen we op deze verbindingen daarom (bij voorkeur) vrij liggende en eenduidig ingerichte fietsvoorzieningen. Dergelijke fietsvoorzieningen bevinden zich veelal langs doorgaande wegen. Binnen de verblijfsgebieden rijdt de fietser op de rijbaan.
Dit is prima, het is niet nodig om op elke lokale route fietsvoorzieningen te realiseren. Op enkele verbindingen zien we die noodzaak wel, bijvoorbeeld bij hoge fietsintensiteiten en op relevante school en/of woon-werkfietsroutes. En zeker wanneer deze verbindingen aansluiten op een hoofdfietsroute en/of snelfietsroute. Deze (nieuwe) lokale routes voorzien we van brede fietsstroken of vrij liggende fietspaden. Als Boxtel werken we graag mee aan de realisatie van snelfietsroutes, een snelle verbindingsweg voor fietsers. Dit speciale type fietspad loopt in het meest ideale geval als een zo recht mogelijke lijn tussen twee economische centra, dat kunnen de steden zijn, maar ook andere belangrijke bestemmingen. We zetten in op het aansluiten van onze hoofdfietsroutes, als inprikkers, op snelfietsroutes. Daarmee bevorderen we het fietsgebruik en bieden we een goede ontsluiting. figuur 3: netwerk fiets 15
Samengevat Onderstaande tabel 3 vat het beleid samen in beleidskeuzes en laat zien aan welke ambities we hiermee invulling geven.
16
X
X
X
X
10. Goed onderhouden wegen en fietspaden
X
Betrouwbaar bereikbaar
9. Mobiliteitshub station Boxtel
7. Minder hinder van mobiliteit
X
6. Verkeersonveilig gedrag aanpakken
Daar waar de ruimte beperkt is, geven we prioriteit aan de positie van de fiets. Dat mag ten koste gaan van de ruimte voor de auto. We stimuleren het gebruik van de (elektrische) fiets. Voor de fysieke inrichting van onze fietsverbindingen volgen we de richtlijnen van het CROW. We zetten in op hoofdfietsroutes tussen onze kernen, met vrijliggende en eenduidig ingerichte fietsvoorzieningen.
5. Veilig deelnemen aan het verkeer
Beleidskeuze
Verkeersveilig en leefbaar
4. Inclusief en toegankelijk
De ontwikkeling van licht elektrische voertuigen (lev’s) volgen we. Bij de uitwerking van maatregelen houden we daar zo veel als mogelijk rekening mee. De speed pedelec bijvoorbeeld moet al van de rijbaan gebruik maken.
3. Stimuleren duurzame (elektrische) voertuigen
Als gemeente baseren we onze keuzes graag op actuele data. Dat vraagt derhalve ook om monitoring van fietsgebruik. Deze data gebruiken we om te beoordelen welke ontbrekende schakels prioriteit genieten.
2. Inrichten openbare ruimte volgens STOMP
Het onderzoek naar een snelfietsverbinding tussen Oisterwijk en Boxtel (F58) moet opgestart worden, de provincie is daarin leidend. Als Boxtel trekken we graag samen op voor dit vraagstuk, daarvoor maken we capaciteit vrij. In het onderzoek kijken we naar de mogelijkheden om de F58 aan te sluiten op de F2, via de kern Boxtel. De snelfietsroute raakt daarmee de fietsonderdoorgang ter plaatse van de dubbele overweg, die in het kader van PHS wordt gerealiseerd. We willen daar een derde poot met fietshelling realiseren.
1. Bijdragen aan toekomstbestendig klimaat
Duurzaam, slim en efficiënt
8. Robuuste wegenstructuur, verkeer aan de randen
De snelfietsroute tussen 's-Hertogenbosch en Eindhoven, de F2 via Vught – Boxtel – Best, vormt straks een belangrijke drager voor de fietsstructuur door Boxtel. Een route van de F2 via de kern Boxtel geniet daarbij onze voorkeur boven een route parallel aan de A2, zie kader. Dit sluit aan bij de getekende intentieovereenkomst (2021) tussen de betrokken gemeenten en de provincie.
X X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
Anders en duurzaam reizen vraagt om andere vervoersmiddelen dan de auto. Vanuit het oogpunt van toegankelijkheid en inclusiviteit, beschikken we als gemeente graag over een passend aanbod van gedeelde mobiliteit voor onze inwoners. Denk hierbij aan openbaar en publiek vervoer (seniorenbus), deelauto’s en deelfietsen. Daar dragen we waar mogelijk aan bij, ook stimuleren we het gebruik van gedeelde mobiliteit.
10. Goed onderhouden wegen en fietspaden
8. Robuuste wegenstructuur, verkeer aan de randen
X
9. Mobiliteitshub station Boxtel
7. Minder hinder van mobiliteit
X
6. Verkeersonveilig gedrag aanpakken
X
5. Veilig deelnemen aan het verkeer
X
4. Inclusief en toegankelijk
X
X
4.5 Gedeelde mobiliteit Wat is onze opgave?
X
X
X
Betrouwbaar bereikbaar
3. Stimuleren duurzame (elektrische) voertuigen
We zetten in op het realiseren van lokale fietsroutes met passende fietsvoorzieningen op ontbrekende schakels. We werken mee aan de realisatie van snelfietsroutes F2 en F58, waarbij we onze hoofdfietsroutes als inprikkers daarop aansluiten. We zetten in op een route van de F2 via de kern Boxtel. We onderzoeken samen met de provincie de route van de F58, daarbij pleiten wij voor een derde poot met fietshelling bij de onderdoorgang van de dubbele overweg. We monitoren fietsgebruik.
Verkeersveilig en leefbaar
2. Inrichten openbare ruimte volgens STOMP
Beleidskeuze
1. Bijdragen aan toekomstbestendig klimaat
Duurzaam, slim en efficiënt
Als onderdeel van deze opgave willen we dat onze inwoners over de juiste informatie beschikken en over centraal gelegen locaties waar gedeelde mobiliteit beschikbaar is.
Waar zetten we op in? Voor het openbaar vervoer onderscheiden we in Boxtel de volgende mogelijkheden, zie ook figuur : Trein: station Boxtel ligt op de treinverbindingen tussen Eindhoven en 's-Hertogenbosch en Eindhoven en Tilburg. Schoolvervoer (lijn 643): van Schijndel via Boxtel, Esch en de A2 naar 's-Hertogenbosch. De verbinding halteert op een beperkt aantal locaties in Boxtel. Kleinschalig openbaar vervoer zoals buurtbus: lokale initiatieven als de seniorenbus of vraagafhankelijk vervoer voor kleine kernen, sluit direct aan op het station van Boxtel. Uit de enquête blijkt dat mensen meer gebruik van het openbaar vervoer in Boxtel willen maken als er meer bussen en treinen zouden rijden en als er meer haltes zouden zijn. Het openbaar vervoer is bij kou en regen een logische aanvulling op gebruik van de fiets. We zetten daarom in op behoud van de huidige frequentie van treinen, voor alle richtingen. Ook pleiten we voor goede aansluitingen vanuit de kernen naar het station in Boxtel via openbaar en/of gedeeld vervoer, met haltes op de juiste locaties. Denk hierbij ook aan de P+R aan de westzijde en fietsverbinding naar Lennisheuvel. Hiervoor gaan we het gesprek aan met provincie NoordBrabant als verantwoordelijke voor de concessie en met de vervoerder als uitvoerende partij. We zetten in op het ontwikkelen van een regionale knoop op het station Boxtel.
Zie uitwerking in paragraaf 5.3.
X
X
tabel 3: beleidskeuzes verbindend fietsnetwerk
17
In samenwerking met de regio en de provincie Noord-Brabant zetten we in op het ontwikkelen van gedeelde mobiliteit als alternatief voor de auto. Als Boxtel stimuleren en faciliteren we de volgende vervoersvormen: Direct vervoer: Dit betreft lijn gebonden openbaar vervoer, waaronder de reguliere buslijnen en treinverbindingen. Flex vervoer: Dit betreft vraagafhankelijk vervoer (Bravo Flex) en bijvoorbeeld bundeling met WMO. Samen vervoer: Dit betreft vrijwilligersinitiatieven zoals de buurtbus, het seniorenvervoer in Boxtel, deelmobiliteit en meerijddiensten, waaronder Automaatje, deelfietsen, deelscooters, liften en carpoolen. We vinden het belangrijk dat deze vormen van vervoer op een toegankelijke en begrijpelijke wijze beschikbaar gemaakt worden voor alle reizigers. Dat betekent dat we openstaan voor ontwikkelingen vanuit de markt voor bijvoorbeeld MaaS systemen. Mobility as a Service gaat om het plannen, boeken en betalen van al het mogelijke vervoer via apps. Bijvoorbeeld deelfiets, -auto, -scooter, trein en bus. En zelfs de eigen auto of fiets. Maar vooral ook combinaties van al deze soorten vervoer. Zodat reizen van deur-tot-deur op maat en volgens de wensen van de reiziger mogelijk is. Met de juiste informatie kunnen onze inwoners immers een goede, weloverwogen en betrouwbare keuze maken voor hun verplaatsing (waaronder vervoerswijze en het parkeren).
Indien nodig dragen we als gemeente bij aan het leveren van de benodigde data hiervoor. Daarnaast zetten we in op centraal gelegen lokale hubs in de wijken en kernen. Daar bieden we, afhankelijk van de vraag, een op-/overstappunt voor beschikbare vervoersvormen, welke we afstemmen op de lokale behoefte. Daarnaast leggen we voor deze locaties graag de relatie met duurzame en slimme faciliteiten. Denk daarbij aan een laadpunt voor het opladen van de elektrische auto, het stallen van de (deel)fiets, een aanbod van deel-bakfietsen en/of een pakket oppikpunt.
figuur 4: netwerk gedeeld vervoer
18
We werken samen in het ontwikkelen, stimuleren en faciliteren van gedeelde mobiliteit. We gaan een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van MaaS via aanleveren data. We zetten in op het ontwikkelen van lokale hubs in wijken en kernen . We stimuleren en geven medewerking aan de implementatie van deelauto’s in wijken, kernen en op bedrijventerreinen.
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
10. Goed onderhouden wegen en fietspaden
X
X
9. Mobiliteitshub station Boxtel
X
tabel 4: beleidskeuzes gedeelde mobiliteit
19
8. Robuuste wegenstructuur, verkeer aan de randen
X
7. Minder hinder van mobiliteit
X
6. Verkeersonveilig gedrag aanpakken
X
X
5. Veilig deelnemen aan het verkeer
Beleidskeuze
Onderstaande tabel 4 vat het beleid samen in beleidskeuzes en laat zien aan welke ambities we hiermee invulling geven.
Betrouwbaar bereikbaar
4. Inclusief en toegankelijk
Samengevat
2. Inrichten openbare ruimte volgens STOMP
In woonwijken, kernen en op bedrijventerreinen zien we kansen voor het implementeren van deelauto’s. Het realiseren van deelmobiliteit ligt op dit moment nog vaak volledig bij de aanbieders van deelauto’s, -fietsen, scooters en/of de OV-fiets. Wij zoeken daarin graag de samenwerking, zodat we gezamenlijk toewerken naar een toekomstvaste oplossing.
1. Bijdragen aan toekomstbestendig klimaat
figuur 5: illustratie van een hub-locatie (bron: CROW)
Verkeersveilig en leefbaar
3. Stimuleren duurzame (elektrische) voertuigen
Duurzaam, slim en efficiënt
4.6 Goede bereikbaarheid
De eerste stappen leiden nog niet naar de totaaloplossing waarbij gemotoriseerd verkeer verplaatst wordt naar de randen, wel vormt dit de basis waarop we later verder bouwen, om bijvoorbeeld lopen en fietsen meer ruimte te kunnen geven. Primaire voorzieningen zoals winkels en zorg zijn te voet goed bereikbaar. Met name in de kleine kernen levert dit uitdagingen op, omdat er nu bijvoorbeeld geen trottoirs zijn.
Vanuit het STOMP-principe prioriteren we de vervoerswijzen. De auto blijft belangrijk en daarvoor is een goed netwerk nodig.
Wat is onze opgave? Er rijdt verkeer door de kern Boxtel, mede door de verbinding naar de N618 en het ontbreken van een ontsluitingsstructuur aan de noord-westzijde van Boxtel. We zien dat hoge intensiteiten en -snelheden leiden tot een verminderde leefbaarheid, waarbij onze inwoners hinder ondervinden zoals verkeerslawaai, trillinghinder en een gevoel van verkeersonveiligheid.
Verkeer rijdt zogezegd ‘van buiten naar binnen´en blijft zo lang mogelijk op de hoofdroutes. De hoofdwegenstructuur bestaat uit een netwerk van (boven)regionale wegen en lokale wegen met een belangrijke verkeersfunctie.
Als Boxtel streven we naar een goede bereikbaarheid en een prettige leefomgeving. Daarom willen we een robuuste ontsluitingsstructuur, waarbij we de kernen ontlasten van gemotoriseerd verkeer en waarbij voetgangers en fietsers gebruik kunnen maken van directe en snelle verbindingen.
Vanwege de toename van het aantal treinen vervalt, met de realisatie van het Maatregelenpakket het Programma Hoogfrequent Spoor (PHS), de dubbele overweg voor gemotoriseerd verkeer. Daarom zetten we samen met Rijk, ProRail en provincie in op een robuuste wegenstructuur aan de zuidwestelijke kant van Boxtel.
Waar zetten we op in?
In dat kader bereiden we op dit moment een nieuwe ‘Verbinding Ladonk – Kapelweg’ voor. Daarmee realiseren we een optimalisatie van de route tussen de A2, via Ladonk, naar de Kapelweg. De inrichting van de route over het bedrijventerrein Ladonk vormt nog een aandachtspunt. Dit gaan we nog uitwerken. De Keulsebaan wordt westelijk van de Eindhovenseweg verbreed en ter plaatse van de dubbele overweg komt een onderdoorgang voor fietsers.
We geven de komende jaren invulling aan het optimaliseren van onze verkeersstructuur. Een en ander hangt uiteraard nauw samen met de opgaven voor lopen en een verbindend fietsnetwerk (paragraaf 4.2.4). Een robuuste verkeersstructuur, die bijdraagt aan bereikbaarheid en aan leefbaarheid, realiseren we niet van vandaag op morgen. Dit vraagt om forse investeringen. We beschouwen het optimaliseren van onze verkeersstructuur als een groeimodel. In dit groeimodel realiseren we sommige onderdelen al snel (korte termijn) en andere onderdelen pas later in de tijd (lange termijn). De visualisatie van dit groeimodel bestaat daarom uit twee kaartbeelden, één voor de periode tot 2030 en één met 2040 als eindbeeld.
Met het sluiten van de dubbele overweg voor gemotoriseerd verkeer zien we kansen om de oost-west-as minder druk te maken. Daarnaast kennen we de functie erftoegangsweg toe aan de doorgaande wegen in woonwijken. Daarmee sluiten we beter aan op landelijk beleid en streven we uniformiteit na. Zie ook paragraaf 6.2. Uit de enquête blijkt dat er veel tegenstanders zijn voor het instellen van eenrichtingsverkeer. Desondanks beschouwen we, als onderdeel van de afwaardering van wegen, het invoeren van eenrichtingsverkeer als mogelijke maatregel om verkeer te sturen. Dit sluit aan bij onze ambities ten aanzien van leefbaarheid en klimaatadaptatie.
2030
In de periode tussen nu en 2030 geven we uitvoering aan de eerste stappen. Zie ook figuur . De maatregelen vanuit PHS worden gerealiseerd. De VLK bijvoorbeeld zorgt voor een secundaire ontsluiting van Ladonk die niet door Boxtel loopt.
20
2040
Realisatie van het groeimodel voor gemotoriseerd verkeer vindt stapsgewijs plaats. Zie ook
figuur 6: verkeersstructuur en wegcategorisering 2030 21
figuur 7. De hoeveelheid verkeer neemt richting 2040 verder toe, waardoor er nog meer verkeer over het Boxtelse wegennet rijdt. Zonder maatregelen leidt dit tot afname van de leefbaarheid en geeft beperkingen aan de mogelijkheden en aantrekkelijkheid van de fiets. Daarom zetten we in op nieuwe verbinding tussen de A2 ter hoogte van de Boxtelseweg en de N618 (Schijndelseweg), dat ontlast de Noord-zuidas en andere delen van Boxtel van autoverkeer. Een doortrekking naar de Barrierweg biedt mogelijk meerwaarde voor Liempde en nemen we mee in onderzoek naar meerwaarde en effecten. In het gebied noord-west, tussen Ladonk aan de westzijde en de aansluiting Boxtel-Noord op de A2, ontbreekt een sluitende infrastructuur. We zetten daarom als onderdeel van de gebiedsontwikkeling in op het sluiten van de ringstructuur aan de noordwestzijde als onderdeel van onze ambitie om verkeer naar de randen van de kern Boxtel te brengen. Daar hangt de ontsluiting van Esch en verkeer door de kern mee samen. Evenals vracht- en landbouwverkeer naar de agrarische bestemmingen in het gebied en naar Ladonk. Toekomstige ontwikkelingen op het gebied van wonen en spoor zijn echter van invloed op welke infrastructuur waar nodig is. Denk daarbij aan de omvang van eventuele woningbouwontwikkelingen en keuzes rondom overwegen. De keuze voor de locatie van de ringstructuur staat dus nog niet vast.
Het kaartbeeld van de lange termijn laat daarom een mogelijke ligging zien. De uiteindelijke ligging hangt samen met de keuze van woningbouw, het al dan niet opheffen van spoorkruisingen en het realiseren van spoortunnels. Ook moet rekening gehouden worden met de locatie van zwemplas de Langspier en Sparrenrijk, als onderdeel van het provinciale natuurnetwerk. Met de voorgenomen maatregelen uit dit mobiliteitsplan zorgen we ervoor dat de hoeveelheid verkeer op zowel de noord-zuidas als de oost-westas afneemt.
figuur 7: verkeersstructuur en wegcategorisering 2040
22
4.7 Parkeerbeleid
Samengevat Onderstaande tabel 5 vat het beleid samen in beleidskeuzes en laat zien aan welke ambities we hiermee invulling geven.
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
X
10. Goed onderhouden wegen en fietspaden
X
9. Mobiliteitshub station Boxtel
X
6. Verkeersonveilig gedrag aanpakken
3. Stimuleren duurzame (elektrische) voertuigen
8. Robuuste wegenstructuur, verkeer aan de randen
X
7. Minder hinder van mobiliteit
X
Het efficiënt benutten van beschikbare (parkeer)ruimte blijft een voortdurende uitdaging, zeker met de komst en doorontwikkelingen van nieuwe technologieën, zoals elektrische voertuigen en deelvervoer. We hebben daarom behoefte aan actueel parkeerbeleid met voldoende ruimte voor maatwerk. De uitwerking daarvan volgt in 2024. Het ontwerpen en implementeren van nieuw parkeerbeleid betreft een complex proces. Dit proces moet een evenwicht vinden tussen de behoeften van verschillende belanghebbenden en het behalen van gemeentelijke doelen. Aan de uitwerking hiervan geven we prioriteit.
Betrouwbaar bereikbaar
5. Veilig deelnemen aan het verkeer
X
Verkeersveilig en leefbaar
4. Inclusief en toegankelijk
We werken de verkeersstructuur en inrichting op bedrijventerrein Ladonk uit. Bij ontwikkelingen rondom A2 zetten we in op realisatie van een verbinding tussen de A2 ter hoogte van de Boxtelseweg en de N618. Bij ontwikkelingen rondom bestaande spoorkruisingen zetten we in op een noordwestelijke ontsluitingsstructuur. We waarderen de oost-west-as en noord-zuidas af.
2. Inrichten openbare ruimte volgens STOMP
Beleidskeuze
1. Bijdragen aan toekomstbestendig klimaat
Duurzaam, slim en efficiënt
Wat is onze opgave?
Waar zetten we op in? We zetten in op een vernieuwd parkeerbeleid. Streven is minder ruimte voor de stilstaande auto, zodat er meer ruimte beschikbaar is voor een andere invulling. Verder zetten we in op een betere verdeling tussen de drie regimes ‘gratis’, ‘blauw’ en ‘betaald’. In lijn met de mobiliteitstransitie draagt ons parkeerbeleid positief bij aan het verminderen van de uitstoot, op het stimuleren van het gebruik van elektrische voertuigen, het bevorderen van carpoolen en autodelen, het verminderen van het aantal voertuigen in het centrum en een toename van het gebruik van de fiets. We zoeken daarbij naar manieren om gemeentebreed parkeerruimte te optimaliseren. Daarbij kijken we onder andere naar differentiatie in parkeertarieven, parkeren van deelmobiliteit en het implementeren van slimme parkeersystemen. We maken duurzame en actieve mobiliteit aantrekkelijker door het actualiseren van de parkeernormennota, met voldoende ruimte voor maatwerk, flexibiliteit en inclusief fietsparkeernormen. We reserveren ruimte voor parkeren, maar wegen de ruimtevraag af ten opzichte van een andere inrichting en alternatieven. Uit de enquête blijkt dat veel mensen huiverig zijn voor het verlagen van de parkeernormen.
Toch gaan we kijken of en hoe lagere parkeernormen voor nieuwe ontwikkelingen kunnen bijdragen aan het inzetten van andere mobiliteitsoplossingen zoals deelauto’s en het veranderen van de openbare ruimte naar een groene, loop- en fietsvriendelijke omgeving. Bijvoorbeeld door parkeren op (korte) afstand. Ook beoordelen we welke normen passend zijn bij de
tabel 5: beleidskeuzes goede bereikbaarheid
23
Samengevat
woningbouwopgave voor Boxtel. Doel is om woningbouw mogelijk te maken, rekening houdend met de schaarse openbare ruimte. De ruimtereservering voor parkeren maakt het mogelijk om bij minder effect van de duurzame (lagere) parkeeroplossing voldoende parkeerplaatsen te realiseren.
Onderstaande tabel 6 vat het beleid samen in beleidskeuzes en laat zien aan welke ambities we hiermee invulling geven.
We zetten in op nieuwe parkeernormen met de mobiliteitstransitie als vertrekpunt. Benoemen van locaties voor (lang)parkeren en afweging voor faciliteren van ruimte voor langparkeren van vrachtauto’s. We zetten in op regelmatig monitoren, evalueren en indien nodig actualiseren van ons parkeerbeleid.
X
X
X
X
X
X
10. Goed onderhouden wegen en fietspaden
9. Mobiliteitshub station Boxtel
Betrouwbaar bereikbaar
8. Robuuste wegenstructuur, verkeer aan de randen
7. Minder hinder van mobiliteit
6. Verkeersonveilig gedrag aanpakken
5. Veilig deelnemen aan het verkeer
Verkeersveilig en leefbaar
X
tabel 6: beleidskeuzes actueel parkeerbeleid
24
X
4. Inclusief en toegankelijk
Beleidskeuze
3. Stimuleren duurzame (elektrische) voertuigen
We zetten verder in op het regelmatig monitoren en evalueren van de effectiviteit van het parkeerbeleid (parkeerdrukmetingen). Indien nodig passen we ons beleid aan op basis van veranderende behoeften en technologische ontwikkelingen.
2. Inrichten openbare ruimte volgens STOMP
Daarbij bepalen we kaders voor het aanwijzen en inrichten van wenselijke locaties voor (lang)parkeren, met een afweging voor parkeren van grote voertuigen. We kijken daarbij naar de mogelijkheden om vrachtauto’s te parkeren nabij bedrijventerreinen en/of de hoofdinfrastructuur.