Bijlage 4 - Bijlagen bij regels BP Oud Herlaer en Haanwijk

BIJLAGE I: ‘CULTUURHISTORISCH WAARDEVOL’ AANGEDUIDE OBJECTEN 1 Assendelftseweg 2 Brouwerij woonhuis (ca. 1900). Baksteen, geverfd. Tandlijst. Vier- en zesruits ramen. Vernieuwde kozijnen. Wolfdak. Muldenpan. Vroeger brouwerij, gaat terug tot XV. ca. 1930 schuur en later woonhuis. Assendelftseweg 4-6 e

Krukhuis (Midden 19 eeuw en ouder) Baksteen, gedeeltelijk besmeerd en gepleisterd. Zesruits ramen met kleine roedeverdeling. Samengesteld wolfsdak. Muldenpan. Aangebouwde schuur, baksteen, gepleisterde plint, onder schilddak. Muldenpan. Krukhuis met aangebouwde schuur, oorspronkelijk brouwerij en herberg, na 1930 woningen. Assendelftseweg 19 Langgevelboerderij (1908). Baksteen, Zesruits ramen, onderlichten met luiken. Deeldeuren (een ervan is dichtgemetseld). Wolfdak. Riet. Wolfseinden en dakvoet. Muldenpan. Hollandse pan. Gevelsteen. Assendelftseweg 22 Langgevelboerderij (ca. 1890). Baksteen, strekken en bogen boven ramen en deuren in gele baksteen. Tandlijst. Ramen met kleine roedeverdeling. Onderlichten met luiken. Zadeldak. Hollandse pan. Schuur onder zadeldak. Aan onverharde weg. Erachter een verhoging (dijk) en rivier de Aa. Besselaar 3 Kortgevelboerderij, nu woonhuis (1792, verbouwd ca.1960). Wolfsdak. Bij de verbouwing bleef de oude voorgevel met ramen met kleine roede-indeling, een klooster- en een tweetal bolkozijnen bewaard. Schuur onder schilddak. Besselaar 14 Eenlaags woonhuis (1897). Wolfsdak. In baksteen HVB 1879. Zijgevels ca. 1950 vernieuwd. Boomstraat 10 Kortgevelboerderij (blijkens de ankers van 1831). Wolfsdak. Dwarsdeel. Het muurwerk van het woonhuis is na de oorlog geheel vernieuwd. Boomstraat 12/12A Kortgevelboerderij (17e of begin 18e eeuw) Wolfsdak.

Dwarsdeel. ca. 1930 is het woonhuis uitgebreid waardoor er een krukhuistype ontstaan is. De muren van het stalgedeelte zijn verhoogd. Het woonhuis kan in opzet 17e eeuws zijn met moerbalken en kinderbinten. De moerbalken worden gedragen door fraai geprofileerde sleutelstukken. Oorspronkelijk zijn mogelijk ook de twee kruiskozijnen en een bolkozijn met houten spijlen in de achtergevel, en de schouw met geprofileerde schouwbalk en lampnisje. Blijkens de ankers is het muurwerk grotendeels van de late 18e eeuw. De stal heeft een driebeukig gebint. Achter de boerderij een tweetal schuren onder zadeldak (19e eeuw).

1

Hieronder vallen niet de Rijksmonumenten

Boomstraat 16/16A Langgevelboerderij (2e helft 19e eeuw met oudere elementen). Wolfsdak. Dwarsdeel gedekt met stro en riet, met voet van pannen. Oorspronkelijke kortgevel. Ramen aan de voorzijde nieuw.

Boomstraat 27 Kleine langgevelboerderij (1879). Wolfsdak. Schuur onder wolfsdak ca. 1950. Dwarsdeelschuur onder steil schilddak mogelijk ouder dan de boerderij. Bosscheweg 39 Boerderij (1801 blijkens gevelsteen, met latere wijzigingen). Wolfsdak, met riet gedekt. Dwarsdeel o.m. brede schouw met geprofileerde balk en oven. Gebint nog aanwezig. Bosscheweg 41 Kortgevelboerderij (1858). Wolfsdak, riet gedekt met voet van Oudhollandse pannen. Dwarsdeel. Bij Bosscheweg 49 Mariakapel, Verhees, Fr. architect 1949, 1984 Traditionalisme. Baksteen. Glas in lood. Leiend tentdak. Terracotta Mariareliëf 9149, tekst ‘Lieve Vrouwke van de keer/zie goedgunstig op ons neer’. Maker: E. Coppens,. Enige notenbomen. Gebouwd door gilde Sint Catharina. op heuvel gelegen. Herinnert aan de kloosterlingen van de Eikendonck. Schutskooi: Houten paalconstructie met ijzeren staven. Van sociaal-historisch belang. Bosscheweg 54 e

e

Langgevelboerderij (2 helft 19 eeuw) Baksteen, voorgevel circa 1930 vernieuwd. Kleine roederamen met vernieuwde indelen. Luiken. Deeldeuren. Zadeldak met wolfseinde, riet en Oudhollandse pan. Tegen de ringdijk gelegen. Bosscheweg 56-58 e

e

Dubbel woonhuis, (17 en 19 eeuw) Baksteen, gepleisterd in blokverband. Gewijzigde en vergrote ramen. Zadeldak, Oudhollandse pan. Haaks aangebouwde schuur (circa 1920-1930). Jaarankers 1 en 6 in zijgevel. Tegen de ringdijk gelegen. Bosscheweg 60 Krukboerderij. e

Woonhuis, 18 eeuw ca. 1910-1920 verbouwd. Handvorm baksteen, deels bepleisterd in blokverband. Zesruits schuiframen, deels kleine roederamen. Zadel- en wolfdak, oud Hollandse pan. Oude kelder, waarin: dorpel en dekplaat hergebruikte zerken. In 1400 al aanwezig. Vijf duivengaten in de gevel. Huisnaam in dakpannen. Braakven 1 Boerderij woonhuis (1891). Baksteen, gepleisterde plint met gebosseerde stukken. Mozaïek van gekleurd cement in boogvelden. Bovenlichten glas-in-lood. T-schuiframen. Kozijnen gedeeltelijk vernieuwd. Zadel- en plat dak. Hollandse pannen. Windveer met gesneden rand. Smeedijzeren met pijlstaartpunten en granaatappels.

Brandsestraat 10 Eenlaags huis (1e helft 20e eeuw). Mansardedak met muldenpannen. Brandsestraat 16 Boerderij (laatste kwart 19e eeuw). Zadeldak met schild- en wolfseinde, gedekt met Oudhollandse pannen.

Broekstraat 2 Langgevelboerderij woonhuis ca. 1910. Machinale baksteen met muizetand en tandlijst: rechte steekankers en sierankers bij woonhuis. Zesruits schuifvensters. Levensboom in bovenlicht. Semi-klampdeur. Spinnenkopraampjes in schuur. Zadeldak, Siersmeedhekwerk met pijlpunten. Schuur onder zadeldak. Verbouwd en opnieuw gevoegd. Broekstraat 25 Kortgevelboerderij ca. 1830. Handvorm baksteen met vlechtingen. Gepleisterde plint. Vierdelige vensters met luiken. Semi-klampdeur. Afgewolfd zadeldak met oud Hollandse pannen. De Bus 4 Krukboerderij (19e eeuw). Zadeldak met riet en Oudhollandse pannen. Deels bepleisterde gevel, ramen vernieuwd. De Hogert ongenummerd Kerkhof met voormalig kapelletje, nu baarhuisje (1959). Rieten zadeldak met halfronde basis, begroeid met wingerd. Aantal valse acacia's en ligusterhaag. Gedeeltelijk omgracht. Op deze plaats zijn funderingen gevonden van in 1824 verdwenen Romaans kerkje. Het kapelletje, gebouwd door het Brabants Studentengilde, mist zijn dakruiter. De Kaatse Hoeve 2 Kortgevelboerderij (1843, mogelijk oudere kern). Wolfsdak met riet en voet van Oudhollandse pannen. Inwendig met opkamer en kelder. Gebint aanwezig. Voorgevel in hergebruikte moppen; zijgevel in roodachtige ijsselsteen. Een tweetal hooimijten met rieten kap en een gemetselde waterput. De Kaatse Hoeve 3 Langgevelboerderij (laatste kwart 19e eeuw).

Wolfsdak met riet en voet van Oudhollandse pannen. Bijgebouw onder zadeldak. De Wielse Hoeve 2 + 2b Langgevelboerderij (ca. 1870). Wolfsdak met riet en voet van Oudhollandse pannen. Schuur onder zadeldak, gedeeltelijk met gebint (ca. 1900). De Wielse Hoeven 3 Boerderij (ca. 1975 vernieuwd, met oudere kern). Wolfsdak met muldenpannen. Schuur onder schilddak met stro gedekt en houten gepotdekselde wanden. Schopje, mogelijk vroeger bakhuis, onder schilddak. Opvallend is hoge ligging van het –oorspronkelijk zeer oude- boerderijcomplex aan Dommeloever. Donksestraat 19 Langgevelboerderij (1829, blijkens gevelsteen). Rieten schilddak. metselwerk in ijsselsteen.

Dreef 14 Boerderij (1948) Wederopbouwtrant. Baksteen, Bovenlichten kathedraalglas. Deeldeur in bedrijfsgedeelte gedeeltelijk dichtgemetseld. Luiken. Wolfsdak. Verbeterde Hollandse pannen. Dreef 18 Krukhuis en woonhuis (ca. 1825 en ca. 1960) Baksteen. Voorgevel gepleisterd geblokt. Zesruits ramen in woongedeelte. Bedrijfsgedeelte met metalen boogramen. Samengesteld schilddak. Riet. Aanbouw onder zadeldak. Muldenpan.

Duifhuistraat 7 Langgevelboerderij; ca. 1900. Onder wolfsdak met riet en muldenpannen, deels met Oudhollandse pannen. Esscheweg 7 Eenlaags huis (ca. 1900). Zadeldak, gedekt met muldenpannen. Voormalige portierswoning van landgoed Zegenwerp. Zijgevel met geschulpte windveren. Gevel witgeschilderd. Flaas 1 e

Langgevelboerderij (laatste kwart 19 eeuw, verbouwd circa 1930).. Baksteen. Gewijzigde raamindelingen. IJzeren en betonnen stalramen. Wolfdak, riet. Flaas 3 Boerderij woonhuis, 1897. Baksteen, schuiframen, dubbele deeldeuren, zadeldak, Oudhollandse pan. Jaarsteen. Flaas 5 Langgevelboerderij woonhuis, 1778 Handvorm baksteen, deels vernieuwd, deels gewit. Vlechtingen. Zesruits schuiframen. Getoogde garagedeuren. Wolfdak, riet, Oudhollandse pan. Jaarankers. Sierankers in korte gevel. Gewijzigde kortgevelboerderij. Flaas 7 e

e

Kortgevelboerderij, woonhuis (2 helft 17 eeuw en 1893). Handvorm baksteen. Zwarte plint. Zesruits schuiframen met luiken. Inspringende dwarsdeeldeuren. Wolfdak, riet, Oudhollandse pan. Bakhuis onder zadeldak. Jaarsteen. Gemondseweg 24 Langgevelboerderij (1890, gewijzigd ca. 1970). Wolfsdak met Oudhollandse pannen. Gemondseweg 30 Langgevelboerderij (ca. 1890). Wolfdak met Oudhollandse pannen. Stalgedeelte grotendeels vernieuwd. Bijgebouw onder zadeldak uit zelfde tijd. Groenstraat ong. Corpus (ca. 1930), op kruispunt met De Oude Ploeg en Laar. Natuurstenen Christusbeeld, in expressionistische stijl, aan houten kruis. Ontworpen door J. Rovers.

Halderse Akkers 3 Langgevelboerderij (laat 19e eeuws). Wolfsdak met riet en Oudhollandse pannen. Gevel bepleisterd en witgeschilderd. Inwendig met kelder en opkamer. Halderse Akkers 4 + 4a Kortgevelboerderij ‘Willenshoeve’ (1934) Eenlaags onder zadeldak met schild- en wolfseinden met riet gedekt. Verzorgd voorbeeld van modelboerderij. Halderse Akkers 7 Langgevelboerderij (3e kwart 19e eeuw). Wolfsdak, gedekt met riet en voet van Oudhollandse pannen. Staldeuren deels onder gemetselde korf-

en rondbogen, deels onder opgelichte dakvoet. Eenlaags. Hasseltsedijk 33 Horeca, woonhuis (1908). Baksteen, gepleisterde plint, speklagen en delen ontlastingsbogen in gele strengperssteen. Afgeschuinde hoek met topgevel, zijkant topgevel met reukschubben. In zijgevel vernieuwde kozijnen. Zadeldak. Kruispan. Heikantsehoeve 27 Langgevelboerderij (ca. 1925). Baksteen. Vernieuwde T-ramen met luiken. Mansarde dak. Muldenpan. Heikantsehoeve 32 e

e

Hoeve Ouwenstein, boerderij woonhuis (1614, 2 helft 19 eeuw). Baksteen. Voorgevel gepleisterd geblokt. Bouwsporen achtergevel (vlechtingen van oorspronkelijke toestand). Vernieuwde raamindeling op begane grond. Ramen met luiken. Wolfdak, riet, dakvoet, muldenpan. Heikantsehoeve 35 Kortgevelboederij (1853) Baksteen. Voorste gedeelte verbreed (oorspronkelijke vlechtingen). Zesruits ramen met luiken. Klampdeur in woongedeelte. Schilddak. Riet. Dakvoet. Golfplaat. Muldenpan. Hemelrijkstraat 1 Landhuis; Mariënberg’ (1893). Tweelaags onder afgeplat schilddak met kruispannen. Veranda met gotiserend ajourwerk. Tuinhuis onder zadeldak. Hemelrijkstraat 8 Landhuis ‘Hemelrijk’ XIX A met verbouwing 1873. Tweelaags onder schilddak met leien. Dakruiter met windwijzer. Een tweetal markante ronde, gemetselde hoektorens, met bakstenen boogfriezen en kleine spaarbogen, enkele duivennissen. Balkon met sierconsoles en ijzeren sierhekwerk. Aan weerszijde latere serre-uitbouw. Rondom een gietijzeren hek. Op deze plaats stond in 1641 reeds een hoeve.

Hemelrijkstraat 25/25A Boerderij (1894, met recente verbouwingen). Wolfsdak, met riet gedekt en met voet van Oudhollandse pannen. Hemelrijkstraat 41 Langgevelboerderij (midden 19e eeuw). Wolfsdak, gedekt met riet en voet met kruispannen. Twee deeldeuren, waarvan één dichtgezet, onder gemetselde korfboog met natuurstenen sluitstenen Hemelrijkstraat 45 Kortgevelboerderij (1866; recent vernieuwd). Wolfsdak met riet en voet van Oudhollandse pannen. Inwendig met kelder, opkamer en driebeukig gebint. Hezelaar 5 Langgevelboerderij (3e kwart 19e eeuw, recent vernieuwd). Wolfsdak met Oudhollandse pannen. Het Hof 2

Langgevelboerderij (blijkens gevelsteen 1888) Wolfskap. Hoek 10 Hoekgevelboerderij, XVIIB, 1960 Baksteen, deels gepleisterd, deels vernieuwd. De hoekkamer is later aangebouwd. Gewijzigde ramen, betonnen stalramen. Wolfdak met Oudhollandse pan. Rieten schop met rieten zadeldak. Hooghei 61 Langgevelboerderij (1886). Baksteen, gewit (donkere plint). Ramen met kleine roedeverdeling. Oude staldeur dichtgemetseld. Wolfdak. Muldenpan. Wolfseind aan achterzijde laag doorlopend. Schuur. Baksteen onder zadeldak. Muldenpan (circa 1930). In dak uitstekende hooiluik. Voormalige pachtboerderij. Ligging aan zandpad, van de weg af. Hoogstraat 38 Kortgevelboerderij (18e eeuw). Wolfsdak met riet en voet van Oudhollandse pannen. Muren in ijsselsteen. Ramen in oude vorm vernieuwd. Inwendig kelder en opkamer. Hooidonk 2 (kas) Kwekerij circa 1930-1940 IJzer en glas. Bakstenen schoorsteen en stookhuis. Gebogen spanten. IJzeren kas met gebogen wanden. Hooidonk 4 ‘Terra Promisa’ Woonhuis, ca. 1930 Baksteen. Liggende ramen en gevelsteen. Ingangsportiek met betonlatei. Schilddak, romaanse pan. Brede houten lijstgoot. Hooidonk 6 Woonhuis ca. 1910 Baksteen, gele speklagen. Gepleisterde plint en lijsten. T-ramen onder lateien. Mansarde dak, tuile du Nord. Dakkapellen. Haakse aanbouw onder zadeldak. Middenrisaliet en topgevel.

Hooidonk 8; 10 Langgevelboerderij ca. 1941 Wederopbouwtrant. Baksteen, vlechtingen. Gewijzigde ramen, ijzeren stalramen, deeldeuren. Zadeldak, oud Hollandse pan. Hooidonk 9 Langgevelboerderij ca 1930 Baksteen. Kruisramen met kleine roedeverdeling en onderluiken. Zadeldak, oud Hollandse pan. Kleine boerderij. Hooidonk 11 Landarbeiderswoning ca. 1950 Wederopbouwtrant Baksteen. Brede liggende ramen. Omlijste ingang. Getoogde staldeuren. Zadeldak, muldenpan. Dakkapel. Hooidonk 13 e

e

e

Langgevelboerderij (18 eeuw, verbouwd 1 helft van 19 eeuw). Handvorm baksteen, vlechtingen. Gewijzigde kleine roederamen. Betonnen stalramen. Deeldeur met losse deurnaald. Wolfdak, riet, oud Hollandse pan. Ouder muurwerk aanwezig, in de 19e eeuw tot lang-

gevel verbouwd. Hooidonk 15 Langgevelboerderij 1941, Wederopbouwtrant Baksteen. Gewijzigde raamindeling. Betonnen stalramen. Deeldeuren. Zadeldak met schild- en wolfseinde, riet, oud Hollandse pan. Dakkapellen. Gevelsteen. Hooidonksestraat Duiker, ca. 1920-30 Betonnen onderbouw, ijzeren opbouw met dubbel hefmechanisme. IJzeren hefdeuren. Hooidonksestraat 4 e

Kortgevelboerderij (17 eeuw) Handvorm baksteen. Gewijzigde ramen. Gedichte deeldeuren. IJzeren stalramen. Wolfdak, riet en oud Hollandse pan. Hooidonksestraat 11 Langgevelboerderij (1890) Baksteen. Gewijzigde raamindelingen. Betonnen stalramen. Getoogde deeldeuren.. Zadeldak, oud Hollandse pan. Horziksestraat 6 Kortgevelboerderij (1796: circa 1975 vernieuwd). Wolfsdak met Oudhollandse pannen. Metselwerk deels in ijsselsteen. Jaartalankers in de voorgevel. Schuur onder schilddak met Oudhollandse pannen en driebeukig gebint. Horziksestraat 12 Langgevelboerderij (19e eeuw; recent ingrijpend vernieuwd). Wolfsdak met muldenpannen. Schuur haaks op boerderij gericht. Mede door ligging in groen op verhoogd -deels door omsloten omgeventerreingedeelte zeer karakteristiek. Kerkeind 11 Boerderij (1925) Zadeldak met schild- en wolfseind. Stalgedeelte vernieuwd circa 1960. Bakstenen put met hefboom. Kerkeind 15 Eenlaags woonhuis (circa 1920 met ouder muurwerk). Zadeldak, aanbouw circa 1930. Koudenberg 2 Langgevelboerderij met dwarsdeel (midden 19e eeuw). Wolfsdak. ramen met kleine roedeverdeling. Eén deeldeur gedicht. Kleine Molenstraat 14 e

Hoekgevelboerderij; 18 eeuw en latere wijzigingen. Voorgevel met hoekaanbouw onder zadeldak met schild- en wolfseinde, bedekt met riet en voet van Oudhollandse pannen. Voorgevel in ijsselsteen. Inwendig driebeukig gebint; schouw met geprofileerde balk in het woongedeelte. Laan v. Seldensate 6 Woonhuis, circa. 1900 Baksteen, gepleisterde plint. Hoeken, band, strekken, deels van tandlijst op gele baksteen. Ramen met kleine roedeverdeling. Onderlichten met luiken. Zadeldak. Verbeterde Hollandse pan. Hangend houtwerk in topgevel. Windveer. Oorspronkelijke tuinmanswoning kasteel Seldensate.

Lariestraat 18-20 Twee eenlaags huizen (1882). Wolfsdak, gedekt met Oudhollandse pannen. Loofaert 15 e

Kortgevelboerderij (18 eeuw) Baksteen (handvorm), voorgevel gepleisterd. Schuiframen met kleine roedeverdeling. Luiken. Klap- en draairamen in top- en zijgevel. Wolfdak met windveer. Muldenpan. Loofaert 30 Woonhuis (1805, verbouwd 1965). Baksteen, woonhuis geverfd. Gepleisterde plint. Kelder en opkamer. Ramen met kleine roedeverdeling. Luiken. Samengesteld wolfsdak. Lookertstraat 5 Boerderij (1927). Wolfsdak met riet en voet van Oudhollandse pannen. Bij boerderij een schuur onder schilddak en bakhuis onder zadeldak. Loopstraat 2 Eenlaags woonhuis (1898). Zadeldak met Oudhollandse pannen. Brede deeldeur dichtgezet. Millrooysedijk 35 Boerderij. Circa 1915 baksteen, gepleisterde plint. Ramen met luik. Wolfdak. Verbeterde Hollandse pan. Wolfseinden. Muldenpan. Pand aan oude dorpsstructuur.

Millrooyseweg 77 e

e

Kippenhok Schuur (2 helft 19 eeuw) Baksteen, donker geverfde plint. Ramen met kleine roedeverdeling. Metalen kozijnen. Klampdeur. Muldenpan. Gelegen aan Achterweg Millrooyseweg 78 Woonhuis 1936 Baksteen Luifel boven deur. Driedelig raam, met luiken. Zadeldak. Verbeterde Hollandse pan. Klein ijzeren hek. Pand aan oude dorpsstructuur. Molenhoek 11 e

e

Kortgevelboerderij woonhuis; schuur (1 helft 20 eeuw, in 1950 herbouwd) Baksteen. Vier- en zesruits ramen. Zadeldak. Muldenpan. Schuur onder wolfsdak, muldenpan, vierruitsramen, deel van in 1944 verwoeste boerderij. Mon Plaisir 17 Kortgevelboerderij (blijkens de ankers 1841). Wolfsdak gedekt met stro en voet van oud Hollandse pannen. Dwarsdeel. De deeldeur zit in een terugliggend gevelgedeelte. (voorheen Boomstraat 13a). Nieuwe Laar 25 Boerderij (1776, verbouwd 1914). Gepleisterde baksteen. Vier- en zesruits ramen. Luiken. Levensboom in bovenlicht deur. Wolfdak. Tuile du Nord. Nieuwlandweg 2

e

e

Kortgevelboerderij woonhuis (18 /19 eeuw). Handvorm baksteen. Kleine roederamen met luiken. Deeldeuren. Wolfdak, riet, oud Hollandse pan. Oud-Herlaer 1 + 1a e

Restanten van kasteel ‘Oud-Herlaer’. Langgevelboerderij (2 helft 19e eeuw). Zadeldak met riet en voet van Oudhollandse pannen. Schuur onder afgeplat zadel- en schilddak, deels gemetseld in moppen, afkomstig van oude kasteel. Het U-vormige complex is op een (vroeger omgrachte) hoogte gelegen. Fundamenten en deel van kasteelplattegrond zijn in boerderij bewaard gebleven. Grachten deels in 1981 gedempt. Het gebouw bewaart belangrijke herinneringen aan vroegere kasteel. Paterstraat 48 Kortgevelboerderij, (1796, verbouwd 1961) Baksteen. Gewijzigd. betonnen stalramen. Zadeldak met wolfseinde, tuile du Nord. Schop onder wolfsdak, muldenpan, deels ijsselsteen. Gebint aanwezig. Ankers 1769. Sterk verbouwd. Gevelsteen 1804 van gesloopte ouderwoning in gevel. Paterstraat 50 Krukboerderij woonhuis (1773 met verbouwingen in 1930 en 1980). Handvorm baksteen, vernieuwd. Kleine roederamen. Wolfdak, riet, oud Hollandse pan. Oude schouw. Zeer ingrijpend gerestaureerd. Jaarankers. Hoekgeveluitbouw uit circa 1930 in 18e eeuwse trant herbouwd. Plein 15 Krukboerderij (ca. 1664, verbouwd ca. 1850). Baksteen. Vlechtingen. ramen met kleine roedeverdeling en luiken. Samengesteld schild- en wolfsdak. Golfplaat. Riet. Hollandse pan. Pleinse Dijk 1 + 1a e

Langgevelboerderij. Midden 19 eeuw, circa 1970 vernieuwd. Onder wolfsdak met riet en voet van Oudhollandse pannen. Dwarsdeelschuur onder schilddak met stro gedekt en een deels houten schuurtje onder zadeldak met schildeind. Pleinse Dijk 4 Hoeve ‘Hemelrijk’ (2e helft 19e eeuw). Wolfsdak met Oudhollandse pannen. Muren deels witgeschilderd. Sierankers. Gietijzeren neogotisch hekwerk met pinakels. Waterput. Poeldonk 1; 3 Woonhuis, ca. 1910 Baksteen, gepleisterde plint. Zesruits schuiframen, oude segmentbogen. Luiken. Zadeldak, kruispan, windveren. Sterk verbouwd. Poeldonk 2; 4 Langgevelboerderij woonhuis, 1919 Baksteen, gepleisterde plint. Zesruits schuiframen onder segmentbogen, met luiken. Deeldeuren. Zadeldak, muldenpan, lijstgoot, windveren. Aangebouwde schuur. Gevelsteen. Poeldonk 11; 11A Langgevelboerderij, 1930 Baksteen. Getoogde T-ramen met luiken. Mansarde dak, tuile du Nord, lijstgoot. Gevelsteen. Poeldonk 14 Woonhuis, ca. 1900 Baksteen. Vergrote ramen. Zadeldak, oud Hollandse pan, windveren. Gewijzigde arbeiderswoning.

Poeldonk 22; 24 Woonhuis, 1909 Baksteen, gepleisterde plint. T-ramen onder segmentbogen. Deeldeuren. IJzeren stalraampje. Zadeldak, oud Hollandse pan, windveren. Gevelsteen. Duiker, 19e eeuw of ouder Houten opbouw met hefmechanisme. Verwaarloosd en dichtgegooid. Poeldonk 25 Brugwachterswoning, ca. 1920-30 Baksteen. Gewijzigde ramen. Zadeldak, oud Hollandse pan, brede lijstgoot. Bijgebouw, zadeldak. Poeldonk 26 Woonhuis, 1899 Baksteen, gepleisterde plint. Gewijzigde schuiframen met luiken. Zadeldak, oud Hollandse pan. Gevelsteen. Dijkwoning.

Poeldonksedijk 5 Woonhuis, ca. 1950, Wederopbouwtrant Baksteen. Gewijzigde ramen. Zadeldak met schildeinde, riet, overstek. Dijkwoning. Poeldonksedijk 10, omgeving Duiker, 19e eeuw of ouder Bakstenen duiker. Houten opbouw met hefmechanisme. Hout. Gerestaureerd. Poeldonksedijk 23 e

Kortgevelboerderij (18 eeuw en ouder, verbouwd in 1977). Handvorm baksteen, deels vernieuwd, deels geblokt gepleisterd. Kleine roederamen en zesruits ramen. Deeldeuren. Wolfdak, riet, dakkapellen. Schop onder schilddak. Gepotdekselde wanden. Put. Gevel, deels 1917. Op terp gelegen. Reijndersveld 5; 5A e

Schuur, (19 eeuw) Gepotdekseld hout, deels eternitplaten. Deeldeuren. Wolfdak, riet. Op terp gelegen. Rijndonksestraat 3 Woonhuis, ca. 1910-20 Baksteen. Gewijzigde zesruits ramen. Zadeldak, oud Hollandse pan, geschulpte windveren. Schijndelseweg 41/41A Langgevelboerderij (midden 19e eeuw). Wolfsdak met riet en voet van Oudhollandse pannen. Schuurgedeelte is nu woning. Bijgebouw onder zadeldak met wolfseinden. Op erf een waterput. Schuilenburg 1/1A Langgevelboerderij (ca. 1900). Zadeldak met wolfs- en schildeinde, gedekt met riet en voet van Oudhollandse pannen. Schuur onder zadeldak met Oudhollandse pannen. Spekstraat 3 e

Kortgevelboerderij woonhuis, (1737, 19 eeuw en verbouwd 1970) Handvorm baksteen, vlechtingen, ijsselsteen. Kleine roederamen met luiken. Dwarse deeldeuren. Wolfdak, riet, oud Hollandse pan. Jaarankers 1737.

Spekstraat 4; 6 e

e

Langgevelboerderij Dubbel woonhuis, (18 /19 eeuw, verbouwd 1939). Baksteen, deels ijsselsteen, deels handvormsteen. Vlechtingen. Zesruits- en kleine roederamen. Zadeldak met wolfseinde, oud Hollandse pan, deels betonpan. Schop onder schilddak. Schouw en tegels aanwezig. Voorbeeld van oude boerderijsplitsing. Gevel nummer 6 uit ca. 1939. Spekstraat 7 Hoekgevelboerderij, (1786, verbouwd ca. 1930) Handvorm baksteen, deels gepleisterd in blokverband. T-ramen. Wolfdak, riet, muldenpan, golfplaat. Schuur onder zadeldak. Put, Delen woonhuis vernieuwd ca. 1930. Gevelsteen. Spekstraat 9 e

Hoekgevelboerderij (19 eeuw en ouder, verbouwd 1970). Baksteen, deels kalkzandsteenbeklamping. Deels ijsselsteen. Vernieuwde roederamen. Zadeldak, muldenpan. Gebint aanwezig. Achter de gevel van 1970 is de oudere nog aanwezig. Spurkstraat 57 Kortgevelboerderij woonhuis, ca. 1930 Baksteen. Getoogde kruisramen. Zadeldak, oud Hollandse pan. Spurkstraat 59/59A Langgevelboerderij, ca. 1867 Handvorm baksteen. Kleine roederamen. Wolfdak, riet, oud Hollandse pan. Spurkstraat 64 e

e

Langgevelboerderij woonhuis (1 helft 19 eeuw, verbouwd 1978/1979). Baksteen. Zesruits schuiframen. Wolfdak, riet, oud Hollandse pan. Vrijwel geheel vernieuwd. Spurkstraat 64A/64B Kortgevelboerderij woonhuis, (1661, verbouwd ca. 1960) Handvorm baksteen. Stroomlagen, vlechtingen. Zijgevel vernieuwd. Ontlastingsboog in voorgevel. Ramen gewijzigd en vergroot ca. 1960. Dubbele deurdelen. Wolfdak, riet, oud Hollandse pan. Jaarankers. Hoger gelegen. Spurkstraat 80 Kortgevelboerderij, (ca. 1945-50) Wederopbouwtrant Baksteen. Gewijzigde ramen, betonnen stalramen. Dwarse deeldeuren. Wolfdak, muldenpan. Straatbeeldbepalend. Spurkstraat 90 Langgevelboerderij (1869, verbouwd). Baksteen. Kelder en opkamer. Tandlijst. Zesruits ramen met luiken. Boogramen in bedrijfsgedeelte. Zadeldak. Muldenpan. Schuur baksteen onder zadeldak, Hollandse pan. St. Lambertusweg 7 Kortgevelboerderij (1e helft 19e eeuw). Zadeldak met schild- en wolfsdak. Voorgevel ca. 1950 geheel vernieuwd. Stalgedeelte recentelijk vernieuwd. Metselwerk deels in ijsselsteen. Bijgebouw onder schilddak. St. Lambertusweg 14/14A Langgevelboerderij (ca. 1900). Zadeldak met schild- en wolfseinde. Dwarsdeel. ramen van woonhuis en stal gewijzigd ca. 1950.

St. Lambertusweg 16 Kortgevelboerderij (ca. 1930). Wolfsdak. Detailleringen met kroonlijst, kruiskozijnen en luiken. St. Lambertusweg 19 Langgevelboerderij met dwarsdeel (ca. 1870). Wolfsdak. Dwarsdeel. Bijstaande schuur onder schilddak. St. Lambertusweg 21 Langgevelboerderij (1897). Zadeldak. Schuur onder zadeldak met dwarsdeel en zijgevel met duivennissen. St. Lambertusweg 25 Langgevelboerderij (ca. 1900). Wolfsdak. Dwarsdeel. Ramen deels gewijzigd ca. 1950. St. Lambertusweg 31 Achtkantige molenromp (circa 1850). Muurvlak grotendeels bepleisterd. 2 woningen bijgebouwd in 2000. Sterrenbos 2 Kortgevelboerderij (18e/midden 19e eeuw; zijmuren van latere datum). Rieten wolfsdak met voet van Oudhollandse pannen. Driebeukig gebint. Bijgebouwtjes onder zadeldak met Oudhollandse pannen, deels van ijsselsteen. Sterrenbos 3 e

e

Anderhalflaags landhuis; (2 kwart 19 eeuw) Mogelijk met oudere kern; onder schilddak met Oudhollandse pannen. Gepleisterde lijstgevels en portiek met zuilen en kapitelen; panelendeuren en deels zesruitsschuiframen met waaierzwikken. In de zijgevels dakkapellen onder zadeldakjes met driepasen en wangen. Muren van ijsselsteen. Lourdesgrot. Theerestraat 84 Eenlaags huis (18e en 19e eeuw). Schilddak, waarbij dakvoet aan achterzijde beduidend lager ligt dan aan voorzijde. Dak gedekt met Oudhollandse pannen. Inwendig mogelijk tweebeukig. Theerestraat 86 Boerderij met dwarshuis; XIX A en ca. 1960 Onder wolfs- en schilddag bedekt met betonpannen en riet met voet van Oudhollandse pannen. Theerestraat 109 e

Boerderij (1 helft 19e eeuw; verhoging van ca. 1900). Mansardedak met kruispannen. Twijnmeer 52 e

e

Kortgevelboerderij met dwarsdeel (1 helft van 19 eeuw) ‘De Woeste Hoeve’. Wolfsdak zijgevel woonhuis in 1960 gedeeltelijk vernieuwd. Oudere ramen met kleine roedeverdeling, met hout beschoten schop onder zadeldak. Bakhuisjes onder zadeldak (circa 1900). Venstraat 2 Kortgevelboerderij (1596) e

Blijkens muurankers. in 19 eeuw gewijzigd. Onder wolfsdak met Oudhollandse pannen. Gevel deels in e

ijsselsteen, deels vernieuwd. Gebint aanwezig. Schuur onder wolfsdak met Oudhollandse pannen., 19 eeuw. Venstraat 5/5A

Kortgevelboerderij (1820 blijkens ankers; vernieuwd ca. 1975). Wolfdak, gedekt met Oudhollandse pan-

nen. Woonhuisgedeelte lager dan stalgedeelte. Voorgevel in ijsselsteen. Vlechtingen tonen vroegere daklijn. Stal met schildeinde. Naast boerderij schuur onder zadeldak met schild- en wolfseinde. Inwendig met driebuikig gebint. Muren van boerderij en schuur witgeschilderd. Venstraat 12 Kortgevelboerderij (ca. 1860, mogelijk in opzet nog 17e eeuw, ca. 1975 vernieuwd). Wolfsdak, gedekt met Oudhollandse pannen. Ramen en deur onder gemetselde rondbogen met fraaie geometrische roedeverdeling. Deurkalf met gesneden eierlijst (mogelijk nog 17e eeuw). Vlechtingen in voorgevel tonen vroegere daklijn. Muren witgeschilderd. Schuur onder zadeldak met schildeinde, bedekt met Oudhollandse pannen. Vogelenzang 7 Langgevelboerderij (1924). Wolfsdak. Jaarsteen. Smeedijzeren sierankers. Vossenholen 7 Langgevelboerderij (ca. 1900). Zadeldak. gedenksteen. Schuur onder zadeldak.

Wamberg 5 Langgevelboerderij, 1894 Baksteen, gepleisterde plint. Vervlechtingen. Ramen met kleine roedeverdeling. Luiken. Wolfdak. Verbeterde Hollandse pan. Wamberg 8 Tuinmanswoning woonhuis, (1899). Huis in T-vorm. Baksteen, vlechtingen, mozaïek in boogvelden. Geprofileerde kozijnen. Kleine roedeverdeling. Luiken. Samengesteld zadeldak. Opnieuw verbeterde Hollandse pan. Dak deels met overstek en windveer. Luifel boven deur en venster. Gevelsteen 1899 René van Rijckevorsel. Deel van landgoed De Wamberg. Wolfsdreef 3 e

Langgevelboerderij (midden 19 eeuw). Wolfsdak met betonnen pannen. Muren witgeschilderd. Schuur onder schilddak met Oudhollandse pannen, behorende bij langgevelboerderij. Eenbeukig gebint van vier traveeën, waarvan de stijltussenruimten met metselwerk zijn opgevuld. Bijgebouw onder zadeldak. Woud 13 Kortgevelboerderij woonhuis (1856, verbouwd) Baksteen. Kelder en opkamer. Ramen met kleine roedeverdeling (vernieuwde kozijnen). Wolfdak. Riet. Woud 16 Adamme hoeve, kortgevelboerderij (1856). Baksteen. Ramen met kleine roedeverdeling (kelder en opkamerraam dichtgemetseld). Dwarsdeeldeuren waarvan een is dichtgemetseld. Wolfdak. Golfplaat. Jaartal in baksteen gegraveerd, is na weghalen gepleisterde plint tevoorschijn gekomen. Vooringang naar tuin gericht. Woud 25 Kortgevelboerderij woonhuis (1888, verbouwd). “Hoeve Braakveld” Baksteen. Kelder en opkamer. Vierruitsramen en ramen met kleine roedeverdeling. Luiken. Wolfdak, riet. Woudseweg 5

T-boerderij; woonhuis, ca. 1930 Baksteen. T-ramen, luiken, betonnen stalramen. Zadeldak, muldenpan. Woudseweg 7A e

e

Kortgevelboerderij, 18 /19 eeuw Gevel ijsselsteen, rest handvorm baksteen. Vlechtingen. Kleine roederamen, luiken. Wolfdak, riet. Overstek bedrijfsgedeelte vernieuwd. Woudseweg 23 e

Langgevelboerderij (19 eeuw) Handvorm baksteen, vlechtingen. Gewijzigde raamindeling, deeldeuren. IJzeren stalramen. Zadeldak, oud Hollandse pan. Zandstraat 45 Boerderij, (1909, verbouwd circa 1930) Baksteen. Bovenlichten met verticale roeden. Kozijnen vernieuwd, met luiken. Deuren in bedrijfsdeel gewijzigd. Wolfdak. Muldenpan. Zegenwerp 2 Eenlaags huis (1890). Zadeldak met romaanse pannen. Gevel met sierankers en versierde korfbogen boven ramen en deuren. Ramen met luiken. Schuurtje onder zadeldak met Oudhollandse pannen Zegenwerp 3 Kortgevelboerderij (1e helft 19e eeuw, verbouwd ca. 1950). Hoog wolfsdak, gedekt met riet en voet van Oudhollandse pannen. Achterzijde met deeldeur onder gemetselde korfboog. Zegenwerp 4 Kortgevelboerderij “De Oude Hoeve”, nu woonhuis (1e helft 19e eeuw, verbouwd in 1962). Hoog wolfsdak, gedekt met riet en voet van verbeterde Hollandse pannen. Driebeukig gebint. Zegenwerp 7/7A Eenlaags koetshuis (4e kwart 19e eeuw). Zadeldak, gedekt met kruispannen. Gevel met siermetselwerk en sierankers. Zegenwerp 8 Boerderij (in 1965 ingrijpend vernieuwd). Schilddak met Oudhollandse pannen. Driebeukig gebint. Ernaast hooimijt, met riet gedekt. Bij ingang tweetal leeuwenkoppen. Put met mik. Zegenwerp 9 Langgevelboerderij ‘Balbroek’ (1870 blijkens gevelsteen). Zadeldak, gedekt met Oudhollandse pannen. Voorgevel met zesruitsschuiframen en luiken.

Zijgevel met geschulpte windveren. Bakhuis.

Werken en werkzaamheden BODEM 1. Afgraven (verlagen) def: Het verwijderen van de bovenste bodemlaag/bodemlagen. doel: Verschraling: verwijderen van bemeste/verzuurde gronden Tegengaan verdroging in verdroginggevoelige gebieden Grondstoffenwinning (humus, zand, klei, leem) Aanleggen van poelen effect: Verandering bodemprofiel Verkleining afstand maaiveld-grondwater (ontwateringsdiepte) Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden (Landschap, Natuur en Cultuurhistorische waarden): Vernatting x Verlies aan waarden in de bodem (archeologische waarden, bodemkundige waarden) x Verlies ecologische gradiënt bij slootkanten, poelen, laagtes en overig microreliëf x Verlies microreliëf en aardkundige vormen (bv. oude stroomgeulen, steilranden) x Verlies vegetatiewaarden 2. Ophogen def : doel:

Het opbrengen van grond van elders op de bestaande toplaag Mogelijk maken van bouwactiviteiten door aanvoer van zand van elders Opheffen van maaivelddaling ten gevolge van inklinking Verschraling door aanvoer van zand van elders Bezanden van veengronden en gronden die geschikt moeten worden voor de bollenteelt effect: Verandering bodemprofiel Vergroting afstand maaiveld-grondwater (ontwateringsdiepte)

Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x Verdroging x Verschraling x Verlies microreliëf en aardkundige vormen (bv. oude stroomgeulen, steilranden) x Verlies vegetatiewaarden x Verlies aan bodemleven

3. Vergraven def :

Het verwijderen van een of meerdere bodemlagen en het daarna weer opbrengen van grond, bestaand uit de oorspronkelijke toplaag en/of grond van elders. doel: Het graven en opvullen van drainagesystemen en andere sleuven en kuilen effect: Verandering bodemprofiel Verandering waterhuishouding in de bodem

Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x Verschraling x Verandering hydrologische situatie x Verlies aan waarden in de bodem (archeologische waarden, bodemkundige waarden) x Verlies microreliëf en aardkundige vormen (bv. oude stroomgeulen, steilranden) x Verlies vegetatiewaarden x Verlies aan bodemleven 4. Diepploegen en -woelen def : Het vermengen, keren van (alle) lagen in het bodemprofiel, eventueel tot in de diepere ondergrond. (Eenmalige ingreep met blijvend effect) doel: Verbetering bodemprofiel voor agrarisch gebruik Vergroten bewortelingsdiepte Vergroten berijdbaarheid Verschraling Mengen van kleigrond met onderliggend zand effect: Homogenisatie van de bodem Vernietiging bodemprofiel Verandering waterhuishouding bodem Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x Drastische wijziging bodem en daarmee groeiplaatscondities, leefomgeving bodemdieren etc. x Verschraling x Verandering hydrologische situatie; in gebieden met stagnerend grondwater kan doorbreking van een ondoorlatende laag in de bodem leiden tot verdroging omgeving en leeglopen vennen. x Verlies aan waarden in de bodem (archeologische waarden, bodemkundige waarden) x Verlies microreliëf x Verlies vegetatiewaarden x Verlies aan bodemleven

5. Egaliseren def :

Het verwijderen van het microreliëf in de toplaag (feitelijk een combinatie van ophogen en afgraven) doel: Wateroverlast en droogtegevoeligheid binnen agrarisch perceel tegengaan Verbetering van de bewerkbaarheid voor agrarisch gebruik Opheffen niveauverschillen die het effect zijn van inklinking effect: Afvlakken van reliëf Verandering waterhuishouding bodem

Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x Verandering hydrologische situatie x Verlies aan waarden in de bodem (archeologische waarden, bodemkundige waarden) x Verlies aan biotopen van microreliëf (bermen, hellinkjes, gradiënten hoogdag 6. Indrijven van voorwerpen in de grond def: Diep in de grond indrijven van heipalen of andere voorwerpen doel: Dragers voor bouwwerken aanbrengen, damwanden plaatsen effect: Bouwen op slappe bodem is mogelijk, afschermen van delen van de bodem Ondergrondse leidingen kunnen beschadigd worden Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x doorbreken ondoorlatende (grond)waterhuishouding

bodemlagen

en

daarmee

verstoring

van

de

WATERHUISHOUDING 7. Aanleg drainagestelsel def: Het aanbrengen van drainagebuizen in de grond, in het algemeen op een diepte van 80-110 cm -mv. doel: (Versterken) ontwatering van een of meerdere percelen effect: Lokale verlaging grondwaterstand -> perceel wordt droger Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x Verlies aan waarden in de bodem (archeologische waarden) x Verdroging -> verzuring x Verlies aan natte levensgemeenschappen 8. Aanbrengen onderbemaling def: Bemalen van een of meerdere percelen, waardoor de grondwaterspiegel er lager staat dan in het omringende gebied. doel: Vergroten afstand maaiveldgrondwaterspiegel, droger maken perceel effect: Verlaging grondwaterstand -> perceel wordt droger Aantrekken grondwater uit de omgeving -> omgeving wordt droger

Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x Verlies aan natte levensgemeenschappen x Inklinking veenbodem (onomkeerbaar) x Verdroging -> verzuring 9. Aanleggen van dammen def: Aanbrengen van een permanent, stuwend obstakel over de gehele breedte van een watergang. Hoogte zodanig dat waterloop ten dele of volledig geblokkeerd wordt. doel: Vasthouden water in een gebied (door verkleinen debiet) Verminderen stroomsnelheid Afsluiten waterloop Afwatering gebied in andere richting dwingen effect: Afname dynamiek in de waterloop Alleen bij natuurlijke waterloop: afname variatie in oever en waterloop Afname stroomsnelheid Isolatie waterloop t.o.v. het stelsel van waterlopen Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x Verlies aan levensgemeenschappen van stromend water x Verlies variatie in biotopen in waterloop en oever -> verlies aan diversiteit x Verlies natuurlijke karakter van waterloop (landschappelijk aspect) x Vernatting x Verminderen verdroging 10. Aanbrengen van stuwen def: Aanbrengen van een stuwend obstakel waarvan de werking tijdelijk geheel of gedeeltelijk opgeheven kan worden.

doel: Verminderen stroomsnelheid Vasthouden water in een gebied (verkleinen debiet) effect: Vermindering dynamiek in waterloop Alleen bij natuurlijke waterloop: afname variatie in oever en waterloop Sterk wisselende stroomsnelheid Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x Verlies aan levensgemeenschappen van stromend water x Wegspoelen levensgemeenschappen bij openen stuw x Verlies aan variatie in biotopen in waterloop en oever -> verlies aan diversiteit x Verdwijnen natuurlijke karakter van waterloop (landschappelijk aspect) x Vernatting x Verminderen verdroging 11. Aanleggen, verbreden of verbeteren van sloten en greppels def: Aanleggen van sloten of greppels, verbreden en/of uitdiepen van bestaande sloten en greppels. doel: Verbeteren ontwatering agrarische gronden.

effect: Verkleining afstand maaiveld-grondwaterspiegel (ontwateringsdiepte) Vergroten oppervlakkige afstroming neerslagwater Droger worden omgeving Verlies aan levensgemeenschappen van slootkanten door steiler worden talud Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden x Aantrekken kwelstromen in nieuwe of uitgediepte sloten -> voor natuur waardevol kwelwater wordt afgevoerd en bereikt maaiveld niet x Verdroging omgeving -> verlies aan natte biotopen, verzuring x Tijdelijke en blijvende schade aan levensgemeenschappen van sloten en slootkanten x Toename extremen in waterafvoer -> moeilijker bestaan voor levensgemeenschappen van sloten en slootkanten x Verlies aan waterplanten (door schonen en door verandering in waterafvoer en beekprofiel)-> verbraseming; slechtere waterkwaliteit x Verandering percelering (landschappelijk/cultuurhistorisch aspect) x Verandering karakter sloten en greppels (landschappelijk aspect) 12. Dempen sloten en greppels def: Dichten van sloten of greppels met van elders aangevoerde grond doel: Verkleinen waterafvoer van agrarische gronden Wijzigen perceelsindeling effect: Natter worden van omliggende gebied Afname totale slootlengte Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x Verlies aan biotopen voor levensgemeenschappen van sloten, slootkanten x Verdwijnen verbindingszone voor planten en dieren x Vernatting omgeving x Verandering kavelpatroon 13.

Dempen van kleine geïsoleerde wateren def: Dichten van kleine wateren (poelen, vennen, wielen, afgesneden meanders) met van elders aangevoerde grond doel: Egaliseren agrarisch perceel Vergroting oppervlak agrarisch bruikbare grond Efficiëntere bewerking agrarische grond mogelijk maken effect: Verlies aan kleine wateren Egalisatie landschap Toename kwel in directe omgeving Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden x Verlies aan biotopen voor levensgemeenschappen van poelen, vennen, oevers x Verlies aan voortplantingsplaatsen voor amfibieën x Vernatting directe omgeving

14. Aanbrengen oeverbeschoeiing: def : Het aanbrengen van houten of betonnen versteviging op of voor een oever doel: Tegengaan van wegslaan van de oevers door waterstroming of golfslag effect: Stabilisatie oevers (plaats en vorm) Verloren gaan natuurlijke oever Onderbreking gradiënt nat-droog Oever wordt hoger en steiler (90° t.o.v. wateroppervlak) Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x Oevers worden niet-passeerbare barrières voor veel diersoorten (o.a. das, egel, kikker), en kosten daardoor dierenlevens x Verdwijnen of aantasting van groeiplaats voor oevervegetaties x Verdwijnen natuurlijke oevers en variatie daarin (bv. nestgelegenheid voor ijsvogels). BEPLANTINGEN 15. Rooien van houtgewas def : Het verwijderen van bomen en/of struiken (solitairen of in de vorm van bos, houdsingels, houtwallen) doel: Verwijderen van ziek plantmateriaal Onderhoud - uitdunning Hinder voor agrarische bedrijfsvoering verminderen effect: Grotere openheid landschap Verlies aan beschutting, schaduw Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden x Verlies aan biotopen voor levensgemeenschappen van struweel, houtwallen, bos x Verlies aan oriëntatiepunten en -lijnen voor veel diersoorten (o.a.

vlinders, vleermuizen, marterachtigen) x Verlies aan slaap/schuilplaatsen, nestgelegenheid, dekking tegen weersomstandigheden x Grotere openheid, betekent soms toename leefgebied weidevogels x Verlies aan landschapselementen (landschappelijk, cultuurhistorisch aspect) 16. Aanplanten van houtgewas (uitgezonderd: boomteelt) def : Het planten van bomen en/of struiken doel: Vergroten natuurwaarden, landschappelijke kwaliteit Houtproductie Bescherming tegen wind effect: Verminderen openheid landschap Toename houtgewas/landschapselementen Meer beschutting, schaduw Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x Toename biotopen voor levensgemeenschappen van struweel, houtwallen, bos e.d.

x x x x

Nieuwe oriëntatiepunten en -lijnen voor veel diersoorten Beschutting voor planten en dieren Minder openheid, kan verlies betekenen voor leefgebied weidevogels Ander landschapsbeeld

17. Omzetten van grasland in bouwland of sierteeltgrond def: Verwijderen gras en aanplanten of inzaaien van andere gewassen doel: Gebruik grond voor de teelt van gewassen voor voedselproductie of productie van diervoeders effect: Grasland verdwijnt, perceel krijgt andere functie Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x Verlies aan graslandvegetaties en bijbehorende fauna x Fourageerplaats voor enkele diersoorten gaat verloren (o.a. das) x Verkleining areaal weidevogelgebied 18. Omzetten van grasland in boomkwekerij def: Verwijderen gras en aanplanten van gewassen of jonge bomen, die permanent een bepaalde hoogte (soms meer dan 1m) hebben doel: Gebruik grond voor het opkweken van sierteelten of bomen effect: Grasland verdwijnt, perceel krijgt functie van sierteeltrond of boomkwekerij Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x Verloren gaan van graslandvegetaties en bijbehorende fauna x Fourageerplaats voor enkele diersoorten verdwijnt (o.a. das) x Verkleining areaal weidevogelgebied x Verandering landschapsbeeld (openheid gaat verloren) 19.

Omschakeling van bouwland naar boomteelt def: Het aanplanten van gewassen of jonge bomen, die permanent een bepaalde hoogte (soms meer dan 1m) hebben doel: Gebruik grond voor het opkweken van sierteelten of bomen effect: Akkerbouwgrond verdwijnt, perceel krijgt functie van sierteeltrond of boomkwekerij Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x Verloren gaan van biotoop voor soorten / Fourageerplaats, die (deels) afhankelijk zijn van akkerbouwgronden x Verandering landschapsbeeld (openheid gaat verloren) INFRASTRUCTUUR EN ONTSLUITING 20. Aanbrengen van verhardingen def : Het bestraten of asfalteren van de bodem

doel: Tegengaan vervuiling bodem en grondwater (bv. door aanleg mestplaat, ondergrond voor containerteelt) Aanleggen ontsluitingspad in weilanden of akkers effect: Afsluiting bodem Oppervlakkige afvoer neerslag (met evt. verontreiniging) naar randen verharding Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x Biotoop voor soorten die in de bodem leven gaat verloren x Verharding is barrière voor kleine diersoorten (o.a. muizen, amfibieën, insecten) x Vermindering infiltratie kan groeiplaats vegetatie in de directe omgeving beïnvloeden x Archeologisch interessante bodem wordt ontoegankelijk x Verstening buitengebied 21. Aanbrengen van ondergrondse leidingen: def: Vergraven en eventueel plaatselijk rooien van houtgewas doel: Leggen van diverse leidingen effect: als bij vergraven en rooien houtgewas Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden: x Als bij vergraven en rooien houtgewas 22.

Wijzigen perceelsindeling def: Verwijderen bestaande perceelsgrenzen en/of aanbrengen nieuwe perceelsgrenzen (sloten, afrasteringen, hagen, houtwallen) doel: Efficiënter gebruik van agrarische grond mogelijk maken, veldsituatie aanpassen aan eigendomssituatie effect: Verdwijnen van perceelsgrenzen Nieuwe perceelsgrenzen Mogelijke gevolgen voor LNC-waarden x het verkavelingspatroon verandert x patroon van watergangen verandert x schaalvergroting/schaalverkleining x verdwijnen/toevoegen verbindingswegen (perceelsranden) en oriëntatielijnen voor sommige diersoorten