Bijlage 3 - Brief ASD

Aan: Gemeente Sint-Michielsgestel - B&W Van: Adviesraad Sociaal Domein Sint-Michielsgestel

Datum: 13 april 2023

Onderwerp: Advies op woonzorgvisie naar aanleiding van het rapport ‘programma volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg’ Geacht college, Met genoegen heeft de ASD kennisgenomen van het concept van de Woonzorgvisie Sint-Michielsgestel. Voor de totstandkoming van dit document heeft een brede consultatie van stakeholders en burgers van Sint-Michielsgestel plaatsgevonden. Dit heeft geresulteerd in een duidelijk beeld hoe de gemeente zich wil voorbereiden om te zorgen dat er ook in de nabije toekomst voor de burgers passende wooncapaciteit beschikbaar is. Onze complimenten hiervoor. Uit het onderliggende onderzoek zoals dat door Companen is uitgevoerd blijkt nadrukkelijk dat er een fikse bijsturing van de woningbouw ambitie noodzakelijk is en dat de hoogste prioriteit dient te worden gegeven aan sociale huurwoningen, woonruimte voor jonge starters, woonruimte geschikt voor begeleid wonen en bovenal aangepaste woonruimte die ervoor moet zorgen dat de sterk groeiende groep ouderen met zorgbehoefte langer zelfstandig kan blijven wonen. De ASD is van mening dat de in deze visie genoemde aantallen voor deze doelgroepen (sociaal zwakkeren) het absolute minimum zijn en er dus geen concessies kunnen worden gedaan met betrekking tot deze aantallen. De ASD heeft met betrekking tot deze visie en de verdere vertaling van deze visie naar concrete plannen en de uitvoering de volgende adviezen: I.

De gemeente is verantwoordelijk voor het welzijn van alle burgers van SMG. Echter het belang van en de zorg voor de sociaal zwakkeren in de samenleving dient voor de gemeente voorop te staan. De zelfredzaamheid van deze groep is laag. Dit mag in tijden van schaarste aan woonruimte, niet leiden tot minder kansen op deze beschikbare woonruimte. Dit vergt een fikse extra investering voor deze doelgroep. De ervaring leert echter dat Investeringen in deze doelgroepen op termijn leiden tot het voorkomen van (zorg) kosten. Goede woonruimte heeft daarnaast een positief effect op het welbevinden, de participatie en de gezondheid van deze

burgers. II.

Het uitgangspunt dat nieuwbouw in de gemeente budgettair neutraal moet zijn, kan niet langer de regel zijn als dit leidt tot een lager percentage dan 30% sociale huurwoningen van het totaal te bouwen aantal woningen. In overleg met de wooncorporaties dient te worden onderzocht wat hun mogelijkheden zijn om de bouw van deze sociale huurwoningen financieel haalbaar te maken en wat hiervoor aan extra financiering nodig is en hoe dit kapitaal kan worden vrijgemaakt. Zie hiervoor de presentaties van de beide corporatiedirecteuren tijdens het

stakeholdersoverleg. 1

III.

Meer dan 85% van het huidige woonvolume in de gemeente betreft particulier bezit. Uit het onderzoek blijkt dat een groot deel van deze woningen niet geschikt of moeilijk geschikt te maken zijn voor langer thuis wonen. Het betreft veelal woningen waarin in het verleden gezinnen opgegroeid zijn maar waar momenteel of in de nabije toekomst alleen echtparen of na het overlijden van de partner nog slechts één persoon woont. Dit is vanuit zorgperspectief een niet gewenste ontwikkeling. Een belangrijk deel van deze oude uit de groep ‘ouderen’ geeft ook te kennen dat dit ook voor hen een ongewenste situatie is. Deze groep zal in de toekomst sterk groeien. Hier liggen ook kansen waarbij er vanuit verschillende invalshoeken een win-win situatie kan worden bereikt. De gemeente heeft hierin de mogelijkheid om de kansen zichtbaar en mogelijk te maken. De gemeente kan partijen bij elkaar brengen en gesprekken op gang brengen. De gemeente kan waar nodig het proces ondersteunen en eventuele belemmerende regels en voorschriften aan te passen zoals bij: a. Splitsen van woningen (in veel hogere aantallen dan in de visie is verwoord! ) . b. Verhuren van de bovenetages aan jongeren met een zorgplicht voor de betreffende c.

d. IV.

ouderen. Woningruil (onderzoeken naar mogelijkheden) . Breder toestaan van zogenaamde kangoeroewoning in de vaak grote tuinen.

Inmiddels zijn er al initiatieven door burgers genomen om woongroepen voor ouderen te stichten. De verwachting is dat dergelijke initiatieven er steeds meer komen. De gemeente dient deze initiatieven te ondersteunen en zelfs te bevorderen. Uitgangspunt hierbij is dat het zelf verantwoordelijkheid nemen van burgers bovenal dient te worden gestimuleerd en ondersteund. De ASD wil hierbij wel een kanttekening maken dat er inmiddels ook initiatieven zijn genomen die uiteindelijk leiden tot bijvoorbeeld huurappartementen die alleen kunnen worden betaald door de happy few. Op zich prima, mits dergelijke projecten niet leiden tot belasting van het systeem en/of beschikbare capaciteit voor de zwakkere doelgroepen.

Met betrekking tot de realisatie van deze visie heeft de ASD de volgende aanbevelingen: 1.

Het betreft een ambitieuze maar ook noodzakelijke visie die voor een lange periode leidend dient te zijn. Dit betekent dat ook de volgende colleges vasthoudend moeten zijn en met veel energie en inzet de vervolgstappen moeten zetten om deze visie te realiseren. Om dit te kunnen waarborgen dient in het uitvoeringsplan nadrukkelijk te worden opgenomen wie eindverantwoordelijk is voor de realisering. Welke partijen zijn verantwoordelijk voor de realisering, wie wordt geraadpleegd en wie wordt geïnformeerd? Om de voortgang te kunnen monitoren dient een plan van aanpak te worden opgesteld met heldere (kwantitatieve) doelen, mijlpalen en data en ieder half jaar een voortgangsrapportage te worden overlegd aan de Raad. Om een garantie te kunnen bieden zou het te overwegen zijn om een verordening op te stellen waarin de essentie wordt vastgelegd en voor toekomstige colleges

verplichting ligt (denk aan het wettelijk vastleggen van de klimaattransitie doelen door de regering) . er een

2.

Het creëren van bewustzijn en burgerparticipatie. Dit kan door, vooraf van het maken van een uitvoeringsplan en de daadwerkelijke uitvoering met regelmaat bijeenkomsten te beleggen (vergelijkbaar met de totstandkoming van deze visie) . Ook zou de halfjaarlijkse 2

O

Adviesraad

Kn \ voortgangsrapportage op

burger afgestemde wijze in de gemeente

een, op de

Sociaal Domein

Sint-Michielsgestel

kunnen

worden

burger

herkenbaar

verspreid. 3.

Zo snel

mogelijk

tastbaar zijn

en

komen en

dat

met

concrete

stappen

serieus werk

er

van

en

wordt

initiatieven die ook

voor

de

gemaakt.

Woningbouw op zichzelf, hoort niet onder het sociaal domein. De ASD staat echter op het standpunt dat een passende woning voor de burger (voor jong en oud) een noodzakelijk iets is en dat alles in het werk moet worden gesteld om dat ook voor de toekomst beschikbaar te hebben. Zeker met de toekomstige zorgbehoefte voor de ouderen in deze gemeente. De ASD ziet uit om

naar

een

verdere

deze visie verder handen

en

samenwerking

met

voeten te kunnen

de ambtenaren

om

haar

bijdrage

te kunnen

leveren

geven.

Wij vertrouwen erop dat deze adviezen en aanbevelingen mee worden genomen in de opvolging van de uitvoering. De ASD ontvangt daarom graag binnen 4 weken een inhoudelijke reactie op deze adviezen, waarvoor

Met

Hans

onze

dank.

vriendelijke groet,

namens

Tel:

bij voorbaat

de leden ASD

Beelen

Sint-Michielsgestel

(voorzitter)

EN (geanonimiseerd)

%)

S

Lid van de Koepel ASD