D66: Betoog eerste termijn

D66 Eerst het zuur, dan het zoet moet dit college 6 jaar terug gedacht hebben. En zo stapten Balans, Combinatie95 en Inbox samen in de auto. Met een ronkend beleidsakkoord met daarin wensen van iedereen. Om dan net voor de eindbestemming weer te eindigen met zuur was natuurlijk geen leuk scenario. Dus werd er een zogenaamd maatregelenpakket bedacht waarop de begroting in 2029 net weer positief uitpakt. Een maatregelenpakket dat nauwelijks echte bezuinigingen bevat maar eerder boekhoudkundige trucjes om de begroting er beter uit te laten zien. Als een te verkopen auto netjes opgepoetst voor de verkiezingen. Dat de besparingen door in te zetten op preventie misschien of zelfs waarschijnlijk helemaal niet gehaald worden is een probleem voor het volgende college. Bovendien wordt de algemene reserve vetgemest om met het surplus structurele kosten te dekken. Zoals ik zei, trucjes om het laatste jaar voor de verkiezingen geen échte bezuinigingen te hoeven doorvoeren en dat over te laten aan een volgend college. De auto van Balans, C95 en Inbox nam nogal eens een verkeerde afslag. Of beter gezegd, door meningsverschillen op de achterbank, konden bestuurders geen keuze maken. D66 was de moeilijkste niet en heeft de afgelopen jaren wanneer nodig de weg proberen te wijzen. Kritisch maar constructief. Met diverse moties hebben we beleid proberen bij te sturen en dat is regelmatig gelukt.

Het was voor ons als oppositie partij fijn dat coalitiepartijen open stonden voor samenwerking. We zijn heel blij om te zien dat het college de renovatie van de bibliotheek eindelijk serieus oppakt. Een langgekoesterde wens van D66 en na onze aangenomen motie een wens van vrijwel de gehele raad. In de Kadernota staat dat ook de stedenbouwkundige inpassing van de bibliotheek verbeterd kan worden. Daar kunnen we volledig achter staan. We vragen het college daarop direct door te pakken zodat beide projecten na elkaar kunnen worden uitgevoerd, je moet momentum gebruiken wanneer het zich aandient. We verwachten dan ook dat ook het nieuwe college, met wellicht D66 achter het stuur, hier zo snel mogelijk een voorstel voor ontwikkelt. Waar we blij zijn met de uitvoering van deze motie, kunnen we dat helaas niet van veel andere moties zeggen. Wat is er gebeurd met onze aangenomen moties als het invoeren van een groennorm, de groene kansenkaart, de ja ja sticker, bescherming beeldbepalende gebouwen en inclusiviteit? Het lijkt erop dat het college ingewikkelde moties, of moties waar ze zelf niet achter staan heeft uitgesteld. Dit is de laatste kadernota van dit college en we verwachten van elke motie een concreet uitvoeringsvoorstel. College, u heeft nog 2 dagen. Twee dagen om met concrete voorstellen te komen hoe en wanneer bovengenoemde moties uitgevoerd gaan worden.

Zo niet dan houden we het als D66 deze Kadernota simpel en dienen we één motie in: de motie: Neem de gemeenteraad serieus en voer aangenomen moties uit.

Zie ons als uw navigatiesysteem. Als deze een alternatieve route adviseert is het altijd verstandig te volgen tenzij u met ruziënde kinderen op de achterbank op de snelweg vast wilt staan.

Duurzaamheid Soms krijgen kinderen niet hun zin, maar extra pijnlijk, met name voor Combinatie95, is dat het programma duurzame transformatie volledig beleidsarm is en zelfs een bezuiniging kent. Ook hier moeten we trouwens opmerken dat het mooier lijkt voorgedaan dan het is. Want is het budget nou te ruim en kan er wat vanaf, of loopt het programma vertraging op? Niet beide kan waar zijn. Ik geef het de wethouder overigens te doen om op een dag met temperaturen van 37 graden te moeten verdedigen dat het programma klimaatadaptatie vertraging op kan lopen. Het zweet zou me niet alleen letterlijk over de rug lopen. Vertraging kunnen we helemaal niet gebruiken. Een versteende omgeving warmt met deze temperaturen gevaarlijk veel op. Versnelling van klimaatadaptatie is wat we nodig hebben. En de gemeenteraad vindt dat ook. Want zoals gezegd heeft de gemeenteraad middels twee moties van D66 besloten dat er een groennorm moet komen en een groene kansenkaart wordt opgesteld. Twee moties die klimaatadaptatie versnellen. Voorlopig is er dus nog genoeg werk aan de winkel. We horen graag van het college hoe ze deze moties gaat uitvoeren nu er bezuindigt wordt op uitvoeringsbudget.

Sociaal Het sociale domein bevat een waslijst aan maatregelen. In de basis prima. We zijn een groot voorstander van investeren in preventie. Maar de besparing daarmee op zo’n korte termijn al inboeken is een sterk staaltje wensdenken. Preventie is besparing op lange termijn. Hoe gaat het college tekorten oplossen als de besparingen niet op zo’n korte termijn gerealiseerd kunnen worden? Voor D66 is de besparing met gedwongen verhuizing in de WOZ niet duidelijker geworden. Als het slechts om enkele gevallen per jaar gaat, hoe kan het dan toch om zulke grote getallen gaan? Bovendien lijkt de voorgestelde drempel ons erg laag. Een traplift en aangepaste badkamer en je gaat er al overheen. Is het geen druppel op een gloeiende plaat die bovendien een verkeerd signaal geeft? Wat D66 betreft gaat deze maatregel geheel van tafel. Daarnaast zetten we grote vraagtekens bij de uitvoerbaarheid van het terugvorderen van overwaarde, bij verkoop van een aangepast huis. Hoe wordt deze objectief vastgesteld? Wordt rekening gehouden met afschrijving? En wat gebeurt er als een inwoner weigert? Volgt dan een duur proces? We vrezen dat uitvoeringskosten hoger zullen zijn dan de

daadwerkelijke opbrengst. Zeker als de verhuisverplichting ingevoerd gaat worden voor aanpassingen boven de 15.000 euro. Onderwijs D66 is dé onderwijspartij. Daarom zijn we ook zo blij met de investering in de bibliotheek. Dat is een investering in de ontwikkeling van jong en oud, en daarmee een investering in gelijke kansen voor iedereen. Maar omdat we onderwijs zo belangrijk vinden, zijn we ook kritisch op de financiering van het IHP. Een reden om destijds tegen het IHP te stemmen. Niet vanwege de inhoud maar vanwege het gebrek aan structurele financiering. Natuurlijk zijn we blij met de 3 miljoen aan incidentele stortingen, maar dat is nog geen structurele oplossing. Bovendien is de langere afschrijvingstermijn van schoolgebouwen een verkapte bezuiniging op onderwijs. Hoe gaat de wethouder garanderen dat de kwaliteit van de gebouwen op peil blijft? Een ouder gebouw vraagt meer onderhoud. Ook deze maatregel is het doorschuiven van kosten naar de toekomst. Financiën Zoals eerder gezegd is er van échte bezuinigingen nauwelijks sprake, maar worden er trucjes toegepast. Inzetten van het surplus op de algemene reserve is daar een voorbeeld van. Vanuit landelijke regelgeving wordt deze optie geboden, dus kunnen we ons nog voorstellen dat deze maatregel wordt ingezet.

Maar Boxtel gaat nog een stap verder door allerlei andere reserves in de algemene reserve te storten om deze maatregel uit te kunnen buiten. Om dus nóg meer structurele tekorten te dekken uit de algemene reserve. Daarbij worden ook egalisaties opgeheven die de begroting beter beheersbaar maken. Deze maatregel levert dus én grotere risico's op én lost het structurele tekort niet op. Jarenlang is gewaarschuwd dat er een ravijnjaar aankomt. Dat ravijn is een flinke kuil gebleken, vooral omdat er meer geld komt van de landelijke overheid. Maar je kunt een auto nog zo glanzend oppoetsen voor de verkoop, zonder goede schokdempers is ook een kleine kuil nog te diep. Deze begroting is niet structureel in evenwicht, er worden tekorten opgelost met een greep uit de reserve, preventie wordt alvast als winst in de begroting opgenomen en de plus is zo klein dat het kwartje zo de andere kant op kan vallen. Zeker met het wegvallen van de egalisatiereserves is dat een zuur cadeau voor het volgende college. Conclusie Kortom voorzitter, de auto met daarin Balans, Combinatie en Inbox nadert zijn eindbestemming. Niet zonder deuken en de tank bijna leeg. Maar we vragen het college vandaag om twee dingen, zodat een volgende eigenaar er ook nog in kan rijden.

Maak échte keuzes zodat de begroting duurzaam in evenwicht is en voer opdrachten van de gemeenteraad nou gewoon eens uit, ook als je het zelf niet ziet zitten.