Presentatie Migratie 19 november 2024

Welkom Boxtel

Informatieavond Migratie Gemeenteraad Boxtel 19 november 2024

Agenda • • • • • • • •

Aanleiding Begrippen Onze opgaven Taakstelling statushouders Inburgering Asiel Oekraïne opvang Programma migratie

pagina pagina pagina pagina pagina pagina pagina pagina

3 5 7 8 15 21 23 40

Aanleiding en doel van deze informatiebijeenkomst Migratie is een complex en urgent thema dat onze gemeente diepgaand raakt. De afgelopen jaren hebben we te maken gehad met een toename van het aantal vluchtelingen. Deze ontwikkelingen vragen om een zorgvuldige afweging van onze verantwoordelijkheden en mogelijkheden. In deze presentatie willen we graag met u in gesprek over de huidige situatie, de uitdagingen waar we voor staan en onze plannen voor de toekomst.

Aanleiding en doel van deze informatiebijeenkomst Citaat van onze website: De gemeente Boxtel en de Boxtelaren staan bekend om hun sociale inborst en gastvrijheid. Een reden om samen met de gemeente Sint-Michielsgestel mee te werken aan de opvang van vluchtelingen en asielzoekers.

Begrippen -

Asielzoeker: Iemand die asiel heeft aangevraagd in Ter Apel of Budel. Wacht op een beslissing van de IND. Verblijft meestal in een AZC.

-

Statushouder of vergunninghouder: Dit is een asielzoeker die als vluchteling is erkend. Een statushouder mag werken en is inburgeringsplichtig.

Begrippen

-

AMV-er: Alleenstaande Minderjarige Vreemdeling. Voogd is Nidos.

-

Oekraïense ontheemde: Een Oekraïner die onder de bescherming van de RTB (Europese Richtlijn Tijdelijke Bescherming - tot 4 maart 2026) valt en recht heeft op onze bescherming.

Onze opgaven

1. Statushouders. Taakstelling door het Rijk. Iedere gemeente krijgt 2x per jaar een aantal statushouders toegewezen.

2. Asiel. Opgave door het Rijk: de spreidingswet regelt de verdeling. 3. Oekraïne-opvang. Opgave door het Rijk, verdeeld over de provincies en onderverdeeld over de regio’s.

Taakstelling statushouders

De gemeente heeft de taak om deze mensen regulier te huisvesten. Voor de uitvoering maken we prestatieafspraken met de woningcorporatie. (Woonstichting JOOST). Gemiddeld werd in de laatste jaren 9% van de vrijgekomen sociale woningen toegewezen aan statushouders. (prestatie-afspraken) Taakstelling Taakstelling Taakstelling 2023 -2, Taakstelling 2024-1, incl. Taakstelling 2024-2, incl. incl. voorstand (-7) Gerealiseerd Achterstand Gerealiseerd Achterstand 2024-1 achterstand 2024-2 achterstand vorige periode vorige periode vorige periode Boxtel

26

20

6

36

42

31

11

32

43

Taakstelling statushouders Belangrijkste oorzaken van de achterstand in de taakstelling:

• Hoge taakstelling. • Te weinig sociale huurwoningen. • Lage mutatiegraad bij woningen van de woningcorporaties. • Eenzijdige samenstelling van de taakstelling. – Woningcorporaties kunnen niet passend toewijzen.

Taakstelling statushouders Toezicht door de provincie

• De toezichthouder heeft geoordeeld dat op peildatum 1 juli 2024 de gemeente Boxtel “niet voldeed”. • Een volgende trede op de escalatieladder dreigt per 1 januari 2025  Plan van aanpak. • Is het plan van aanpak, of de realisatie daarvan onvoldoende, dan volgt een actieve ondertoezichtstelling.

Taakstelling statushouders Achterstand op taakstelling

• Samen met de wooncorporaties in mei 2024 een brainstorm georganiseerd. Resultaat: er zijn geen “quick wins”.

• Het ministerie van Justitie & Veiligheid heeft ons gevraagd om HAR-locaties te onderzoeken. (Hotel Accommodatieregeling).

Taakstelling statushouders • Het bouwen van nieuwe woningen kost tijd en biedt geen oplossing voor de korte termijn. Flexwoningen?

• Doorstroomlocaties: een nieuwe vorm van opvang voor vergunninghouders kan bijdragen aan onze taakstelling.

Taakstelling statushouders Doorstroomlocaties

• Huisvesting voor statushouders van onze taakstellingslijst, voor maximaal 1 jaar.

• Na 1 jaar moet de statushouder doorstromen naar een reguliere woning. (Afspraken met de wooncorporaties).

• De doorstroomlocatie moet ten minste bestaan uit een eigen slaapkamer, met gemeenschappelijke keuken en sanitair.

Taakstelling statushouders Doorstroomlocaties Voordelen: • De doorstromers tellen mee voor onze taakstelling. • Direct beginnen met de inburgering / taal leren / werken. • Doorstroming vanuit de centrale opvanglocaties bevorderen - druk op Ter Apel verminderen. • Het ministerie financiert transitiekosten + een normbedrag van € 57,70 pp/ per dag. • Met deze additionele financiering kan de gemeente voldoende begeleiding en beveiliging inzetten.

Inburgering

Inburgering Team inburgering:

• Casusregisseur: Zorgt voor een goede basis. Contact met ketenpartners. • Consulent Participatie-inburgering: inzetten en bewaken inburgering en participatie • Ondersteund door administratieve en beleidsondersteuning • Totaal: 3 fte (5 personen) • M.i.v. 2025: onderzoeken mogelijkheid Accounthouder Werk (via dividend WSD)

Inburgering Participatie vanaf dag 1

• Doel: starten in AZC (kennis maken, verwachtingen, stimuleren participatie) • Reden: wachttijd AZC ↑, kans op meedoen ↓ • Maar…. : AZC’s verspreid over het land, wisselingen tussen AZC’s, onduidelijk perspectief op woonruimte demotiveert.

Inburgering

Inburgering Nieuwe taken • Basis is op orde -> inwoner is in beeld • Samenwerking met ketenpartners loopt goed (korte lijntjes) • Geen kansen naar werk onbenut laten: – deelname regionale pilots – pilot WSD “Taal op de Werkvloer”, – eigen sollicitatietraining met “LaDonk route”

Inburgering Nieuwe taken Uitdagingen

• Wachttijd op reguliere woning • Overgang maatschappelijke begeleiding naar reguliere ondersteuning is hoogdrempelig • Combineren inburgeren en werk is ingewikkeld • Doorlopende lijn in onderwijs (ISK -> inburgering -> regulier onderwijs) • Wachtlijst kinderopvang

Asiel De spreidingswet regelt dat gemeenten een wettelijke taak hebben voor de opvang van asielzoekers. In regionaal verband hebben Boxtel en Sint-Michielsgestel afspraken gemaakt over de verdeling en uitruil van de opgaven op het gebied van asiel en Oekraïne-opvang: Regioplan migratie 2024.

Asiel Sint-Michielsgestel vult de gehele opgave in, die beide gemeenten volgens de spreidingswet hebben gekregen. Op dit moment werkt Sint-Michielsgestel aan een opvanglocatie voor vluchtelingen van buiten de EU en statushouders die nog geen eigen woning hebben.

Oekraïne opvang In het regioplan migratie 2024 is vastgelegd dat Boxtel de gehele opgave van de Oekraïne opvang van 456 personen per 1-1-2025 van de beide gemeenten Boxtel en Sint-Michielsgestel voor zijn rekening neemt. Uitzondering: 70 opvangplekken in Sint-Michielsgestel. (Gebouw “De Schakel” op het Kentalis-terrein.)

Oekraïne opvang Onze opgave (386) is nog niet gerealiseerd. Zie onderstaande tabel. Naam locatie

Adres

aantal

Rabobankgebouw

Stationsstraat 32

150

Jan Kruijssenstraat

Jan Kruijssenstraat 15

37

Heesemanshoeve

Luissel 10

45

Van Coothhoeve

De Munsel 25

7

Rechterstraat

Rechterstraat 32

6

Molengraafseweg

Molengraafseweg 1

10

Lennisheuvel

Lennisheuvel 68

10 265

Oekraïne opvang Nieuwe locaties Naast de bestaande locaties zijn we voortdurend op zoek naar nieuwe geschikte locaties:

• Tijdelijkheid. Niet alle huidige locaties zijn onbeperkt te gebruiken. De gemeente is huurder en sommige eigenaren willen andere plannen realiseren. We moeten hierop anticiperen.

Oekraïne opvang

• Kwaliteit van wonen. Meerdere locaties zijn tijdelijk in gebruik genomen in de crisissituatie van begin 2022. De oorlog in Oekraïne duurt voort en we streven nu naar een kwalitatief betere opvang. Sober, maar met meer privacy en persoonlijke leefruimte voor de bewoners. • Noodzaak. De druk vanuit het Rijk om Oekraïense vluchtelingen op te vangen blijft onverminderd groot. Op dit moment is 99,8% van alle opvangplekken in Nederland bezet.

Oekraïne opvang Nieuwe locaties

• Stationsstraat 47 in Boxtel – Plekken voor 86 Oekraïense vluchtelingen. – Maximale duur: 5 jaar. Daarna krijgt het pand zijn oorspronkelijke bestemming terug. – Zodra de benodigde vergunningen zijn verleend, wordt gestart met de verbouwingswerkzaamheden – 24/7 beveiliging-toezicht.

Oekraïne opvang

Kastanjelaan 2, 4 en 6 in Boxtel

• Opvangplekken voor (in totaal) 120 Oekraïense vluchtelingen. • Kastanjelaan nr. 6 is nu nog in gebruik door “De Kindertuin”: 60 opvangplekken. • Omwonenden zijn op het vroegst mogelijke moment geïnformeerd; start omgevingsdialoog. • De volgende stap is de aanvraag voor de vergunning, waarbij mensen zienswijzen kunnen indienen.

Oekraïne opvang De Oekraïense populatie in de gemeentelijke opvang bestaat uit:

• 30% alleenstaande mannen • 31% alleenstaande vrouwen • 25% gezinnen • 14% kinderen Particuliere opvang is < 10 mensen

Oekraïne opvang

Van alle Oekraïense vluchtelingen zijn 40 mensen doof. Samenwonend in het Rabobankgebouw. De bewoners vinden dat prettig en het maakt de (specialistische) hulp en begeleiding gemakkelijker. Ongeveer 80% van alle volwassen bewoners heeft een betaalde baan. Voor de dove bewoners zijn we een speciaal traject gestart met Kentalis om hen te begeleiden naar werk. (Pilot met 3 mensen.)

Oekraïne opvang Uit de ZRM-interviews (Zelfredzaamheid matrix) en de dagelijkse praktijk zijn de volgende problemen naar voren gekomen: Onzekerheid • Over familie en vrienden die nog in Oekraïne wonen. “Zien we ze ooit terug”? • Over hun status - verblijf in Nederland. Hoe lang nog? En stel dat ze langer mogen blijven: hoe dan?

Oekraïne opvang Eenzaamheid

• Mede door verlies van dierbaren of door fysieke beperkingen. (doofheid) Als gevolg van de bovenstaande punten is er regelmatig wrijving tussen bewoners. Ook overmatig gebruik van alcohol is problematisch. (Novadic Kentron?). Maar dit leidt nooit tot overlast of klachten uit de buurt. Een opsteker: we zien de zelfredzaamheid met sprongen toenemen!

Oekraïne opvang De projectorganisatie:

• De Projectleider Oekraïne, • Ondersteund door 2 locatiemanagers die het eerste aanspreekpunt zijn op de verschillende locaties. Zij zorgen voor huisregels en een goede orde. • 2 Woonbegeleiders, die verantwoordelijk zijn voor het wel en wee van de bewoners. • 1 gebouwenbeheerder

Oekraïne opvang Taken van de woonbegeleiders o.a.:

• De zelfredzaamheid matrix voor alle bewoners opstellen en (individuele) acties uitzetten. • Zelfredzaamheid bevorderen en voorbereiden op een langdurig verblijf. • Psychosociale problematiek signaleren en gepaste hulp organiseren. • Een sociaal jaarplan opstellen en uitvoeren, samen met bewoners. • Bewonersavonden en thema-avonden organiseren.

Oekraïne opvang Welke externe partijen spelen een rol?

• Beveiligers: 24/7 in het Rabobankgebouw 2 mensen. Ook toezicht op andere locaties. • GGMD - ondersteuning voor doven (1 dagdeel per week) • Swedoro - Oekraïense gebarentaal en ondersteuning voor doven (2 dagdelen per week) • 1 Oekraïense, Nederlands sprekende psycholoog, 2 dagen per week (i.s.m. Oss) • Vluchtelingenwerk: juridische hulp (status), taal-coaching en 3 e-landers. • 4 Vrijwilligers actief. Voornamelijk met taalonderwijs.

Oekraïne opvang Welke externe partijen spelen een rol?

• De regiogemeenten. We hebben een intensieve samenwerking en regelmatig overleg met alle gemeenten in onze regio. Zowel op bestuurlijk en beleidsniveau als uitvoerend. • Het regionaal ambulant ondersteuningsteam: op afroep indien nodig. • Empatia en LOOP: beiden psychosociale hulp en training.

Oekraïne opvang Eigen bijdrage Het Rijk heeft een verplichte eigen bijdrage geïntroduceerd voor Oekraïense vluchtelingen in een gemeentelijke opvang met een inkomen. Deze bedraagt per maand. € 105,- voor een alleenstaande en € 210,- voor een gezin. We starten hiermee vanaf 1 januari 2025. We voldoen hiermee aan de wet en volgen de richtlijnen van de VNG. Uitgaande van de huidige populatie zullen ongeveer 130 mensen een eigen bijdrage moeten gaan betalen, voor een totaalbedrag van ruim € 20.000,- per maand.

Oekraïne opvang Hoe betalen we dat allemaal? Het Ministerie van Justitie & Veiligheid heeft een bekostigingsregeling voor de gemeentelijke opvang van Oekraïense vluchtelingen.

-

Transitiekosten worden door het ministerie gefinancierd. Het ministerie betaalt een normbedrag van (oud) € 61,- per opvangplek per dag. - Huur en energie, - inventaris, - beveiliging, - begeleiding, - interne (personele) kosten.

Oekraïne opvang Het normbedrag gaat per 1 januari 2025 naar € 44,- p.p. per dag. We voorzien hierdoor geen negatieve impact op de begroting, mede door:

• Prudent uitgavenbeleid. • Eventuele tekorten uit de Oekraïne opvang kunnen bij het ministerie worden gedeclareerd. • De opgebouwde reserve bedraagt € 2 Mio.

Programma migratie Doel: een programmastructuur te ontwikkelen en te verankeren. Het is noodzaak om te komen van een crisisgerichte organisatie naar een organisatie die strategisch is en in samenhang aan het vraagstuk van migratie werkt.

• Versterken van de structurele inbedding, rolduidelijkheid en procesinrichting binnen management, beleid en uitvoering.

• Versterken van de onderlinge samenwerking en verbinding met gedeelde normen en waarden, om te komen tot één programmaorganisatie en gedrag en handelen.

Programma migratie Resultaat: een toekomstbestendig programmaplan rondom migratie, waarin we zijn voorbereid op toekomstige ontwikkelingen en transformeren van reactief handelen naar proactief handelen. Handboek migratie met werkprocessen, draaiboeken, rollen, structuur, visie. Oplevering Q2 van 2025.

Vragen?

Dank voor uw aandacht Luc Wilms Programmamanager Migratie