Inspreektekst 2 - H. Berkelmans - Presentatie Rekenkamerrapport 13-11-2023 (geanonimiseerd)

Inspreken presentatie Rekenkamerrapport 'grote bouwprojecten'

13 november 2023

Geachte voorzitter, Om te beginnen wil ik de raad en de rekenkamercommissie (RKC) complimenteren met hun keuze om grote bouwprojecten te willen onderzoeken. Verder wil ik de voormalige rekenkamercommissie en Lysias Advies danken voor de uitnodiging voor het interview in het kader van het rekenkameronderzoek grote bouwprojecten gemeente Sint-Michielsgestel. Ik wil me hier beperken tot het Centrumplan van Sint-Michielsgestel. Graag maak ik gebruik van de geboden gelegenheid in te spreken bij de presentatie van het rapport van de RKC. Ik zal hierbij opmerkingen en kanttekeningen maken over de procedurele en inhoudelijke kant. 1. Naar aanleiding van de centrale onderzoeksvraag op de uitnodigingsbrief en de taak van de rekenkamercommissie om de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde beleid te onderzoeken heb ik Lysias Advies aan het begin van het interview de vraag gesteld welke opdracht Lysias Advies had gekregen en aanvaard. Het antwoord hield het volgende in: de opdracht was om vier grote projecten te onderzoeken, waarvan het centrumplan het grootste was, waarbij het niet de bedoeling is de onderste steen boven te krijgen en schuldigen aan te wijzen, het gaat er om welke lessen de raad kan leren, het Presidium is unaniem in dit besluit.

De aanwezigheid van raadsleden in de rekenkamercommissie gaat in de toekomst veranderen, dit mag straks niet meer. Verder moet het onderzoek binnen het beschikbare budget van ongeveer € 40.000,- worden uitgevoerd. Ik vraag me dan ook af of de voormalige rekenkamercommissie zich onafhankelijk opgeste' heeft door het verzoek van het Presidium onder de gestelde condities te honoreren. Heef deze rekenkamercommissie zich gehouden aan de 'Verordening Rekenkamercommissie SintMichielsgestel' bij de uitvoering van de haar gestelde onderzoekstaak? 2. De voormalige rekenkamercommissie heeft zich voor de onderzoeksperiode tot de periode 2010 - 2023 beperkt. Deze periode is te beperkt. De meest relevante beslissingen en acties hebben in de periode 2003 - 2010 plaatsgevonden. De reconstructie van de relevante gebeurtenissen voor het centrumplan is verre van volledig en verhult veel relevante gebeurtenissen. Lysias Advies c.q. de voormalige RKC concludeert dat de raad niet goed kan functioneren door het ontbreken van een goed historisch overzicht. Hier draagt zij zelf ook aan bij door de onvolledige reconstructie. Ik vraag me dan ook af waarom de RKC ondanks de door mij gegeven informatie vastgehouden heeft aan de gekozen periode. Waarom is niet ingegaan op mijn herhaald aanbod om meer informatie en materiaal aan te leveren? 3.

In bijlage 3 wordt een overzicht gegeven van de gesprekspartners. Het overgrote deel heeft er geen belang bij dat de onderste steen boven komt of dat er schuldigen aangewezen worden. Er is een voormalig projectleider van het Centrumplan niet gevonden. Als dit de heer

is stel ik vast dat de drie kopstukken van het Centrumplan geen

gesprekspartner zijn geweest. . De zorgvuldigheid van het onderzoek en de reconstructie komt hiermee in het gedrang.

4.

Ik zie zeker verschillende punten die ik heb ingebracht terug in het rapport, zeer veel ook niet. Ik mis verder het onderzoek naar de doelmatigheid. Als de winst op het Centrumplan in 2010 ingeschat wordt op ruim 6 miljoen euro en er is nu al meer dan 12 miljoen euro op bijgelegd vanuit de algemene middelen, dan kun je hier in dit rapport niet aan voorbij gaan. Ik mis ook in het rapport de uitwerking van de doeltreffendheid. Waarom wordt niet uitgebreid onderzocht of in hoeverre wat beoogd was met het Centrumplan ook gerealiseerd is.

5. In het rapport wordt gesteld dat het bestuur zich gehouden heeft aan de wettelijke kaders. Dit doet zij wel met een kanttekening voor wat betreft het Centrumplan. Deze kanttekening weerlegt echter niet mijn standpunt dat het bestuur in strijd met de Wet op de ruimtelijke ordening heeft gehandeld. In het gunstigste geval is de conclusie van de voormalige RKC voorbarig. Tevens benadruk ik dat ook in strijd met het bestemmingsplan is gehandeld alsook in strijd met eigen beleidsregels. Ik vraag me dan ook af waarom het belangrijke punt van rechtmatigheid zo gebagatelliseerd wordt in het rapport? 6. De gemeente Sint-Michielsgestel beschikte niet over een onafhankelijke rekenkamer. Bij wet is dit vanaf 1 januari 2023 verplicht. Hierbij geldt een overgangstermijn van een jaar om aan deze verplichting te voldoen. De gemeente Sint-Michielsgestel heeft intussen aan deze verplichting voldaan. Met ingang van 30 augustus 2023 is de 'Verordening gemeentelijke rekenkamer Sint-Michielsgestel 2023' van kracht. Dit betekent dat met ingang van die datum de rekenkamerfunctie is komen vervallen. Al wat de rekenkamercommissie na die datum gedaan heeft, heeft geen formele betekenis. Er bestaat dus ook geen rapport. Er is dus nu ook geen presentatie van de rekenkamercommissie. 7. Bij de stukken van deze presentatie zit een concept raadsbesluit.

Dit concept raadsbesluit is begin oktober op de raadskalender terug te vinden. Dit concept bestaat uit het overtypen van de koppen van de conclusies en de aanbevelingen en de mededeling de conclusies en aanbevelingen over te nemen. Het is heel opmerkelijk dat er een concept besluit over het rapport op tafel ligt nog voordat de raad het rapport gepresenteerd heeft gekregen. Gemeenteraad, wilt u bij het kruisje even tekenen? 8.

Verder zit bij de stukken een persbericht. Van wie komt dit persbericht en is dit ooit gepubliceerd? Het persbericht schrijft iets anders dan de griffier.

Mijn conclusie is dan ook dat de voormalige rekenkamercommissie zich niet onafhankelijk heeft opgesteld. Zij heeft geen invulling gegeven aan de haar opgedragen taak de doeltreffendheid, de doelmatigheid en de rechtmatigheid te onderzoeken van het door het bestuur gevoerde beleid. Zij heeft zich op meerdere punten niet gehouden aan de verordening. Het rapport kan geen dienst doen als een onafhankelijk rapport van een rekenkamercommissie. Formeel heeft het rapport geen status. Mogelijk ligt er een concept rapport voor. Van een eventueel raadsbesluit kan dan ook geen sprake zijn. Het zou me dan ook niet verbazen dat het rapport een rol gespeeld heeft voor om zijn ontslag in te dienen. Misschien is het wel de directe aanleiding voor dit ontslag. Al het werk hoeft niet voor niets te zijn geweest. Het is rapport een nuttige aanzet en een goed begin. De rekenkamer zou het onderzoek kunnen oppakken, maar dat is aan de rekenkamer. Hein Berkelmans