Dorpsgoed - Betoog Begroting 2024

Betoog Algemene Beschouwingen

2 november 2023

Eerste Termijn Hallo…. HALLO.. Doet ie het? Ja, hoort iedereen mij? Fijn! Dank u wel voorzitter. Vandaag bespreken we de begroting 2024 en de najaarsnota. Maar graag wil ik eerste een algemene beschouwing geven op de techniek in deze raadszaal. Want als ik één ding geleerd heb nu ik een jaar in deze raadszaal spreek is dat die nogal eens de wensen overlaat. Microfoons die niet werken, een spreekgestoelte dat uit elkaar valt, inwoners die moeite hebben om alles mee te krijgen. Dit kan zo niet langer. Vorig jaar werd er gesproken over nieuwe microfoons en was daar ook geld voor gereserveerd. Maar dat is weer naar de lange baan geschoven. Wie kan ons duidelijkheid geven? Is er nog iemand bezig met ontwikkelingen die ons op korte termijn van meer gemak kan voorzien? DorpsGoed is voor het flexibel inzetten van de ruimte, dat vragen wij immers ook van onze verenigingen en clubs. We hebben geen flitsende raadszaal nodig. Maar goede microfoons en de mogelijkheid om de raad via beeld te volgen is toch een vereiste. De huidige toestand is knullig. Laten we ingrijpen voordat dit afstraalt op de professionaliteit van deze raad. Genoeg over onze eigen ongemakken, nu naar de stukken die ons voorliggen. Laten we beginnen met een belangrijk onderwerp: bouwen.

In 2019 werd door DorpsGoed een motie ingediend voor het vlottrekken van de woningbouw in onze gemeente door het toewijzen van een extra budget van €400.000 euro. Maar ook de jaren daarna was er extra geld nodig om dit balletje rollend te houden. Dit jaar gaat er extra budget naar civieltechnische projectleiders. We zijn blij met de visieontwikkeling bij het college. Zaken die DorpsGoed al jaren voor het voetlicht probeert te brengen komen eindelijk van de grond. Meer sociale huur- en koopwoningen. Aandacht voor flexwoningen, woningsplitsing, alternatieve woonvormen, CPO’s, tiny houses. Denken buiten de gebaande paden en met lef. Zouden we dit eindelijk terug gaan zien in onze dorpen? Kan de wethouder aangeven wat de planning is voor de flexwoningen op de Venkant. En wanneer we meer plannen voor flexwoningen in onze gemeente kunnen verwachten? Wij zijn blij dat er al diverse bestemmingsplannen zijn gepasseerd. Onze inwoners zaten soms al velen jaren te wachten op het passeren van hun plan. Wat een impact heeft dit op hun leven. Ik heb mensen in tranen op deze publieke tribune zien zitten omdat zij na twintig jaar eindelijk duidelijkheid kregen over hun droomhuis. Helaas vrezen wij ook dat het voor sommige plannen nog even kan duren voordat er een schop de grond in kan. Voornamelijk door gerechtelijke procedures die buiten de macht van deze raad liggen.

Wij zijn blij dat er beweging zichtbaar is bij onder andere de Huif, de Bolster, Wonen op de Donk, de Blauwe Scholk, de Christinastraat en Laar/Nieuw Laar. Zijn we er al? Nee. Maar DorpsGoed geeft het toch enige hoop dat al deze extra budgetten nu

eindelijk waarmaken waarvoor ze zijn bedoeld. We zijn er nog niet, er moet nog veel gebeuren. Laten we doorpakken. De begroting ziet er financieel netjes uit. We sparen een mooi zakcentje voor de huisvesting van scholen en hebben een evenwichtige meerjarenbegroting. Maar houden we onszelf niet voor de gek? Een groot deel van de nieuwe ontwikkelingen zijn incidenteel opgenomen, terwijl velen structureel nodig zijn. Het college geeft het zelf toe in de najaarsnota. Daarin wordt gesproken over vijf majeure ontwikkelingen die op een later moment integraal afgewogen moeten worden. Maar wanneer komt dat moment? Beleidstukken en visiedocumenten worden chronisch vooruit geschoven. Planningen worden niet nagekomen. Er lijkt een onderschatting te zijn in hoe lang zaken duren. Of wordt er te weinig doorgepakt. Het voelt soms als pappen en nathouden. Ik licht het mobiliteitsplan er uit. Een plan waar DorpsGoed met smart op zit te wachten. Hoeveel gevaarlijke punten zijn er al niet gepasseerd die we graag willen aanpakken maar waarbij standaard het antwoord komt “we willen niet vooruitlopen op de integrale afweging”. In basis snappen wij dat. Ergens een kruispunt oplossen kan leiden tot een nieuw knelpunt een paar meter verder. Het mobiliteitsplan werd in het eerste kwartaal 2024 verwacht. Nu is te lezen dat dit pas in juni 2024 naar de raad komt.

Zou het er dan ook daadwerkelijk zijn of wordt het chronisch vooruitschuiven weer zichtbaar? Dat we het lang vinden duren is ook merkbaar in de raad. Vorige week is er nog een motie aangenomen voor het aanpakken van het kruispunt bij Zegenwerp. Hebben wij als raad de hoop opgegeven dat die integrale afweging binnenkort nog gaat komen? Onze inwoners kunnen niet lang meer wachten en willen duidelijkheid. Papier is geduldig maar onze inwoners niet. Op dit moment is er in de begroting nog geen ruim budget zichtbaar om voortvarend met verkeersknelpunten aan de slag te gaan. De raad heeft in een motie opgeroepen om bij de aanbieding van het mobiliteitsplan ook een substantieel financieringsvoorstel te doen. Kan de wethouder door haar oogharen al een inschatting maken aan welk bedrag hierbij gedacht kan worden? En waarvan wil de wethouder dat gaan betalen? Wat het antwoord ook wordt, dit gaat een grote impact hebben op de meerjarenbegroting. Houden we onszelf tot die tijd niet voor de gek? Reken we onszelf niet rijk? Deze trend is zichtbaar bij de majeure ontwikkelingen maar ook bij de kleinere ontwikkelingen. Ik lees zinnen als “op dit moment weten wij nog niet hoe groot die investeringen gaan zijn” of “zal via een separaat voorstel om extra budget gevraagd worden”. Ik zie een gecalculeerd budget voor een onderzoek van €50.000 euro.

Maar nergens lijkt er te zijn nagedacht over de fase na het onderzoek, wanneer de ontwikkeling van die uitkomsten ook geld gaat kosten.

Ik lees dat er over vier jaar zeshonderd woningen zijn toegevoegd aan de woningvoorraad. Top! Maar lees dat er geen plannen zijn voor uitbreiding van speelterreinen. Onze verwachting was dat dit trendmatig verhoogd zou worden. Of kan men in de buurt van nieuwbouwlocaties op net zo’n schrale speeltuin rekenen als bij de wijk Beekveld? Als ik hierover een vragen stel is het antwoord dat er nog geen afspraken over zijn. Ik begrijp dat het lastig is om dan zaken te concretiseren. Maar opnieuw mijn opmerking, houden we onszelf tot die tijd niet voor de gek? Wat heeft een meerjarenbegroting dan voor zin als we niet vooruit durven kijken? Eén van de zaken die we kunnen verwachten is een separaat voorstel voor extra budget voor de bibliotheekvoorziening. De wethouder geeft aan dat een groei van het niveau van de bibliotheekvoorziening noodzakelijk is. Onze gemeente hangt al jaren onderaan de ranglijst van bijdrage per inwoner voor onze bibliotheken. Voor dit jaar besteden we ongeveer €12 per inwoner, het landelijk gemiddeld ligt op ongeveer €26 per inwoner. Dat is meer dan het dubbele!! In de bibliotheekwet staat opgenomen dat bibliotheken 5 maatschappelijke functies hebben. Bijvoorbeeld op gebied van educatie. Het ontvangen van scholen, aanpakken van laaggeletterdheid en hulp bij digitale zelfredzaamheid. Dat kost geld.

Er is een landelijke norm voor het collectieniveau, die wordt nu niet gehaald. Dat kost geld. Er wordt geklaagd dat de bibliotheek in de Meander niet op zaterdag open is. Dat kost geld. Daarom dien ik namens DorpsGoed een motie in om richting te geven aan het voorstel dat aan de raad wordt voorgelegd. Deze zal ik zo voorlezen. Dit was mijn eerste termijn voorzitter. Graag wil nog kort afsluiten: DorpsGoed verwacht het komende jaar meer daadkracht, doorpakken en duidelijkheid.