College B&W; RIB Warmteprogramma met bijbehorende Startnotitie Participatie

Raadsinformatiebrief Datum: 21 oktober 2025 Zaaknummer: 1390019 Portefeuillehouder: Sam Goossens

Onderwerp Warmteprogramma met bijbehorende Startnotitie Participatie

Aanleiding Nederland moet in 2050 van het aardgas af zijn en overstappen op duurzame warmtealternatieven voor het verwarmen van woningen. Om dit mogelijk te maken is een goede planning noodzakelijk. Daarom moet de gemeente Sint-Michielsgestel uiterlijk op 31 december 2026 een vastgesteld warmteprogramma hebben. Onder de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (WgiW) is het wettelijk verplicht per 1 januari 2027 een warmteprogramma te hebben. Het warmteprogramma is het vervolg op de eerder vastgestelde Transitievisie Warmte die in 2021 vastgesteld is. Het warmteprogramma valt onder de Omgevingswet. In de Omgevingsvisie van Sint-Michielsgestel is onder het thema ‘Inclusieve duurzaamheid’ de ambitie opgenomen om in 2040 energieneutraal te zijn. Daarnaast wil Sint-Michielsgestel voorop lopen op de Regio Noordoost Brabant, het Rijk en de Regionale Energiestrategie (RES) opgave. Daarnaast is er een landelijke ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Het warmteprogramma ondersteunt deze doelen. Op 21 oktober 2025 heeft het college de projectopdracht voor het warmteprogramma en de bijbehorende startnotitie participatie vastgesteld.

Inhoud De uitvoering van het project om te komen tot een programma is al deels gestart. De eerste fasen van het project, Fase 1 Aanloopfase en Fase 2 Verkennen, zijn al afgerond. In Fase 1 is het een inkooptraject doorlopen. De opdracht is gegund aan de Warmtetransitiemakers; een toonaangevend bedrijf in de warmtetransitie. Zij zijn ook verantwoordelijk voor het landelijke ondersteuningsaanbod van de NPLW. Om het proces zorgvuldig en tijdig te kunnen doorlopen, is er inmiddels gestart met een deel van het participatietraject dat noodzakelijk was voor de voortgang. Het ging hierbij om verplichte, nietbesluitvormende stappen binnen het participatieproces, die nodig waren om het proces voortgang te laten behouden. Voor het participatiedeel waarin nog beleidskeuzes gemaakt kunnen worden, is er bewust voor gekozen om pas na vaststelling van de startnotitie participatie (Bijlage 1) te starten. In Fase 2 is informatie verzameld en is gestart met de gesprekken rondom de verplichte evaluatie van de Transitievisie Warmte. Op dit moment wordt gewerkt aan Fase 3: Voorbereiden. In deze fase vindt de evaluatie plaats van de Transitievisie Warmte Sint-Michielsgestel 2021-2026. De eerste en tweede werksessie met woningcorporaties, waterschappen, Enexis en gemeentelijke medewerkers hebben al plaatsgevonden. Daarnaast zijn er interviews gehouden met verschillende stakeholders.

De Wgiw (Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie) stelt dat gemeenten bij het aanwijzen van wijken voor een warmtetransitie rekening moeten houden met de betaalbaarheid voor huishoudens. Dit betekent dat gemeenten de kosten en baten van verduurzamingsmaatregelen inzichtelijk moeten maken en moeten onderbouwen hoe bewoners deze kunnen financieren. Globaal zal deze informatie in het warmteprogramma opgenomen worden. In de wijkuitvoeringsplannen die volgen na het warmteprogramma wordt meer de detail in gegaan.

Vervolg De aankomende maanden wordt er verder gewerkt in de volgende fasen van het project. Het participatietraject krijgt verdere invulling: er wordt een digitale enquete voorbereid en er worden bijeenkomsten gepland voor inwoners. Op 22-10-2025 gaat de enquete online op https://praatmee.sintmichielsgestel.nl/projecten/warmteprogramma. Verder in het proces wordt de raad meegenomen in een informatievond over toekomstige wetgeving die relevant is voor het warmteprogramma. Er komt dan ook uitleg over de toekomstige aanwijsbevoegdheid van de raad. Tijdens de uitgebreide voorbereidingsprocedure heeft de raad de mogelijkheid om wensen en bedenkingen in te dienen, conform de afspraken rondom de ontwikkeling van omgevingsprogramma’s. Het warmteprogramma vaststellen is een bevoegdheid van het college. De verwachting is dat dit zal plaatsvinden in het derde kwartaal van 2026, ruim vóór de deadline van 31-12-2026. Na vaststelling van het warmteprogramma wordt monitoring ingericht en wordt verder gewerkt aan het opstellen van wijkuitvoeringsplannen aan de hand van de planning van het warmteprogramma.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Sint-Michielsgestel

P.W.M. Geurts gemeentesecretaris

Bijlagen Bijlage 1: Startnotitie participatie

E. Smid burgemeester

Startnotitie Participatie

In gesprek met de omgeving over nieuw beleid of projecten Project / beleid Projectleider Datum

Opstellen Warmteprogramma Mandy Groenestein 21-10-2025

Waarom participatie? Voor het opstellen van dit beleid/dit project is participatie o wettelijk verplicht Het warmteprogramma is een verplicht programma onder de omgevingswet. Voor dit programma geldt een motiveringsplicht, waarmee we aangeven hoe we inwoners en stakeholders hebben betrokken en wat we gedaan hebben met hun input. We volgen hierin ons participatiebeleid. Beschrijf hier het beleidsdoel: Alle gemeenten leggen uiterlijk eind 2026 in een warmteprogramma vast welke wijken, buurten en dorpskernen voor 2050 van het aardgas afgaan en hoe. Het warmteprogramma beschrijft het warmtebeleid van de gemeente. Het is een strategisch beleidsinstrument, waarin we aangeven in welke gebieden we de komende 10 jaar aan de slag gaan en wat voor de komende 10 jaar het plan van aanpak voor deze gebieden is. Het warmteprogramma is de eerste stap in de gebiedsgerichte aanpak van de warmtetransitie. Aan de hand van deze aanpak gaan bewoners, ondernemers, partners van de gemeente, netbeheerders, woningcorporaties en andere betrokkenen onder regie van de gemeente per gebied op zoek naar het beste alternatief voor aardgas. Beschrijf ook het participatiedoel: - Verbeteren kwaliteit: o Betrekken voorkeuren van bewoners en stakeholders bij het bepalen van de voorkeursoplossing, de invulling hiervan (eigenaarschap van collectieve systemen bijvoorbeeld) en wanneer de wijk aan de buurt zijn.

o Informatie verkrijgen over wat nodig is om bewoners en stakeholders actie te laten ondernemen, zodat beleid daarop kan worden afgestemd o Betrekken lokale kennis over mogelijk oplossingen en lokale context bij het opstellen van het beleid o Achterhalen welke organisaties mogelijk een rol kunnen en willen spelen bij de uitvoering van het beleid, en wat voor hun mogelijkheden en onmogelijkheden zijn. - Bewustwording o Informeren over de doelen en plannen rond aardgasvrij en zodoende bewustwording creëren over het vraagstuk - Eigenaarschap o Creëren van eigenaarschap (en daarbij het voelen van verantwoordelijkheid voor het slagen ervan) van het proces richting aardgasvrij.

Goede communicatie en informatievoorziening zijn van belang bij participatie. Daarnaast zetten we voor dit project/beleid in op de participatietrede o Voor bewoners, bedrijven, organisaties en belangenorganisaties in zijn algemeen: o Adviseren: belanghebbenden krijgen de gelegenheid om binnen vastgestelde kaders een advies te geven over een beleidsvoornemen of voorgenomen plan. o Voor meebepalende stakeholders zoals woningcorporatie en netbeheerder o Coproduceren: gemeente en belanghebbenden ontwikkelen in gezamenlijk overleg een beleid, plan of product met inachtneming van vooraf meegegeven kaders.

Met wie gaan we in gesprek? We betrekken de volgende doelgroepen in het participatieproces: •

•

•

•

Kernstakeholders. Dit zijn stakeholders die doorslaggevend zijn voor het realiseren van het warmteprogramma. Deze groep bestaat uit woningcorporaties Woonmeij, Joost en Brabantwonen en Waterschappen Aa en Maas en de Dommel en netbeheerder Enexis. Inwoners met een eigen woning. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen de volgende subgroepen: o Huurders o Woningeigenaren Belangenorganisaties: Dit zijn organisaties die bepaalde groepen of belangen vertegenwoordigen. Deze kunnen een beeld geven van belangen e.d. van stakeholders die mogelijk zelf minder snel participeren. Hieronder vallen onder andere: o Huurdersbelangenvereningen o Belangenorganisatie voor VvE en appartementseigenaar o Dorpsraden o Senioren actief Sint-Michielsgestel o Buurtkrachtteams o Ondernemersverenigingen o Welzijnsorganisaties o Energiecorporaties van bewoners Professionele stakeholders met vestiging in de gemeente o Organisaties (verenigingen, scholen etc.) o Bedrijven (ondernemers) o Particuliere verhuurders

Waarover gaan we in gesprek? In het participatietraject zijn we open over waarover wel en niet invloed uitgeoefend kan worden. De onderstaande punten staan niet meer ter discussie, en hierop kan dus niet geparticipeerd worden: - Landelijk doel aardgasvrij 2050 en tussendoel 2030 - Landelijke beleidskaders (bijvoorbeeld rond waterstof/ groen gas) Binnen deze randvoorwaarde is er ruimte voor participatie. We stellen daarbij de volgende vragen:

• • • • • • •

Wat zijn de resultaten en verbeterpunten van de TVW? Wat vindt u belangrijk bij het kiezen van een duurzame warmteoplossing? Wat vindt u belangrijk bij het bepalen van de planning/de volgorde van wijken bij het aardgasvrij worden? Wat motiveert u/ zou u motiveren om te verduurzamen en wat zijn belemmeringen bij het verduurzamen? Wat moeten we weten over de gebouwen, organisaties of de mensen in uw buurt? Welke belemmeringen of juist kansen voor warmtebronnen ziet u? Welke rol wil en kan uw organisatie spelen bij de warmtetransitie? Bijvoorbeeld bij het oplossen van knelpunten (bijvoorbeeld netcongestie) of bijdragen aan gedragsverandering. Wat vindt u van de keuzes die we hebben gemaakt voor de warmteoplossingen en planning?

Hoe gaan we in gesprek? We denken aan de volgende middelen om in gesprek te gaan over dit project/beleid: Kernstakeholders • Interviews • Serie werksessies gedurende opstellen warmteprogramma Bewoners • Digitale enquête • Meedenkgroep/klankbordgroep • Gesprekken tijdens evenementen en eventueel weekmarkten • Bijeenkomsten Belangenorganisaties • Interviews • Aansluiten bij regulier overleg, bijvoorbeeld bij de dorpsraden • Meedenkgroep voor belangenorganisaties Organisaties en bedrijven • Bijeenkomsten

Uitvoering Wat is de planning?

Kosten Activiteit Enquête Interviews kernstakeholders Interviews/gesprekken belangenorganisaties Gesprekken tijdens evenementen Meedenkgroep Inwonersbijeenkomsten Ondernemersbijeenkomsten Werksessies kernstakeholders

Budget DWTM Participatiebudget/2

Communicatie Alle informatie en (digitale) participatiemiddelen plaatsen we op het participatieplatform praatmee.sint-michielsgestel.nl. Via kranten, nieuwsberichten op de website, onze digitale nieuwsbrief, via stakeholders met een grote achterban en sociale media informeren we inwoners over het onderwerp en nodigen we hen uit om mee te praten. Feedback De terugkoppelingen en uitslagen van enquêtes en bijeenkomsten koppelen we terug op praatmee.sint-michielsgestel.nl. Het totale overzicht van de uitkomsten van de participatie is een (verplicht) hoofdstuk van het warmteprogramma.