Inspraak Peter Jongens zon versus wind

Afspraken en wind of zon • Wij hebben ca. 300 documenten doorgenomen, vele meer dan 100 pagina’s (bv De Vorst vergunning aanvraag 174), tientallen websites doorgenomen etc etc • PBL, TNO, CE, Pondera, RES-NOB, Boxtel, GS Brabant, Ministers, Initiatiefnemers, RvS, CBS, RVO, Klimaat monitor, EU, KNMI, Tennet, Enexis etc etc • Enorm veel fouten en (gekleurde) desinformatie vooral in stukken aanvragers en ook gemeente

1

Geachte raadsleden, publiek, en leden van de pers Ik ben Peter Jongens, lid van gemotiveerd en onderbouwd in Lennisheuvel. Zoals één van u recent opmerkte wij begrijpen volledig dat u wordt ondergesneeuwd met informatie. Als werkgroep zijn wij al maanden, vrijwel fulltime, 7 dagen per week, bezig om alle informatie door te nemen. Niet alleen is er heel veel informatie het zit ook vol met fouten en desinformatie. Hierbij een voorbeeld uit een recente raads informtie brief. Als dit getal zou kloppen dan waren we klaar, het is meer dan 2.5x wat we hebben geboden in de RES. De brief geeft ook aan dat de potentie in trede 1 nu door de gemeente wordt ingeschat op 63.8%. In diezelfde brief wordt beweerd dat zon niet kan op asbesthoudende daken, terwijl volgens de laatste brief van staatssecretaris Heijnen er ambitie is om die daken voor 2030 aan te pakken wat juist een prima kans biedt om er zonnepanelen op te leggen.

1

Wat was de “afspraak” van Boxtel in de RES 0.08TWh opwek voor verbruik van 0.18TWh (44%) Klimaat akkoord 35TWh opwek op land voor verbruik van 120TWh (29%) Het gaat dus om de ambitie

ca. 18ha

Wind vormde dus 40% van Boxtels afspraak. Een afspraak waar o.a. netbeheerders mee aan de gang gingen. 50ha (ca. 0.056TWh) en 250ha zon op veld (ca. 0.28TWh) uit o.a. coalitieakkoord passen trouwens niet in een regionale afspraak 2

We horen veel over dat we ons niet zouden houden aan afspraken als we geen zonnevelden realiseren in de gemeente. Maar wat waren die afspraken uit 2021. Om te beginnen de hele regio heeft meer geboden dan nodig voor het klimaat akkoord. En als je er goed naar kijkt zelfs meer dan nodig is voor de ambitie van het klimaatakkoord, dan was 39% al genoeg geweest, ipv de 44% die is geboden. Ook heeft de gemeente geboden met een energiemix, een mix waarin wind een grote rol speelde met maar liefst 40% van het bod. Deze informatie zit verborgen in één van de bijlagen van de RES. U ziet ook dat de potentie aan zon op veld maar 0.024TWh was, dat komt neer op ongeveer 24ha. De netbeheerders, die hard proberen de netcongestie op te lossen, en daar volgens de laatste schattingen maar liefst 195 miljard euro aan gaan uitgeven, zouden uitgaan van die RES mix al is zelfs dat niet zichtbaar in hun congestiekaart. Daarnaast eist de provincie dat gemeenten zich houden aan regionale afspraken, logisch want er valt weinig te coördineren als iedereen zomaar zijn eigen plan trekt. Noch 50ha en al helemaal niet 250ha zitten in de regionale afspraken.

2

Kun je wind vervangen door zon? Pieken zon ca. 2x pieken wind

Geen zon ‘s avonds en nauwelijks ‘s winters Wind 2580u vollast (kWh/kWp) Zon (50%) 855 uur (PBL)

3

Kunnen we een bod van 40% opwekking door wind vervangen door zon? In het linkerplaatje liggen de uurproducties van wind en zon energie, in Brabant, voor een willekeurig jaar over elkaar, waarbij de jaarproductie aan energie hetzelfde is. In blauw zon, in rood wind. Wat u direct moet opvallen is dat wind veel lagere pieken heeft dan zon. Dat komt natuurlijk omdat zonneenergie niet wordt opgewekt in de nacht en veel minder wordt opgewekt in de winter. Ook kunt u zien dat wind veel gelijkmatiger is. Dat uit zich in 2580uur vollast voor wind in deze contreien versus 855 uur voor zon. In de rechter plaatjes is ingezoomd op 200uur in de zomer, boven en 200 uur in de winter, onder. Het dag/nacht ritme en de lage opbrengst in de winter van zonneenergie zijn goed te zien. Het moet u duidelijk zijn dat je niet zomaar die 40% wind kunt vervangen door zon. Het heeft enorme impact op de leveringszekerheid en het elektriciteitsnetwerk.

3

Waar staan we trouwens? Voor 35TWh landelijk hoeft Boxtel maar 0.053TWh te leveren

Dus we zijn er? Nee, want de potentie moet nog wel worden gerealiseerd en ‘s avonds en ‘s winters komen we veel te kort => importeren (bv wind van zee) en/of opslag en nog lang fossiele centrales Er kan meer dan genoeg worden opgewekt. We slaan het echter niet op voor de momenten dat we het nodig hebben! 4

Maar hoe gaat het eigenlijk met de zonneenergie in Boxtel. Er wordt door de wethouder en sommige partijen gesteld dat er niet genoeg zon op dak potentieel is in Boxtel en dat daarom ook zon op veld moet worden toegepast. Ik heb de laatste informatie uit de RIB van januari gecombineerd met informatie uit de klimaatmonitor en de RES voor kleinschalige opwek. Om nog steeds niet duidelijke redenen wordt kleinschalige opwek anders behandeld dan overige opwek in de RES. Het mag alleen maar mee gaan tellen voor de ambitie van 55TWh uit het klimaatakkoord onder bepaalde condities. Het goede nieuws is dat bijna aan die condities is voldaan, zie laatste plaatje in uw print out. Realiseer u daarbij dat ca. 10% van de duurzame opwek blijft liggen omdat er geen verbruik is als het wordt opgewekt. U weet dat Boxtel’s plannen zowiezo al hoger waren dan die ambitie, maar zelfs dan ziet het er naar uit dat dat hoge ambitie kan worden bereikt met alleen zon op dak en restgronden als de door Boxtel zelf geïdentificeerde potentie wordt gerealiseerd. U ziet misschien ook dat grootschalig zon op dak nu door de gemeente al 30% hoger wordt ingeschat dan in 2021. U moet zich ook realiseren dat zelfs als de parken een vergunning krijgen het bijzonder onwaarschijnlijk is dat ze in 2030 al energie leveren ivm de bestaande netcongestie. Voor zon

4

op dak ligt dat anders want daar wordt vrijwel altijd gebruik gemaakt van een bestaande aansluiting en wordt een hoop energie direct gebruikt waar het wordt opgewekt. Maar zijn we er dan? Nee want u heeft gezien dat je een groot gedeelte van het jaar niet op de zon kan rekenen. En dat maakt het idee van nog meer zon in de vorm van zonneakkers nog erger. Er wordt met die parken helemaal geen energie geleverd die we nodig hebben. We hebben energie ‘s avonds en ‘s nachts nodig. Er ligt nu al genoeg zon op daken om als de zon schijnt in meer dan 2x onze behoefte te voldoen. Eind 2023 lag er al voor 43MW voor een verbruik van ca. 20MW en sindsdien is Heem Van Selis zo’n beetje klaar met allemaal Bijna en Volledig energie neutrale woningen en is alleen Van Halteren al bezig op restgrond naast het spoor 1MW te bouwen. Dus die zonneakker plannen helpen helemaal niet om van de behoefte aan fossiele energie af te komen. In de zaal branden de lichten nu ook op energie die uit fossiele centrales komt.

4

Samengevat • Zon kan niet zomaar wind vervangen • Boxtel heeft zelf al genoeg potentie op dak geïdentificeerd om haar RES ambitie op jaar basis te realiseren • Er is een oplossing nodig voor als de zon niet genoeg energie levert

Wij wensen u veel wijsheid en vooral moed toe! 5

Dus samengevat. Zon kan niet zomaar wind vervangen Boxtel heeft zelf voldoende potentie op dak geïdentificeerd om haar RES ambitie te realiseren (tabel slide 3) Er is een oplossing nodig voor als de zon niet genoeg energie levert Wij wensen u veel wijsheid en vooral moed, moed om te erkennen dat de situatie anders is dan jaren geleden

5

SDE++ eis

<15kW

6

6

Plannen van Boxtel niet zichtbaar op capaciteitskaart Enexis (150/10kV station Boxtel heeft veel groter verzorgingsgebied dan gemeente Boxtel)

7

7

Wind en >15kW zon land ca. 32TWh, zon <15kW ca. 9TWh

(data uit Nationaal Energie Dashboard. NB zou meer kunnen zijn zonder curtailment geschat op 3TWh! https://www.change.inc/energie/stroom-in-2024-voor-het-eerst-meer-dan-de-helft-groen-maar-voor-250-miljoen-kuub-aan-aardgas-weggegooid-41424)

8

8