Nota van Zienswijzen Programma NLB

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit

Sint-Michielsgestel Augustus, 2025

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

Inhoudsopgave 1.

Inleiding ................................................................................................................................................................................................................................. 3

2.

Beantwoording ontvangen zienswijzen .............................................................................................................................................................................. 4 2.1

zienswijze 1 ............................................................................................................................................................................................................................. 4

2.2

zienswijze 2 ............................................................................................................................................................................................................................. 7

2.3

zienswijze 3 ............................................................................................................................................................................................................................. 9

2.4

zienswijze 4 ........................................................................................................................................................................................................................... 11

2.5

zienswijze 5 ........................................................................................................................................................................................................................... 12

2.6

zienswijze 6 ........................................................................................................................................................................................................................... 13

2.7

zienswijze 7 ........................................................................................................................................................................................................................... 14

2.8

zienswijze 8 ........................................................................................................................................................................................................................... 19

2.9

Zienswijze 9 .......................................................................................................................................................................................................................... 20

2

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

1. Inleiding Introductie Het programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit (hierna programma NLB) heeft van 25 juni 2025 tot 4 augustus 2025 voor eenieder ter inzage gelegen als onderdeel van het participatietraject. De terinzagelegging heeft zowel in papieren vorm in het gemeentehuis, als digitaal op platform Praat Mee: https://praatmee.sint-michielsgestel.nl/ plaats gevonden. De bekendmaking hiervan heeft op 19 juni 2025 plaatsgevonden. Tijdens de periode van terinzagelegging is eenieder in de gelegenheid gesteld om schriftelijk of mondeling een zienswijze in te dienen op het programma. In totaal zijn acht zienswijzen/ reacties ingediend met betrekking tot het programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit. De stakeholders en ketenpartners, die reeds eerder in het participatieproces waren betrokken zijn allen actief benaderd om, indien gewenst, een zienswijze in te dienen. In deze nota zijn de ontvangen zienswijzen gebundeld en van een ambtelijke reactie voorzien. De voorgestelde wijzigingen zijn vastgesteld door het college, maar nog niet verwerkt in het programma NLB. Behandeling Het programma NLB betreft een vrijwillig omgevingsprogramma onder de Omgevingsvisie en valt niet onder de m.e.r.-plicht (milieueffectrapportage). Hierdoor is een formele terinzagelegging niet verplicht. De terinzagelegging is uitgevoerd als onderdeel van het participatietraject.

Volgens de Omgevingswet ligt de bevoegdheid tot vaststelling/beheer van programma’s bij het college. De raad kan een niet-bindend advies uitbrengen. Hiervoor is een procedure van wensen en bedenkingen ingericht, zodat er ruimte is voor inhoudelijke advisering. Het besluit tot vaststelling van het programma NLB door het college staat onder de Omgevingswet niet open voor een juridische procedure van bezwaar en beroep.

3

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

2. Beantwoording ontvangen zienswijzen In de onderstaande opsommingen behandelen we de ingekomen zienswijzen inhoudelijk. De ontvangen zienswijzen zijn (indien nodig) samengevat en vervolgens van een antwoord voorzien. Alle zienswijzen zijn geanonimiseerd.

2.1 zienswijze 1 Volgnummer : 1 Ingekomen : 4 augustus 2025 Nr.

Ontvangen reactie

Reactie gemeente Sint-Michielsgestel

Wijziging programma

Inhoud wijziging

1.1

Hoofdstuk 2: Wij onderschrijven de hoofdambitie en doelstellingen. Hoofdstuk 2: Graag zien wij in dit of een ander hoofdstuk dat een expliciete ambitie wordt opgenomen voor bescherming en versterking van de ecologische, landschappelijke en cultuurhistorische waarden van de Ringdijk en daaraan gekoppelde Linie 1629 in Den Dungen en omgeving Algemeen; Complimenten hoe de Stichting Dungens Broek in de eindfase van het planontwerp alsnog betrokken is bij de inhoud van het programma. Beschrijving en ambities van de natuur en biodiversiteit sluiten aan bij het uitvoeringsprogramma Dungens Broek Hoofdstuk 4: Opmerking: Voor ons ontbreekt een expliciete aanduiding van de ecologische verbindingszones in het buitengebied, zoals de gehele Ringdijk als EVZ functioneert. In hoofdstuk 6 komt dit weliswaar terug, maar goed om dit ook dit hoofdstuk al te vermelden; voorstel: Alinea opnemen over waarde van ecologische verbindingszones in het buitengebied met verwijzing naar hoofdstuk 6

Bedankt voor uw positieve terugkoppeling.

Nee

Geen.

Dit is beschreven in Hoofdtuk 4 (blz.21). De uitwerking van de ambities t.a.v. (cultuur)historische waarden zal nader (verder) uitgewerkt worden in het nog op te stellen programma erfgoed.

Nee

Geen.

Bedankt voor uw positieve terugkoppeling.

Nee

Geen.

De ecologische verbindingszones en het belang hiervan kunnen zeker nadrukkelijker benoemd worden.

Ja

H 4.1 zal aan het einde worden uitgebreid met het thema ecologische verbindingszones. Hier zullen voorbeelden worden benoemd.

1.2

1.3

1.4

4

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

1.5

1.6

1.7

1..8

1.9

Hoofdstuk 5: Wij ondersteunen de insteek om goed de samenhang tussen groen- en blauw(structuren), cultuurhistorische elementen en natuurgebieden te behouden en te versterken, en deze beter met elkaar te verbinden. Hoofdstuk 6: Wij missen de “Ringdijk” als integrerend gebied in de deelgebieden. Zoals wij in ons eigen uitvoeringsprogramma Dungens Broek 2025-2040 hebben onderbouwd en uitgewerkt is de Ringdijk in Den Dungen uniek. Er zijn er veel potenties om de samenhang tussen blauw-groene verbindingszones, cultuurhistorie en natuur langs de Ringdijk en directe omgeving te versterken.; voorstel: In figuur 5 Overzichtskaart deelgebieden de “Ringdijk” als aparte legenda-eenheid op te nemen. Komt ook terug in de uitvoeringsagenda Hoofdstuk 6: Par.6.1. Wij ondersteunen deze focus volledig. Met name in het focusgebied groenblauwe dooradering wil en kan de Stichting Dungens Broek een forse bijdrage leveren aan de realisatie van het programma NBL in de periode 2025-2040. Hoofdstuk 6: opmerking: Par.6.3. Natuur. De focus ligt in deze paragraaf voornamelijk op de grootschalige natuurgebieden en landgoederen. Wij willen bepleiten om ook de belangrijke ecologische verbindingszones expliciet in deze paragraaf te benoemen.; Voorstel : benoem de Ecologische Verbindingszones (bijv.

Dooibroek-Wamberg, Ringdijk) expliciet in deze paragraaf, met een koppeling naar de uitvoeringsagenda in bijlage 1. Hoofdstuk 7: De gemeente onderkent dat voor de realisatie van het programma NBL een actieve samenwerking en ondersteuning van o.a. streekorganisaties en bewonersinitiatieven belangrijk is. Wij missen in dit hoofdstuk de expliciete koppeling naar lopende initiatieven (Landschapsbeheer Aa-dal, Oude Aa-dal, Dungens Broek)

Bedankt voor uw positieve terugkoppeling.

Nee

Geen.

We onderschrijven de potenties van de ringdijk bij Den Dungen om de samenhang tussen blauw-groene verbindingszones, cultuurhistorie en natuur te versterken en dit komt ook terug in de uitvoeringsagenda. Figuur 5 geeft overzicht van de beschreven deelgebieden in dit programma. De Ringdijk hoort hier niet thuis. Het is wel een aanvulling op de cultuurhistorische waardenkaart.

Ja

Ringdijk toevoegen aan Figuur 2 Cultuurhistoirische waardenkaart.

Dit zal worden betrokken bij verdere uitvoering van projecten uit de uitvoeringsagenda.

Overwegend

Geen.

De ecologische verbindingszones en het belang hiervan kunnen zeker nadrukkelijker benoemd worden.

Ja

Wijziging wordt aangebracht in kopje 6.3. Na “overige natuurgebieden” een paragraaf ecologische verbindingszones met verwijzing naar H4

Samenwerking en ondersteuning van bestaande en nieuwe burgerinitiatieven, stichtingen en verenigingen is inderdaad een belangrijk onderdeel van het bereiken van de gemeentelijke ambities.

Ja

Paragraaf 7.2. verwijzing naar Bijlage 1 toevoegen naar verschillende initiatieven en samenwerkingsverbanden.

5

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

1.10

1.11

1.12

1.13

Voorstel : benoem de belangrijkste burgerinitiatieven in dit hoofdstuk met verwijzing naar bijlage 1. Uitvoeringsagenda Bijlage 1: opmerking: Wij bepleiten om een apart project EVZ-Keerdijk op te nemen, met name gericht op het behoud en versterking van de kwaliteiten van de huidige wielen. Voorstel : Opnemen van apart project EVZ-Ringdijk, waarbij Stichting Dungens Broek een belangrijke rol op zich kan nemen bij herinrichting en beheer&onderhoud. Zo hebben wij vanuit Dungens Broek een projectplan in de maak “Waaier aan wielen” om samen met lokale eigenaren, waterschap De Dommel en Brabants Landschap de EVZ te versterken. Deze EVZ is ook al opgenomen in de provinciale beleidskaarten. Bijlage 1: Project 4.4. EVZ Oude loop Aa -Den Dungen. Prima project, zit ook in programma Dungens Broek. Voortouw ligt bij Stichting Oude Aadal. Voorstel : bij betrokken partijen Stichting Oude Aa-dal expliciet opnemen Bijlage 1: Project 4.5 en 4.10 overlappen met elkaar en zijn niet volledig in betrokken partners. Voorstel : project 4.10 en 4.5. te bundelen en met partijen te komen tot een samenhangend inrichtingsplan en beheer en onderhoud voor de gehele EVZ. Nadrukkelijk kijken welke middelen (provincie, GOB, StiLa) kunnen worden ingezet bij inrichting ontbrekende onderdelen en beheer &onderhoud daarna. Bijlage 1: Project 4.18 Groenblauwe verbindingen versterken.

Voorstel: om hier in ieder geval ook de bestaande gemeentelijke middelen in te zetten die gereserveerd zijn voor het huidige (groen)beheer. Dit is bijvoorbeeld het geval bij groenbeheer van de EVZ Ringdijk in Den Dungen. Voorstel: tekst aanscherpen

Het aangedragen project past binnen project 5 EVZ Bosschebroek – Meerseplas, waarin de stichting reeds als partner is bedoeld.

Nee

geen

Bedankt voor de aanvulling. Voorstel wordt opgenomen.

Ja

Zoals beschreven de partij Stichting Oude Aa-dal opnemen in 4.4.

Bedankt voor de aanvulling. Voorstel wordt opgenomen.

Ja

4.5 en 4.10 worden gebundeld tot een project. 4.5.

Bedankt voor het voorstel. Dit wordt niet overgenomen aangezien al staat beschreven dat het beheer in het gemeentelijk beheerplan gaat landen.

Nee

Geen.

6

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

2.2 zienswijze 2 Volgnummer : 2 Ingekomen : 31 juli 2025 Nr.

Ontvangen reactie

2.1

Hoofdstuk 1 para. 2: De afkorting EVZ (ecologische verbindingszone) in de begrippenlijst opnemen; Blz 26 VAB-beleid: het PNLB geeft kaders voor de versterking van de ruimtelijke kwaliteit. Wij zien hier ook kansen voor ruimte voor water bijvoorbeeld bij de VAB locaties in het Dommeldal Blz 26 Strategie-Klimaatadaptatie: graag zouden we hier toegevoegd zien dat deze strategie ook voorziet in klimaatrobuust ingerichte beekdalen

2.2

2.3

2.4

2.5

Reactie gemeente Sint-Michielsgestel

Wijziging programma

Inhoud wijziging

Ja

EVZ – ecologische verbindingszone toevoegen aan begrippenlijst

Hoewel niet expliciet benoemd zien we ruimte voor water ook als een fysieke kwaliteitsverbetering bij nieuwe ontwikkelingen bij vrijkomende agrarische bouwvlakken.

nee

geen

Dit is correct. Klimaatrobuust ingerichte beekdalen is ook een van de overkoepelende ambities en doelstellingen (nr. 6 blz 33) van het programma.

ja

Strategie klimaatadaptaie voorziet ook in klimaatrobuuste ingerichte beekdalen wordt toegevoegd in deze paragraaf.

Blz 30 kader 3: in de handelingsperspectieven staat dat in de beekdalen water wordt vastgehouden. Hier kan beter het woord ‘geborgen’ voor worden gebruikt. Op de hoge koppen zullen onttrekkingen niet meer vanzelfsprekend zijn. Om de waterkwaliteit te verbeteren moet op de koppen en in de beekdalen uitspoeling van nutriënten, gewasbeschermingsmiddelen en vervuilingsbronnen worden voorkomen;

Bedankt voor de aanvullingen

ja

Vasthouden vervangen door borgen.

Blz 33 doelstelling 5 Oppervlaktewaterkwaliteit van KRW-watergangen voldoet aan de kaders vanuit de KRW. Door te werken aan de waterkwaliteit door het aanleggen van flauwe oevers aan B en C watergangen wordt er ook een directe meerwaarde voor natuur en biodiversiteit bereikt (groenblauwe dooradering);

Bedankt voor de aanvulling

ja

“Op de hoge koppen zullen onttrekkingen niet meer vanzelfsprekend zijn. Om de waterkwaliteit te verbeteren moet op de koppen en in de beekdalen uitspoeling van nutriënten, gewasbeschermingsmiddelen en vervuilingsbronnen worden voorkomen” toevoegen aan het kader Toevoegen: Door te werken aan de waterkwaliteit door het aanleggen van flauwe oevers aan B en C watergangen wordt er ook een directe meerwaarde voor natuur en biodiversiteit bereikt (groenblauwe dooradering).

7

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

2.6

2.7 2.8

2.9

2.10

2.11

2.12

Hoofdstuk 6 para. 2 Beekdalen: Onderdelen: ‘Onregelmatige stroomsnelheid’ vervangen door 'hoofdwaterloop met wisselende stroomsnelheden’ Kenmerken: ‘overstromingsvlaktes’ toevoegen; Hoofdstuk 6 para. 3 Landelijk gebied: Kenmerken: een deel van dit landschap is erg nat (Bossche Broek); Blz 87 uitvoeringsagenda: Wij missen hier nog de Versterking van het Dommeldal: afronding ecologische verbindingszone, realisatie beekherstel en natte natuur (natte natuurparels); Blz 97 4.17 Basiskwaliteit natuur (landelijk gebied): Hier kunnen we wellicht een samenwerking en koppeling maken met het Actieplan Biodiversiteit van Waterschap De Dommel. Dit verkennen we graag in een vervolg met u; Bijlage 3: Bij de projecten van Waterschap de Dommel ontbreken nog de Dommel en de Beeksche waterloop. Deze moeten nog gestart worden; Bijlage 4: 6 Beken en beekdalen hebben in 2040 de ruimte. Wij onderschrijven de uitgangspunten bij dit onderwerp. Het waterschap heeft onlangs een subsidieregeling vastgesteld ‘Samen beter in Waterbeheer’. Wij denken dat deze zeker kan helpen met het behalen van dit doel; Bijlage 5: Deze kaart suggereert dat de groenstructuren helemaal doorlopend zijn. Dat is toch niet altijd het geval (bijvoorbeeld de weg door Den Dungen)? Kansrijk is om daar waar de structuur ontbreekt deze aan te vullen.

overnemen

ja

‘Onregelmatige stroomsnelheid’ vervangen door 'hoofdwaterloop met wisselende stroomsnelheden’ Kenmerken: ‘overstromingsvlaktes’ toevoegen geen

Hoewel deels onderdeel van het landelijk gebied zijn de meest kenmerkende natte gebieden in het landschap onderdeel van deelgebied natuur De algehele versterking van het Dommeldal zal een samenwerkings-verband zijn van meerdere partijen.

nee

ja

Blz. 87 Toevoegen als project voor de volledigheid, maar als pm

Gezien de gezamenlijke doelen in het landelijk gebied gaan we hierover met jullie in gesprek.

ja

Blz. 97 Waterschap als externe partij toevoegen

toevoegen

ja

Blz. 111 Dommel en Beeksche waterloop toevoegen.

We gaan hierover graag de samenwerking aan

nee

geen

Dit is correct. De kaart heeft o.a. betrekking op de (gewenste) boomstructuren in de gemeente. In veel gevallen is het aanvullen van boomstucturen enkel mogelijk bij grootschalige herinrichting van infrastructuur.

nee

geen

8

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

2.3 zienswijze 3 Volgnummer : 3 Ingekomen : 28 juli 2025 Nr.

Ontvangen reactie

Reactie gemeente Sint-Michielsgestel

Wijziging programma

Inhoud wijziging

3.1

geheel: Allereerst complimenten voor de ambitieuze plannen zoals neergelegd in het Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit 2025-2040. Gestel Groene gemeente 2.0 . Hoofdstuk 6 blz 66 onderdeel dorpen): in de opsomming ontbreken een aantal zeer essentiële beschermde diersoorten, die ook vermeld staan bij de databank NDFF en diverse ecologische rapporten aangaande het gebied rond de Rietstok / Besselaar / Vier Gemalen en Twijnmeer, t.w.; - kleine watersalamander - kamsalamander - hermelijn - wezel - steenmarter - rode eekhoorn - gewone grootoorvleermuis Allen beschermd zowel als diersoort alsook hun habitat. Essentieel om dit mee te nemen om de doelen en bijbehorende omschrijvingen voor Gemonde te kunnen realiseren. Hoofdstuk 6 onderdeel dorpen: Verder mis ik in de summiere beschrijving van de kern Gemonde, dat het gebied ten oosten van de dorpskern (zie bovenstaande straten / paden, door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) én in het provinciaal beleid artikel 3.29 paragraaf 5.2.2 IOV is aangeduid als beschermingswaardig cultuurhistorisch landschap (RCE) en uiterst waardevol Coulisselandschap (IOV).

Dank daarvoor

nee

geen

De opsomming op blz. 66 bij Gemonde is niet bedoeld om volledig te zijn. Het programma richt zich in het algemeen op het verbeteren en verhogen van de biodiversiteit in de bebouwde omgeving. Bescherming van (individuele) soorten en hun habitat bij (ruimtelijke) ontwikkelingen valt onder de Wet natuurbescherming.

nee

geen

Het programma richt zich in mindere mate op de de bebouwde dorpskernen. De beschrijving van o.a. de cultuurhistorische (landschap) waarden komt aan bod in hoofdstuk 4.2.

nee

geen

3.2

3.3

9

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

3.4

Hoofdstuk 6 onderdeel dorpen: Gezien het feit dat bekend zou moeten zijn bij opstellers van het Programma, dat Gemonde (ook door de eigen gemeenteambtenaren) gekenschetst wordt als de 'badkuip' van Gestel, is in de ambities omschreven dat bodem en water sturend moeten zijn. Deze ambitie lijkt niet te rijmen met de voorgenomen bouwplannen in het laagstgelegen deel van Gemonde (Rietstok e.o.), waarvoor meer en dringend aandacht in de uitwerkingen van het programma noodzakelijk is.

Het programma doet geen uitspraken over lopende (ruimtelijke) ontwikkelingen.

nee

geen

Juist door de kleinschalige landschapsstructuur en de bodem-waterhuishouding is dit gedeelte van Gemonde uiterst geschikt voor de ambitie om meer gewassen te telen die als biobased bouwmateriaal kunnen worden benut (bijv. vlas (zie Huize Twijnmeer)).

10

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

2.4 zienswijze 4 Volgnummer : 4 Ingekomen : 17 juli 2025 Nr.

Ontvangen reactie

Reactie gemeente Sint-Michielsgestel

Wijziging programma

Inhoud wijziging

4.1

Reactie is gebaseerd op de inhoud van de praatmee pagina:

De praat-mee pagina behoord niet tot de stukken waarop reactie kan worden gegeven.

Nee

Geen.

Het gevaar bestaat dat uitvoering van ecologische verbindingen de cultuurhistorische waarden gaan verstoren.

Ten aanzien van de beoogde ecologische verbindingszone langs de Beeksche waterloop is er nog geen inrichtingsvisie. Het doel is om een zone rondom de beek te creeren waardoor soorten van de Geelders naar het Dommeldal kunnen bewegen. We streven ten alle tijden ernaar om de aanwezigheid van cultuurhistorische waarden bij dergelijke plannen mee te nemen. Bij het opstellen van de inrichtingsplannen zal de omgeving in een apart participatietraject betrokken worden.

Het gebied langs de Beekse Waterloop behoort tot de oudst ontgonnen gronden in het Gemondse gebied. Uit de vroege middeleeuwen stammen de “bolle akkers”, die nog duidelijk in het landschap als zichtbare glooiingen langs de Beekse Waterloop te zien zijn. Mijn nadrukkelijk verzoek aan de uitvoerders van het project is te garanderen dat deze belangrijke cultuurhistorische waarden behouden en zichtbaar zullen blijven.

11

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

2.5 zienswijze 5 Volgnummer : 5 Ingekomen : 7 juli 2025 Nr.

Ontvangen reactie

Reactie gemeente Sint-Michielsgestel

Wijziging programma

Inhoud wijziging

5.1

geheel: "een reactie over een eventuele te creëren randweg tussen Berlicum en Middelrode: Afgelopen periode zijn er onderzoeken gedaan betreft het verkeer gedrag in en rondom het dorp. Kunnen deze resultaten inzichtelijk gemaakt worden om daadwerkelijk te bekijken of een extra randweg nodig is? De N279 ligt op 3km afstand van de ingetekende nieuwe verbinding tussen beide dorpen. Als het verkeer vanuit Rosmalen komt en richting Middelrode wilt, kan het toch via de N279? Tevens een extra reden om in te zetten op een veiligere en minder drukke Hoogstraat. Op deze manier worden beide dorpen ingesloten tussen randwegen en is de verbinding met het landschap nodig minder aanwezig.

Het Programma Natuur, landschap en biodiversiteit doet geen uitspraken over een te onderzoeken randweg tussen Berlicum en Middelrode. Dit is vastgelegd in de Omgevingsvisie, die vorig jaar is vastgesteld in de raad.

Nee

Geen.

Het plan wordt geschetst als ‘Meer groen en een mooier landschap’ maar een autoweg draagt daar niet aan bij. Dit geldt tevens voor enkele geschetste woninguitbreidingen in de dorpen ivm opgeven waardevol landschap."

12

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

2.6 zienswijze 6 Volgnummer : 6 Ingekomen : 4 juli 2025 Nr.

Ontvangen reactie

Reactie gemeente Sint-Michielsgestel

Wijziging programma

Inhoud wijziging

6.1

geheel "Mijn idee is alvast de bomen terug te planten die voorheen overal in de berm langs de weg stonden. Heel veel bomen zijn verdwenen hier in de regio die in de berm stonden in zand en harde wegen."

Het onderzoeken waar in de openbare ruimte, waaronder wegen, bomen geplant kunnen worden In uw beschrijving is niet als specifiek project opgenomen. In samenwerking met teams duurzaamheid en (groen)beheer loopt al en bomen(groen)kansenkaart project dat hieraan invulling geeft.

Nee

Geen.

13

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

2.7 zienswijze 7 Volgnummer : 7 Ingekomen : 4 augustus 2025 Nr.

Ontvangen reactie

Reactie gemeente Michielsgestel

7.1

Hoofdstuk 1 blz 8,9 en 10: De omgevingsvisie kent vier thema’s. Hier worden er echter slechts drie opgenomen (Aangenaam Leven, Krachtige Economie en Inclusieve Duurzaamheid). Het thema Verbindend Netwerk ontbreekt. Dat is een ernstige lacune, want juist ook voor natuur, landschap en biodiversiteit zijn de verbindingen van groot belang. Het netwerk binnen onze gemeente behoort meerdere functies te hebben en in dienst te staan van verschillende belangen. Denk bijvoorbeeld aan de functies van een ecologisch ingerichte fietsroute. Onze aanbeveling is, om dit thema uitdrukkelijk mee te nemen en in te vullen in dit Programma.

7.2

Hoofdstuk 1 blz 9 Kader Krachtige Economie: Hier constateren wij een onvolledige en daarmee onjuiste quote uit de omgevingsvisie. De juiste quote luidt: "Bodem, water en biodiversiteit zijn sturend voor het gebruik van gronden en voor nieuwe ontwikkelingen." Het is onwenselijk en onnodig verwarrend om af te wijken van het uitgangspunt van de Omgevingsvisie. Eenheid van terminologie. Bovendien zijn alle elementen uit de tekst van de Omgevingsvisie potentieel van toepassing, ook binnen dit Kader. Wij bevelen dus aan, steeds de complete quote uit de Omgevingsvisie op te nemen. Zie bijvoorbeeld ook de volgende opmerking, met betrekking tot pagina 16. Hoofdstuk 2 blz 16 Verhogen van biodiversiteit op land: Hier is het element “gebruik van gronden” juist ook belangrijk. Wil de biodiversiteit op land toenemen, dan zal ook het gebruik van het land/de gronden aandacht moeten krijgen, gestuurd moeten worden op bodem (en water). Onderwerpen als vermesting, toepassing van schadelijke middelen, monocultuur verdienen (ook) hier vermelding.

7.3

Sint-

Wijziging programma

Inhoud wijziging

De aanname dat het thema ‘verbindend netwerk’ in de Omgevingsvisie ook kan doorwerken binnen het thema natuur en landschap is niet onlogisch. Echter wordt er in de Omgevingsvisie een andere invulling aangegeven. Alleen de thema's met ambities en uitgangspunten waaraan het programma een bijdrage levert worden echter nader uitgewerkt. Het thema verbindend netwerk valt daar niet onder. Zowel de ambities als de uitgangspunten in de betreffende kaders zijn 1:1 overgenomen uit de vastgestelde omgevingsvisie SintMichielsgestel.

nee

geen

nee

geen

Het kader biedt achtergrond informatie en heeft betrekking op het wat, waarom en hoe van het verhogen van biodiversiteit op het land in zijn algemeen behelst. Het toepassen van vermesting, gebruik van schadelijke middelen en produceren met het systeem van

nee

geen

14

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

7.4

7.5

7.6

Hoofdstuk 4 blz 23 Kader 2 Biodiversiteit van de bodem: Wij zien Kader 1 - Biodiversiteit op land, Kader 2 - Biodiversiteit van de bodem, maar het logisch te verwachten Kader 3 Biodiversiteit van het water ontbreekt. Dat terwijl naast de waterschappen de gemeente voor een belangrijk deel verantwoordelijk is voor de kwaliteit van het water. Ons lijkt dit een lacune die nog opgevuld behoort te worden. Of wordt Kader 4 – Waterkwaliteit en -biodiversiteit op pagina 45 als zodanig bedoeld? Dat is dan wat verhusseld, want tussendoor zijn er nog andere Kaders met eigen nummering opgenomen. Hoofdstuk 6 blz 27 drie deelgebieden: Wij lezen er in de tekst vervolgens vier: dorpen, natuurgebieden, landelijk gebied, beekdalen. Hoofdstuk 6 blz 33 overkoepelende doelstellingen (6.1): "Regel 1 luidt nu: “Ontwikkelingen leiden tot een versterking van de biodiversiteit door bestaande natuur te behouden, habitat te ontwikkelen voor (icoon)soorten en te zorgen voor een basiskwaliteit natuur.” Naar onze mening behoort deze doelstelling algemeen gesteld te zijn. Dat betekent volstaan met “Ontwikkelingen leiden tot een versterking van de biodiversiteit.” De in de huidige tekst opgenomen maatregelen om dat te realiseren (“door bestaande natuur te behouden, habitat te ontwikkelen voor (icoon)soorten en te zorgen voor een basiskwaliteit natuur”) zijn limitatief geformuleerd, en horen hier o.i.

ook eigenlijk niet thuis. Maar als ze hier toch gehandhaafd zouden blijven, dan zou ten minste moeten blijken dat de vermelding niet limitatief is, bijvoorbeeld door tussen te voegen “bijvoorbeeld door bestaand natuur te behouden … enz”. Tot slot: ons is niet duidelijk wat in dit kader wordt bedoeld met het zorgen voor “een basiskwaliteit natuur”."

monoculturen hebben hierop een negatieve impact, maar horen hiermee nog niet thuis in dit kader. De hiervoor benodigde transitie van de landbouw is onderdeel van het gebiedsgerichte programma vitaal landelijkgebied. Kaders zijn bedoeld als aanvullende (achtergrond) informatie voor de lezer. Deze zijn geplaatst bij/ in de hoofdstukken waar het onderwerp wordt behandeld. De nummering blijkt inderdaad niet consequent te zijn deze wordt aangepast.

Ja

Nummering kaders aanpassen.

Er staat inderdaad drie deelgebieden en dit zijn er vier. Dit wordt aangepast.

Ja

Vier deelgebieden

De opsomming is niet limitatief bedoeld, maar kan inderdaad zo geïnterpreteerd worden. We passen dit aan.

Ja

Toevoegen bij doel 1 op blz. 33, 42, 50, 58, 67 en bijlage 4. Limitatie opheffen middels toevoeging “o.a.”en verwijzen naar de handleiding BKN.

Met basiskwaliteit natuur wordt bedoeld de kwaliteit van natuur beschreven in de handreiking basiskwaliteit natuur. In dit document staan handvaten omschreven die helpen dat te bereiken of te behouden. Dit zal worden verduidelijkt met een verwijzing.

15

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

7.7

7.8

7.9

7.10

Hoofdstuk 6 blz 33 overkoepelende doelstellingen (6.1): "Regel 2 luidt nu: “Bij ruimtelijke ontwikkelingen sluiten we aan bij de natuurlijke kenmerken van het water- en bodemsysteem.” Naar onze mening geldt dit voor alle ontwikkelingen, niet alleen voor ruimtelijke ontwikkelingen. En bovendien behoort ook hier weer het gebruik van gronden te worden toegevoegd. Dan zou deze regel dus luiden: “Bij ontwikkelingen en ten aanzien van het gebruik van gronden sluiten we aan bij de natuurlijke kenmerken van het water- en bodemsysteem.”" Hoofdstuk 6 blz 34 overkoepelende doelstellingen (6.1): Aan de slotzin “Percelen in eigendom van de gemeente die in het Natuurnetwerk liggen en nog niet ingericht zijn als natuur worden omgevormd naar natuur.” zouden wij toegevoegd willen zien: “Inrichting als natuur van NNB op gronden van derden wordt bevorderd.” Hoofdstuk 6 blz 68 en 69 6.2 beekdalen: Regels 12 t/m 17 zijn aan de Doelstellingen toegevoegd onder hoofdstuk 6.2 Beekdalen. Maar deze punten zijn evenzogoed overkoepelende doelen als 1 t/m 11. Wij vinden de geleidelijke uitbreiding van de punten verwarrend. Gelden 12 t/m 17 en later 19 t/m 26 dan in het geheel niet in bepaalde gevallen? In de bijlagen van het Programma is dan ook een totaalschema opgenomen. Ter voorkoming van de verwarring zou daarmee volstaan kunnen worden.

Wij zijn ook van mening dat daarbij een verwijzing naar de afzonderlijke deelgebieden beter achterwege gelaten kan worden. Dat wijst zich immers van zelf. Hoofdstuk 6 blz 69 dorpen (6.4): Regel 28 luidt: “Bij nieuwe ontwikkelingen op de bedrijventerreinen is biodiversiteit sturend. Oudere en/of leegstaande bedrijven worden getransformeerd naar de gewenste kwaliteit van werklocaties. Ook hierbij is biodiversiteit sturend.” Geldt voor bedrijventerreinen een ander regime? Dat is niet de bedoeling. Wel zal rekening gehouden moeten worden met de bijzondere aard van deze terreinen. Ook hier zal echter moeten gelden “Ontwikkelingen leiden tot een versterking van de biodiversiteit.” Dit lijkt wat lastig toepasbaar, maar dat is het

Het gewijzigd gebruik van gronden beschouwen we als een ruimtelijke ontwikkeling, hiermee zien we geen aanleiding om dit nader te benoemen.

Nee

geen

Wie zien dit als een nuttig toevoeging, die tevens als project 12 in de uitvoeringsagenda is opgenomen.

Ja

Toevoegen bij doel 9 op blz. 34, 43, 51, 59, 68 en bijlage 4. “Inrichting als natuur van NNB op gronden van derden wordt bevorderd.”

We hebben geprobeerd om voor zover mogelijk overeenkomende doelstellingen tussen deelgebieden te groeperen en daar waar ze specifiek zijn juist te benoemen. We zien geen aanleiding om dit nu te wijzigen.

Nee

Geen.

Doel is inderdaad wat verwarrend geformuleerd. We kiezen ervoor om doel 28 te verwijderen.

Ja

Doel 28 verwijderen blz. 69 en bijlage 4.

16

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

7.11

7.12

7.13

niet, denk aan het weren van voor Bodem, Water en Biodiversiteit nadelige activiteiten, aan het beschermen van de bodem en het grondwater, waterberging, en natuurlijk ook aan inrichting van de omgeving van de gebouwen, natuurinclusief bouwen enz. De huidige formulering van deze regel geeft voeding aan de gedachte dat hier de overkoepelende doelstellingen niet zouden gelden. De gelding daarvan zou echter buiten twijfel gesteld moeten worden. Bijlage 1 blz 87 projectnummers 6 en 7 (inleiding uitvoeringsagenda): Hoort hierbij de EVZ Hezelaar – Wijboschbroek? En de inrichting van de verbinding Hezelaar – Beeksche Waterloop – Dommel? Wij missen vermelding daarvan. Bijlage 1 blz 88 (inleiding uitvoeringsagenda): Zie opmerking blz 87. Daarnaast: wij zien dat er bij verschillende projecten geen planning is ingevuld. Ook al ontwikkelt zich de uitvoeringsagenda van jaar tot jaar, het komt ons onwenselijk voor om niet de ambitie van een concrete planning op te nemen. Projectnummers 17 Basiskwaliteit Natuur (landelijk gebied) Waarom is dit PM opgenomen? De BKN behoort in onze ogen te worden beschouwd als een nulmeting. Ook voor de monitoring is het belangrijk een ijkpunt te hebben. Hieraan komt daarom prioriteit toe. (Specifieke opmerking in document: hier, en bij andere projecten, geen planning ingevoerd.

Betekent dit dat het na 2028 wordt? En dat er geen uiterste datum is? Dat lijkt onwenselijk, zacht gezegd.) Bijlage 1 blz 89 financiën: Bij het punt van de financiële middelen missen wij de Europese fondsen die beschikbaar zijn, en bijvoorbeeld het LEADER project. Bij de verdeling Ruimte voor Ruimte gelden wordt voor inrichting van NNB uitgegaan van max. 20 ha. Ons blijkt niet waarop dat is gebaseerd, en hoeveel dat is ten opzichte van het totaal dat ingericht moet worden.

Beide projecten 6 en 7 zijn inderdaad de provinciale benamingen van de EVZ-verbindingen binnen de gemeente Sint-Michielsgestel tussen Geelders- Dommeldal en Dommeldal-BeekschewaterloopHezelaar. De uitvoeringsagenda is een stevige opsomming van projecten en daarnaast niet limitatief. Huidige planning kijkt tot 2028 en is mede gebaseerd op beschikbare ambtelijke capaciteit. Zonder projectplan of plan van aanpak is op dit moment (nog) niet te bepalen of (en hoe) projecten in de tijd kunnen worden opgepakt.

Nee

geen

Ja

Verduidelijking in start en gewenste afronding indien mogelijk bij projecten toevoegen, zoals BKN landelijk gebied voor 2028.

nee

geen

Een monitoringsprogramma met ijkpunten (nulmeting) zoals BKN zullen inderdaad prioritair opgekapt moeten worden. Leader is inderdaad een Europees fonds, dat beschikbaar is voor initiatieven in de gemeente, maar niet voor de gemeente. Vandaar dat we dit hier niet benoemd hebben.

17

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

Ten aanzien van stimuleren van inrichting van NNB-percelen kiezen we ervoor en budget van 240k. Beschikbaar te stellen, dit komt overeen met ongeveer 20ha aan ingerichte percelen.

18

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

2.8 zienswijze 8 Volgnummer : 8 Ingekomen : 6 augustus 2025 Nr.

Ontvangen reactie

Reactie gemeente Sint-Michielsgestel

Wijziging programma

Inhoud wijziging

8.1

Hoofdtuk 4 en Figuur 2 blz. 20 en Nabij Gemonde liggen enkele landgoederen, die nu niet benoemd zijn. Betreft Gasthuiskamp met het aansluitende bosgebied en voormalig Karthuizergoed; de Overkamp. Landgoed Vossenholen en het landgoed Twijnmeer in de dorpskern van het kerkdorp Gemonde. Het bosgebied Schoonberg en omgeving. Figuur 2 blz. 20 Er is een molenbiotoop rondom de molen aan de Genenberg. Echter het molenbiotoop rondom de molen aan de Sint Lambertus is ons niet geheel duidelijk. Deze molen heeft in Gemonde nooit wieken gehad. Werd aangedreven door dieselmotor.

De aanvullingen worden toegevoegd.

Ja

De toevoegingen aanvullen in hoofdstuk 4.

De betreffende molenbiotopen komen van de provinciale cultuurhistorische waardenkaart. We geven de opmerking door aan de afdeling erfgoed.

nee

geen

8.2

19

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

2.9 Zienswijze 9 Volgnummer : 9 Ingekomen : 18 augustus 2025 Nr.

Ontvangen reactie

Reactie gemeente Sint-Michielsgestel

Wijziging programma

Inhoud wijziging

9.1

Inleiding blz. 7 Bij natuur sluit u landbouw- en huisdieren uit. Niet duidelijk is welke dieren daaronder worden verstaan.

De gebruikte definitie is een algemeen geaccepteerde definitie van natuur en welke (type) dieren hiervan onderdeel uitmaken.

Nee

geen

Het programma NLB is een inhoudelijke uitwerking richting het bereiken van de ambities uit de Omgevingsvisie. Deze is veelal op hoofdlijnen voor grotere gebieden en gaat niet in op detailniveau van individuele percelen. Er is in het partcipatietraject gekozen om intensief samen te werken met stakeholders die op de thema’s natuur, landschap en biodiversiteit actief in onze gemeente zijn. Middels de ter inzagelegging hebben we alle inwoners de ruimte gegeven om inhoudelijke te reageren op het programma. Waarvan u gebruik heeft gemaakt. Het programma doet geen uitspraken over afgegeven of lopende Omgevingsvergunningen.

nee

geen

nee

geen

Het stimuleren van het gebruik van het voorpootrecht door perceeleigenaren is onderdeel van enkele doelstellingen en is tevens als project 4.22 opgenomen in de uitvoeringsagenda.

nee

geen

9.2

9.3

9.4

Wens: Alle dieren die kunnen worden toegeschreven als ‘bezit’ van een natuurlijk persoon of welke (natuur-)organisatie dan ook, zouden daaronder moeten vallen. H3 participatie Een specifieke uitnodiging gericht aan individuele direct betrokkenen om te participeren in de ontwikkeling van dit Programma NLB en de lokale verfijning van de BKN (blz.11) heb ik gemist. Een gerichte inbreng door natuurlijke personen met eigendommen en dus óók kennis van het buitengebied en de aanwezigen biotopen, is niet mogelijk geweest. H4 pag. 21 De molenbiotoop, zoals die aan de Genenberg wordt genoemd als provinciaal cultuurhistorisch waardevol gebied. Waarom sleutelt de gemeente aan het karakter van de gebied door er bebossing te laten aanbrengen, middels een omgevingsvergunning, die er niet hoort? H4 blz. 21 Het voorpootrecht uit 1491 genoemd, maar wordt verder niet ingegaan op de toepassing op gemeentelijk niveau. Meer uitleg is wenselijk.

20

Nota van Zienswijzen Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit Sint-Michielsgestel

9.5

Algemeen kaarten Bijna alle in het PNLB gepresenteerde kaarten, bijvoorbeeld de deelgebiedenkaart van pagina 29, zijn dusdanig globaal van aard, dat individuele situaties en regelingen van/voor percelen, niet te analyseren zijn voor de lezer.

Het programma NLB is een inhoudelijke uitwerking richting het bereiken van de ambities uit de Omgevingsvisie. Deze is veelal op hoofdlijnen voor grotere gebieden en gaat niet in op detailniveau van individuele percelen. De verdere doorvertaling in eventuele noodzakelijke regels op perceelsniveau vindt uiteindelijk plaats in het omgevingsplan.

nee

geen

9.6

Bijlage 5 Op de groenstructuurkaart geeft u, met gele lijnen (gelukkig wel herkenbaar), het plan aan om een openbare route voor wandelaars en fietsers te verlengen langs de waterloop van de Veestraat rechtstreeks naar de Genenberg.

De groenstructuurkaart is geen kaart, die uitspraken doet over (openbare)routes, maar heeft enkel betrekking op de aan of afwezigheid van groenblauwe structuren. De gele lijn betreft een zandpad wat op deze kaart ook niet doorloopt tot aan de Genenberg.

nee

geen

9.7

Individueel Openstelling schouwpad waterschap langs mijn percelen is onwenselijk. Voorstel: om dit geplande pad te laten vervallen in het PNLB. Door een nieuw fietspad aan te leggen langs de Gemondseweg, zoals door de participanten in het plan Hezelaar destijds werd voorgesteld

Zie antwoord 9.6 PNLB doet hierover geen uitspraken

nee

geen

21