Bijlage 4 - Logboek omgevingsdialoog (participatie omgeving) Werststeeg

Logboek en resultaten uit Participatiedeel ETFAL + bijlagen in volgorde

4.2 Participatie omgeving Op basis van de Aanwijzingslijst Adviesrecht en verplichte participatie bij buitenplanse omgevingsactiviteiten dient bij energieprojecten voor het oprichten van een opstelling van zonnepanelen participatie te worden gedaan.

4.2.1 Omgevingsanalyse Omwonenden in een straal van 500 meter rondom het zonnepark zijn geïnventariseerd en in categorieën opgedeeld. Er wordt onderscheid gemaakt tussen omwonenden op verschillende afstanden (0-100m, 100-300m, 300-500m). Vanaf zo’n 300m begint een zonnepark weg te vallen tegen de horizon, en wordt de impact op de leefomgeving kleiner. Daarnaast zijn ook de omliggende grondeigenaren geïdentificeerd. Naast omwonenden zijn er ook verschillende belanghebbenden geïdentificeerd waarmee gesproken is. Het gaat om de volgende partijen. • Gemeente Sint-Michielsgestel • Provincie Noord-Brabant • Dommelstroom (Energie Coöperatie) • Natuurgroep Gestel • Uilenwerkgroep Berlicum-Middelrode • Waterschap Aa en Maas • Veiligheidsregio Brabant Noord • Omgevingsdienst Brabant Noord (via gemeente uiteindelijk) • Gasunie • Brabants Landschap

Afbeelding 1: Omgevingsanalyse

4.2.2 Genomen stappen Communicatie- en Participatieplan Voor een goede omgevingsdialoog is het belangrijk dat in een vroeg stadium overleg plaatsvindt met alle belanghebbende partijen. Hiervoor worden de stappen uit het Communicatie- en Participatieplan toegepast. In het kort komen deze stappen hierop neer: • Aanbod voor persoonlijk contact direct omwonenden voor beantwoorden van vragen, wegnemen van zorgen en ophalen van belangen; • Brieven naar omwonenden in de bredere kringen voor het informeren over de plannen en de uitvraag van belangen; • Contact met belangenpartijen voor inwinnen van advies over de plannen en uitvraag van aanvullende belangen; • Het organiseren van participatieavonden voor alle geïnteresseerde belanghebbenden voor het beantwoorden van vragen, presenteren van de plannen, informeren over de voortgang, ophalen van belangen en terugkoppeling van de verwerking van de belangen in het ontwerp; • Opgehaalde belangen worden gemotiveerd in de plannen opgenomen. Het finale plan als resultaat van participatie wordt aan de gemeente voorgelegd als onderdeel van de vergunningaanvraag. Gesprekken met omwonenden Inloopavond januari 2023 Voorafgaand aan de tender hoorden wij via de grondeigenaar dat in de omgeving reeds over een zonnepark initiatief in de buurt werd gesproken. Hieruit bleek dat bijvoorbeeld de precieze locatie niet duidelijk was.

Daarom hebben we besloten een inloopavond te organiseren. Hier konden we omwonenden beter informeren over het project, het stadium waarin het zich bevond, en het

eventuele verloop van het proces bij het winnen van de tender. Deze inloopavond is op 20 januari 2023 geweest. Informatiebrief juli 2024 Na de uitslag van de tender is ons door de gemeente in eerste instantie gevraagd om te wachten met het voortzetten van het participatietraject. In de zomer van 2024 kregen gaf de gemeente hiervoor groen licht. Hierop is een informatiebrief gestuurd aan alle omwonenden (circa 230 adressen). Om er zeker van te zijn dat iedere omwonende die een bepaalde interesse of belang bij het project heeft hierover op de hoogte kan blijven maar tegelijkertijd te voorkomen dat mensen overbodige post ontvangen, is omwonenden verzocht hun contactgegevens door te geven wanneer ze over het project op de hoogte wilden worden gehouden. Dit geldt niet voor de direct omwonenden; zij worden sowieso op de hoogte gehouden. Daarnaast is in deze brief een aanbod gedaan voor een keukentafelgesprek, en is aangekondigd dat een uitnodiging voor een informatieavond zou volgen. Informatieavond september 2024 Eind augustus hebben alle omwonenden een brief ontvangen met daarin een uitnodiging voor de informatieavond van september. In deze brief is ook verwezen naar de projectwebsite waarop meer informatie te vinden is zoals veelgestelde vragen. Bij deze informatieavond was ook de wethouder Sam Goossens aanwezig om vragen vanuit de gemeente te beantwoorden.

Tijdens de avond zijn veel vragen gesteld, waardoor er weinig tijd over was om het ontwerp te bespreken en belangen op te halen. Informatieavond november 2024 In november 2024 is een laatste informatieavond gehouden. Hierbij zijn alle omwonenden uitgenodigd die hebben aangegeven op de hoogte te willen worden gehouden van het project. Dit betrof 29 adressen. Daarnaast zijn de verschillende belangengroepen uitgenodigd. Het hoofddoel van deze bijeenkomst was om het ontwerp te bespreken en belangen op te halen, daar dat in de vorige bijeenkomst niet gelukt was. Tijdens deze avond zijn inderdaad belangen opgehaald. Een aantal direct omwonenden was echter niet aanwezig op de avond. Keukentafelgesprekken In eerste instantie zijn omwonenden niet ingegaan op het aanbod voor een keukentafelgesprek van juli 2024. Omdat tijdens de laatste informatieavond, welke speciaal was ingericht voor het ophalen van belangen, een aantal direct omwonenden niet aanwezig was, is besloten om opnieuw een aanbod te doen voor keukentafelgesprekken. Ditmaal zijn de direct omwonenden hier wel op ingegaan. Tijdens deze gesprekken zijn verschillende belangen opgehaald. Overzicht contactmomenten Er zijn in totaal 3 avonden georganiseerd waarop omwonenden in staat is gesteld om informatie te ontvangen, vragen te stellen en hun belangen te delen. Daarnaast zijn keukentafelgesprekken gevoerd met direct omwonenden.

Hieronder is te zien wie er voor ieder van deze avonden is uitgenodigd. Januari 2023 September 2024

Inloopavond Informatieavond

Omwonenden tot 300m uitgenodigd Omwonenden tot 500m uitgenodigd

November 2024

December 2024

Informatieavond

Alle direct omwonenden uitgenodigd plus de mensen tot 500m die hebben aangegeven op de hoogte te willen worden gehouden Keukentafelgesprekken Een aantal direct omwonenden

Gesprekken met belanghebbenden Er is met alle belanghebbenden gesproken. Hieronder een kort overzicht hiervan. • Gemeente Sint-Michielsgestel: Met de gemeente is uitgebreid overleg gevoerd voorafgaand en tijdens het participatieproces. Ook na vergunningaanvraag zal met de gemeente worden gesproken over onder andere de afronding van de financiële participatie en de bouw en exploitatie van het zonnepark; • Provincie Noord-Brabant: Het projectvoorstel is door de gemeente met de provincie besproken; • Energiecoöperatie Dommelstroom: Vanaf een vroeg stadium gesproken over een samenwerking voor de financiële participatie. Dommelstroom krijgt de mogelijkheid om tot 50% mede-eigenaar van het project te worden; • Natuurgroep Gestel: Gesproken over hun belangen op het gebied van ecologie en biodiversiteit; • Uilenwerkgroep Berlicum-Middelrode: Overleg gevoerd over de steenuilen rondom het plangebied, en de beste manieren van mitigatie; • Brabants Landschap: Overleg over maatregelen steenuilen; • Waterschap Aa en Maas: In een vroeg stadium contact opgenomen om de koppelkansen op de locatie te bespreken.

Advies ingewonnen over de waterhuishoudkundige situatie; • Veiligheidsregio Brabant Noord: Advies ingewonnen over de (brand)veiligheid op de locatie; • Omgevingsdienst Brabant Noord: Advies ingewonnen via de gemeente; • Gasunie: In een vroeg stadium contact opgenomen in verband met de eisen omtrent de gasleiding die over het perceel loopt.

4.2.3 Opgehaalde belangen Hieronder volgt een overzicht van de opgehaalde belangen plus hun verwerking in het ontwerp. Voor sommige partijen staat geen belang genoemd; Dit is omdat ze hebben aangegeven geen belangen te hebben. Wens Natuurgroep Gestel Bij bouw zonnepark starten met aanplant Beplanting afstemmen met Brabants Landschap Ecoloog (Econsultancy/Sweco) Geen kunstverlichting i.v.m. vleermuizen Broedvogelinspectie voorafgaand aan bouw Bouwen buiten broedseizoen poelkikker en kamsalamander (augustus-april) Steenuil Uilenwerkgroep/Brabants Landschap

Verwerking Ja, bouwfase Ja Ja Ja, bouwfase Ja Ja

Aandacht voor uilen in de omgeving Onbegraasde strook op gasleiding en panelenveld (keverbank) Aanvullende nestkasten niet nodig Plaatsen jachtpaaltjes Aanplant knotessen Struweel bestaande uit struikvormers, geen boomvormers Veiligheidsregio Minimaal brandbaar materiaal Verklein kansen brandoverslag Bereikbaarheid brandweerwagen Bluswatervoorziening Afkoppelbare transformatoren Markering op elektra componenten Gasunie Gasleidingstrook vrijhouden Bufferzone van 5 meter weerszijden gasleidingstrook Onderzoeken beïnvloeding/kathodische bescherming Omwonenden Trafostations en batterijen zo ver mogelijk van woningen Nulmeting uitvoeren voor geluid, trilling en straling bij transformatoren en batterijen Geen recreatieve entree Geen panelen op gedeelte westelijk van de pijpleiding Verleggen panelen westelijk pijpleiding naar open plek aan de Werstkant

Opschuiven zuidelijke grens naar het noorden

Groenblijvende beplanting Snelgroeiende beplanting Volwassen groenaanplant

Ja, ecologisch onderzoek uitgevoerd Ja Ja Ja Ja Ja

Ja Ja, kiezels rondom technische ruimtes Ja Ja, aanwezig in omgeving Ja Ja Ja, geen panelen op gasleidingstrook. Onderhoudsweg wel toegestaan. Ja, opgenomen in ontwerp Ja, bouwfase

Ja, minimaal 50m van woningen Ja, bouwfase Ja, recreatieve entree vervallen Nee, dit gaat om te veel (circa 1,5ha) panelen en brengt de business case in gevaar Nee, hiermee wordt de woning Werstkant 34 volledig ingesloten, en komen de panelen ook dichter bij de woningen aan de Werstkant. Dit veld is tevens buiten het plangebied. Ja, we zullen hier een aantal paneelrijen wegnemen om de afstand tot de weg te vergroten Ja, opnemen in beplantingsplan Ja, opnemen in beplantingsplan Misschien, dit wordt bepaald in overleg met ecoloog en groenaannemer. Volwassen groenaanplant slaat slechter aan dan jonge planten, doch jonge planten kunnen worden aangevreten door reeën.

Toegangsweg over de gasleidingstrook Toegangsweg verplaatsen naar het bestaande pad aan de Werststeeg Geen bomen in struweel, alleen struiken Schapenbegrazing ook aan de voorzijde, zodat de schapen zichtbaar zijn voor de buurt Breder groen op noordoosthoek

Nee, dit is niet toegestaan door Gasunie Ja, het bestaande pad kan worden gebruikt Ja Ja

Ja, struweel noord- en oostzijde verbreedt van 3m naar 4m Ja Ja i.v.m. Deels, afweging van belangen staat

5m brede haag aan de westzijde Poelen beperken i.v.m. muggen Beperken inpassingsmaatregelen terugbrengen in oorspronkelijke (landbouw) Zoveel mogelijk gebruikmaken van elektrisch bouwmateriaal Niet toepassen chemische bestrijdingsmiddelen Goed regelen onderhoud sloten Nagaan of er 25% inpassing wordt gedaan (o.b.v. Gedragscode Zon op Land) Tevens 25% ruimte tussen de paneelrijen.

Ja, bouwfase Ja Ja Ja, in het huidige ontwerp beslaat het paneelveld circa 55% van de oppervlakte. Ook is daarnaast 25% ruimte tussen de paneelrijen.

4.2.4 Financiële participatie De gemeente Sint-Michielsgestel stelt bepaalde eisen aan de invulling van de financiële participatie. Hierbij is de voorkeur om te streven naar 50% mede-eigenaarschap middels aandelen en in samenwerking met de lokale energiecoöperatie (Dommelstroom). De gemeente erkent hierbij dat de kans bestaat dat dit in de praktijk niet kan worden gerealiseerd, bijvoorbeeld door te weinig interesse bij inwoners. Wanneer de 50% mede-eigenaarschap niet kan worden gerealiseerd, zijn er verschillende terugvalopties afgesproken, waar telkens als een optie niet blijkt te werken naar de volgende optie wordt gekeken: • •

Donatie aan Omgevingsfonds Een directe investering door de gemeente ter aanvulling tot 50%

In een vroeg stadium is contact opgenomen met Dommelstroom. Zij gaven in die tijd aan eerst de uitslag van de tender te willen afwachten. Na het succesvol doorlopen van de gemeentelijke selectieprocedure zijn de gesprekken voortgezet. Dommelstroom heeft hierbij aangegeven pas bij financial close, wanneer het meeste risico uit het project is, te willen instappen. De eisen van de gemeente zijn vastgelegd in de anterieure overeenkomst, en worden via die weg geborgd voor de toekomst.

BIJLAGEN

Bijlage A Particpatieplan Bijlage B Uitnodiging inloopavond zonneparkinitiatief 01-02-2025 Bijlage C Verslag van inloopavond 01-02-2025 Bijlage D Posters inloopavond Bijlage E Aankondiging , Start participatietraject en omgevingsdialoog 17-07-2024 Bijlage F Uitnodiging informatieavond 11-09-2024 Bijlage G Reactie verslag informatieavond 11-09-2024 Bijlage H Verslag informatieavond 11-09-2024 Bijlage I Presentatie gemeente 11-09-2024 Bijlage J Presentatie Kronos 11-09-2024 Bijlage K Informatieflyer 11-09-2024 Bijlage L Verslag 2e informatieavond 14-11-2024 Bijlage M Presentatie 14-11-2024 Bijlage N Formulier ideeenbus Bijlage O Verslagen keukentafelgesprekken Bijlage P Uitnodiging 2e informatieaovond 14-11-2025

BIJLAGE A

CONCEPT Communicatie- en Participatieplan Zonnepark Werststeeg 31-1-2023

Inhoud 1.

Inleiding .......................................................................................................................................................................3 1.1. Kader ..........................................................................................................................................................................3 1.2. Doelstellingen.........................................................................................................................................................4 1.3. Analyse van belanghebbenden........................................................................................................................4

2.

Communicatie ten behoeve van omgevingsdialoog ...................................................................................7 2.1.

3.

Communicatiemiddelen ...............................................................................................................................7

Procesparticipatie ....................................................................................................................................................9 3.1.

Stappenplan ......................................................................................................................................................9

3.2.

Lokaal draagvlak .......................................................................................................................................... 10

4.

Verkenning Financiële participatie ................................................................................................................ 11

5.

Planning..................................................................................................................................................................... 13

6.

Conclusie ................................................................................................................................................................... 14

2

1. Inleiding 1.1. Kader Kronos zorgt ervoor dat de gemeenschap vroegtijdig en voldoende betrokken wordt bij de ontwikkeling en exploitatie van het zonnepark in de gemeente Sint Michielsgestel. De gemeenschap moet een actieve rol krijgen in het proces en daadwerkelijk invloed kunnen hebben op de vormgeving en ontwikkeling van het project. De opzet en instandhouding van een omgevingsdialoog is van vitaal belang. De wijze waarop Kronos dit gaat doen wordt voorafgaand aan de start van het participatietraject aan de gemeente ter goedkeuring voorgelegd. Kronos heeft daarom voorliggend Communicatie-en Participatie plan opgesteld waarin tenminste het volgende is terug te vinden: a) Een analyse van de belanghebbenden; b) Een analyse van de thema’s en belangen die in de omgeving spelen; c) De wijze van participatie per fase van het project; d) Hoe de communicatie richting belanghebbenden wordt vormgegeven; e) Op welke wijze de afspraken met belanghebbenden worden vastgelegd en gemonitord; f) Hoe de afspraken met belanghebbenden invloed hebben op de vormgeving, ontwikkeling en exploitatie van het project. Kronos zal de omgeving actief betrekken bij de verschillende fases van het project. Ook moet de omgeving tenminste de mogelijkheid krijgen om mee te denken over oplossingen, vragen te stellen en ideeën te kunnen genereren en aandragen met betrekking tot het project.

Kronos koppelt duidelijk terug wat met de inbreng van de omgeving wordt gedaan. Hieronder treft u de uitgangspunten waar in het Communicatie- en Participatieplan rekening mee wordt gehouden. 1. Kronos Solar wenst een zonnepark te realiseren in het noordelijke buitengebied van de gemeente Sint Michielsgestel, aan de Werststeeg en Werstkant, ten noordoosten van Berlicum; 2. Kronos Solar heeft een ruimtelijk en landschappelijk onderzoek door een onafhankelijk landschapsarchitect van de betreffende locatie; 3. Kronos Solar is gebonden aan wet- en regelgeving in de gemeente Sint Michielsgestel gedurende de realisatie van dit project; 4. Bij het project is betrokkenheid van de belanghebbenden gedurende de verschillende fases van de ontwikkeling van het zonnepark gewenst; 5. De in te zetten communicatie bestaat uit het bieden van informatie betreffende het initiatief, waaraan ook verbonden is: algemene informatie over zonneparken en de noodzaak ertoe, gemeentelijk standpunt en beleid, locatiemotivering en kansen voor de omgeving; 6. Uitleg en (individuele) gesprekken worden ingezet om te spreken over de mogelijke gevolgen en kansen voor omwonenden en belanghebbenden die gecreëerd kunnen worden door de realisatie van het zonnepark; 7. Er wordt ingezet op een interactieve samenwerking met lokale belanghebbende organisaties en de creatie van draagvlak.

3

Een goede samenwerking met de omgeving is voor Kronos Solar van groot belang. Kronos heeft waardevolle ervaring bij lopende en reeds afgeronde projecten opgedaan waarin het communiceren en managen van stakeholders doorslaggevend is (geweest). Om tevredenheid en een goede samenwerking te kunnen bereiken stelt Kronos meerdere mogelijkheden op het gebied van communicatie, participatie en recreatie/educatie voor. Uitgangsprincipe daarbij moet zijn dat, naast de aangeboden vormen van communicatie, participatie en recreatie/educatie, er altijd de mogelijkheid bestaat persoonlijk in contact te treden met Kronos. Hetzij om zorgen te bespreken, hetzij om op individuele basis mee na te denken over educatieve en communicatieve maatregelen. Er wordt ingezet op een open, pragmatische en transparante communicatie. Tenslotte is van belang te melden dat de invulling van de participatie bij iedere locatie maatwerk is. Voorliggende Communicatie- en Participatieplan is een levend document dat gedurende het gehele proces moet worden aangepast en bijgesteld om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de behoeften vanuit de omgeving.

1.2. Doelstellingen Doelstelling 1: Het creëren van een efficiënte samenwerking met belanghebbende organisaties door middel van transparante communicatie en het bieden van planologische duidelijkheid. Doelstelling 2: Inzet op creatie van een positieve beleving van het zonnepark voor de inwoners van Sint Michielsgestel door middel van informatievoorziening, landschapsherstel en participatiemogelijkheden georganiseerd door Kronos Solar gedurende de ontwikkeling, realisatie en exploitatie van het zonnepark.

1.3. Analyse van belanghebbenden Omgeving De omgeving wordt gedefinieerd als het gebied binnen 500 meter omtrek van het park. Dit is in afbeelding 1 met een oranje lijn aangegeven. Binnen dit gebied kunnen 3 groepen omwonenden worden geïdentificeerd. De direct omwonenden in linie 1 (blauw): Deze groep woont direct tegen het projectgebied aan. Het zonnepark zou in de directe leefomgeving komen te liggen, en door alle bewoners worden ervaren. De omwonenden op een afstand tot 300 meter (roze): Deze groep zal vanuit de woning beperkt zicht op het zonnepark hebben. Dit komt door tussenliggende objecten en de afstand, waarbij het zonnepark aan de horizon verdwijnt. Het zonnepark zou in de nabije leefomgeving komen te liggen, en door de meeste bewoners worden ervaren. De omwonenden op een afstand tot 500 meter (geel): Deze groep zal vanuit de woning weinig tot geen zicht op het zonnepark hebben. Dit komt door diverse tussenliggende objecten en de grote afstand, waarbij het zonnepark door het oog niet meer als individueel object is te onderscheiden. Het zonnepark zou in de bredere leefomgeving komen te liggen, en door tenminste een deel van de bewoners worden ervaren.

4

Afbeelding 1: Overzicht van omwonenden

Gemeente Sint Michielsgestel De gemeente Sint Michielsgestel dient te allen tijde op de hoogte te worden gebracht van plannen, ontwerpen en ontwikkelingen betreffende het zonnepark. De communicatie is bestemd voor de gemeenteraad, het college van burgemeester en wethouders en de ambtenaren. Hierbij zullen regelmatige rapportages toegestuurd en besproken worden om een soepele samenwerking te behouden. De aanwezigheid van de gemeente bij bijeenkomsten wordt door omwonenden en belanghebbenden altijd als positief ervaren, en is belangrijk voor de beoordeling van het participatieproces. Lokale belanghebbende organisaties Om een soepel ontwikkelingsproces te creëren en behouden zal Kronos Solar met verschillende belanghebbende organisaties uit de omgeving in overleg gaan, eventueel een samenwerking aanbieden en uiteraard voldoende informatie verstrekken. De partijen die hieruit zijn voorgekomen en wat we met hen willen bereiken, zijn als volgt: • • •

Duurzame Energie Coöperatie Dommelstroom (DEC): Bespreek opzet financiële participatie en betrekken van de omgeving; IVN ‘s Hertogenbosch: Meenemen in de ideeën, samenwerken en afstemmen van de natuurontwikkeling, ecologie en biodiversiteit op de omgeving; ZLTO: Betrekken om de belangen van de lokale agrarische gemeenschap mee te nemen; 5

•

Waterschap Aa en Maas: reeds contact n.a.v. de B-watergangen. Voor het vervolg overleg over natuuroevers, amfibieënpoel, aansluiting op en onderhoud van B-watergangen;

6

2. Communicatie ten behoeve van omgevingsdialoog Kronos Solar hoopt bij haar projecten de omgeving een platform te kunnen bieden waar diverse onderdelen van het zonnepark en de ontwikkeling daarvan een lokale aantrekkingskracht zouden kunnen genereren. Het gaat dan bijvoorbeeld om kansen voor recreatie en natuurontwikkeling, kansen op lokale werkgelegenheid bij de constructie en onderhoud van het zonnepark, en het beschikbaar stellen van het terrein ter aanmoediging van ecologische of technologische educatie.

2.1.

Communicatiemiddelen

Om bovenstaande effect, alsmede een gedegen omgevingsdialoog te kunnen opstarten en onderhouden wordt in de onderstaande tabel overzichtelijk via welke communicatiekanalen de benadering van de verschillende doelgroepen zal verlopen. Doelgroep Omwonenden

Inwoners van wijdere omgeving

Gemeente Sint Michielsgestel

Lokaal belanghebbende organisaties

Communicatie kanalen Website Post/e-mail Mogelijkheid tot persoonlijk gesprek Inloopavond(en)/informatiemoment Website Post/e-mail Inloopavond(en)/informatiemoment Lokale krant(en) Rapportages Ontwikkeling gesprekken RO Persoonlijk overleg Telefonisch/e-mail Website Post/e-mail Inloopavonden Openbare informatiebijeenkomsten Persoonlijk overleg

1. Website Voorafgaand aan persoonlijke gesprekken en informatieavonden zal een website ontwikkeld worden voor het zonnepark. Deze website is in eerste instantie bedoeld om omwonenden op een overzichtelijke manier op de hoogte te brengen van de ontwikkelingen rondom het initiatief. De locatie, het ontwerp, de landschappelijke inpassingsmogelijkheden, updates met nieuws over het project, de voortgang en antwoorden op veel gestelde vragen zullen op de website terug te vinden zijn. Deze website zal na het succesvol doorlopen van de gemeentelijke selectieprocedure worden opgezet. 2. Post / e-mail Periodieke communicatie via post en/of e-mail zal gebruikt worden om de betrokkenheid van de omgeving en belanghebbende organisaties te behouden door deze regelmatig op de hoogte te brengen van de voortgang en recente ontwikkelingen. Ook worden persoonlijke uitnodigingen verstuurd naar de directe omwonenden voor bijeenkomsten en om hen te wijzen op het bestaan van de projectwebsite. 7

3. Inloopavonden / openbare informatiemomenten Tijdens de informatiebijeenkomsten wordt geïnformeerd en gevraagd over de pijlers van het project en de potentiële impact hiervan op de wijdere omgeving gedurende de constructie- en operationele fase. Het doel is om de impact op de omgeving te minimaliseren. Normalerwijs volstaan één tot twee inloopavonden totdat het gewenste resultaat is behaald. Tijdens de bijeenkomsten worden naast de beantwoording van algemene vragen ook specifieke gesprekken gevoerd over de afmetingen, energie opwek en de hoeveelheid voorziene huishoudens van het project, welke door toehoorders vaak interessant en nuttig gevonden worden. Ook de voordelen en kansen van het project en duurzame energie in het algemeen kunnen ter sprake komen. De belangrijkste onderwerpen tijdens inloopavonden zijn de voorlopige lay-out van het park en de potentiële impact op de omgeving. Er kan meegepraat worden over de landschappelijke inpassing en de vormgeving van het plan. Suggesties en wensen worden zoveel mogelijk in acht genomen. Dit kan bijvoorbeeld zijn op het gebied van landschappelijke inpassing, het afschermen of juist zichtbaar maken van het park. Maar ook de indeling van het zonnepark, de aanleg van de inrit of de wensen omtrent ecologische verbeteringsingrepen bij het zonnepark kunnen aangesproken worden.

Samen met een landschapsarchitect kan gekeken worden naar de (technische) mogelijkheden. 4. Lokale krant De krant heeft als doel om aankondigingen te publiceren, dit betreft het aankondigen van openbare bijeenkomsten die op die manier aan de bredere omgeving worden gepresenteerd. 5. Persoonlijk gesprek Persoonlijke gesprekken zullen worden ingezet naargelang daar behoefte toe is. In een persoonlijk gesprek kunnen er gedetailleerde en specifieke wensen of samenwerkingen besproken worden. Ook kunnen op individuele basis zorgen geuit worden. 6. Informatie bord(en) bij entree zonnepark Om voorbijgangers te informeren over het zonnepark kunnen er informatieborden bij de entree komen te staan. Via deze informatiepanelen kan uitleg worden gegeven op meerdere vlakken, zoals zonne-energie in het algemeen en het zonnepark specifiek (details, opwekgegevens), ecologische en landschappelijke specifieke kenmerken van de locatie en hoe het zonnepark daarop aanhaakt, en/of eventuele archeologische en/of cultuurhistorische kenmerken van de locatie. De specifieke locatie van de informatiepanelen en de inhoud van deze panelen kan vanzelfsprekend ook besproken worden. Dit zal uit het participatie proces moeten blijken.

8

3. Procesparticipatie 3.1.

Stappenplan

Kronos Solar heeft veel ervaring met proces participatie en communicatie voor een goede uitrol van de burgerparticipatie. Belangrijk is dat het project goed lokaal onder de aandacht komt, er over het project gesproken kan worden en er lokaal interesse ontstaat in de kansen die een zonnepark kan genereren. Kronos Solar werkt daarom in een vroeg projectstadium actief aan het creëren van draagvlak voor het zonnepark bij de directe omwonenden van het park. Daarin spelen transparantie en een heldere communicatievorm en belangrijke rol. Om voldoende draagvlak te verkrijgen is het belangrijk dat er in een vroeg stadium overleg plaatsvindt met buurtbewoners. Hiervoor hanteert Kronos de onderstaande stappen. Deze stappen sluiten natuurlijk niet uit dat er tussentijds, indien nodig/gewenst, overleg plaatsvindt. 1. Omwonenden worden persoonlijk benaderd en uitgenodigd voor een bespreking van het initiatief. Hiervoor wordt in eerste instantie gevraagd of een één op één gesprek wenselijk is en of men hiervoor openstaat. Niet iedereen vindt het prettig om zijn of haar mening in een groep te delen. Op deze manier kan iedereen zijn of haar mening geven over de plannen die Kronos dan mee kunnen nemen in het vervolg. Een groepsoverleg is ook mogelijk, net naar wens van de omgeving. Voorafgaand aan de bespreking wordt men geïnformeerd over de website waar alvast informatie verkregen kan worden.

Afhankelijk van de voortgang van deze gesprekken kan worden besloten vervolggesprekken te voeren alvorens over te gaan tot het organiseren van een algemene publieke informatiebijeenkomst. Waar nodig (bijvoorbeeld in planschade situaties) zullen de individuele gesprekken ook voortduren. 2. Informatiebijeenkomst voor een breder publiek waaraan alle geïnteresseerden deel kunnen nemen. Een openbare informatiebijeenkomst kan ingepland worden. Bij de eerste openbare bijeenkomst worden de planlocatie en de uitgangspunten besproken. Op basis van de uitkomsten van de eerdere gesprekken kunnen hier diverse middelen worden ingezet om het plan te verduidelijken, zoals visualisaties en zichtlijnenstudies. De uitnodigingen hiervoor zullen per post en/of e-mail aan omwonenden verstuurd worden en voor de wijdere omgeving middels een advertentie in een lokale krant. De deelnemers aan eventuele reeds plaatsgevonden persoonlijke gesprekken of groepsgesprekken op kleine schaal worden eveneens persoonlijk benaderd. 3. Mogelijke aanpassingen doorvoeren en opnieuw bespreken. De punten die bij de eerste bijeenkomst(en) zijn aangesproken worden ter voorbereiding op de volgende bijeenkomst uitgewerkt. Dit wordt wederom met de omgeving besproken. Dit proces van aanpassen en bespreken wordt herhaald tot er duidelijk is dat er partijen op bepaalde punten niet nader tot elkaar komen.

Het is belangrijk dat er van beide kanten wel de intentie is om overeenstemming te vinden. In het beste geval ligt er een plan waar alle partijen mee in kunnen stemmen. In het slechtste geval ligt er een aangepast plan waar men het op bepaalde onderdelen eens is en op bepaalde onderdelen heeft besloten dat men hier niet uitkomt. Deze onderwerpen kunnen dan worden doorgezet naar het bevoegd gezag voor een 9

finaal besluit. Het is natuurlijk belangrijk dat de beleidskaders en voorwaarden vanuit de gemeente en provincie in het begin zijn meegenomen als uitgangspunten. Op deze manier wordt voorkomen dat er uiteindelijk een plan op tafel ligt wat in strijd is met het beleid. 4. Eventuele aanpassingen worden ter goedkeuring voorgesteld aan de gemeente. Het aangepaste plan wordt ter toetsing en beoordeling aan de gemeente aangeboden.

3.2.

Lokaal draagvlak

Draagvlak bij het project wordt middels procesparticipatie zo vroeg mogelijk verkregen en gedurende het proces naar vergunningverlening onderhouden, zoals hierboven beschreven is. Het deel financiële participatie zal onderdeel zijn van deze gesprekken. In dit vroege stadium kunnen echter nog geen concrete afspraken gemaakt worden. Wel kunnen alvast de wensen geïnventariseerd worden. De mogelijkheden voor financiële participatie worden verder besproken in hoofdstuk 4. Vervolgens kan tijdens de aanleg van het park en het daaropvolgende beheer eveneens op een ander front extra draagvlak verkregen worden. Zo wordt de mogelijkheid geboden om lokale bedrijven, en waar mogelijk ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, via SROI (Social Return On Investment) te betrekken bij zowel de bouw als ook het onderhoud van het zonnepark. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld het plaatsen van hekwerken, het aanleggen van infrastructuren voor het zonnepark, landmeetkundige activiteiten en de aanplant en het beheer van groenstructuren die onderdeel zijn van de landschappelijke inpassing van het park. Hiermee pleit Kronos Solar voor een positieve bijdrage aan de lokale samenleving en bieden wij persoonlijke gesprekken aan met de gemeente en lokale belanghebbende organisaties die eventueel eigen ideeën willen voorleggen ter discussie.

Aan het einde van het proces zal een draagvlakmeting worden uitgevoerd, waaruit zal blijken hoe verschillende belanghebbenden zijn betrokken, wat voor invloed deze betrokkenheid heeft gehad op de plannen, en welk percentage omwonenden positief of negatief tegenover de plannen staat.

10

4. Verkenning Financiële participatie Een wezenlijk onderdeel van het draagvlak voor de opwek van duurzame energie wordt gevormd door de mogelijkheid voor burgers om ook te profiteren van de komst van een zonnepark. Dit kan bijvoorbeeld door financieel in duurzame projecten te participeren. Hierom is een uitgangspunt in het Klimaatakkoord het streven naar 50% lokaal mede-eigenaarschap. Dit behoort inmiddels ook tot de standaard formuleringen in de verschillende Regionale Energie Strategieën. Ook de gemeente Sint Michielsgestel heeft deze wens in haar beleid overgenomen.

Wat biedt Kronos Solar aan? 1. Mede-eigenaarschap: Kronos Solar biedt 50% mede-eigendom aan. Een lokale energie coöperatie wordt voor 50% mede-eigenaar van het park, en deelt daarmee ook voor 50% in de opbrengsten. Burgers kunnen participaties kopen via de energie coöperatie, waarbij direct omwonenden voorrang kunnen krijgen. Er moet uiteraard wel voldoende animo zijn in de lokale gemeenschap om te investeren. In Sint Michielsgestel wordt hierover gesproken met energie coöperatie DEC Dommelstroom. 2. Donatie Gebiedsfonds: Een jaarlijkse donatie aan een duurzaamheids- of omgevingsfonds van een bedrag per opgewekte MWh of het doneren van zonnepanelen ter waarde van dit bedrag aan enkele maatschappelijke functies in de kern waar het park is gelegen. Hierbij kan gedacht worden aan een verenigingsgebouw of school dat daarna over gratis duurzame energie kan beschikken, of een combinatie van beide. 3. Educatie: In alle gevallen biedt Kronos de mogelijkheid aan om eens per jaar een rondleiding te geven aan een lokale school of andere instantie. Tijdens deze rondleiding wordt informatie gegeven over het zonnepark, de opwek, de inpassing en andere zaken die hiermee samenhangen. 4. Lokale werkgelegenheid: Kronos gaat voor het vervullen van bepaalde taken bij het zonnepark, zoals bijvoorbeeld de groenaanplant, het groenonderhoud, of de schapenbegrazing, op zoek naar lokale partijen.

Op die manier voorziet het zonnepark ook in de lokale werkgelegenheid. 5. Certificaat van oorsprong: In overleg met de lokale omgeving kan gekeken worden of, door middel van certificaten van oorsprong, de opgewekte energie lokaal terecht kan komen, waarbij eventuele extra opbrengsten terug de gemeenschap in kunnen vloeien. Afhankelijk van de lokale wensen kunnen ook alternatieven worden aangeboden. De precieze invulling, samenstelling en uitwerking van deze mogelijkheden wordt in samenspraak met de gemeente, de lokale omgeving en de lokale energie coöperatie verder bepaald. Indien er bijvoorbeeld niet genoeg animo is voor mede-eigenaarschap kan een andere vorm van participeren middels het investeren in obligaties worden aangeboden. Obligaties zijn leningen met een vaste looptijd en een vast rente percentage. Direct omwonenden krijgen voorrang en kunnen een hoger rendement ontvangen. Deze optie is voor particulieren vaak interessant 11

omdat je vanaf de start gelijk rendement ontvangt en de looptijd van de investering te overzien is i.p.v. de 25 jaar als aandeelhouder van een zonnepark. De uitgifte van obligaties kan verlopen via een online platvorm zoals ZonnepanelenDelen of duurzaaminvesteren.nl. Hierbij kan de openstelling in eerste instantie gedaan worden voor omwonenden en later voor de wijdere omgeving. (https://www.zonnepanelendelen.nl/hoe-werkt-het/). Kronos heeft waardevolle ervaring opgedaan bij haar projecten voor het vinden van de juiste vormen van financiële participatie. Er zal tijdens de eerste bijeenkomsten met belanghebbenden en omwonenden een inventarisatie gemaakt worden van de lokale wensen t.a.v. financiële participatie. De meest voor de hand liggende oplossingen kunnen alleen worden uitgevoerd in samenwerking met een lokale energie coöperatie. Wanneer hier geen animo voor bestaat, zijn er genoeg andere alternatieven waar naar uitgeweken kan worden. Ook een combinatie van mogelijkheden is denkbaar. Van groot belang bij het opzetten van de inrichting van financiële participatie is het luisteren naar de omgeving, zodat de lusten van het zonnepark op de beste manier bij de lokale omgeving en de inwoners van Sint Michielsgestel terecht komt.

12

5. Planning Op basis van ecologische en landschappelijke onderzoeken, een analyse van de mogelijkheden en de technische aspecten zijn enkele uitgangspunten omtrent de planning van het ontwikkelproces van het zonnepark geformuleerd. Hierbij dient ook gedacht te worden aan het minimale aantal panelen wat benodigd is, de verschillende koppelkansen die zich in het gebied voor doen, landschappelijke aspecten, etc. Middels deze planning en technische uitgangspunten worden heldere kaders opgesteld op basis waarvan omwonenden en andere belanghebbenden met ons in contact kunnen komen om zaken, zorgen of vragen te bespreken. Maand Juni 2023

Juli/Augustus/September 2023

-

Oktober/November 2023

-

Persoonlijk contact met omwonenden Website ontwikkelen Brieven versturen met verwijzing naar website en uitnodiging informatiebijeenkomst Bijeenkomst 1: Ruimtelijk & financieel, met omwonenden Uitwerken input omwonenden Meeting met lokale energie coöperatie Bijeenkomst 2: Ruimtelijk & financieel, met omwonenden Openbare bijeenkomst: ruimtelijk voor wijdere omgeving Openbare bijeenkomst 2: financiële participatie voor wijdere omgeving Uitwerken input omgeving Evt. vervolg bijeenkomst(en) (ruimtelijk danwel financieel) Aanvraag omgevingsvergunning indienen bij gemeente Verdere vervolg is afhankelijk van resultaten van bovenstaande en gemeentelijke feedback

Het participatieproces is geen voorgeschreven proces waar een vast plan op van toepassing is. Voorliggende Communicatie- en Participatieplan is een levend document wat gedurende het gehele proces moet worden aangepast en bijgesteld om zo goed mogelijk aan te sluiten bij de behoeften vanuit de omgeving.

13

6. Conclusie Kronos Solar streeft naar een positieve benadering van het zonnepark, zodat dit gezien wordt als ‘ons park’ door de inwoners van Sint Michielsgestel. Daarmee wil Kronos Solar een draagvlak creëren bij de omwonenden van het zonnepark. Het creëren van een breed maatschappelijk draagvlak is van groot belang en kent een belangrijke rol in het proces van de projectontwikkeling. In voorliggend document is beschreven hoe deze ambitie waar kan worden gemaakt. Er zullen gespreken volgen met direct omwonenden, de wijdere omgeving en de lokale belanghebbende partijen. Het verder uitgewerkte plan dat bij de gemeente wordt voorgelegd zal daar op worden afgestemd. Ook na vergunningverlening zal tijdens de aanleg van het park en tijdens het daarna volgende beheer, de mogelijkheid geboden worden om lokale bedrijven, en waar mogelijk ook mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, via SROI (Social Return On Investment) te laten participeren. Hiermee pleit Kronos Solar voor een positieve bijdrage aan de lokale samenleving. Ook biedt Kronos persoonlijke gesprekken aan met de gemeente en lokale belanghebbende organisaties die eventueel eigen ideeën of projecten willen voorleggen ter discussie.

Tenslotte dient vermeld te worden dat Kronos Solar, in tegenstelling tot vele andere (Nederlandse) projectontwikkelaars, gedurende het gehele proces van projectontwikkeling nauw betrokken blijft bij haar individuele projecten. Kronos Solar is verantwoordelijk en aanspreekpunt vanaf de eerste ontwikkeling tot aan het exploiteren van het zonnepark. Zo kunnen afspraken goed worden nagekomen en bijvoorbeeld ook tijdens en na de bouwperiode rekening houden met omwonenden.

14

BIJLAGE B

VAN ADRES

Aan de bewoners van «Adres_1» «Adres_2»

TEL E-MAIL WEBSITE

Dirk-Jan Klein Kronos Solar Projects Rijswijkseplein 786 2516 LX Den Haag 06 36478461 Dirk-jan.klein@kronos-solar.com www.kronos-solar.com

Datum: 02-01-2023 Betreft: Uitnodiging informatieavond zonnepark initiatief

Geachte meneer/mevrouw, Zoals u wellicht weet heeft de gemeente Sint Michielgestel, net als elke andere gemeente in Nederland, de opgave om energie-neutraal te worden. Om dit te bewerkstelligen heeft de gemeente niet alleen energiebesparingen en zon-op-dak nodig, maar moet er ook grootschalig duurzame energie worden opgewekt. Daarom heeft de gemeente in december 2022 een eerste tender (aanbesteding) opengesteld tot 1 februari 2023, waarbij ontwikkelaars en andere gegadigden hun plannen kunnen indienen. Wij als ontwikkelaar van zonneparken dragen hier graag aan bij. U ontvangt deze brief omdat u in de buurt woont van ons initiatief “zonnepark Werstkant” gelegen aan de Werststeeg/Werstkant. Wij vinden het belangrijk om u als belanghebbende vroegtijdig te infomeren over ons initiatief voor de tender. Graag nodigen wij u dan ook uit voor een eerste kennismaking middels een vrije inloopavond. Datum: Inloop: Locatie:

Vrijdag 20 januari 2023 Tussen 19.00 en 21:00 Dorpshuis De Moerkoal, Driezeeg 20 te Middelrode

Tijdens deze inloopavond zijn wij beschikbaar voor vragen en gaan we graag het gesprek met u aan. Duurzame energiedoelstellingen en zonneparken, het participatieproces, de landschappelijke inpassingsopties, koppelkansen en biodiversiteit, maar ook de mogelijkheden van financiële participatie lichten we graag toe. Wij vinden het bovendien ook belangrijk om alvast te weten welke wensen en behoeften er zijn. Op basis van deze informatie kunnen wij, waar mogelijk, aanpassingen in de plannen doorvoeren. Bij een uiteindelijke tenderwinst zal met alle belanghebbenden het vervolgtraject van de participatie starten. Graag zouden wij op voorhand weten of u van plan bent om op de inloopavond langs te komen. U kunt ons dit laten weten door een mail te sturen naar dirk-jan.klein@kronos-solar.com met als onderwerp “Aanmelding Zonnepark Werstkant 20 januari 2023”, en onder vermelding van uw naam, adres en telefoonnummer. Wij hopen u te zien op vrijdag 20 januari. Met vriendelijke groet, Dirk-Jan Klein & Roald Blijleven Kronos Solar

ROALD BLIJLEVEN From: Sent: To: Cc: Subject:

roald.blijleven@kronos-solar.com Wednesday, 25 January 2023 12:05 roald.blijleven@kronos-solar.com dirk-jan.klein@kronos-solar.com Documenten zonnepark Werststeeg

Beste meneer/mevrouw, U ontvangt deze mail omdat u aanwezig was op de inloopavond voor het zonnepark-initiatief aan de Werststeeg te Berlicum. Tijdens de bijeenkomst hebben verschillende mensen gevraagd om verschillende documenten. Hierbij sturen wij alle relevante documenten op aan de mailadressen die bij ons bekend zijn. Het gaat om de volgende stukken: - Verslag inloopavond 20 januari 2023 & posters - Gemeentelijk beleid Vanwege de bestandsgrootte kunt u de documenten downloaden via deze Wetransfer link: https://we.tl/t33DJ0qzxgy (let op, download vervalt over 6 dagen) Mocht u naar aanleiding van deze stukken nog vragen of opmerkingen hebben dan horen we dat graag. Met vriendelijke groet, Roald Blijleven & Dirk-Jan Klein Roald Blijleven | Business Development Manager | Kronos Solar Projects +31 (0)6 2488 1722 | roald.blijleven@kronos-solar.com Kronos Solar Projects NL | KvK 72047496 | Rijswijkseplein 786 2516 LX Den Haag

1

BIJLAGE C

Verslag Inloopavond Tenderinitiatief Zonnepark Werststeeg, Sint Michielsgestel Datum: 20-01-2023 Tijd: 19:00-21:00 Locatie: Dorpshuis de Moerkoal Voor deze inloopavond zijn 8 posters voorbereid: 1. Klimaatproblematiek 2. Regionale Energiestrategie 3. Gemeentelijk beleid 4. De locatie

5. Ontwerp (concept) 6. Waarom deze locatie? 7. Vergunningsproces 8. Participatie

De posters zijn als bijlage bij dit verslag gevoegd. De posters zijn in een museumopstelling rondom de ruimte geplaatst. De eerste poster hing bij de koffietafel. Van hieruit konden bezoekers rondlopen langs de muur voor een vijftal posters met informatie over het beleid en het initiatief. Twee laatste posters met uitleg over het proces en participatie hingen bij de deur. De avond is rustig verlopen. Er zijn veel goede vragen gesteld over uiteenlopende onderwerpen: het ontwerp, de aansluiting, netproblematiek, beplanting, planschade, brandverzekeringen, participatie mogelijkheden en het proces. De gesprekken waren redelijk, ondanks het feit dat de meeste bezoekers niet enthousiast waren over het mogelijke vooruitzicht van een zonnepark bij hen in de buurt. Er was onder omwonenden begrip voor de energietransitie. De noodzaak van duurzame opwek was duidelijk, maar tegelijkertijd was er onvrede over de mogelijke komst van een zonnepark in hun directe leefomgeving. Verschillende bezoekers hebben ons laten weten met deze kwestie te worstelen. We hebben geprobeerd om zoveel mogelijk zorgen weg te nemen, om vragen eerlijk en duidelijk te beantwoorden, om openheid van zaken te geven over elke stap en om in oplossingen te blijven denken. We hebben mensen in dat kader ook aangeraden om tijdens een eventueel toekomstig participatieproces vooral met elkaar in gesprek te blijven.

Door samen het gesprek te blijven voeren kunnen planwijzigingen worden doorgevoerd die bepaalde zorgen verminderen of wegnemen. Het gaat hierbij dan altijd om een afweging van belangen. Wanneer bijvoorbeeld een deel van de gronden paneelvrij wordt gelaten om uitzicht te behouden, dan zal de invulling van de resterende gronden strakker moeten gebeuren, met negatievere effecten op de bodem tot gevolg. De vraag die beantwoord moet worden is: Als er hier een zonnepark moet komen, hoe doen we dat dan op de beste manier? De avond is door de bezoekers als nuttig ervaren. Het werd op prijs gesteld dat we, ondanks het feit dat de komst van het zonnepark nog afhankelijk is van het tender-traject, we de buurt toch nu al informeerden over ons initiatief. De posters vonden bezoekers informatief. Een deel van de vragen die men had werd door de informatie op de posters al beantwoord. Voor het deel dat niet beantwoord werd boden de posters een goede basis voor het gesprek. In de gesprekken was er een duidelijk tweerichtingsverkeer. Waar wij zoveel mogelijk hebben uitgelegd over ons initiatief, hebben zij ons verteld over de leefomgeving, de buurt, welke zaken hier spelen en wat er voor hen belangrijk is. De sfeer en beleving van de locatie zijn hierdoor voor ons nog duidelijker geworden.

De informatie die we vanuit omwonenden verkregen hebben is voor ons interessant en zal worden meegenomen in een eventueel vervolgtraject.

Een overzicht van de belangrijkste vragen en/of zorgen, en het antwoord van Kronos hierop, is hieronder opgenomen. Vraag / Zorg Bij brand kunnen zonnepanelen exploderen waardoor glasscherven op omliggend land terecht kunnen komen. Dit is zeer moeilijk te verzekeren. De huidige pachter kan deze gronden niet blijven pachten. De woning zal minder waard worden.

De kans dat iemand de woning zal kopen zal kleiner worden. Het zonnepark zal in ons uitzicht komen te liggen.

De openheid van het landschap zal verminderen. Is er sprake van straling?

Komt hier een veld panelen met een ijzeren hek eromheen?

Hoe hoog wordt de beplanting?

Een zonnepark komt in de plaats van natuur.

De daken moeten eerst vol komen te liggen.

Behandeling Wij hebben een verzekering die dit dekt. Mocht het initiatief doorgang vinden dan kan dit verder worden geborgd. Dit is een kwestie tussen de grondeigenaar en de pachter. Zij hebben een overeenkomst. Hiervoor bestaat de planschade regeling. Wij zullen een planschaderisicoanalyse laten uitvoeren wanneer we de tender winnen. Dit is op voorhand eigenlijk niet te voorspellen. Niet iedereen denkt hier hetzelfde over. Tijdens een eventueel volgend participatieproces kan er verder worden gesproken over wijzigingen in het ontwerp, zoals een paneelvrij deel of een bredere haag. Dit is een feit. Er kan worden gesproken over lagere beheerhoogte van de omliggende hagen. Het RIVM rapport “Klimaatakkoord: effecten van nieuwe energiebronnen op gezondheid en veiligheid in Nederland” (2021) concludeert dat er geen negatieve effecten zijn van straling van zonneparken op de gezondheid. Er komt een veld zonnepanelen, waar omheen voor de verzekering een hekwerk moet komen. Dit hekwerk bestaat uit ruwe houten palen en grofmazig gaas. Buitenom het hekwerk worden struweelhagen aangeplant om het geheel aan het zicht te ontnemen. Het hekwerk is 1,90 hoog, de zonnepalen zijn 1,95 hoog (in het huidige ontwerp). Daarom zal de beplanting beheerd worden op 2-3 meter. De huidige natuurwaarden op monocultuur landbouwgrond zijn laag. Bij dit zonnepark wordt veel nieuw groen aangeplant.

Daarnaast wordt de grond ingezaaid als kruidenrijk grasland en met schapenbegrazing beheerd. Het beheer wordt door een groenaannemer gedaan en op voorhand vastgelegd in een Beheerplan. Bij andere projecten zien we met deze aanpak een sterke verhoging van natuurwaarden. De gemeente heeft, in het kader van de zonneladder, berekend hoeveel er opgewekt kan worden met zonop-dak. De conclusie is dat dit onvoldoende is, en dat zonneparken en/of windmolens nodig zijn om de doelstelling te halen.

Foto’s

BIJLAGE D

Klimaatproblematiek Al zeker sinds 1960 is bekend dat het gebruik van fossiele brandstoffen zorgt voor meer CO2 in de atmosfeer. Deze CO2 zorgt voor de opwarming van de aarde. Dit leidt tot allerlei soorten klimaatproblematiek zoals extremer weer en de stijging van de zeespiegel. De effecten hiervan zijn op verschillende plekken ter wereld zichtbaar, van smeltende ijskappen op Antarctica tot overstromingen in Limburg.

Akkoord van Parijs In 2015 hebben 195 landen, inclusief Nederland, afgesproken om in 2050 de stijging van de gemiddelde wereldtemperatuur te beperken tot ruim onder 2 graden Celsius. De Nederlandse invulling hiervan is vastgelegd in het Klimaatakkoord.

De Nederlandse politiek heeft een doel gesteld: in 2030 stoten we in Nederland bijna de helft (49%) minder broeikasgassen uit dan we in 1990 deden. Het Klimaatakkoord gaat over de maatregelen die we de komende jaren nemen om dit doel te halen.

Regionale Energie Strategie In heel Nederland werken 30 regio’s samen om het doel van het Klimaatakkoord te bereiken: Energieneutraliteit in 2050. De regio’s maken hiervoor een strategie: De Regionale Energie Strategie (RES). Sint-Michielsgestel maakt deel uit van de RES-Regio Noordoost Brabant. Hierbinnen is afgesproken dat alle gemeenten een bijdrage leveren aan de RES-opgave.

Gemeentelijke Doelstelling De gemeente Sint-Michielsgestel wil in 2040 energieneutraal te zijn. Om dit te doen is opwek van duurzame energie nodig. De gemeente heeft berekend dat dit enkel met zon-op-dak niet mogelijk is.

Er is circa 40 hectare aan zonneparken nodig. Daarom wordt hier tot en met 2030 maximaal op ingezet. Om initiatieven voor zonneparken goed te kunnen beoordelen en de beste plannen uit te kunnen kiezen, heeft de gemeente een eerste “tender” (aanbesteding) uitgeschreven. Dit is in de basis voor 10 hectare, maar zou ook meer kunnen worden. Zie ook het gemeentelijk beleid, paragraaf 1.3 – 1.5

Gemeentelijk Beleid Op 17 december 2020 is de Visie zonne- en windenergie door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin staan de verschillende regels en aanbevelingen voor zonneparken en windmolens in de gemeente. In een motie is daarnaast bepaald dat een tender voor 10 hectare zonneparken wordt opengesteld. De beoordeling van deze tender gebeurt door een onafhankelijke commissie.

Gemeentelijke Tender Vanaf 1 december 2022 tot 1 februari 2023 kunnen initiatiefnemers principeverzoeken voor zonneparken indienen. Tender criteria Landschappelijk inpassingsplan Participatiemogelijkheden omgeving Toename van biodiversiteit

Maatschappelijke kosten voor netaansluiting Toename van recreatieve en/of toeristische waarde

Toepassing Wij werken samen met een onafhankelijke landschapsdeskundige De omgeving kan op verschillende manieren participeren, zowel meedenken als financieel Diverse maatregelen ter bevordering flora en fauna, waaronder kruidenzones rondom, bloemrijk grasland, schapenbegrazing, groene inpassing en insectenhotels. Zie ook het ontwerp. Afstand tot aansluitpunt (middenspanning Berlicum) slechts 850 meter In overleg met lokale belanghebbenden over de wensen. Bijvoorbeeld informatiepunt met picknicktafels, oplaadplek elektrische fietsen, of een speeltuin)

Zie ook: https://www.sint-michielsgestel.nl/zonneparken

Vergunningsproces Het vergunningsproces bestaat uit de volgende stappen: 1.

Initiatief indienen (tender)

2. Toetsing op ontvankelijkheid 3. Inhoudelijk beoordeling 4. Selectie initiatieven 5. Omgevingsdialoog (diverse bijeenkomsten) 6. Afstemming financiële participatie met omgeving 7. Planaanpassingen en definitief ontwerp 8. Overeenkomst gemeente 9. Aanvraag omgevingsvergunning 10. Beoordeling en verlening vergunning

11. Aanvraag SDE-subsidie (4 maanden) 12. Netaansluiting (in overleg met Enexis) 13. Bouw zonnepark (2-3 maanden) 14. Exploitatie (25 jaar) 15. Opruimen zonnepark Dit project is op dit moment een initiatief dat zal worden ingediend bij de komende gemeentelijke tender. De komst van dit zonnepark is dus absoluut nog niet zeker. Er zijn verschillende momenten in het proces waarop u bezwaar kunt maken.

De locatie Gasunie pijpleiding

Waarom deze locatie?

Gemeentegrens Jonge Zandontginningen 3km cirkel rondom aansluitpunt Afgevallen locatie Locatie initiatief

Gemeentelijk beleid staat zonneparken met een maximale grootte van 10ha toe in de Jonge zandontginningen. Voor een rendabele ontwikkeling van een zonnepark is 10ha de minimaal benodigde afmeting. Het zoeken heeft zich daarom dus tot dit gebied beperkt. In de andere gebieden is maximaal 6ha per zonnepark mogelijk.

Een kijkje in de keuken: De zoektocht naar een geschikte locatie binnen het beleidsgebied. De afstand tot een aansluitpunt mag niet te ver zijn vanwege de kosten voor de aanleg van de kabel. Van alle grondeigenaren die we spreken staat slechts zo’n 10% open voor een gesprek. Slechts bij 20% hiervan komt er ook echt een initiatief voor een zonnepark uit.

De locatie aan de Werststeeg Binnen de Jonge Zandontginningen Op 850m van een aansluitpunt 9,7 hectare groot Niet direct tegen dorpsrand Berlicum Niet in een natuurgebied Instemming grondeigenaar Geen beperkende rechten van derden Mogelijkheid tot renovatie van het erf Diverse kansen voor recreatie Goede kansen voor natuurontwikkeling Opwekpotentie circa 8,3MWp (2000 huishoudens)

Criterium beleid Criterium haalbaarheid Criterium haalbaarheid Criterium haalbaarheid Criterium beleid Criterium haalbaarheid Criterium haalbaarheid Koppelkans Koppelkans Koppelkans Criterium haalbaarheid

Is dit de best denkbare locatie? Nee. Is dit de best haalbare locatie? Ja.

Het ontwerp (concept)* Schapenbegrazing voor maaibeheer Ondergrond inzaaien als bloemrijk grasland

Kruidenzones rondom langs binnenzijde hekwerk, doen ook dienst als onderhoudspad Struweelhaag rondom langs buitenzijde hekwerk Insectenhotels op de omvormers

Verschralingsbeheer voor grotere biodiversiteit

Interne weg, onverhard

Bredere struweelhaag langs westzijde Hekwerk van ruwe houten palen met grofmazig gaas

Tussenruimte panelen 2 meter, voor de bodem

*

Dit is een eerste, voorlopig ontwerp. Dit kan in overleg met omwonenden, gemeente en provincie verder worden aangepast. Het ontwerp is gemaakt door een onafhankelijke landschapsdeskundige.

Participatie Wanneer dit initiatief de tender wint zal de aanvraag van de vergunning starten. Een belangrijke eerste stap hierin is participatie. Hieronder wordt dit verder toegelicht.

Proces Participatie Proces Participatie betekent het meedenken over het ontwerp van het project. Bij een zonnepark betekent dat meedenken over de indeling van het zonnepark, de types en hoeveelheid groenaanplant, de afstanden tussen panelen, de ecologische versterkingen en de toevoeging van recreatie. Suggesties worden zoveel mogelijk meegenomen, en wanneer dit niet mogelijk is wordt dit toegelicht. Het einddoel is een definitief ontwerp.

Financiële Participatie Financiële Participatie betekent het meedenken over mogelijkheden waarop de omgeving kan meeprofiteren van het zonnepark. Kronos biedt hiervoor verschillende opties, zoals mede-eigenaarschap (via de energiecoöperatie), een omgevingsfonds, collectieve inkoop van zonnepanelen of donaties aan lokale instellingen. Wanneer u zelf andere ideeën heeft is dit natuurlijk ook bespreekbaar. Heeft u vragen, opmerkingen of ideeën? Wij horen het graag! Stuur een email naar roald.blijleven@kronos-solar.com.

BIJLAGE E

VAN ADRES

Aan de bewoners van «ADRES1» «ADRES2»

TEL E-MAIL WEBSITE

Roald Blijleven Kronos Solar Projects Rijswijkseplein 786 2516 LX Den Haag 06 2488 1722 roald.blijleven@kronos-solar.com www.kronos-solar.com

Datum: 17 juli 2024 Betreft: Zonnepark Werststeeg: Start participatietraject en omgevingsdialoog

Beste meneer, mevrouw, Zoals u misschien weet heeft de gemeente Sint-Michielsgestel, net als elke andere gemeente in Nederland, de opgave om energieneutraal te worden. De gemeente heeft berekend dat alleen zon-op-dak en energiebesparingen onvoldoende zijn om dit doel te behalen. Daarom moet er ook grootschalig duurzame energie worden opgewekt, bijvoorbeeld met zonneparken. De gemeente heeft, samen met haar inwoners, gewerkt aan het opstellen van beleid voor zonneparken. Vervolgens is begin 2023 een maatschappelijke tender uitgegeven voor initiatieven van zonneparken. Kronos Solar heeft haar initiatief voor een zonnepark aan de Werststeeg bij deze tender ingediend. De gemeente heeft na beoordeling van alle ontvangen initiatieven 4 projecten geselecteerd, waaronder dit project. Hiermee kunnen wij door met de verdere uitwerking van dit initiatief richting een vergunningaanvraag. Omgevingsdialoog Een belangrijk onderdeel van het traject is de omgevingsdialoog: het spreken met betrokken partijen om hun wensen en belangen te horen. De verschillende belangen kunnen wij dan tegen elkaar afwegen en op basis daarvan aanpassingen in de plannen maken. Over welke onderdelen kunt u meepraten? • • • • •

Landschappelijke inpassing (waar komt aanplant, wat voor soorten, type beheer) Vergroting biodiversiteit (welke maatregelen, gericht op welke diersoorten, type beheer) Recreatie (is recreatie gewenst, inrichting, welk type) Inrichting zonnepark (paneelhoogte, opstelling, locatie transformatorstations, kleuren) Lokaal eigendom (hoe kunnen inkomsten van het zonnepark terugvloeien naar de samenleving)

Eerdere inloopavond: 20 januari 2023 Op 20 januari 2023 is door ons een inloopavond georganiseerd om omwonenden in een vroeg stadium (nog voor de gemeentelijke tender) te informeren over het project. Een grote groep omwonenden is hiervoor per brief persoonlijk uitgenodigd. Tijdens deze avond is het eerste ontwerp voor het zonnepark gedeeld en zijn vragen beantwoord en wensen opgehaald. Ook is een toelichting gegeven op de mogelijkheden voor financiële participatie. Het ontwerp dat op de inloopavond getoond is, is ook bij de tender ingediend. Dit ontwerp is niet definitief, en zal, naar aanleiding van de uitkomsten van de omgevingsdialoog, verder worden aangepast. Planning vervolg participatietraject De planning van het participatietraject ziet er grofweg als volgt uit: • • • • •

Informeren omwonenden Keukentafelgesprekken (waar gewenst, zie hieronder) Eerste informatiebijeenkomst (ophalen belangen) Tweede informatiebijeenkomst (terugkoppeling keuzes nieuwe ontwerp) Vergunningaanvraag

Deze brief is gestuurd aan alle omwonenden tot 500 meter afstand van het project. Daarmee is het eerste punt, het informeren, voltooid. Denkt u dat wij iemand vergeten zijn? Laat ons dit dan weten, dan sturen wij hen alsnog een brief. Op de hoogte blijven? Om te voorkomen dat u informatie ontvangt waar u niet op zit te wachten, willen we nagaan of u op de hoogte wilt blijven van het project. Wanneer u wenst op de hoogte te worden gehouden, laat u ons dit dan weten door een mail te sturen aan roald.blijleven@kronos-solar.com onder vermelding van uw naam, adres en eventueel uw telefoonnummer. Wij zullen dit dan noteren en zorgen dat u toekomstige communicatie ook blijft ontvangen. Keukentafelgesprek? Wij willen graag zorgvuldig te werk gaan en een goede samenwerking met de verschillende betrokkenen opzetten. Omdat u in de buurt van het initiatief woont kunnen we ons voorstellen dat u behoefte heeft aan een persoonlijk gesprek. Tijdens dit gesprek kunnen we uw vragen beantwoorden en uw wensen en belangen horen. Dit is uiteraard vrijblijvend en geen verplichting. Wilt u met ons een keukentafelgesprek hebben over het project Zonnepark Werststeeg? Stuurt u dan een mail naar roald.blijleven@kronos-solar.com, en vermeldt u daarbij uw naam en adres, en eventueel een telefoonnummer. Wij zullen hierna contact met u opnemen om een afspraak te maken.