Kredietvotering ondergrondse afvalcontainers en vervanging mini-afvalcontainers- Raadsvoorstel

Raadsvoorstel Zaaknummer:

1381439

Portefeuillehouder:

Fred van Nistelrooij

Onderwerp Kredietvotering ondergrondse afvalcontainers en vervanging mini-afvalcontainers

Status Besluitvormend

Voorstel Raad 1. Over te gaan tot uitvoering van de Beleidsnotitie Huishoudelijk Afval en Grondstoffen 2023-2030, zoals door uw raad vastgesteld op 12 december 2023; 2. Het benodigde investeringskrediet te voteren ter hoogte van € 1.060.000,- voor de vervanging van mini-containers voor afvalinzameling; 3. Het benodigde investeringskrediet te voteren ter hoogte van € 3.655.000,- voor de vervanging van bestaande en plaatsing van nieuwe ondergrondse afvalcontainers; 4. De benodigde kapitaallasten beschikbaar te stellen van € 120.000,- structureel; 5. Een structurele exploitatielast van € 60.000 beschikbaar te stellen; 6. De twaalfde wijziging van de begroting 2025 vast te stellen.

Inleiding Tijdens de raadsvergadering van 12 december 2023 is de Beleidsnotitie Afval en Grondstoffen 20232030 vastgesteld. In de Beleidsnotitie hebben we aangekondigd dat we aan de slag gaan met een nieuw inzamelsysteem voor hoogbouw en andere verzamellocaties en dat alle adressen een nieuwe minicontainer met een nieuwe chip zullen ontvangen voor de reststroom en het groente-, fruit- en tuinafval (GFT). In de Eerste Bestuursrapportage van 2025 (behandeld in de raadsvergadering van 3 juli 2025) is aangekondigd dat de precieze investeringen die nodig zijn in de loop van het jaar aan de raad worden aangeboden. Dat is de reden van dit voorstel: we verzoeken aan uw raad om het benodigde krediet te voteren. Daarnaast vragen we u de benodigde kapitaallasten beschikbaar te stellen en in te stemmen met de effecten op de voorziening afvalstoffenheffing. Als uitwerking van de Beleidsnotitie Afval en Grondstoffen 2023-2030 hebben we de afgelopen periode aanbestedingen uitgevoerd voor de ondergrondse containers en mini-containers, zodat we nu in voldoende detail de financiële effecten kunnen overzien.

Beoogd resultaat Implementatie van het vastgesteld beleid met behoud van een gezonde financiële huishouding en een acceptabele afvalstoffenheffing.

Argumenten 1.1 Het voorstel past in het ingezet beleid. Het afval- en grondstoffenbeleid valt onder programma 1 van de begroting. In de Beleidsnotitie Afval en Grondstoffen 2023-2030 hebben we ons in Boxtel de volgende doelen gesteld voor het jaar 2030: • Minder restafval, namelijk minder dan 30 kg. inwoner/jaar; • Meer gescheiden afval, namelijk meer dan 90% van alle afval scheiden; • Meer hergebruik, namelijk meer dan 60% van alle afval opnieuw gebruiken. De circulaire economie begint met het goed scheiden van afval. Alleen schone afvalstromen kunnen worden hergebruikt of gerecycled. In het jaar 2023 heeft gemeente Boxtel een recyclepercentage behaald van 60%, blijkt uit de CBS-enquête Gemeentelijk Afval (zie de brief van het Ministerie van IenW d.d. 22 mei 2025, zie bijlage 1). Hiermee voldoen we aan het doel van de Rijksoverheid voor 2030 (programma VANG-HHA). Vanuit deze ‘startpositie’ werken we verder aan het behalen van onze eigen doelen. 1.2 De nieuwe mini-containers en ondergrondse containers dragen bij aan meer en betere afvalscheiding door de inwoners van Boxtel. Doordat we tegelijk met de vervanging van de containers ook de databestanden voor de diftarberekening actualiseren, krijgen we accuratere data over de mate van afvalscheiding in de Boxtelse wijken.

Dat inzicht gaan we gebruiken om de inzamelmiddelen verder te optimaliseren en de inwoners beter te informeren over het hoe en waarom van afvalscheiding, op een manier die aansluit bij de bewoners van de wijken. Met deze informatie wordt het voor bewoners makkelijker het afval beter te scheiden. De bestaande containers waren tussen 35 jaar en enkele jaren oud en het achterliggende adressenbestand kan met het nieuwe systeem beter actueel gehouden worden. Waar mini-containers de beste oplossing blijven, vereenvoudigen we het containeraanbod (140 of 240 liter containers voor REST en GFT). Vooruitlopend op het teruglopen van de stroom restafval, zullen mini-containers niet meer overal nodig zijn. Daarom zetten we in op de verzamellocaties met ondergrondse containers op strategische plaatsen. Ondergrondse containers hebben voordelen in het gebruik: ze zijn hygiënisch en voorkomen geurhinder, doordat het afval koel (ondergronds) wordt bewaard. Zo verwachten we met de nieuwe containers meer service en hygiëne rond de afvalinzameling aan de inwoners te leveren. Een schone omgeving draagt bij aan bewust omgaan met afval. 2.1 en 3.1 Uit de afgeronde aanbestedingen blijkt dat een investeringsbedrag van € 4.715.000 dekkend is voor de investeringen. Door voor deze investeringen de aanbestedingen reeds op te starten, heeft zich een begrotingsonrechtmatigheid voorgedaan.

Met dit voorstel wordt de onrechtmatigheid ongedaan gemaakt.

De aanbesteding van de mini-containers is gegund aan Schäfer. Op basis van deze aanbesteding begroten we de kosten van het omwisselen van de mini-containers op € 1.059.555,-. De aanbesteding van de ondergrondse containers is gegund aan Kliko. De kosten voor de aanleg van één verzamellocatie met ondergrondse containers bedragen € 48.074,-. Voor dit bedrag zit er per verzamellocatie een grote betonnen bak in de grond. In deze bak worden drie bakken geplaatst: voor restafval (REST); plastic metaal en drankkartons (PMD) en oud papier en karton (OPK). Daarnaast wordt er bovengronds op de verzamellocatie een bak geplaatst voor groente-, fruit- en tuinafval (GFT). Deze is kleiner en wordt vaker geleegd dan de andere drie bakken. Intentie is om 76 verzamellocaties te realiseren, zodat de totaal benodigde investering € 3.653.624,- bedraagt. Het totale investeringsbedrag komt daarmee op € 4.713.179,-, af te ronden op € 4.715.000,-. 4.1 De benodigde investering leidt tot jaarlijkse kapitaallasten in de exploitatie ter hoogte van € 120.000,- per jaar, gedurende de afschrijvingstermijnen van de investeringen. 5.1 Naast de investering brengt de realisatie van de ondergrondse containers en de vervanging van de mini-containers kosten in de exploitatie met zich mee. Deze worden verwerkt in begroting 2026.

Het gaat om de volgende kosten: Voor de mini-containers: • Jaarlijkse kosten voor onderhoud container management systeem (CMS) € 12.600,• Jaarlijkse kosten voor nalevering containers € 22.000,Voor de ondergrondse containers: • Jaarlijkse kosten van software/elektronica € 13.058,• Jaarlijkse kosten service en onderhoud € 11.897,Het totaalbedrag van afgerond € 60.000,- wordt als structurele exploitatielast verwerkt in begroting 2026. 6.1 De kredietvotering, het opvoeren van de kapitaallasten en de genoemde wijzigingen in de exploitatie leiden tot de bijgevoegde twaalfde wijziging van begroting 2025. In de bijlage wordt de twaalfde wijziging aan u voorgelegd met het verzoek om deze wijziging vast te stellen (zie bijlage 2).

Kanttekeningen 2.1 We blijven PMD voorlopig inzamelen met plastic zakken. Gezien de kosten en de teruglopende voorziening afvalstoffenheffing, in combinatie met de wens om de afvalstoffenheffing niet sterk te verhogen voor de inwoners, plaatsen we nieuwe mini-containers voor de REST- en GFT-stromen, maar blijven we de PMD-fractie met plastic zakken inzamelen. Overigens blijkt uit verschillende onderzoeken dat de kwaliteit van ingezameld PMD het best is, wanneer dit gebeurt in doorzichtige plastic zakken. 3.1 Over de fractie plastic, metaal en drankkartons (PMD) bestaat nog onduidelijkheid vanwege een nieuwe Ketenovereenkomst tussen Verpact, VNG en NVRD. Vanaf 1 januari 2026 komt er een nieuwe Ketenovereenkomst tussen Verpact en VNG/NVRD. Hierin worden de vergoedingen geregeld die gemeenten ontvangen voor het inzamelen van PMD-afval op grond van de Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid (UPV) van de partijen die verpakkingsmaterialen op de markt brengen. Inmiddels is duidelijk dat ondergrondse inzameling van PMD volgens de Ketenovereenkomst uitgefaseerd wordti. De precieze details zijn nog niet bekend, maar als ondergrondse PMD-inzameling financieel onaantrekkelijk wordt voor ons, dan zullen wij in de ‘derde bak’ van de ondergrondse containers een andere stroom dan PMD gaan inzamelen, zoals textiel of incontinentiematerialen.

De restafval-fractie en de oud papier-fractie zijn wel al definitief. 4.1 In 2026 is een verdere teruggave van afvalstoffenheffing aan de inwoners niet meer mogelijk. In de Kadernota 2025 is de intentie aangekondigd om niet alleen in 2025 een teruggave afvalstoffenheffing

aan de inwoners uit te keren, maar nogmaals in 2026. Nu de definitieve kosten van de ondergrondse containers en de mini-containers bekend zijn, geven we prioriteit aan een beperkte stijging van de afvalstoffenheffing en is teruggave niet meer haalbaar. Bij de behandeling in uw raadsvergadering van de Beleidsnotitie Huishoudelijk Afval en Grondstoffen 2023-2030 werd ingeschat dat uitvoering van de benoemde beleidsinterventies geen financiële consequenties zou hebben. Nu de aanbestedingen zijn afgerond, blijkt dat de kosten zodanig zijn dat verdere teruggave van afvalstoffenheffing niet meer haalbaar is. De hogere kosten hebben onder andere te maken met de hoge inflatiecijfers van de afgelopen jaren op loon- en materiaalkosten. 4.2 Gegeven de huidige investeringen dragen de inwoners te weinig af aan afvalstoffenheffing om de voorziening afvalstoffenheffing op peil te houden. We verhogen de afvalstoffenheffing jaarlijks met de algemeen door de gemeente gehanteerde index (‘Inflatiecorrectie belastingen en tarieven’ zoals vastgelegd in onze Kadernota). In de Kadernota hebben we afgesproken dat alle gemeentelijke heffingen in 2026 met 2,9% worden geïndexeerd, en vanaf 2027 met 2% per jaar. Op dit moment hebben we de beschikking over een voorziening afvalstoffenheffing ter hoogte van € 1.106.073,-. Dit is de stand inclusief de mutaties van de Eerste bestuursrapportage 2025.

Bij de genoemde indexering van de afvalstoffenheffing zal deze geleidelijk teruglopen tot € 487.993 per 1-12-2029. Hierbij zijn de jaarlijkse voor- en nadelen in de exploitatie nog niet gecorrigeerd. Dit kan dus nog tot wijzigingen leiden in het verloop van de voorziening. Het voorstel is om dit aflopende saldo van de voorziening te accepteren, zodat de afvalstoffenheffing voor de inwoners niet méér hoeft te stijgen dan de jaarlijkse index. De verdere beleidsinterventies ter uitvoering van de Beleidsnotitie Afval en Grondstoffen worden dan gefinancierd binnen de bestaande exploitatie. 4.3 De prijsindexatie is gebaseerd op de huidige lasten opgenomen in de begroting 2025 en de uitgangspunten voor de begroting 2026. 5.1 Eventueel noodzakelijke aanpassingen aan omliggend straatwerk of verleggen kabels kunnen gedekt worden uit het wegenbeheer. Voor het realiseren van de verzamellocaties met ondergrondse containers moeten mogelijk aanvullende eenmalige kosten gemaakt worden. Het gaat dan om aanpassingen in de openbare ruimte, het verleggen van kabels en leidingen en dergelijke.

Financiën De investering in de mini-containers vraagt om een te voteren krediet van € 1.060.000,-, waarvan de kapitaallasten reeds zijn begroot. De jaarlijkse exploitatielasten van de mini-containers bedragen € 30.000,- (structureel). De investering in de ondergrondse containers vraagt om een te voteren krediet van € 3.655.000,-, waarvan extra kapitaallasten van € 120.000,- worden gevraagd. De jaarlijkse exploitatielasten bedragen € 30.000,- (structureel). Bovenstaande mutaties zijn opgenomen in bijgevoegde twaalfde wijziging van de begroting. Deze mutaties passen binnen het huidige verloop van de voorziening afval. De extra lasten worden verdisconteerd in de voorziening afval, waarbij rekening is gehouden met de prijsindexaties en inflatiecorrectie 2026. Deze worden verwerkt in de begroting 2026.

Uitvoering Voor uitvoering voor het project ‘ondergrondse containers’ is de projectleiding binnen de MGDorganisatie belegd. Uitvoering is gaande.

Voor wat betreft de vervanging van de mini-containers, wordt de uitvoering extern uitgevoerd in opdracht van Schäfer. Na de zomervakantie worden brieven aan de inwoners verstuurd over de keuze van de containers (maat) en de inwisseldata.

Communicatie We geven uitvoering aan de eerder aangenomen collegenota ‘Procedurebesluit Inspraak en Locatiekeuze (ondergrondse) verzamelcontainers’. Dit betekent dat de bewoners rond alle nieuwe verzamellocaties van ondergrondse containers worden betrokken bij de invulling van de locatie. We geven het bureau De Bries de opdracht om een communicatiecampagne op te zetten over de ondergrondse containers. Overal waar een verzamellocatie gerealiseerd wordt, komt informatie beschikbaar over de werkzaamheden en het doel ervan voor de inwoners. Dit gebeurt in samenwerking met onze eigen afdeling Communicatie. De communicatie over de vervanging van de mini-containers wordt na de zomervakantie opgepakt, zodat de volledige vervangingsactie voor 2026 is afgerond.

Bijlagen Bijlage 1. Brief van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat d.d. 22 mei 2025 over de CBSenquête Gemeentelijk Afval Bijlage 2. De twaalfde wijziging van de begroting 2025

Boxtel, 8 juli 2025 Burgemeester en wethouders van Boxtel, de secretaris,

de burgemeester,

V.C. Fijneman

R.S. van Meygaarden

Ter inzage

Raadsbesluit Registratienr.:

1381439

Aanhef De raad van de gemeente Boxtel; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 8 juli 2025;

Besluit 1. Over te gaan tot uitvoering van de Beleidsnotitie Huishoudelijk Afval en Grondstoffen 2023-2030, zoals door uw raad vastgesteld op 12 december 2023; 2. Het benodigde investeringskrediet te voteren ter hoogte van € 1.060.000,- voor de vervanging van mini-containers voor afvalinzameling; 3. Het benodigde investeringskrediet te voteren ter hoogte van € 3.655.000,- voor de vervanging van bestaande en plaatsing van nieuwe ondergrondse afvalcontainers; 4. De benodigde kapitaallasten beschikbaar te stellen van € 120.000,- structureel; 5. Een structurele exploitatielast van € 60.000 beschikbaar te stellen; 6. De twaalfde wijziging van de begroting 2025 vast te stellen.

Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 16 september 2025; De gemeenteraad van Boxtel, de griffier,

de voorzitter,

I.H.M. Smits

R.S. van Meygaarden