Bijlagen bij de toelichting_Bijlage 1 Beeldkwaliteitplan
Tekst van het document
Gemonde
BEELDKWALITEITPLAN DE RIETSTOK vastgesteld 26 oktober 2023
Gemonde
BEELDKWALITEITPLAN DE RIETSTOK vastgesteld 26 oktober 2023
documentstatus
vastgesteld
documentversie
VG01
datum
26 oktober 2023
projectnummer
VKL063 \ 11218032
auteur
ir. K. Willemsen (Bureau Verkuylen)
contact
073 623 1313
bureauverkuylen.nl
1
CONTEXT
INLEIDING Voor u ligt het beeldkwaliteitplan voor “De Rietstok, Gemonde”. Aan de Rietstok en de Dorpstraat in Gemonde ontstaat een nieuw stukje Gemonde dat voorziet in woningbouw in de overgang van de kern naar het landschap. Het plan voorziet in 22 nieuwbouw MorgenWonen woningen waarvan 13 gezinswoningen en 9 levensloopbestendige woningen, allemaal nulop- de-meter. Daarnaast komen er 6 vrijstaande woningen wat het totaal op 28 woningen brengt. De woningen worden zoveel mogelijk georiënteerd op de nieuwe dwarsstraten aan de Dorpstraat en de bestaande Rietstok. De dichtheid van het woningaantal neemt richting het landschap af om zodoende een zachte overgang te creëren. Dit wordt mede bereikt door het onverharde deel van de Rietstok samen met de hoge populieren te behouden. Nieuwe woningbouwontwikkelingen in de gemeente Sint-Michielsgestel worden getoetst aan de Welstandsnota. De Welstandsnota biedt echter onvoldoende toegespitste richtlijnen voor onderhavig project. Derhalve is voorliggend beeldkwaliteitplan opgesteld waarbij de welstandsnota wel als basis heeft gediend. WELSTANDSNOTA 2013 In 2013 is de welstandsnota voor de gemeente Sint-Michielsgestel vastgesteld. In deze nota wordt een beschrijving gegeven van de algemene welstandscriteria en wordt er per deelgebied een waarderende beschrijving gegeven, die uitmondt in specifieke
C
20
1
Ak ker
architectonische kenmerken met daaruit voortvloeiende welstandscriteria. Voor gebieden
aat
str
kadastrale ondergrond 28
waar op korte termijn ontwikkelingen zijn voorzien, worden veelal gedetailleerde beeldkwaliteitplannen opgesteld. De ontwikkeling aan de Rietstok valt in deze categorie,
LEGENDA 21
22
t
raa
pst
Dor
verharding rijbaan parkeren openbare ruimte
27
derhalve is onderhavig beeldkwaliteitplan opgesteld. Deze gebieden worden als
verharding voetpad 2
23
“Ontwikkelingsgebied” in de welstandsnota en op kaart aangegeven met (indien van
26
3
groen
4 5
water
6
toepassing) een verwijzing naar het desbetreffende beeldkwaliteitplan. Indien een
7
14 13
ontwikkelingsgebied eenmaal is gerealiseerd, wordt het gebiedstype van toepassing, dat het best bij de bebouwing in kwestie past.
woningen (MorgenWonen)
8 12
11
25
10
woningen (vrije kavels)
9
parkeerplaats eigen terrein
27
parkeren wooncomplex
24
29
indicatieve haag
15
Het aantal toetsingsniveaus is in de nota beperkt tot twee: bijzonder en regulier. Bijzonder wil
Rietst
ok
indicatieve nieuwe boom
natuurlijk spelen
17
zeggen dat een bouwplan een (positieve) bijdrage moet leveren aan de omgeving. Dit geldt
bestaande boom
16 18
voor gebieden die primair het “gezicht” van het betreffende dorp bepalen: in het algemeen de
31A
19
belangrijke (historische) routes door het dorp en bijvoorbeeld de centrumgebieden. De overige
31
20
40 42
gebieden worden regulier getoetst: de bestaande kwaliteit van de omgeving is maatgevend.
21
44
38
In deze gebieden is de achterzijde welstandsvrij. Voor de ontwikkeling aan de Rietstok geldt
20
22 36
23
toetsingsniveau 2. Deze toetsing beoogt handhaving en continuering van de huidige kwaliteit
22 1:300
0
van een gebied. Dat betekent voor nieuwe plannen, wijzigingen en toevoegingen dat deze
3
6
9
12
15
24
34
gemeente
Gemeente Sint-Michielsgestel
32
26
30
moeten passen in de omgeving. Het zijn met name gebieden met een planmatig karakter
28
projectnaam
Rietstok, Gemonde concept onderdeel
1.1
4
tuin
1
12A
BOVEN LIGGING, ONDER STEDENBOUWKUNDIG PLAN
Stedenbouwkundig plan projectnummer
11218032
V01
30-04-2019
schaal
1:300
projectleider
KW
V10
22-09-2022
formaat
A1
tekenaar
KW
V11
21-06-2023
blad
3
bestandsnaam
V11 230621 11218032 KRT03 stedenbouwkundig plan.dwg
(bijvoorbeeld bestaande woon- en werkgebieden). In de gemeente Sint Michielsgestel gaat het dan om de overige deelgebieden, incl. het landelijk gebied. GEMONDE Gemonde ligt op een oeverwal van de Dommel. De structuur van het dorp is in belangrijke mate gebaseerd op de oorspronkelijke landschappelijke structuren en elementen. De kern is ontstaan als een lintdorp, dat ook in de huidige verschijningsvorm nog dominant aanwezig is. De Dorpsstraat en de Sint Lambertusweg vormen de hoofdas (“het lint”). De oudste, geconcentreerde bebouwing bevindt zich op en nabij de driesprong “Kerkeind – Dorpsstraat – Sint Lambertusweg”. Deze bebouwing vormt het “centrum” en was reeds halverwege de 19e eeuw aanwezig. Vanuit deze hoofdas waaieren diverse ontsluitingswegen uit naar het buitengebied, waardoor een spinachtige structuur is ontstaan. De landschappelijke elementen dringen diep tot in de kern. Tot aan het einde van de jaren zestig volgden de uitbreidingen voornamelijk deze wegen. Hiermee ontstond een patroon van bebouwingslinten. De laatste uitbreidingen (jaren ‘60 tot heden) vonden hoofdzakelijk plaats buiten deze wegen (met uitzondering van een incidentele verdichting van de bebouwingslinten). Het stedenbouwkundig patroon van deze uitbreidingen is ten opzichte van het onderliggend landschap meer “willekeurig”. Deelgebieden Binnen Gemonde komen de volgende deelgebieden voor: •
historische dorpsgebieden;
•
historische bebouwingslinten;
•
gemengde bebouwing;
•
traditionele blokverkaveling;
•
individuele woningbouw;
•
park/groengebieden/sportterrein.
•
buitenplaatsen, landgoederen, bijzondere bebouwing
De ontwikkeling aan de Rietstok ligt tussen twee deelgebieden in, aan de westzijde het historische bebouwingslint (Dorpstraat) en aan de oostzijde het groengebied (buitengebied). Het inspelen op deze kwaliteiten van deze deelgebieden vormt de basis voor de gewenste beeldkwaliteit. Dit betekent dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen de beeldkwaliteit van de drie vrijstaande woningen aan de oostzijde (B) en de overige woningen (A). Binnen deze laatste categorie is er nog een onderscheidt tussen te maken tussen de projectmatige MorgenWonen-woningen (A1 en A2) en de vrijstaande woningen (A3). 1.2
BEELKWALITEITPLAN DE RIETSTOK, GEMONDE | VASTGESTELD
BOVEN DEELGEBIEDEN, ONDER ZONERING
5
2
ZONE A | TYPE A1 RIJWONINGEN
De woningen binnen zone A liggen direct tegen het historische bebouwingslint aan. Deze woningen vormen een nieuwe buurt die middels een zijweg van de Dorpsstraat verbonden is met de kern, zoals dat op meerdere plekken aan de Dorpsstraat het geval is. De nieuwe buurt staat daarmee op zichzelf en is tegelijkertijd verbonden aan de Dorpsstraat. De nieuwe ontwikkeling is te typeren als de ‘Traditionele blokverkaveling’ zoals die in de Welstandsnota wordt beschreven. Eigen stijlkenmerken die passen bij de omgeving; een dorps karakter met een eigen gezicht. Maat en schaal •
Rechte rooilijn
•
Overeenkomstig maat en schaal van de buurt
•
2 bouwlagen met kap
•
Goothoogte 6 m / bouwhoogte 10 meter
Vorm en gebaar
accent woning
•
Eén sterke hoofdvorm, architectonische eenheid in vorm en gebaar
oriëntatie voorgevel
•
Kappen vergelijkbaar met omgeving (zadeldak)
•
Straatgerichte gevels met eenvoudige basisindeling
•
Gevelopbouw traditioneel
Stijl en detail
2.1
LOCATIE RIJWONINGEN
•
Nieuwbouw passend bij de planmatige architectuur
•
Wijzigingen passend bij de stijl van het hoofdgebouw
Erfafscheidingen
•
Bescheiden in detaillering, maar voorkom een sober beeld
•
Erfafscheidingen aan de voorzijden dienen een groen karakter te hebben
•
Plasticiteit – Laag
•
Overige erfafscheidingen dienen aan te sluiten op de uitstraling van de
•
Zonnepanelen vormen een integraal onderdeel van het dakvlak.
Materiaal en kleur •
Het aantal verschillende materialen dient per woning beperkt te worden om een rustig straatbeeld te behouden.
•
Materialen en kleuren passend in omgeving
•
Geen grote spiegelende of fel gekleurde gevelvlakken
•
Overwegend donkere baksteenarchitectuur (rood-bruinrood-zwart)
•
Daken gedekt met pannen in zwart, antraciet of terracotta. Geen gekleurde of geglazuurde pannen. Ook zijn daken bestaande uit zonnepanelen mogelijk
6
bebouwing. Bij voorkeur een groen karakter
2.2
REFERENTIEBEELDEN VOOR RIJWONINGEN IN ZONE A1
BEELKWALITEITPLAN DE RIETSTOK, GEMONDE | VASTGESTELD
7
3
ZONE A | TYPE A2 SENIORENWONINGEN
Maat en schaal •
Rechte rooilijn
•
Overeenkomstig maat en schaal van de buurt
•
1-1,5 bouwlagen met kap
•
Goothoogte 4 m / bouwhoogte 8 meter
Vorm en gebaar •
Eén sterke hoofdvorm, architectonische eenheid in vorm en gebaar
•
Kappen vergelijkbaar met omgeving (zadeldak)
•
Straatgerichte gevels met eenvoudige basisindeling
•
Gevelopbouw traditioneel
Stijl en detail •
Nieuwbouw passend bij de planmatige architectuur
•
Wijzigingen passend bij de stijl van het hoofdgebouw
•
Bescheiden in detaillering, maar voorkom een sober beeld
•
Plasticiteit – Laag
•
Zonnepanelen vormen een integraal onderdeel van het dakvlak.
Materiaal en kleur •
Het aantal verschillende materialen dient per woning beperkt te worden om een rustig straatbeeld te behouden.
•
Materialen en kleuren passend in omgeving
•
Geen grote spiegelende of fel gekleurde gevelvlakken
•
Overwegend donkere baksteenarchitectuur (rood-bruinrood-zwart)
•
Daken gedekt met pannen in zwart, antraciet of terracotta. Geen gekleurde of geglazuurde pannen. Ook zijn daken bestaande uit zonnepanelen mogelijk
Erfafscheidingen •
Erfafscheidingen aan de voorzijden dienen een groen karakter te hebben
•
Overige erfafscheidingen dienen aan te sluiten op de uitstraling van de bebouwing. Bij voorkeur een groen karakter.
8
2.3
LOCATIE SENIORENWONINGEN
2.4
REFERENTIEBEELDEN VOOR SENIORENWONINGEN IN ZONE A2
BEELKWALITEITPLAN DE RIETSTOK, GEMONDE | VASTGESTELD
9
3
ZONE A | TYPE A3 VRIJSTAANDE WONINGEN
Maat en schaal •
Overeenkomstig maat en schaal van de buurt
•
Hoofdmassa’s dienen duidelijk waarneembaar te zijn ten opzichte van de bijgebouwen;
•
Er dient een evenwichtige verhouding tussen kavel en bebouwing te zijn
•
2 bouwlagen met kap
•
Goothoogte 6 m / bouwhoogte 10 meter
•
Bijgebouw goothoogte 3 m / bouwhoogte 6 meter.
Vorm en gebaar •
Architectonische eenheid in vorm en gebaar
•
Kappen vergelijkbaar met omgeving (zadeldak of afgeleide daarvan)
•
Straatgerichte gevels met eenvoudige basisindeling
•
Bijgebouwen: zadeldak of platte daken.
Stijl en detail •
Nieuwbouw passend bij de planmatige architectuur
•
Wijzigingen passend bij de stijl van het hoofdgebouw
•
Bescheiden in detaillering, maar voorkom een sober beeld
•
Plasticiteit – Laag
•
Zonnepanelen vormen een integraal onderdeel van het dakvlak.
Materiaal en kleur •
Het aantal verschillende materialen dient per woning beperkt te worden om een rustig straatbeeld te behouden.
•
Materialen en kleuren passend in omgeving
•
Geen grote spiegelende of fel gekleurde gevelvlakken
•
Overwegend donkere baksteenarchitectuur (rood-bruinrood-zwart) al dan niet in combinatie met hout.
•
Daken gedekt met pannen in zwart, antraciet of terracotta. Geen gekleurde of geglazuurde pannen. Ook zijn daken bestaande uit zonnepanelen mogelijk
Erfafscheidingen •
erfafscheidingen aan de voorzijden dienen een groen karakter te hebben;
•
overige erfafscheidingen dienen aan te sluiten op de uitstraling van de bebouwing. Bij voorkeur een groen karakter.
10
2.5
LOCATIE VRIJSTAANDE WONINGEN
2.6
REFERENTIEBEELDEN VOOR VRIJSTAANDE WONINGEN IN ZONE A3
BEELKWALITEITPLAN DE RIETSTOK, GEMONDE | VASTGESTELD
11
4
ZONE B | TYPE B VRIJSTAANDE WONINGEN
Zone B vormt de overgang tussen de nieuwe buurt en het buitengebied. De grotere percelen en de bomenrij op de oostelijke kavelgrens dragen hier aan bij. De kavels worden door de toekomstige bewoners zelf gebouwd. Hierdoor ontstaat er vanzelf een divers beeld dat passend is bij de dorpse kwaliteit. Om binnen deze verscheidenheid een collectieve kwaliteit te waarborgen geldt hier een beeldkwaliteit die gericht is op een landelijke uitstraling. Maat en schaal •
De bouwmassa en gevelopbouw zijn evenwichtig en afgestemd op de oorspronkelijke bebouwingskenmerken zoals hoofdvorm en nokrichting
•
Overeenkomstig maat en schaal van de buurt
•
Hoofdmassa’s dienen duidelijk waarneembaar te zijn ten opzichte van de bijgebouwen
•
2 bouwlagen met kap
•
Goothoogte 6 m / bouwhoogte 10 meter
•
Bijgebouw goothoogte 3 m / bouwhoogte 6 meter.
•
Bijgebouwen ondergeschikt minimaal 5 meter achter de voorgevellijn.
•
Er dient een evenwichtige verhouding tussen kavel en bebouwing te zijn;
•
Oriëntatie haaks op of evenwijdig aan de weg;
Vorm en gebaar •
Architectonische eenheid in vorm en gebaar
•
Kappen vergelijkbaar met omgeving (zadeldak of afgeleide daarvan)
•
Bijgebouwen: zadeldak, bij voorkeur geen platte daken
•
Straatgerichte gevels met eenvoudige basisindeling
3.1
Materiaal en kleur •
Materialen en kleuren passend in omgeving
•
Geen grote spiegelende of fel gekleurde gevelvlakken
•
Materialen en kleuren zijn traditioneel en duurzaam en dienen mooi te verouderen en te passen in deze context
•
Architectuur zonder toeters en bellen: ingetogen, tijdloos, niet weelderig/chique/ protserig
• •
Het aantal verschillende materialen dient per woning beperkt te worden om een rustig straatbeeld te behouden
•
Accenten zoals luiken en dakkapellen dienen uitgevoerd te worden in natuurlijke materialen zoals hout, glas of stucwerk
•
12
en natuurlijke materialen (bijv. hout en baksteen) voorop staan; •
Zonnepanelen vormen een integraal onderdeel van het dakvlak.
Daken gedekt met pannen in zwart, antraciet of terracotta. Geen gekleurde of geglazuurde pannen. Rieten kap ook mogelijk.
Landelijk gebouwen, individueel maar ook in samenhang met elkaar en de omgeving
De hoofdkleurtoon en het overwegende materiaalgebruik dienen afgestemd te zijn op de karakteristiek van het landschap, waarbij het gebruik van gedekte kleuren
Stijl en detail •
LOCATIE RIJWONINGEN
Erfafscheidingen •
Erfafscheidingen aan de voorzijden dienen een groen karakter te hebben;
•
Overige erfafscheidingen dienen aan te sluiten op de uitstraling van de bebouwing. Bij voorkeur een groen karakter.
3.2
REFERENTIEBEELDEN VOOR VRIJSTAANDE WONINGEN IN ZONE B
BEELKWALITEITPLAN DE RIETSTOK, GEMONDE | VASTGESTELD
13