Bijlage 4 - Aanvullende memo Uitvoering visie zonne-energie 2020 Sint-Michielsgestel

Memo zonne-energie Van Aan Datum Zaaknummer

Het college van burgemeester en wethouders De gemeenteraad 4 oktober 2023 1321468

Onderwerp Voorstel Uitvoering visie zonne-energie 2020 Sint-Michielsgestel

Inhoud Tijdens de besloten raadspresentatie van agendapunt 7 van de raadsvergadering van 26 oktober “Uitvoering visie zonne-energie 2020 Sint-Michielsgestel” zijn vragen ontstaan over het voorliggende besluit. Hierbij een aantal redenen die ondersteunen waarom het college aan uw raad voorstelt om direct de gehele opgave te vergunnen: 1. Om vertraging van de RES-opgave te voorkomen; 2. Vanwege juridische risico’s binnen de vergunningverlening; 3. Om vertraging van de inpassing binnen het netwerk te voorkomen; 4. Vanwege de kwaliteit van de uitkomst van de eerste tender; 5. En de huidige goede borging van de beoordelingscriteria. Deze redenen worden hieronder toegelicht; 1. Voorkomen van vertraging van de RES-opgave De gemeenteraad heeft op 10 juni 2021 ingestemd met de RES NOB 1.0. Daarmee heeft de raad ook ingestemd met de vergunningverlening van de opgave 2030 die vóór 2025 vergunt moet zijn om inpassing binnen het netwerk te garanderen. Tevens is dit ook een van de afspraken uit het bestuursakkoord (Goed voor later: 1. We halen de opgave uit de Regionale Energie Strategie (RES) in 2030). Als gemeente hebben we ons dus gecommitteerd aan ons deel van de RES opgave. Mocht de raad niet instemmen met het voorstel ‘Uitvoering visie zonne-energie 2020 o.b.v.

eerste tender zonneparken Sint-Michielsgestel’ of iets met dergelijke gevolgen, dan betekent dat substantiële vertraging in de uitvoering van de visie zonne-energie waardoor we het lastig wordt de RES-doelstelling te halen. Dit omdat de evaluatie van de tender en de openstelling van een volgende tender veel schaarse ambtelijke en bestuurlijke capaciteit kost, waarmee we nog verder achter de feiten aan gaan lopen. Op voorhand is het moeilijk om een exact tijdspad in te schatten wanneer een tweede tender succesvol afgerond zou kunnen zijn (waarbij er altijd nog de onzekerheid bestaat óf een tweede tender wel tot de gewenste resultaten leidt). Maar het wordt zeer lastig om de het gehele traject in 2024 af te ronden. De volgende stappen zouden in ieder geval doorlopen moeten worden: (1) de afronding van de eerste tenderprocedure, (2) de omgevingsdialoog, (3) de vergunningverlening van de eerste 10ha zonne-energie (afgerond), (4) een evaluatie en (5) een tweede tenderprocedure. Wanneer we een tweede tenderprocedure moeten doorlopen, betekent dit dat we de eerder genoemde stappen opnieuw moeten nemen alvorens we tot vergunningverlening over kunnen gaan. Hiermee overschrijden wij ruimschoots de deadline van vergunnen vóór 2025. Hierdoor halen we onze eigen ambities niet en komen we onze afspraken binnen de RES niet na. 2.

Juridische risico’s binnen de vergunningverlening Bij de vergunningverlening moeten de provinciale regels uit de (Interim) Omgevingsverordening gevolgd worden. Daarin staat dat zonneparken in het landelijke gebied alleen zijn toegestaan als uit onderzoek blijkt dat ze noodzakelijk zijn, omdat anders in onvoldoende mate voorzien kan worden in de behoefte voor duurzame energie.

Pagina 1 van 2

Door niet de gehele RES-opgave (24,3 hectare) te vergunnen kan beargumenteerd worden dat de gemeente bewust afwijkt van de deadline van het Nationale Programma RES en de afspraak binnen de RES NOB om de opgave vóór 1 januari 2025 vergund te hebben. Hiermee geef je in de eventuele bezwaar- en beroepsprocedure in de vergunningverlening de ruimte om de noodzaak voor duurzame energie ter discussie te stellen. 3. Vertraging van de inpassing binnen het netwerk te voorkomen Netbeheerders houden in hun investeringen rekening met de maten van waarschijnlijkheid van een toenemen energievraag en aanbod. Dit houdt in dat zonneparken waarvoor vergunning verleend is en waarvoor subsidie aangevraagd is voorrang krijgen. Daarnaast zullen initiatiefnemers die geen duidelijkheid hebben of de gemeente medewerking zal verlenen, ook geen aansluiting aanvragen en dus ook niet op de wachtlijst komen. Dit alles zal niet alleen tot vertraging van de opwekopgave leiden, maar ook tot vertraging van de aanpassing van het elektriciteitsnetwerk voor de energietransitie (verzwaring van het net en uitbreiding van kV-stations). Meer opwek is een economische drager voor investeringen in de verzwaring van het netwerk, waardoor in de toekomst meer afname mogelijk is voor nieuwe woningen, (uitbreiding van) bedrijven en voor de energietransitie (meer warmtepompen en elektrische mobiliteit).

Voor die inpassing moet niet alleen ruimte voor de zonneparken gereserveerd worden, maar ook ruimte voor de voorzieningen die nodig zijn voor aanpassing van het elektriciteitsnetwerk. Hoe langer we daarmee wachten, hoe schaarser die ruimte wordt. Dat is ook een belangrijke reden waarom NPRES vraagt om fysieke ruimte te reserveren voor de opgave door een tijdige vergunningverlening. 4. Kwaliteit uitkomst eerste tender De eerste tender heeft vier initiatieven opgeleverd die hoog scoren op (bijna) alle criteria. Ook zijn er positieve aspecten bij de uitkomst van huidige tender die niet meegenomen zijn als criteria (bijvoorbeeld redelijke geografische spreiding, dit is een criterium dat zeer lastig op voorhand vast te leggen is, in ieder geval in de huidige opzet). Een nieuwe tender biedt geen garanties voor een betere uitkomst en draagt zelfs het risico in zich om een minder positief resultaat te laten zien. Het is dan ook het advies van commissie zonneparken, die de resultaten van de tender beoordeeld heeft, om de top vier van de huidige tender zonneparken te vergunnen (zie bijlage 1 van het raadsvoorstel). Het college heeft dit advies overgenomen. 5. Borging beoordelingscriteria Planologische criteria worden in de vergunningverlening geborgd, net zoals bij alle andere ruimtelijke ontwikkelingen.

Het niet naleven van deze afspraken betekent dat initiatiefnemer(s) een fikse boete riskeren, waarna alsnog enige gebreken hersteld dienen te worden. In de aankondiging van de tender is al vermeld dat voorafgaand aan de verlening van de omgevingsvergunning een anterieure exploitatie- en planschadeovereenkomst tussen de gemeente en aanvrager wordt gesloten, die in ieder geval het volgende bevat: • Exploitatie van het zonnepark (betrokken investeerders); • Realisatie en beheer van de landschappelijke inpassing; • Realisatie en beheer maatschappelijke meerwaarde; • De proces- en financiële participatie, de mate van lokaal eigendom (minimaal 50%); • De verwijdering van het zonnepark en het herstel van het oorspronkelijke gebruik; • Het verhalen van eventuele planschade bij de aanvrager en de vergoeding van gemeentelijke procedurekosten. Hiermee worden de beoordelingscriteria geborgd. De hierboven genoemde instrumenten worden in de huidige procedure al maximaal benut. Een zwaardere borging van de criteria is dus niet mogelijk. Ervaring bij andere gemeenten leert dat deze afspraken door initiatiefnemers nageleefd worden.

Pagina 2 van 2