Participatiebeleid- Raadsvoorstel (1319253)

Raadsvoorstel Zaaknummer:

1319253

Portefeuillehouder:

Désiré van Laarhoven

Steller:

Maria Snellen

Onderwerp Participatiebeleid

Status Besluitvormend

Voorstel Raad De notitie Participatiebeleid vast te stellen.

Inleiding De samenleving verandert. Inwoners worden mondiger. Zij willen meer inspraak in besluiten die hen raken. Mensen nemen in toenemende mate ook eigen verantwoordelijkheid voor hun leefomgeving. Daarnaast vraagt de (gemeentelijke) overheid ook steeds meer van inwoners en organisaties. Er wordt meer dan voorheen een beroep gedaan op de zelf- en samenredzaamheid van mensen (bijv. de Wmo) en het betrekken van belanghebbenden bij plannen (bijv. de Omgevingswet). Dit verandert de verhouding en samenwerking tussen gemeente, inwoners en organisaties. Dit vraagt om nieuwe houding van de gemeente ten opzichte van inwoners en de vraagstukken in de samenleving. De traditionele inspraak is in veel gevallen niet meer voldoende. Daarom is het nodig om nieuw participatiebeleid op te stellen. Hoe kijkt de gemeente aan tegen inwonersparticipatie? Wat gaat de gemeente doen om in te spelen op de veranderende samenleving? Onder participatie verstaan we die processen waarbij burgers (individueel of georganiseerd) bijdragen aan: • beleidsontwikkeling, -uitvoering en -evaluatie op gemeentelijke taakvelden én/of • de vormgeving van de publieke ruimte én/of • het verbeteren van de kwaliteit van de lokale samenleving, zonder dat hun doel uitsluitend of hoofdzakelijk het behalen van eigen winst of voordeel is.

In het bestuursakkoord ‘Samen aan de slag’ is opgenomen dat de gemeente inwoners in een vroeg stadium bij besluitvorming wil betrekken door middel van burgerparticipatie. Wensen en ideeën van inwoners, bedrijven en organisaties worden vanuit een positieve houding beoordeeld. Elke mening telt. En als iets niet kan, denkt de gemeente graag mee hoe het misschien tóch kan. Initiatieven zijn altijd welkom en worden vanuit een meewerkende ‘makelaarshouding’ benaderd, ondersteund en/of gefaciliteerd. We willen geen valse verwachtingen wekken. Niet iedereen kan bij elke ontwikkeling volledig tevreden gesteld worden. Als afwegingen nodig zijn, is het algemeen belang leidend. Maar de houding en opstelling van het gemeentebestuur én de gemeentelijke organisatie naar inwoners, bedrijven en organisaties is open, uitnodigend, geloofwaardig en slagvaardig. Een integraal participatiebeleid maakt duidelijk wat inwoners kunnen en mogen verwachten. Uiteraard wel binnen de grenzen van onze capaciteit en mankracht.

Beoogd resultaat Een helder kader:  dat helpt om inwoners eerder en beter bij veranderingen in hun woon- en leefomgeving te betrekken en  inzicht geeft hoe ze mee kunnen doen, zodat iedereen die dat wil kan participeren.

Argumenten 1.1 Een integraal participatiebeleid maakt duidelijk wat inwoners kunnen en mogen verwachten. In de notitie is opgenomen hoe de gemeente invulling geeft aan de verschillende vormen van participatie, dit betreft de ambitie, de uitgangspunten en de werkwijze. We streven evenwichtige en zorgvuldige participatie na. Belangrijk is dat vooraf de verwachtingen over het participatietraject voor iedereen helder zijn. Elke participatieaanpak is afhankelijk van de aard en omvang van de opgave. Om deze reden zal elk participatietraject maatwerk zijn, waarbij in een startnotitie opgenomen wordt hoe het traject eruitziet.

1.2 Met een werkbudget zorgen we voor de benodigde flexibiliteit. Voor de uitrol van het participatiebeleid komen verschillende sporen samen. Er is een budget nodig voor de participatietools, medewerkers moeten opgeleid worden om dit goed te gebruiken, er zijn kosten verbonden aan het publiceren van de participatietrajecten in online en offline media en er is personele capaciteit nodig. Bij de uitwerking van het beleidsakkoord ‘Samen aan de slag’ is hiervoor een jaarlijks bedrag van € 80.000,-- opgenomen in de begroting.

Kanttekeningen 1.1. Door participatietrajecten nemen de kosten en doorlooptijd voor initiatieven in veel gevallen toe. Een participatietraject heeft veelal ook een langere doorlooptijd in de beleidsvoorbereiding tot gevolg. Hiermee zal in de planningen rekening gehouden moeten worden. Omdat elk traject maatwerk is, kunnen hierin keuzes worden gemaakt. Dit wordt inzichtelijk gemaakt bij de startnotitie van het participatietraject. Onze overtuiging is dat, naast verbetering van de kwaliteit, in veel gevallen deze tijd teruggewonnen wordt in de besluit- en uitvoeringsfase. 1.2. Ook evenwichtige en zorgvuldige participatietrajecten waarborgen geen uitkomst die door iedereen wordt gedragen. Participatie zorgt ervoor dat verschillende perspectieven, kennis en creativiteit direct op tafel komen. In de besluitvorming worden zo alle belangen en argumenten goed afgewogen. De verwachting is dat daardoor het draagvlak groter kan worden. 1.3. Wanneer veel participatietrajecten in dezelfde periode lopen, leidt dit tot een te groot beroep op zowel de inwoners als de ambtelijke organisatie. De notitie bevat een stevige ambitie. Hiervoor is organisatie-brede regie nodig om te voorkomen dat te veel participatietrajecten tegelijkertijd plaatsvinden. Het risico bestaat dan dat we verwachtingen richting participanten niet waar kunnen maken.

Anderzijds is het belangrijk dat we burgers niet overvragen om te participeren. Op strategisch en managementniveau vindt daarom afstemming plaats over grotere trajecten.

Financiën Voor de organisatie is jaarlijks een budget beschikbaar van € 80.000,-- voor participatietools, opleiding van medewerkers, publicaties en personele capaciteit. Daarnaast zal bij plannen waarbij het initiatief bij de gemeente zelf ligt, zoals subsidiebeleid, een omgevingsplan of de (her)inrichting van een straat of plein, bij het project/de opdracht zelf rekening gehouden moeten worden met de kosten voor het participatietraject. Tot slot beschikken de wijkmakelaars over een jaarlijks budget van € 111.000,-- dat snel en flexibel inzetbaar is voor het ondersteunen van initiatieven vanuit burgers.

Uitvoering Team Communicatie zal na de vaststelling van de notitie een plan maken en uitvoeren voor het uitrollen van het nieuwe beleid.

Communicatie De notitie wordt op de voorgeschreven wijze bekend gemaakt in het Gemeenteblad.

Bijlagen 1. Participatiebeleid

2. Leidraad Omgevingsdialoog initiatiefnemer en Leidraad omgevingsdialoog omwonenden en de Werkwijze communicatie en participatie bij particuliere (bouw)initiatieven.

Boxtel, 21 juni 2023 Burgemeester en wethouders van Boxtel, de secretaris,

de burgemeester,

V.C. Fijneman

R.S. van Meygaarden

Ter inzage 1. Participatiebeleid 2. Leidraad Omgevingsdialoog initiatiefnemer en Leidraad omgevingsdialoog omwonenden en de Werkwijze communicatie en participatie bij particuliere (bouw)initiatieven.

Contactpersoon Frank Ballon, teammanager Bestuurlijke Ondersteuning

Raadsbesluit Registratienr.:

1319253

Aanhef De raad van de gemeente Boxtel; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 21 juni 2023;

Besluit De notitie Participatiebeleid vast te stellen

Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 24 oktober 2023; De gemeenteraad van Boxtel, de griffier,

de voorzitter,

I.H.M. Smits

R.S. van Meygaarden