Inspraakreactie voorzitter Gijzelaarskampen SMG

Geachte Voorzitter en Commissieleden,

Via U voorzitter wil ik uw Commissieleden danken voor de gelegenheid die mij geboden wordt om een 5-tal minuten in te spreken over een onderwerp dat mij en mijn Stichting GijzelaarsKamp Beekvliet (GKB) alsook mijn voltallige Raad van Advies erg na aan het hart ligt, nl. het voortbestaan van de Beekvliet boerderij (BB).

Even kort terug in de geschiedenis: 5 jaar geleden rond de herdenking van 75 jaar bevrijding is het initiatief bij de Gemeente ontstaan om met € 10.000,- subsidie een tentoonstelling op te zetten rondom de geschiedenis van het GKB in de periode 1942-1944. Uw wethouder Peter Raaijmakers organiseerde enkele vergaderingen met een team van vrijwilligers zoals mijn andere Stichting Gijzelaars Beekvliet en Haaren, mensen van de Gedenkplaats Haaren, leden van de Gestelse Heemkunde en vele anderen uit Gestel en daarbuiten.

Met vereende krachten ontstond de expositie “Gegijzeld maar niet verslagen” die in de BB gehouden mocht worden van de Gemeente. De officiële opening door toenmalig CvK Wim van de Donk en de laatst nog in leven zijnde oud-gijzelaar Leo de Waal werd abrupt doorkruist door Corona!

Na deze pijnlijke periode is de expositie stilaan gaan groeien in belangstelling, niet alleen van Gestelaren maar vooral van nabestaanden en kennissen van de in Beekvliet geïnterneerde gijzelaars, afkomstig uit het hele land. Gaandeweg werd duidelijk dat er wat meer structuur moest komen rond deze expositie en de BB. Vele sessies met zowel de wethouders Raaijmakers en van Druenen alsook een zitting met het voltallige college van B&W o.l.v. Burgemeester Looijen hebben plaatsgevonden om nader te bezien wat er met de BB gedaan moest worden. Inmiddels waren er 2 Stichtingen opgericht: Stichting Gijzelaarskampen St.Michielsgestel (voor het behoud van het cultureel- historische erfgoed) en de Stichting Beekvlietboerderij (speciaal opgericht om alle onroerende zaken rondom de BB te structuren).

De ontwikkelingen van en rond de expositie waren dermate succesvol en hoopgevend dat besloten werd tot een voltallige samenstelling van het bestuur van de Stichting GKB met een vierkoppige Raad van Advies. Ondertussen werden er regelmatig overleg gepleegd met de verantwoordelijke wethouders om nader te bezien wat de toekomst van de BB kon zijn en welke modaliteiten of vormen van duurzaam gebruik er bestonden voor het behoud van de BB en de expositie, want het uiteindelijke doel van mijn Stichting was en is nog steeds tot op de dag van vandaag: het instellen van een INFORMATIE-, DOCUMENTATIE- en EDUCATIE-CENTRUM (IDEC) in de BB.

Als Stichting hebben wij altijd alle opties met de Gemeente besproken inzake dit maatschappelijk onroerend goed en alles open gehouden zoals koop, huur, huurkoop, erfpacht of welke andere constructie maar denkbaar en mogelijk was ter verkrijging van het voortzetten IN DE BEEKVLIETBOERDERIJ van het cultuur-historische erfgoed van de Gijzelaars van Beekvliet.

Het educatie-element (dat door Rector Carla Faassen van Gymnasium Beekvliet nader belicht zal worden) kreeg een enorme “boost” toen door het Min. van Onderwijs als nieuw onderwijscurriculum verplicht werd ingesteld het BURGERSCHAP (als vernieuwd vak van het oude vak “maatschappij-leer”). Dit heeft een enorme vlucht genomen binnen de scholengemeenschappen in de Meierij en enige honderden leerlingen van het Gymnasium hebben als eerste kennis mogen nemen van dit Burgerschap dankzij een opgezette leerstructuur door leerkrachten v.h. Gymnasium Beekvliet. Als een inktvlek heeft zich dit verder uitgespreid over vele naburige scholengemeenschappen op alle verschillende leerniveaus.

En dan nu naar de huidige stand van zaken: na Looijen heeft de darna waarnemende burgemeester Ronnes heeft de BB meerdere malen bezocht en zijn steun uitgesproken over het belang van onze Stichting. Zo ook door burgemeester Eiko Smid bij zijn installatie, ondersteund door wethouder Raaijmakers bij diezelfde installatie: beiden onderstreepten uitgebreid over de geschiedenis van de gijzelaars in het Kamp Beekvliet en al hetgeen daarover in de BB tentoongesteld is.

Medio februari heeft de Stichting een symposium georganiseerd op instigatie van de Gemeente: deze 1ste Beekvlietlezing met 100 genodigden met 3 prachtige redevoeringen ( Burgemeester Smid, Gedeputeerde Mevr. Roijackers en oud-CvK in Zuid Holland Jaap Smit). Gemeente gaf hiervoor een subsidie en de Stichting financierde de eindjes aan elkaar ! Ook in deze indrukwekkende speeches werd het belang van dit historisch erfgoed overduidelijk benadrukt, ook met een bezoek na afloop aan de BB.

Oud- Minister Prof. Ernst Hirsch Ballin zal op 12 mei in de BB een lezing houden voor het Vfonds, het fonds voor Vrede, Veiligheid en Veteranen. Dit fonds heeft ons een belangrijke subsidie van € 35.000,-gegeven, alles voor het Burgerschap-onderwijs zoals aanschaf van een 30-tal computers. Een nieuwe subsidie is ons inmiddels toegezegd.

Aan het einde van dit kalenderjaar komt er een belangrijke en grote delegatie uit Den Haag om in de Ruwenberg 2 verjaardagen te gedenken; o.a. die van de oprichting van de Stichting van de Arbeid. Er zou eveneens een bezoek gebracht aan de BB, als eerbetoon voor hetgeen in de WO II aldaar geboren is, nl." De Geest van Gestel"

Zeer recentelijk is er veel publiciteit geweest over het voorgenomen besluit van B&W om over een jaar de stekker uit de BB te trekken. Ruim 2 weken kregen Ronel Dielissen, mijn mede bestuurslid, en ik van waarnemend wethouder Sam Goosens een mokerslag op onze kop. Denkend dat hij zou mededelen dat wegens ziekte van 2 hoofdrolspelers binnen B&W het besluit nà mPasen en niet meer voor Pasen zou vallen, komt als een donderslag bij heldere hemel de simpele mededeling dat over 1 jaar de STEKKER UIT DE BB GAAT ! Overdonderd kregen wij een en ander nog zgn. “uitgelegd” door twee ingehuurde consultants, die in het geheel geen besef bleken te hebben over wat dit gijzelaarskamp aan historische betekenis heeft. Met een simpele pennenstreek, bij afwezigheid van Burgemeester en mede- verantwoordelijke wethouder, kwam deze totaal onverwachte mededeling. Ik citeer:” Het beleid van de Gemeente is sinds 2016 om maatschappelijk onroerend goed af te stoten”. Op mijn vraag of er bij voortschrijdend inzicht geen aanpassing dan wel wijziging van beleid mogelijk was, zoals dat ook wel eens gebeurt in de Haagse politieke arena, werd hoofdschuddend gereageerd onder herhaling van het in 2016 uitgestippelde beleid!

Ik sluit af : Jarenlang is er door de Gemeente een vertrouwen gewekt dat deze BB als cultureelhistorisch erfgoed zou blijven bestaan. Dat met een eenvoudige pennenstreek het voortbestaan van deze inmiddels iconisch geworden BB over de schutting gegooid wordt kan mijn Stichting en Raad van Advies niet accepteren. Vandaar onze direct verstuurde brief naar B&W en Uw Gemeenteraadsleden.

Wat hier in de jaren ’42-’44 gebeurd is en het daglicht gezien heeft, nl. de inrichting van het naoorlogse Nederland en zelfs een beginnend aandeel aan de opbouw van een verenigde Europa, kan en mag niet zomaar weggegooid worden door deze BB een andere bestemming te geven dan een IDEC.

En dan nog het moment waarop de waarnemend wethouder dit mededeelde: aan de vooravond van 80 jaar bevrijding !! Een zeer onkies moment! De gijzelaars verdienen meer en beter dan deze “pennenstreek” !

Uit recente publiciteit moge de bevestiging duidelijk geworden zijn dat dit allerlaatste wezenlijke element van het cultureel-historische oorlogserfgoed op deze uiterst belangrijke historische locatie binnen SMG gewaarborgd moet blijven voor al onze kinderen, kleinkinderen, ja voor alle Nederlanders. Het moet ons inziens het “ Huis van de Gijzelaars” worden, als historische kleinood in deze mooie Gestelse Gemeente.Want dit belangrijke onderdeel van de vaderlandse geschiedenis overstijgt het belang van de Gemeente Gestel, het belang van de Provincie Noord-Brabant, want het is en zal moeten blijven van NATIONALE BETEKENIS !

Ik heb gezegd en dank u allen voor uw aandacht.

mr voorzitter v.d. Stichting Gijzelaarskampen Sint Michielsgestel GEMONDE (Gem. St.Michielsgestel), Dinsdag 8 april 2025