CConstaterende datboxtel
Koppel je AI →
Document · PDF

D66 - algemene beschouwingen begroting 2027

Raadsvergadering Boxtel 10 november 2026, gemeente boxtelBij agendapunt: Begroting 2027 Boxtel en tegelijkertijd de Tweede Bestuursrapportage 20261.522 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Voorzitter, De afgelopen jaren liepen de reserves op tot ongekende hoogte. Voor D66 is dat nooit de juiste ambitie geweest. De basis op orde betekent namelijk niet dat geld op de bank staat. De basis op orde betekent dat we maatschappelijke opgaven daadwerkelijk oplossen. Niet alleen mooie plannen, maar ook budget om ze uit te voeren. Te lang hebben we genoegen genomen met een goed gevulde spaarpot terwijl de grote uitdagingen voor onze deur bleven staan. Wonen, zorg, duurzaamheid en economie vragen niet om stilstaand geld, maar om keuzes, uitvoering en samenhang. De nieuwe coalitie heeft dus werk aan de winkel. Plannen tegen het licht houden, goede plannen uitvoeren, minder goede plannen bijsturen en nieuwe plannen maken. Daarvan zien we nu de eerste resultaten in de begroting. Woningbouw Een van de grootste opgaven is woningbouw. Gelukkig hebben we de onrealistische plannen voor Noordwest grotendeels kunnen bijsturen naar Boxtel Zuid. Waar de infrastructuur al aanwezig is en de aansluiting op Boxtel met al haar voorzieningen beter. Daarnaast gaan we inzetten op strategische inbreiding, want juist daar liggen op kortere termijn veel kansen om woningen toe te voegen. De afgelopen jaren kenmerkten zich door willekeurige en vaak ondermaatse plannen.

Bijvoorbeeld een hoog appartementengebouw aan de Hobbendonkseweg, flexwoningen op Hoogheem, een sportschool en opslag aan de Schijndelsedijk, het volbouwen van de pastorietuin, dure appartementen op de erfgrens in de Clarissenstraat. Stuk voor stuk presenteerde het vorige college plannen zonder voldoende samenhang, zonder integrale visie en zonder duidelijke ruimtelijke koers. We vragen de wethouder dan ook om in kaart te brengen welke plannen gewijzigd moeten worden om te passen binnen de op te stellen integrale inbreidingsvisie. En die visie wordt wat ons betreft zo snel mogelijk opgesteld, samen met de ontwikkeling van het Stationsgebied en Hoogheem. Nu Podium naar de Bibliotheek verhuist moet er werk gemaakt worden van de toekomst van de Rots. Pak dat niet op als wéér een los plannetje op Hoogheem, maar maak komend jaar werk van deze gebiedsontwikkeling. Kan de wethouder dit toezeggen? Met inbreiding én uitbreiding kunnen we aan de woonopgave voldoen, zeker nu het landelijke kabinet eindelijk een oplossing voor de stikstofcrisis heeft gevonden. Door nieuwbouwplannen netneutraal of zelfs verzachtend te ontwikkelingen kunnen we bovendien netcongestie vermijden. Voor een grootschalige oplossing is één integrale uitvoering noodzakelijk. Sociaal domein Preventie is beter dan pillen, maar toch hebben we een bittere pil te slikken op het sociaal domein.

Wéér lopen de kosten voor jeugdzorg en WMO volledig uit de hand. Bovendien gaat het om zulke grote bedragen dat het steeds moeilijker wordt om andere taken van de gemeente goed uit te voeren. Voor D66 was het dan ook een onaangename verrassing dat geld voor het IHP nodig is om deze problemen op te lossen. Tegelijkertijd hebben we altijd gepleit voor betere structurele financiering van het IHP in plaats van incidenteel sparen. We kunnen niet zonder meer instemmen met het onttrekken van 3 miljoen van de reserve voor het IHP, op zijn minst moet er uitzicht zijn op realistische structurele financiering in de toekomst. Realistische financiering kan pas als je ook een realistisch IHP hebt. Onze eerdere kritiek op het IHP blijkt nu juist, zoals ik mijn verhaal begon, het vorige college maakte mooie plannen zonder budget. Een strategie waarbij vrijwel iedereen een nieuwe school zou krijgen is niet houdbaar. Het is dan ook niet verrassend dat alle schoolbesturen daar mee akkoord gingen. Maar besturen betekent ook aangeven wat wél en wat niet kan. Daarom vragen we het college om het IHP zo snel mogelijk te herijken en daarin ook keuzes te maken, zodat er realistische en structurele financiering bij gezocht kan worden. Op welke termijn kan de wethouder een aangepast IHP aan de raad voorleggen? In de tussentijd moeten de kosten op het sociale domein écht onder controle worden gebracht.

We kunnen niet blijven bezuinigen op andere onderdelen uit de begroting omdat de uitgaven op het sociale domein elk jaar met miljoenen worden overschreden. D66 wil dat toekomstige overschrijdingen binnen het sociaal domein zelf worden opgelost. Daar dienen we vanavond een motie voor in. Duurzaamheid De derde opgave waar we voor staan is duurzaamheid. De energiestransitie en klimaatadaptatie zijn niet alleen belangrijk om ons beter te wapenen tegen klimaatverandering, het is ook financieel verstandig beleid. Energie van eigen bodem maakt ons minder afhankelijk van geopolitieke onrust. Het klimaat verandert. Lokaal dragen wij ons steentje bij om verdere klimaatverandering te beperken, maar onze invloed daarop blijft klein. Waar we echter wel grote invloed op hebben is ons aanpassen aan dat veranderende klimaat. Hitte, droogte, noodweer en wateroverlast kunnen een enorme impact op de leefbaarheid van Boxtel hebben, met bijbehorende kosten. De overgang van visie naar praktijk blijkt dan toch weerbarstig. Werk met werk maken is een realistisch uitgangspunt, maar tot nu toe zien we bij dat werk in de praktijk juist te weinig werk van vergroening. Neem de herinrichting van de Beethovenring of de voorgenomen kap van de bomen aan de Corpus. Dat zijn de momenten waarop we de kans moeten grijpen voor vergroening.

Of dat nu met nieuwe open bestrating is, meer plant- en boomvakken of op een andere manier. Te vaak leggen we een straat opnieuw aan om vervolgens precies dezelfde straat terug te krijgen. Terwijl iedere schop die de grond in gaat een kans zou moeten zijn om Boxtel groener, koeler en klimaatbestendiger te maken. Onze uitwerking van de visie klimaatadaptatie zou geen ruimte moeten laten bestaan voor dit soort gemiste kansen. Kan de wethouder toezeggen dat bij elk uitvoeringsproject de randvoorwaarden uit de visie klimaatadaptatie en de ambities in het coalitieakkoord worden gehanteerd? Wanneer wordt eindelijk de groene kaart definitief gemaakt en wanneer kunnen we de groene kansenkaart verwachten? Veel beleid voor klimaatadaptatie is niet nieuw, maar uitvoering blijft tot nu toe achter. Stimuleren van inwoners om te vergroenen gaat wel voortvarend. Inwoners worden op tal van manieren verleid om hun leefomgeving te vergroenen. Bij grotere ontwikkelingen in versteend gebied kan het niet bij verleiden blijven maar kunnen heldere regels de nodige vergroening realiseren. Op welke termijn kunnen we een voorstel voor het invoeren van een groennorm verwachten? Duurzaamheid betekent ook zuinig omgaan met onze grondstoffen en het tegengaan van wegwerpproducten. De gemeente kan hier op sturen door scheiden van afval financieel aantrekkelijk te maken.

De afvalstoffenheffing is in principe 100% kostendekkend maar niet winstgevend. De extra kosten die nu via de vaste afvalstoffenheffing verrekend worden is merkwaardig. De afgelopen jaren hebben we juist ingezet op een lagere vaste heffing en hogere kosten per lediging. Waarom nu dan juist kiezen voor een hogere vaste heffing? Wij dienen een motie in om bij de vaststelling van de definitieve tarieven in december met een voorstel te komen dat onder aan de streep net zoveel oplevert, maar waarbij de extra kosten via de flexibele inkomsten verrekend zijn. Economie De vierde grote opgave is economie. Economie is veel breder dan het centrum van Boxtel, maar daar is de nood wel het hoogst. We zien een verschraling van aanbod, leegstand en verloedering. Tegelijkertijd zien we ook mooie nieuwe initiatieven ontstaan zoals de vele evenementen die Boxtel inmiddels elk jaar telt. Of wat te denken van de nieuwe ondernemingen op de markt, ontwikkeld vanuit een sociaal perspectief. Het voornemen om meer te sturen op diversiteit van het aanbod, samenwerking met ondernemers en centrummanagement kunnen wij toejuichen. Hier ligt ook een duidelijke opgave voor pandeigenaren. Zoek bovendien ook de samenwerking op met de creatieve sector. Het Lucas, de bibliotheek en binnenkort ook weer Podium Boxtel. Cultuur en economie kunnen elkaar versterken en kan het tij doen keren.

Wat D66 betreft gaan we nu volle kracht vooruit in het ontwikkelen van het cultuurcentrum aan de Burgakker en vinden we ook voor organisaties in het Ursulaklooster een mooie plek in het centrum. Een centrum dat beter bereikbaar moet worden, niet alleen voor voetgangers en fietsers, maar ook voor auto's. Dat betekent duidelijke routing, genoeg parkeerplaatsen en gastvrij parkeren. Zoals bijvoorbeeld het eerste uur gratis voor de snelle boodschap. Niet alleen het centrum is de afgelopen jaren achteruitgegaan. Dezelfde uitdagingen gelden ook voor het bedrijventerrein Ladonk. De initiatieven om het bedrijventerrein te verbeteren zijn mooi, maar een integrale visie en herstructurering is nodig om echt de nodige verbeteringen aan te brengen. Samen met het stationsgebied liggen hier kansen voor kwalitatieve inbreiding. Daarmee sla je twee vliegen in één klap. Én er ontstaat ruimte voor groei én de omgevingskwaliteit wordt verbeterd. We zijn blij dat het college werkt aan een gebiedsprogramma voor Ladonk. We vragen daarbij nadrukkelijk aandacht voor vergroening, energie delen en herstructurering van bestaande kavels zodat economische ontwikkeling en ruimtelijke kwaliteit hand in hand gaan. Voor plannen die nog niet concreet zijn, is nog geen budget gereserveerd. Dat is in financieel moeilijke tijden een risico.

Daarom dienen we samen met Balans een motie in om een economisch stimuleringsfonds in te richten. Kortom, de omslag van sparen en kleine losse projectjes naar integrale plannen om de maatschappelijke opgaven op te lossen moet nu gemaakt worden. In het coalitieakkoord zijn daar realistische ambities voor opgenomen waar we nu de eerste aanzet van zien in de begroting. Waar nodig sturen we vanuit de gemeenteraad een beetje bij. Tot zover voorzitter

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://boxtel.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4bf50a50-9ce5-4a49-9ab7-a518a33566f9?agendaItemId=b37fe5b7-0118-4407-9dd4-3a067546fc01