fractie SMG - Algemene beschouwingen begroting 2025 - najaarsnota 2024

7 november 2024

Voorzitter, Uw college en onze ambtenaren hebben samen hard gewerkt om met de voorliggende stukken de problemen van na 2025 in kaart te brengen. De aankomende jaren staan vooral in het teken van het oplossen van de financiële tekorten. -De ‘voorzieningendiscussie’ wordt echt noodzakelijk’ Spaargeld uitgeven dat was nog het thema in onze Voorjaarsnota 2024. We hebben echter structureel te maken met minder inkomsten vanuit het Rijk. En onze reserves kunnen we daarbij maar slechts 1 keer uitgeven. Vanaf het zgn. Ravijnjaar gaan we zoals bekend fors geld tekortkomen, de 1e 2 jaar een kleine 2 miljoen euro. Dit is een probleem voor alle gemeenten, het nieuwe kabinet komt (vooralsnog) niet over de brug, dus zullen we ook zelf uit een ander vaatje moeten gaan tappen. De door ons zelf uitgestelde ‘voorzieningendiscussie’ is inmiddels zeer urgent geworden. Het zal zeker leiden tot keuzestress, immers welke keuzes gaan we samen maken en waar gaan we de ‘echte’ prioriteiten leggen? Wij willen nu al aangeven dat wij geen voorstander zijn van de zogenaamde kaasschaafmethode. Overal een beetje vanaf zal veel partijen/ inwoners treffen en bovendien (te) weinig oplossen. De uitdaging ligt in het vinden van financiële ruimte, zonder daarvoor ons verenigingsleven en de leefbaarheid in onze dorpen op te offeren. Een enorme opgave voor onze gemeenteraad, die vraagt om zorgvuldige afwegingen.

Fractie SMG wil het volgend college in 2026 niet opzadelen met een groot bijna onoplosbaar probleem. Zelfs de voorgestelde verhoging van 8,2% van de OZB, is een (financiële) druppel op een gloeiende plaat. Dus hier ligt niet de oplossing. En bij het potverteren van onze reserves al helemaal niet. Nu komen wij dus zelf aan zet om samen met het college om z.s.m. (in de 1e helft van 2025) versneld keuzes te gaan maken. Fractie SMG wil graag in de 2e termijn van andere fracties horen hoe zij hiernaar kijken. -Wat is het perspectief van deze sluitende begroting? We zitten nu ruim over de helft van de Bestuursperiode. De mooie ‘infographic’ van de Voorjaarsnota is door de harde waarheid over de financiële situatie helaas van kleur verschoten. Ondanks de succesvolle uitvoering van het Bestuursakkoord tot nu toe, hebben we er door externe factoren samen veel uitdagingen bij gekregen.

-Wonen & bouwen U heeft in de begroting een mooi overzicht van de grote (woningbouw-)projecten weergegeven, waar ontzettend veel woningen in de pijplijn zitten. Echter het moment van realisatie ligt soms helaas nog erg ver in de toekomst. De voortgang van deze projecten wordt door onze fractie en door onze inwoners als zeer stroperig ervaren. Uw college geeft uitleg dat ook vaak langlopende bezwarenprocedures hieraan ten grondslag liggen. Daarom hebben wij u gevraagd naar extra communicatie richting onze inwoners over deze ‘majeure’ projecten. U heeft toegezegd dit de komende maanden op te pakken. Immers transparantie leidt mogelijk tot meer begrip van onze inwoners. En dat is hard nodig in deze wooncrisis. Daarnaast hebben we ook nog de vraag: hoe en waar kunnen de huidige plannen voor nieuwbouwwoningen worden versneld? Heeft uw college echt alles uit de kast gehaald? We zijn ons bewust van het feit dat het college beperkt en vertraagd wordt door wet- & regelgeving, o.a. vanuit de provincie. Daarom dienen wij samen met de fracties van PPA, GL/PvdA en Dorpsgoed een motie in. Over tijdelijke woningen hebben we afgelopen zomer schriftelijke vragen gesteld. Door wijzigingen in de Omgevingswet zijn de doorlooptijd en kosten van tijdelijke/ flexwoningen gelijk aan permanente woningen.

We zouden daarom deze bouwvorm vanwege de negatieve business case en de hoge extra kosten tot een minimum moeten beperken. Zoals eerder gezegd: vooral permanente bouw waar permanent mogelijk is en slechts tijdelijk waar permanent ook echt niet kan! Dan de moties van fractie SMG over prémantelzorg- en meer-generatie-wonen op eigen erf. Vorig jaar heeft fractie SMG deze 2 moties ingediend, die door de gemeenteraad zijn aangenomen. Kunt u de toezegging uit de commissie van vorige week om dit in Q1 2025 te realiseren, koppelen aan een specifieke maand en/ of raadsvergadering waarin we dit kunnen tegemoetzien? -Mobiliteitsplan Wij zagen dat onze raad breed ondersteunde motie Verkeer helaas niet werd vertaald in de Voorjaarsnota 2024. De motie ging over een (flinke) verruiming van de financiën om het Mobiliteitsplan met voortvarendheid uit te kunnen gaan voeren. Het mobiliteitsplan komt eraan, maar alles valt of staat met de beschikbaarheid van geld. Concreet gaat het over de theorie en de praktijk: plannen maken is natuurlijk mooi, maar uitvoeren daar gaat het om! Hoe kijkt het college aan tegen het effect van de huidige financiële tegenvallers voor de komende jaren op dit plan? We hebben immers de laatste jaren bij onze inwoners in alle dorpen de eisen & wensen geïnventariseerd. We weten dus wat de knelpunten zijn.

Hoe gaat uw college hier mee verder? En worden de tegenvallende financiën al meegenomen in een nieuwe update of een soort 2.0 versie van het plan?

-Hoe zien we ons ‘accommodatiebeleid’ in het licht van de financiële malaise? Dit jaar is voor Sporthal De Run door het college €90.000,- aan kapitaalslasten opgenomen in de begroting, omgerekend een investering van € 2,7 mln. Fractie SMG wil graag voorkomen dat we als raad gefragmenteerd investeringsvoorstellen tegemoet gaan zien. Immers een integrale afweging maken wordt nog meer noodzakelijk als de financiën ontbreken. Ons voorstel om ook sporthal Theereheide op te nemen in de dezelfde prioriteit werd (nog) niet door u gehonoreerd. Een 1e aanzet voor de ‘voorzieningendiscussie’ kan zijn om deze sporthal ook te betrekken in de reeds bestaande spaarpot of iets dergelijks. Het lijkt ons redelijk niet alleen te gaan voor sporthal De Run. En de bijna even oude sporthal Theereheide lager te prioriteren. Subsidiebeleid Met de beoogde herijking van het subsidiebeleid worden nieuwe afspraken gemaakt over berekeningsgrondslagen en een passend prijspeil. Wij willen mede vanwege de situatie rondom de financiën een extra appèl doen op het college. Er is een nauwe relatie van deze subsidies met het maatschappelijk vastgoed en accommodatiebeleid. Daarom wil onze fractie deze onderwerpen graag integraal met elkaar wegen en bespreken. Kan uw college ons dit toezeggen? En hoe gaat u dit vormgeven? Ook hier zijn we benieuwd hoe de andere fracties kijken naar deze integraliteit.

-Gemeentelijke dienstverlening In de commissievergadering hebben we als fractie SMG hier ook bij stilgestaan. Om te toetsen of MGD zorgt voor een goede kwaliteit van de dienstverlening willen we verder gaan dan het instrument "Waar staat mijn gemeente". Fractie SMG heeft dan ook de wens dat het college structureel klanttevredenheidsonderzoeken (KTO ‘s) gaat uitvoeren, en de raad over de resultaten informeert. Wij zijn benieuwd naar hoe en wanneer uw college dit verder gaat invullen en implementeren? Wij horen het graag. Daarnaast willen wij u vragen in het DB van MGD de uitkomsten van het onderzoek van het Bureau & Van de Laar verder te bespreken. In de commissie gaf u aan dat het voor MGD een positieve uitkomst is en er zeker geen zorgwekkende conclusies zijn ten aanzien van het construct MGD. Dat is fijn om te constateren. Echter wij ervaren regelmatig negatieve oprispingen vanuit de politiek in Boxtel t.a.v. MGD. Hoe denkt dit u als college te kunnen stoppen, in het licht van de positieve uitkomsten van het rapport over MGD. Immers draagvlak, continuïteit en stabiliteit zijn de ingrediënten voor een goede toekomstige samenwerking. Zowel bestuurlijk met Boxtel als voor een zo optimaal mogelijk functionerend MGD. Sociaal Domein Tijdens de Voorjaarsnota is er een motie van GL/PvdA en SMG aangenomen voor het verhogen van de minimaregelingen van 125% naar 130%.

Uiteindelijk heeft het college ervoor gekozen de motie niet uit te voeren. Uw uitleg hierover heeft ons (vooralsnog) niet overtuigt met name omdat er geen beeld is hoeveel inwoners er gebruik van zullen maken.

Daarom dient onze fractie samen met GL/PvdA een amendement in om deze verhoging alsnog mogelijk te maken. De heer Van der Maarel zal het amendement straks bij u indienen.

Tot zover onze 1e termijn voorzitter,

Met vriendelijke groet, Kirk den Otter Namens de fractie SMG