Inspreektekst dhr. Van de Westelaken over werkwijze lelieteelt

27 februari 2025

Beste Raad,

Dank voor deze spreektijd en graag leg ik uit wie ik ben, wat gewasbescherming in de lelieteelt inhoudt en sta ik stil bij de zorgen die er in de maatschappij en in onze gemeente zijn rondom lelieteelt.

Allereerst wie ben ik? Ik ben geboren en getogen in dit dorp. Inmiddels ben ik de 3e generatie boer aan de Horziksestraat hier 5 minuten rijden vandaan. Mijn ouders zijn in 1968 begonnen met het kweken van lelies naast het melkveebedrijf. Ik run ons bedrijf samen met neef Michiel en een aantal mensen uit onze gemeente. In de piekperiode maken we ook gebruik van arbeidsmigranten die - om een andere vraag voor te zijn – goed gehuisvest zijn. Als er wordt gesproken over ‘de lelieteelt’ in onze gemeente gaat het over mij. Er is geen andere teler in onze gemeente of in de verre omgeving.

Dan wat houdt de lelieteelt in? Graag deel ik met jullie een brochure die vanavond voor een allereerste keer wordt aangeboden tijdens het Flower Business Event. Die folder wordt aangeboden vanuit de bloembollensector. Een lelie is trouwens een bloembol. Ik heb hier de folder bij me. En ik lees hieruit voor: Bloembollen. Geur, kleur, leven. Er bestaat geen ander product met zoveel gevoelswaarde dat mensen zo natuurlijk met elkaar verbindt. Er bestaat geen ander bloemenland dat zo innovatief en ondernemend is als Nederland. Waar staan we voor? De keten werkt samen om verduurzaming van de sector te versnellen. Er zijn 6 duurzaamheidsdoelstellingen gedefinieerd voor 2030. Een van die zes gaat over plantgezondheid en gewasbescherming. Het onderwerp van volgens mij vanavond. Die doelstelling betekent dat we: 1. via het realiseren van deze doelstelling middelen met een hoge milieubelasting uitfaseren; 2. minstens 50% minder chemische gewasbeschermingsmiddelen zullen inzetten; en 3. open communiceren over onze voortgang op deze doelstelling.

Wat doe ik, op het gebied van de gewasbescherming, in onze gemeente? Zelf loop ik voorop in het realiseren van veel van deze zes doelstellingen. Dat klinkt goed maar wat zeg ik dan precies? Hiermee bedoel ik dat wat ik gebruik aan gewasbescherming voor 85% biologisch is. Waardoor ik dus fors minder chemische gewasbeschermingsmiddelen gebruik dan collega’s in groente en fruit, en als de CBS data weerspiegelen mbt lelieteelt. Iedereen die wil bijdragen aan het

milieu, weet hoe moeilijk het is om bv 80-90% minder in de auto te stappen of 80-90% minder plastic te gebruiken. Dit voorop lopen is ook aangetoond in een rechtszaak, vorig jaar opgestart door een aantal bewoners rondom de Hemelrijkstraat. Het vonnis* was dat ik: 1. niet hoefde te stoppen met lelieteelt aan de Hemelrijkstraat; en 2. dat wat ik zou gaan inzetten aan gewasbescherming ik ook mocht inzetten. Vrijwel alles wat ik spuit om de lelieplanten gezond te laten groeien – het medicijnkastje - is biologisch. Wat en hoeveel ik gebruik aan gewasbescherming is nogmaals vergelijkbaar met groenteen fruitteelt. Dus voor niet-boer: wat ik in de lelieteelt gebruik is 80%** van wat er wordt gebruikt om een planetproof aardappel te telen. Een aardappel eet je op. Planetproof is een onafhankelijk keurmerk dat laat zien dat je een product koopt dat duurzamer is geproduceerd en daardoor een betere keuze is. Een Nederlandse aardappel is zowieso gezond en veilig om te eten maar een planet proof aardappel is ook nog eens duurzamer geteelt. Nu weer terug naar de rechtszaak van vorig jaar, naar de zorgen van een aantal bewoners: Op verzoek van dezelfde groep heeft een deurwaarder maandenlang meegekeken in mijn spuit en bij het spuiten zelf op het perceel.

Die onafhankelijke deurwaarder heeft bevestigd dat ik me aan de afspraken heb gehouden en dus een schone en veilige omgeving bied aan mijzelf, mijn mensen en de omgeving waaronder buren.

Tot slot Mocht je geinteresseerd zijn: het rechtbank verslag (vonnis) is openbare informatie. Als je wilt, deel ik dit met je. Je bent trouwens ook altijd welkom op mijn bedrijf. Velen zijn je al voorgegaan. Ook kan je altijd een uitzending van het TV programma Pointer terugkijken. De 12 december 2024 uitzending ging over mijn lelieperceel aan de Hemelrijkstraat. Ikzelf, bezorgde buren en veel anderen zijn aan het woord gekomen. Kijk vooral naar het einde: onafhankelijk heeft Pointer frambozen onderzocht die het hele seizoen op een paar meter van het lelieveld groeiden: deze frambozen waren vrij van gewasbeschermingsmiddelen.*** Aan de gemeente: binnenkort overhandig ik graag de ‘Leidraad agrarisch gebruik gewasbeschermingsmiddelen voor gemeenten’. Die leidraad is o.a. namens de LTO, de Koninklijke Nederlandse Fruittelers Organisatie en de organisatie van bloembollenkwekers. Aan de mensen in de zaal: ons land kent de wereldwijd het strengste beleid op het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Natuurlijk houd ik me hieraan. Sterker nog; ik gebruik nog minder dan we gemiddeld gebruiken in de landbouwteelt in Nederland. Ik heb daarom geen zorg om de veiligheid en gezondheid van mijzelf, mijn familie en buren en mijn medewerkers. Ik hoop dat ik met deze toelichting een deel van jullie zorgen heb kunnen wegnemen.

Leo van de Westelaken

*indien gewenst kan het vonnis worden gedeeld. Het officiële rapport vanuit de rechtbank is openbaar. **deze 80% is tot stand gekomen: In het vonnis en de verschillende verslagen van de gerechtsdeurwaarder is inzichtelijk wat ik aan chemische gewasbeschermingsmiddelen heb toegepast. Dit in vergelijk met het toegestane gebruik in de planetproof aardappelteelt. Feiten kunnen overhandigd worden. **naast frambozen is ook de inhoud van een stofzuigerzak door Pointer naar het lab gestuurd. Andere spreker(s) gaven aan dat hierin gewasbeschermingsmiddel zat. Daarmee insinueerden zij dat het ging om gewasbescherming die is gebruikt tijdens de lelieteelt. Omdat niet is uitgezonden dat er in de stofzuigerzak een middel is gevonden, heb ik hierover niets gezegd. Nu er afgelopen donderdag in het gemeentehuis door de andere spreker(s) wel over is gesproken, wil ik aanvullend delen wat de hoofdredacteur van het programma me mondeling heeft verteld. Namelijk dat het middel dat is gevonden in de stofzuigerszak naar alle waarschijnlijkheid afkomstig is van vlooienbanden voor honden en katten en andere huishoudelijke middelen.