Presentatie Raadsbijeenkomst woonbeleid.pdf

Raadsinformatieavond wonen Dinsdag 18 oktober 2022

Programma

Deel 1 Conclusies woningmarktonderzoek/wz-analyses -

Opening door voorzitter Mirjam Bemelmans raadslid Inleiding wethouder Wim van der Zanden Jeroen Lijzenga (Companen): conclusies onderzoek Jac Nouwens (Analysegroep SOWiB): conclusies onderzoek

Deel 2 Deelthema’s -

Reflectie namens woningcorporaties door Marieke Vossen (bestuurder JOOST) Reflectie door wethouder Mariëlle van Alphen Mark Weering/Astrid Goijaarts: Groeiscenario’s in context van verstedelijkingsstrategie en woondeal + bijsturen en versnellen &instrumenten Luck Dankers (Gotinylivefree) presentatie over flexwonen/Tiny Houses

Raadsinformatieavond Boxtel 18 oktober 2022

Opgaven op de korte termijn

Betaalbaarheid in de koopsector • Er is onder starters en doorstromers een grote wens om een woning te kopen - Ruim de helft van de starters wil kopen • Van de kleine huishoudens tot 35 jaar is dat bijna 90% • In de praktijk verhuizen veel jonge huishoudens (eerst) naar een huurwoning, vaak is dat een particuliere huurwoning • Toegenomen marktdruk in de koopsector

Betaalbaarheid in de koopsector • Gemiddelde transactieprijs gestegen van € 300.000 eind 2018 naar € 440.000 eind 2021

Sociale huursector • 29% van de woningen in Boxtel is een sociale huurwoning • Ruim de helft van de huishoudens behoort tot de corporatiedoelgroep • Corporatiewoningen worden grotendeels bewoond door corporatiedoelgroep • Veel mensen met een lager inkomen wonen in een koopwoning • Toegang tot de sociale huursector wordt moeilijker, wachttijden lopen op • Meer kwetsbare groepen hebben een sociale huurwoning nodig (statushouders, mensen die uitstromen uit een instelling)

Urgent woningzoekenden • Deel woningzoekenden heeft snel een woning nodig - Dak- en thuislozen - Jonge mensen die niet thuis kunnen blijven wonen - Mensen die na een relatiebreuk een woning nodig hebben - Statushouders - Uitstromers • Ruim 180 mensen die minstens wekelijks reageren op aangeboden sociale huurwoningen • Jaarlijks 23 tot 33 sociale huurwoningen nodig voor statushouders

Senioren

Alleenstaande ouderen in nietgeschikte woningen

Behoefte aan geclusterd wonen senioren

Verduurzaming woningvoorraad

Buy to let • Jaarlijks wordt een beperkt deel (enkele procenten) van de vrijgekomen koopwoningen gekocht door investeerders • Dit aandeel is constant • Een groter deel van de vrijkomende woningen 25% tot 30% wordt gekocht door koopstarters • Er is geen sprake van verdringing die aanleiding geeft tot het instellen van opkoopbescherming

Verhuizen binnen de kernen

Overige zorgdoelgroep • Uitstroom beschermd wonen, maatschappelijke opvang: jaarlijks 25 woningen • Uitstroom jeugdhulp met verblijf: jaarlijks 5 woningen • Mensen met een verstandelijke beperking: 210 plekken geclusterd wonen (er lijkt een tekort te zijn) en 20 zelfstandige woningen • Dak- en thuislozen: 40 tot 50 mensen

Opgaven op de langere termijn

Kwantitatieve woningbehoefte • Provinciale prognose: autonome ontwikkeling • Trendmatige prognose: vestigingsoverschot laatste jaren • Beiden: inloop woningtekort van 3,5% naar 2%

Woningbehoefte in de wijken en kernen

Vraag en aanbod

Vraag en aanbod • Extra vraag sociale huurappartementen/levensloopgeschikte woningen, maar ook kleine grondgebonden sociale huurwoningen voor kleine huishoudens en kleine gezinnen • Extra vraag naar appartementen in de vrije huursector voor ouderen • Extra vraag naar (duurdere) koopappartementen voor ouderen • Grote vraag naar betaalbare koopwoningen • Grondgebonden woningen vrije sector mogelijk kwetsbaar

Belangstelling nieuwe en bijzondere woonvormen

Vraagontwikkeling wonen met zorg ouderen

Vraag en aanbod geclusterd wonen ouderen

Inzoomen op de kernen

Kwetsbaarheid wijken

Ambitiescenario • Scenario gebaseerd op ambitie rol te spelen in de regionale verstedelijkingopgave • 500 extra woningen ten opzichte van de trendprognose in de periode tot 2030

Ambitiescenario

Ambitiescenario • Uitgangspunten: - Minimaal op peil houden percentage sociale huurwoningen - Sociale structuur Boxtel vraagt ook toevoegen woningen in het duurdere segment - Meer mix van doelgroepen in de wijken - 30% sociale huur - 5% middenhuur - 65% koop

Ambitiescenario • Uitgangspunten: - Kleinere woningen/appartementen voor één- en tweepersoonshuishoudens, zowel in huur als koop (nadruk op goedkoop en middelduur) - Betaalbare koopwoningen voor (koop)starters - Dure koop voor aantrekken/vasthouden kapitaalkrachtige huishoudens - Koopappartementen voor ouderen

Ambitiescenario • Uitgangspunten: - Seniorenwoningen bij voorzieningen/zorgclusters (bijvoorbeeld clustering op terrein gezondheidsinstellingen) - Permanente woningen voor huisvesting statushouders en arbeidsmigranten

• •

Onderzoeksperiode maart – augustus 2022 Nauwelijks informatie Boxtel gebruikt

• •

Belangrijke bronnen worden niet gebruikt Wij zagen geen lokale samenhang

§ Dank voor het vertrouwen §Wat Veel wij waardering konden zien: voor rapport Companen § Onze oriëntatie: • Stabiel beeld zorg uit 3,5 verkenning kijk vanuit enjaar welzijn naar • Wij weten niet wat ambtelijk in behandeling is woon-/woningbehoefte

§ Aan de gang!!!

,,Regel zelf dat je gezond blijft, want de zorg gaat het niet redden."

Hoofdconclusie u

Er is een achterstand in de aanpak weg te werken

u

De samenhang maakt de aanpak tot een complex en zeer groot project

u

Bewustwordingsprogramma over consequenties vergrijzing kan morgen worden gestart

u

Er is nationale consensus over de ontwikkelingen en noodzakelijke stappen, Boxtel is geen uitzondering ! u Maak gebruik van de beschikbare bronnen u Monitor de voortgang

u

Toelichting: u Kwetsbare balans in relatie wonen : zorg/welzijn u Dementie uitgelicht u 75+ jaar uitgelicht u Aanpassen én bouwen. Woninglabels u Nieuw paradigma: van zorg naar hulp u De weg vinden…

2040

§

We hebben nog maar 7 jaar en 4 maanden tot 2030 ! Focus op 2040 is te laat !

§

Bouwen is een deel van de oplossing!

§

Aanpak vereist integraliteit maar die zien we nu niet !

§

U zult toch echt met lokale partijen moeten gaan samenwerken en niet alleen praten !

Er is ontzettend Bouwen is te§ weinig en veel te informatie laat beschikbaar maar

Aantal 55+ jaar huishoudens wie gaat ermee aan de slag ? 55-74 75+ • Aantal huishoudens +725 in 2030 naar vorm Totaal § De aanpak vereist niet alleen inspanning maar ook

passende 75+ competenties continuïteit. De aanpak • Toename aantal jaar en1200 in 2030 1010regionaal 2505 dus niet (alleen) lokaal1495 maar ten minste ! • Tussen en 5-7 jaar

Eenpersoons

Meerpersoons

3605

885

4490

‘De toekomst van de zorg is thuis. In de eigen omgeving herstellen mensen sneller. Goede zorg thuis staat of valt met deskundige wijkverpleging. Maar is Totaal 2022 die wijkverpleegkundige er straks nog wel? De wijkzorg staat onder enorme druk. Daarom luiden wij, 19 zorgorganisaties, de noodklok. De toekomst van Prognose 2035 +10,8% (CBS ’22) de wijkverpleging staat op het spel!

1895 6995 De meeste ouderen willen5100 in huidige woning blijven wonen 755 • bestaande 65 jaar:behoefte… 75% (provincie NB) 1235 Plus • 75+ jaar: 85%

31 augustus 2022: Aafje, Amstelring, Antonius Zorggroep, Archipel Thuis, Espria (Icare, Evean en Zorggroep Meander), Florence, Laurens, Opella, Pantein, Rivas, Santé Partners, Sensire, STMG, Thebe, TWB, Vitalis, Vivent, Zorgboog, ZuidZorg, ZZG Zorggroep

Bronnen en monitoring

Dementie uitgelicht §

Aantal 2021: 600

§

Effecten

40

59,2 62,7 65,9

49,5 52,5 53,6

§

Verweduwd 2020: 1110

§

Alleenwonend 2022: 1260 wv 162 bij JOOST

§

Risico op ernstige eenzaamheid

40,9 43,9 44,6

33,8 38,7

50

46

60

1260 personen 75+ jaar waarvan 906 85+jaar in juli 2022 40,3 44,7 46

u

37,4 40,8 45

70

Landelijk beeld eenzaamheid gemeten in de Boxtelaren 75+ jaar Gezondheidsmonitoren Volwassenen 2012-2020

30

0 19-34 jr eenzaam

19-34 jr (zeer) ernstig eenzaam

35-49 jr eenzaam

35-49 jr (zeer) ernstig eenzaam

§

Doorgankelijk

§

Zorggeschikt

50-64 jr eenzaam

§ §

plm 7000 woningen

50-64 jr 65-74 jr 65-74 jr (zeer) eenzaam (zeer) Omgevingsgeschikt ernstig ernstig eenzaam eenzaam

Geschiktheidslabel 2012

2016

2020*

13,8 14,8 14,3

Toegankelijk

9,9 10,3 11,2

10,9 11,5

§

7,3 8,4 8,2

10

9

7,4 8,9 10,7

8,4 10,4 11,3

Geschiktheid woning

20

74-84 jr eenzaam

74-84 jr (zeer) ernstig eenzaam

> 85 jr eenzaam

> 85 jr (zeer) ernstig eenzaam

“Help de oudere zichzelf te helpen”

Er wordt in de wijk omgezien naar elkaar !

Zekerheden die sterk afnemen of verdwijnen u Mantelzorg u Is er zorg voor mijzelf ? u Is er zorg voor mijn naasten ? u Langer zelfstandig thuis u De toegankelijkheidsparadox

Zekerheden die sterk afnemen of verdwijnen u Mantelzorg u Zorg voor mijzelf u Zorg voor mijn naasten u Langer zelfstandig thuis u De toegankelijkheidsparadox

Friedrich Nietzsche, Duits filosoof

Dank voor uw vragen!

Programma

Deel 1 Conclusies woningmarktonderzoek/wz-analyses -

Opening door voorzitter Mirjam Bemelmans raadslid Inleiding wethouder Wim van der Zanden Jeroen Lijzenga (Companen): conclusies onderzoek Jac Nouwens (Analysegroep SOWiB): conclusies onderzoek

Deel 2 Deelthema’s -

Reflectie namens woningcorporaties door Marieke Vossen (bestuurder JOOST) Reflectie door wethouder Mariëlle van Alphen Mark Weering/Astrid Goijaarts: Groeiscenario’s in context van verstedelijkingsstrategie en woondeal + bijsturen en versnellen &instrumenten Luck Dankers (Gotinylivefree) presentatie over flexwonen/Tiny Houses

Informatieavond woonbeleid •

Gemeenteraad Boxtel

•

18 oktober 2022

VERANDERENDE WONINGBEHOEFTE

• Behoefte verandering: vergrijzing en kwetsbaren (“geclusterd wonen”) • Nieuwbouw is een bescheiden deel; ook aandacht voor bestaande voorraad • WoonZorgVisie als nieuwe basis • Nu al anders gaan denken en doen..!

SAMEN KOM JE VERDER Samen...

• ... doorpakken bij nieuwbouwprojecten • ... inzetten op extra projecten sociale woningbouw • ... inzetten op flexwonen • ... de energietransitie aanpakken, ook bij gemixt bezit huur-koop • ... energiearmoede verminderen

Einde

Groeiscenario’s, verstedelijkingsstrategie en woondeal

VOORSTELBAAR vanuit de WONINGMARKT -

Regionale behoefte (DB en Tilburg/Eindhoven) Betaalbaar/sociale huur (fair share!) Geschikte woonvormen senioren +++ Let op: slecht scenario’s!!! Ter verkenning

Bouwtempo realistisch? -

Gemeente: prioritering, proces, capaciteit, grondbeleid, subsidies, inbreiding/uitbreiding, RO Bouwtempo realistisch (tempo was laag en nu ook nog 7 magere jaren? Planuitval?)

Bestuurlijk haalbaar? -

“Veerkrachtig Boxtel” en “Samen aan de Slag” (gemeente BOX) [enerzijds beperkte groei en anderzijds hoge ambities Groei boven eigen behoefte (provincie/regio)

Groeiscenario’s, verstedelijkingsstrategie en woondeal

Plancapaciteit 2022-2030 -

Hard = 738 Zacht = 620 Totaal = 1358

Harde plancapaciteit -

76 % t.o.v. Provinciale prognose 50 % t.o.v. Trend 37 % t.o.v. Ambitie

Totale plancapaciteit -

139 % t.o.v. Provinciale prognose 92 % t.o.v. Trend 69 % t.o.v. Ambitie

Verstedelijkingsopgave stedelijke regio ‘s-Hertogenbosch

Voorbereiding BO MIRT 9 november 2022

Bestuurlijk overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport • Rijk neemt regie. • Ontwikkelperspectief duurzame ontwikkeling stedelijke regio’s Brabant

Stedelijke regio ‘s-Hertogenbosch • •

Ontwikkelprincipes vastgesteld Eerste uitwerking voor de regio.

Waar moeten we rekening mee houden? • • •

Het zwaartepunt bij de realisatie van woningen ligt in hoogstedelijke woonmilieus (in onze regio ‘s-Hertogenbosch en Oss). Ook naar spoorzones wordt gekeken. Woningbouw wordt primair gerealiseerd door inbreiding, herstructurering (naoorlogse wijken) en transformatie. Uitbreidingslocaties zijn maatwerk. Signaleringskaart vanuit de wateropgave.

Versnellen en kwalitatieve opgave

Benodigd programma -

Alle woningtypen m.u.v. grondgebonden dure huur Verhogen aandeel:

-

Gebiedsgerichte aanpak in Boxtel: Noord, Oost en Noordwest.

-

Bouwtempo tot nu toe 50 woningen per jaar Bouwtempo benodigd voor procinciale prognose: 120 per jaar Snel toevoegen: flexwonen

-

Woon-zorg-visie Woningbouwregie en Uitvoeringsprogramma/woonprogramma Prestatieafspraken Wonen, WWZ, e.d Subsidies

-

Sociale huur en betaalbaar Seniorenhuisvesting Vernieuwende woonvormen en aantrekkelijke woonmilieus (ambitiescenario)

Benodigd tempo

Instrumenten

Flexwoningen Wat wil Boxtel???

Tiny houses

Go Tiny Live Free

Ontwikkelaar duurzame woonconcepten Expert RVO flexwonen Bewoner tiny house Bewoner flexproject Koopwoning Hypotheek

Filmpje over Tiny Houses:

https://gotinylivefree.nl

Ook flexwonen

Missie: Duurzaam en betaalbaar wonen voor iedereen mogelijk maken. Visie: Door duurzaam en betaalbaar te wonen wordt een “vrij” leven gecreëerd, wat zorgt

Maar ga nu voor kwaliteit

voor een fijne en betere leefomgeving.

Ambitie: In 2025 10.000 woningen creëren met behulp van Go Tiny Live Free.

Zo kan het ook: Aartshertogenlaan

Zo kan het ook: Stek Rosmalen

Zo kan het ook: Son en Breugel

€150.000 VON

Zo kan het ook: Aarle-Rixtel

Flexwonen en Tiny houses

Overeenkomsten

Verschillen

1) Hoge kwaliteit en snel

1) CPO en woningcorporatie

2)

Modulair, bio-based en circulair

Zelfbouw (kaders)

Brede doelgroepen

Mogelijk meer diversiteit

Huur én koop Voor mensen die graag

2)

Idealist en woningzoekende Koop, huur en huurkoop

nét iets anders wonen in groen

Duurzaam mogelijk

3) Extra betaalbare woningen

Betaalbaar

Op locaties waar permanent bouwen niet (direct) kan

3) Buitengebied en inbreiding Semi-permanent met toekomst perspectief

Zo worden nieuwe bewoners én omwonenden wél happy van Tiny-/flexwoningen!

Succesfactoren

1) Samenwerking

4) Marktpartijen

Gemeente,

Hoge kwaliteit

Woningcorporatie

Specifiek met standaard product

Bouwer

75 jaar levensduur

RVO en Rijksoverheid

Energieneutraal en duurzaam

2)

Regelingen

Ons nalatenschap

Garantie Subsidie € 12.000,- p.wo. Gezamenlijke inkoop 10.000 3) Voorbeelden

Flexibel

kleiner en duurzaam wonen zorgt voor een ruimer leven

Het wiel niet opnieuw uitvinden

Deurne

Deurne

Vragen???

Laarbeek - Mariahout

Altena

Biezenmortel

Texel