Presentatie Verordening Sociaal Domein Boxtel 1 september 2026
Tekst van het document
Verordening Sociaal Domein Stand van zaken herzieningsproces Informatiebijeenkomst gemeenteraad 1 september 2026 De formele besluitvormingsstukken volgen later 1 Doel van deze avond 2 Vanavond informeren we u over de stand van zaken van de herziening en halen we mogelijke aandachtspunten op voor het vervolg. • Waarom herziening nodig is Juridische update, betere leesbaarheid en uitvoerbaarheid. • Welke richting we uitwerken Duidelijker, integraler en beter uitlegbaar voor inwoners, uitvoering en raad. • Wat we van de raad vragen Vragen, aandachtspunten en signalen meegeven voor verdere uitwerking.
Status: wat ligt vandaag wel en niet voor? 3 Vandaag wel • Toelichting op aanleiding en noodzaak • Procesinformatie sinds de raadsinformatiebrief • Hoofdlijnen van de beoogde richting • Ruimte voor vragen en aandachtspunten Vandaag niet • Geen vast te stellen verordening • Geen raadsvoorstel • Geen was-wordt-lijst als raadsstuk • Nog geen formeel advies van de Adviesraad Sociaal Domein Vandaag delen we de richting en proces. De formele stukken volgen nadat advies, verwerking, juridische toetsing en collegebesluitvorming zijn afgerond. Waar staan we in het proces? 4 Feb 2026 Gewijzigde verordening vastgesteld; aanvullend traject nodig Maart 2026 Raadsinformatiebrief over aanpak herziening Zomer 2026 Gesprekken met Adviesraad en ervaringsdeskundigen 1 sep 2026 Raad wordt informeel bijgepraat Eind 2026 Formele stukken via college naar raad Vanavond is een tussenstap: informeren en ophalen, niet besluiten. Eerst een stap terug: wat is een verordening? 5 4. Raad stelt de lokale spelregels vast 3. College werkt onderdelen uit en voert uit 2. Uitvoering past de spelregels toe in individuele situaties 1. Inwoner moet kunnen begrijpen welke route en regels gelden De raad beslist over kaders.
Wat hoort waar thuis? 13 1. Verordening Kaders, voorwaarden, rechten en plichten Raad 2. Nadere regels / beleidsregels Verdere uitwerking waar nodig College 3. Werkprocessen Dagelijkse toepassing en professionele werkwijze Uitvoering De kracht zit in de juiste balans: de raad legt de kaders vast, het college werkt uit waar nodig, en de uitvoering houdt ruimte om zorgvuldig maatwerk te bieden. Waarom wordt de verordening herzien? 6 1. Juridische volledigheid Veranderende wetgeving, jurisprudentie en landelijke ontwikkelingen • Wijzigingen in Participatiewet, IOAW en IOAZ, gericht op meer balans tussen bestaanszekerheid, re-integratie en handhaving. • Jeugdwet: uitspraken Centrale Raad van Beroep → in verordening concreter uitwerken hoe gemeente eigen mogelijkheden, probleemoplossend vermogen en (boven) gebruikelijke hulp beoordeelt. • Schuldhulpverlening: landelijke beweging naar toegankelijker, eenduidiger en meer preventief schuldhulpverleningsproces. 2. Leesbaarheid Duidelijkere structuur, begripsomschrijving, toegankelijker taalgebruik en een betere scheiding tussen wat de raad in de verordening vastlegt en wat in nadere regels, beleidsregels of uitvoering wordt uitgewerkt. 3. Uitvoerbaarheid Betere aansluiting bij de integrale werkwijze van Wegwijs, waarbij niet de afzonderlijke wet centraal staat, maar de hulpvraag en de totale situatie van de inwoner.
Hoofdstuk 2: Toegang → De hulpvraag We benutten noodzakelijke herziening om de hele verordening duidelijker, samenhangerder en beter toepasbaar te maken. Wat verandert niet? 7 1. Inwoners die ondersteuning nodig hebben blijven ondersteuning krijgen. 2. De herziening is niet bedoeld om ondersteuning te beperken. 3. De persoonlijke situatie blijft onderdeel van de afweging. Belangrijk: het gaat om duidelijkere spelregels en betere uitlegbaarheid.
Aansluiting bij Boxtel Samen Sterk 2040 11 De visie wordt vertaald naar de verordening De verordening is niet alleen een juridisch document, maar ook een vertaling van de lokale koers in het sociaal domein. Leidende principes krijgen een plek Wat betekent dat concreet? De hulpvraag en totale situatie van de inwoner staan centraler. Meer op basis van de verordening breder kijken naar: • wat iemand zelf kan, • wat het netwerk kan betekenen, • welke vrij toegankelijke hulp beschikbaar is en • wanneer hulp-op-maat nodig is. De beoogde beweging: van wetten meer naar hulpvraag 8 1. Minder nadruk op • Losse wetten als startpunt • Versnipperde bepalingen • Uitvoeringsdetails in de verordening 2. Meer nadruk op • De hulpvraag van de inwoner • Een integrale beoordeling • Heldere kaders en uitlegbaarheid De inwonerroute in gewonere taal 9 Vraag Gesprek Onderzoek Plan Besluit Hulp Doel: beter navolgbaar maken welke stappen worden gezet voordat de gemeente beslist over ondersteuning. Meer samenhang tussen Jeugd, Wmo en Participatie 12 Inwoners komen niet binnen met een wet Inwoners komen binnen met een situatie: zorgen in een gezin, problemen met werk, schulden, gezondheid, wonen of meedoen. De nieuwe verordening sluit beter aan bij die werkelijkheid De verordening sluit beter aan bij de werkwijze van Wegwijs.
De opbouw helpt om breder te kijken naar de totale situatie van de inwoner of het gezin. Voorbeelden van samenhang Een jongere die 18 wordt en ondersteuning nodig houdt rond wonen, inkomen, opleiding of werk. Een gezin waar opvoedvragen, financiële stress en participatie van ouders samenlopen. Een inwoner met Wmo-ondersteuning waarbij dagstructuur, schulden of werk ook een rol spelen. Wat levert dat op? Minder versnippering, betere afstemming en ondersteuning die beter aansluit bij de leefwereld van inwoners. Betrokkenheid van adviesraad, ervaringsdeskundigen en Wegwijs 2 Adviesraad Sociaal Domein Denkt mee vanuit het brede inwonersperspectief en kijkt mee naar begrijpelijkheid, uitvoerbaarheid en mogelijke aandachtspunten. Markieza Wordt betrokken vanwege expertise op ervaringsdeskundigheid. Dit helpt om de verordening beter te toetsen aan de leefwereld van inwoners. Mama Vita Wordt betrokken om ervaringen van ouders en gezinnen mee te nemen, juist bij onderwerpen waar jeugd, gezin en ondersteuning samenkomen. Wegwijs Wijzigingen komen vanuit zowel uitvoering als beleid en zijn samen afgestemd. Wat doen we met deze inbreng? De opbrengsten worden gebruikt om de verordening, de toelichting en de latere besluitvormingsstukken verder aan te scherpen.
Wat levert deze betrokkenheid inwoners op? 12 Meer duidelijkheid over de route Inwoners kunnen beter volgen welke stappen worden gezet: van hulpvraag en gesprek tot onderzoek, besluit en ondersteuning. Betere uitleg bij besluiten De gemeente kan op basis van de verordening duidelijker vastleggen welke afwegingen worden gemaakt en waarom ondersteuning wel, niet of anders wordt ingezet. Meer samenhang tussen leefgebieden Hulpvragen gaan vaak over meer dan één onderwerp. De nieuwe opbouw helpt om jeugd, Wmo, participatie, inkomen en schulden nog beter in samenhang te bekijken. Meer rechtszekerheid Duidelijkere criteria maken besluitvorming voorspelbaarder en beter toetsbaar. Belangrijkste verbeteringen per hoofdstuk deel 1 12 Hoofdstuk 1: Inleiding De visie Boxtel Samen Sterk 2040 krijgt een duidelijkere plek in de uitgangspunten. Daarmee wordt de verordening sterker verbonden aan de lokale koers. Hoofdstuk 2: De hulpvraag Dit wordt een grote verbetering. De route van de inwoner wordt veel duidelijker beschreven: eerste contact, melding of aanvraag, gesprek, onderzoek, plan en besluit. Dat maakt de toegang beter uitlegbaar. Hoofdstuk 3: Werk en participatie De regels worden eenvoudiger en sluiten beter aan bij maatwerk, ontwikkeling en meedoen. Minder uitvoeringsdetails in de verordening geeft meer ruimte om passend te ondersteunen.
Hoofdstuk 4: Gezond en veilig opgroeien Hier zit een belangrijke juridische en inhoudelijke verbetering. Duidelijkere regels over eigen verantwoordelijkheid en wanneer jeugdhulp wordt ingezet. Meer aandacht voor een soepele overgang van 18- naar 18+. Helderheid over afstemming met onderwijs en andere wetten. Hoofdstuk 5: Zelfstandig wonen en participeren De Wmo-ondersteuning wordt verduidelijkt, met meer aandacht voor de persoonlijke situatie, voorwaarden en passende ondersteuning. Belangrijkste verbeteringen per hoofdstuk deel 2 12 Hoofdstuk 6: Inkomen en schulden De bepalingen worden geactualiseerd en sluiten beter aan bij preventie, toegankelijkheid en ondersteuning bij financiële bestaanszekerheid. Hoofdstuk 7: Vormen van hulp De algemene regels over hulp in natura, pgb, geldende ondersteuning en eigen bijdrage worden overzichtelijker gebundeld. Dat helpt inwoners en uitvoering om beter te weten welke vorm van hulp mogelijk is. Hoofdstuk 8: Afspraken inwoner en gemeente Rechten, plichten, medewerking, controle en terugvordering worden meer bij elkaar gebracht. Dat versterkt duidelijkheid en rechtszekerheid. Hoofdstuk 9 en 10: Kwaliteit en overgang Regels over kwaliteit, aanbesteding, overgangsrecht en inwerkingstreding worden geactualiseerd. Daarmee wordt de verordening beter bruikbaar bij nieuwe besluiten en overgangssituaties.
Hoofdstuk 11: Begrippenlijst Begrippen worden geactualiseerd en beter afgestemd op de nieuwe opbouw. Dat voorkomt misverstanden en maakt de verordening consistenter. Waar kan de raad op letten? 14 1. Begrijpelijkheid Is de nieuwe opbouw duidelijker? 2. Rechtszekerheid Zijn de belangrijkste afwegingen helder genoeg vastgelegd? 3. Menselijke maat Blijft er voldoende ruimte om naar de persoonlijke situatie te kijken? 4. Democratische sturing Is de balans passend tussen wat de raad vastlegt en wat het college of de uitvoering uitwerkt? 5. Samenhang Helpt de verordening om jeugd, Wmo, participatie, inkomen en schulden meer in samenhang te bekijken? Vervolg richting besluitvorming 15 1. Nazomer Inbreng Adviesraad Sociaal Domein en ervaringsdeskundigen verwerken 2. September/oktober Formele adviesaanvraag Adviesraad Sociaal Domein 3. November/december Besluitvorming door college 4. Begin 2027 Besluitvorming door raad
• Herkent u de gekozen richting: duidelijker, integraler en beter uitlegbaar? • Welke voordelen of aandachtspunten ziet u vanuit inwonersperspectief? • Welke onderdelen wilt u bij de formele raadsbehandeling extra toegelicht krijgen? • Welke aandachtspunten geeft u mee over de samenhang tussen jeugd, Wmo, participatie, inkomen en schulden? Vragen en aandachtspunten 16