Presentatie Raad Gestel Klimaatadaptatie 30-3-23

Agenda Waarom een Strategie Klimaatadaptatie, wat is de context en wat betekent het? Hoe verandert het klimaat?

Wat willen we in 2030 bereiken?

Hoe gaan we dit bereiken?

05

Hoe gaan we nu verder?

Niets doen is geen optie Als maatregelen uitblijven kan de schade in Nederland oplopen tot een bedrag tussen de €33 en €124 miljard. Bron: Klimaatschadeschatter (NKWK), 2020

Aanleiding Waarom een Klimaatadaptatiestrategie?

Veranderend klimaat

Bedreiging

Schade

Aanpassen!

Wat is de context van de Klimaatadaptatiestrategie?

Wat betekent deze Klimaatadaptatiestrategie?

Hoe verandert het klimaat? ● ● ●

● ● ●

Klimaatstresstest Sint-Michielsgestel

In 2050:

Stijging intensiteit buien 12-25% Toename jaarlijkse neerslag 6% Groter risico op wateroverlast

Stijging neerslagtekort (einde zomer) Daling grondwaterstanden en waterkwaliteit Toename watertekorten

●

●

Toename tropische dagen(≥ 30°) en warme nachten (≥20 °C) Verdubbeling periode met een oppervlaktewater temperatuur ≥ 20°. Stijging hitte-eiland effect

●

Toename kans op overstromingen

●

Hydraulische simulatie van water op straat Arcadis (2019)

Arcadis (2019)

Arcadis (2019)

Arcadis (2019)

A2 - 1995

Het klimaat verandert, maar wij veranderen mee!

Wat willen we in 2030 bereiken?

Onze voeten droog houden

Ons hoofd koel houden

Onze watertoekomst veiligstellen

Ons water de baas

Wat we gerealiseerd hebben in 2030

1.

Hemelwater infiltreert zoveel als mogelijk in de bodem op de plek waar het valt. Waar infiltratie niet kan is voldoende waterberging ruimte gemaakt om extreme buien op te vangen, het water vast te houden en vertraagd af te voeren. 2. Ten minste 10% van onze verharding, zowel thuis als in de openbare ruimte, is omgezet in kwalitatief groen. 3. Op verwachte kritische gebieden en plekken waar de wateroverlast in de praktijk wordt herkend zijn maatregelen getroffen om wateroverlast te voorkomen. 4. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen passen zich aan het bodem- en watersysteem aan en we bouwen niet op plaatsen die later nodig zijn voor het bergen en afvoeren van water. 5. We verminderen de kans op wateroverlast door bij de toename van bebouwing en verharding rekening te houden met een neerslag van 70 mm/uur in plaats van de huidige 60 mm/uur. 6. Aanvullend op de nieuwbouweis gaan we ook herbouw situaties, indien technisch mogelijk, van de riolering afkoppelen. 7. Bij rioolvervangingsprojecten passen we de hemelwaterverordening toe voor verplichte afkoppeling van de woningen. 8. Inwoners, bedrijven en woningbouwcorporaties worden gestimuleerd om af te koppelen en hemelwater lokaal te verwerken. We dragen hiermee bij aan het streven van het Waterschap om tegen 2027 15% (en tegen 2050 50%) minder hemelwater naar de rioolwaterzuivering te sturen. 9.

Ten minste 75% van onze inwoners/ondernemers zijn bewust van de problematiek rondom wateroverlast en hun eigen verantwoordelijkheden. Zij nemen maatregelen om wateroverlast te verminderen rond hun huis of bedrijf. 10. Onze vitale en kwetsbare functies blijven functioneren en bereikbaar bij zeer hevige neerslag (bij 90mm/uur, 1/250 jaar).

Wat we gerealiseerd hebben in 2030 1.

2. 3. 4.

5.

6.

7. 8. 9.

Op het heetst van de dag is er min. 40% schaduw aanwezig op belangrijke looproutes en verblijfsplekken in de centra. Wijken zijn voorzien van min. 30% schaduw op fiets- en wandelpaden en recreatieplekken. Zo blijven essentiële functies in de stad voor iedereen bereikbaar en de leefomgeving aantrekkelijk om te wonen, verblijven en recreëren. Onze buitenruimte, daken en gevels zijn maximaal vergroend, in het bijzonder op plekken waar overlast door hitte het meest voorkomt om zo op natuurlijke wijze te koelen. We hanteren de 3-30-300 regel: ieder huis heeft zicht op 3 bomen; in elke wijk is een bladerdek van tenminste 30%; op hooguit 300m van elke woning is er een groene koelteplek aanwezig van min. 200m2. Ten minste 10% van onze verharding zowel thuis als in de openbare ruimte is omgezet in kwalitatief groen. Ten minste 25% van onze verharde schoolpleinen zijn omgezet in kwalitatief groen en natuurinclusief. Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen worden standaard hittebestendig ingericht en bebouwd met ontwerprichtlijnen die het verkoelende effect maximaal benutten. Een toename van bebouwing en verharding leidt niet tot een toename van de gevoels/ luchttemperatuur in de directe omgeving (100m). We vergaren kennis over de effecten van hitte op mensen, flora, fauna en infrastructuur en over innovatieve ontwerpoplossingen die deze effecten kunnen verminderen.

Middels een lokaal hitteplan communiceren we effectief met kwetsbare mensen in periodes van extreme hitte, met als doel gezondheidsrisico's te beperken. 75% van onze inwoners zijn zich bewust van de problematiek rondom hitte, koelteplekken in de omgeving en de maatregelen die zij zelf kunnen treffen in en rondom hun huis. Onze vitale en kwetsbare functies blijven functioneren en bereikbaar tijdens extreme hitte.

Wat we gerealiseerd hebben in 2030 1.

We houden meer en langer grondwater vast, beschermen onze oppervlakte- en grondwaterpeilen en gebruiken een meer natuurlijke inrichting van het watersysteem. 2. Hemelwater infiltreert zoveel als mogelijk in de bodem op de plek waar het valt. Waar infiltratie niet kan is voldoende waterbergingsruimte gemaakt om water te bufferen en in te zetten om droogte te bestrijden. 3. 10% van onze verharding, zowel thuis als in de openbare ruimte, is omgezet in kwalitatief groen. 4. Onze landbouw, industrie, drinkwatermaatschappijen en huishoudens onttrekken minder water. We streven hierbij naar een balans tussen de grondwateronttrekkingen en aanvulling. 5. We scheiden zoveel mogelijk schoon en vuil (riool)water, om schoon hemelwater toe te voegen aan het watersysteem. 6. In natuur- en droogtegevoelige gebieden is de bodem verbeterd om de natuurlijke sponswerking te versterken en de plantendiversiteit in het landschap te vergroten. 7. We planten meer beplanting en gewassen die beter bestand zijn tegen langdurige perioden van droogte. 8. De (her)inrichting van de omgeving wordt afgestemd op de natuurlijke grondwaterstanden en zoetwater beschikbaarheid tijdens droogte. Stedelijke uitbreidingen en inbreidingen hebben geen verlagend effect op de grondwaterstanden. 9.

We vergaren inzicht in de negatieve gevolgen van langdurige periodes van droogte en lage grondwaterstanden voor het buiten- en stedelijk gebied en de bijkomende risico's voor natuurbranden. 10. Ten minste 75% van onze inwoners en ondernemers zijn zich bewust van de problematiek rondom droogte en nemen maatregelen in en rondom hun huis om water zoveel mogelijk te besparen en te hergebruiken. 11. Onze vitale en kwetsbare functies blijven functioneren en bereikbaar tijdens langdurige perioden van extreme droogte.

Wat we gerealiseerd hebben in 2030 1. 2.

3.

4.

5.

6.

Niet alle resterende open ruimte wordt opgevuld met stedelijke uitbreiding zodat er ruimte beschikbaar blijft om een klimaatrobuust watersysteem te herstellen, creëren en te behouden. De rol van overstromingsrisico's in locatiekeuzes en gebiedsontwikkeling is vergroot door middel van onderzoek op zowel project- als gebiedsniveau, en in het kader van trajecten zoals de Omgevingsvisie. Ruimtelijke planners, gebiedsontwikkelaars, ontwerpers, beheerders van vitale en kwetsbare functies, assetmanagers, gebiedsmanagers en andere partijen zijn bewust als het gaat om overstromingsrisico’s en het functioneren van het watersysteem. 100% van onze inwoners en industrie in huidige en toekomstige overstromingsgebieden zijn voorbereid en op de hoogte van de nodige acties bij het optreden van overstromingen. Ze passen de inrichting van hun woning en perceel hierop aan. We blijven de regionale samenwerking zoeken met de provincie, waterschap, en andere gemeenten ten behoeve van kennisontwikkeling, het maken van ruimtelijke keuzes, gebiedsontwikkeling en beschermen van nutsvoorzieningen. Onze vitale en kwetsbare functies blijven functioneren en bereikbaar in het geval van een overstroming.

Hoe gaan we dit bereiken? 1

Gebiedsgerichte aanpak

2

Samenwerken, stimuleren & ondersteunen

3

Doel(groep)gerichte communicatie

Structurele integratie Meekoppelkansen benutten Verdieping, monitoring & evaluatie

4

5 6

05

Doorkijk uitvoeringsagenda

Afspraken over wat, wanneer en door wie wordt uitgevoerd

Concrete maatregelen, bewustwording, borging en nader onderzoek

Met financiële onderbouwing

Monitoring, evaluatie en actualisatie