INbox: Betoog eerste termijn

8. Betoog Jaarrek 2024, Berap I en Kadernota 2026 - 2029 Voorzitter, Vandaag kijken we terug én vooral vooruit: hoe staat het met de uitvoering van het beleidsakkoord Samen aan de slag? Aan de hand van de jaarrekening 2024 en de eerste bestuursrapportage 2025 kijken we achterom. Maar we moeten vooral naar de toekomst kijken en daarvoor biedt de Kadernota 2026-2029 de mogelijkheden. De centrale vraag voor INbox is: heeft het college met het juiste ‘trainingsprogramma’ gewerkt aan de ambities uit het beleidsakkoord van 2021? En zijn we daarmee op weg naar een podiumplek? Tussenbalans en realisatiekracht De Rekenkamer gaf ons vorig jaar een waardevolle tussenbalans. Die laat zien dat er veel in gang is gezet, maar dat de realisatiekracht niet overal op peil is. INbox heeft het beleidsakkoord volmondig ondersteund, maar verwacht ook dat het college invulling geeft aan het belangrijke doel: een sociale, duurzame, en financieel gezonde gemeente, waarin inwoners centraal staan. Gaat dat allemaal wel lukken? In de cijfers zien we dat budgetten ook niet worden besteed omdat de juiste menskracht ontbreekt. INbox hoopt dat het niet op toeval berust maar dat er bewust keuzes worden gemaakt en prioriteiten gesteld.

Dat brengt ons bij de vraag aan het college of de ambtelijke organisatie voldoende is toegerust voor de opgave waarvoor u staat? De Rekenkamer wees terecht op het ontbreken van fasering en prioritering in het akkoord. Met 232 acties dreigt versnippering. Dat zien we terug in de achterblijvende voortgang op thema’s als duurzame transformatie, leefbare ruimte en vitaal ondernemen – juist daar waar

voor INbox belangrijke speerpunten liggen. Heeft het college inmiddels actie ondernomen om dit achterblijven een halt toe te roepen en een inhaalslag te maken? Thema: Wonen en Zorg Voor INbox is het realiseren van betaalbare woningen cruciaal – voor starters, gezinnen én ouderen. Ook preventieve zorg en ondersteuning via gemeenschapshuizen verdienen prioriteit. De visie Boxtel Samen Sterk 2040 is een stap vooruit, maar de uitvoering moet nog starten. Los van extra inzet op jeugdzorg zien we daarover niets terug in de kadernota. Kan het college de beoogde verandering dan wel waarmaken binnen het bestaande budget? Als het gaat om de realisatie van betaalbare woningen, moeten we helaas constateren dat grootschalige woningbouw, zoals in Boxtel Noordwest, nog onvoldoende van de grond komt. Kan het college aangeven wanneer zij verwachten dat daar wordt gestart met de bouw van de eerste woningen? Thema: Duurzame Transformatie INbox zet in op een toekomst waarin energie, klimaat, milieu en innovatie hand in hand gaan. We waarderen de stappen richting energieneutraliteit, zoals zonnevelden. Ondanks de gepleegde inzet op het dossier lijken zonnevelden onvoldoende draagvlak te hebben. Ziet het college alternatieven om toch aan de opgave voor energie-neutraliteit te voldoen? Ook het buitengebied verdient aandacht: ruimte voor agrarische innovatie, natuurontwikkeling en duurzaam toerisme.

Het nieuwe beleid voor vrijkomende agrarische bouwvlakken biedt hiervoor kaders en kansen.

Projecten als Vorst B en De Kleine Aarde 3.0 werden bij de aanvang van deze bestuursperiode geacht veelbelovend te zijn. Op de Kleine Aarde komen inmiddels diverse duurzame initiatieven tot ontwikkeling. De ontwikkeling van Vorst B blijft achter. Wat denkt het college daaraan te doen? En: Wat is de impact van de verlaging van het werkbudget voor klimaatadaptatie? Kunnen we onze ambities voor een duurzame transformatie dan nog waarmaken?

Thema: Financiën De jaarrekening laat een positief resultaat van 5,5 miljoen euro zien. Het weerstandsvermogen is met een ratio van 4,9 uitstekend. Maar dit overschot lijkt incidenteel, vooral, zoals eerder gezegd, door het ontbreken van de juiste capaciteit. Gaan we in 2025 opnieuw een fors budget overhouden, of zet het college juist in op het vergroten van de ambtelijke capaciteit, om het trainingsprogramma ook volledig tot uitvoering te brengen. INbox hoort daarover graag de reactie van het college. Vooruitkijkend stelt de Kadernota maatregelen voor, die ambities bijstellen. Het college wil het sociale gezicht van Boxtel behouden – dat steunen wij. Op meerdere terreinen wordt budget gekort. Dat betekent ook het terugbrengen van ambities. Is het niet beter om een deel van het overschot van vorig jaar te investeren in een projectmatige aanpak van sommige ambities? Is voor het begrotingsjaar 2026 het evenwicht tussen capaciteit en ambities wel op orde? Wij lezen dat onvoldoende in de kadernota. Hoe denkt het college hierover?

Voorzitter, INbox ziet in de combinatie van het beleidsakkoord ‘Samen aan de slag’, de tussenbalans van de Rekenkamer, de jaarrekening ‘Dit krijg je ervoor als je meewerkt’ en de Kadernota ‘Daar krijg je een beter Boxtel van’ een waardevolle leercurve. Deze documenten vormen samen een spiegel én een kompas. Ze laten zien dat ambities alleen niet voldoende zijn – het gaat om de vertaling naar een realistisch en doelgericht uitvoeringsprogramma. Ons advies is dan ook om het ‘trainingsprogramma’ van het college te herijken. En een brug te slaan tussen visie en uitvoering, om met voldoende slagkracht verder te bouwen aan een Boxtel dat sociaal, duurzaam en toekomstbestendig is – precies waar INbox voor staat.

Tot slot, voorzitter, In 2026 zijn er de gemeenteraadsverkiezingen. De eindsprint van dit college wordt nu ingezet. INbox hoort graag van het college op welke onderwerpen zij, nog in deze bestuursperiode de finish willen bereiken?