Bijlage 2 Ingekomen brieven i.r.t. coalitieakkoord - deel 1
Tekst van het document
Ook draagt Eindhoven Airport met haar partners actief bij aan de realisatie van internationale (sport)evenementen en de komst van internationale conventies naar de regio. Vertrouwen vanuit de omgeving Goed verbonden zijn met onze directe buren vinden we belangrijk. Dit vindt onder andere plaats binnen het Luchthaven Eindhoven Overleg, waarin alle betrokken partijen sinds 2019 in goed overleg zijn over alle aspecten van de luchthaven. Op advies van het Luchthaven Eindhoven Overleg heeft Eindhoven Airport samen met de Vliegbasis Eindhoven in 2023 het Regionaal Informatie Centrum (RIC) opgericht. Het RIC verzorgt de hindermeldingenrapportages, organiseert burendagen, theatershows en geeft masterclasses en ondersteunt ook bij initiatieven op het gebied van hinderbeperking. Het draagvlak voor de luchthaven blijft hoog. Uit reputatieonderzoek in 2025, door onafhankelijk onderzoeksbureau Motivaction, bleek dat 76 procent van respondenten in de regio een positieve 10 tot zeer positieve basishouding heeft ten opzichte van Eindhoven Airport, een voortzetting van de trend van de afgelopen jaren. Het vorig jaar gepubliceerde GGD-onderzoek bevestigt de positieve houding ten opzichte van de luchthaven. Figuur 6: Ontwikkeling van de basishouding sinds 2020 uit de onderzoeksrapportage door Motivaction. Samenvattend: Vasthouden aan, en bestendigen van, de afspraken ‘Van Geel’.
Dit betekent dat de afgesproken geluidsreductie in 2030 moet worden gerealiseerd en dat Eindhoven Airport zich ten dienste van de regio verder moet kunnen ontwikkelen als het reductiedoel wordt gehaald. Door vast te houden aan de gemaakte afspraken creëren we rust en duidelijkheid voor alle belanghebbenden en behouden we een airport die past bij onze groeiende en internationaliserende regio.
11 Tot slot In 1932 is de luchthaven Eindhoven opgericht om Eindhoven en omgeving te verbinden met de belangrijkste regio’s uit die tijd. Anno 2026 blijft deze rol nog steeds leidend, Eindhoven Airport zorgt nog steeds voor de verbinding met juist voor de regio relevante bestemmingen. De afgelopen jaren is de aandacht voor vliegen toegenomen. Een verantwoorde uitvoer ervan brengt verantwoordelijkheden met zich mee. Eindhoven Airport neemt deze zeer serieus, het zijn focuspunten in onze strategie waarop veel vooruitgang wordt geboekt. Wij kijken met veel vertrouwen naar de toekomst van de luchthaven. We willen een verrijking zijn voor onze regio en voor iedereen die hier woont, werkt of op bezoek komt. Dit document geeft een kort overzicht van hoe we dit willen realiseren. Eindhoven Airport kijkt uit naar de voortzetting van de samenwerking en gaat hierover graag met u in gesprek. Wij nodigen u van harte uit om contact met ons op te nemen wanneer u verdere verdieping wenst op één van deze onderwerpen. Uiteraard blijven wij ook proactief het contact met u onderhouden. Eindhoven Airport, maart 2026 Roel Hellemons, CEO Maurits de Beer, Manager Regionaal Informatie Centrum m.debeer@eindhovenairport.nl Amersfoort, maart 2026 Geachte formateurs en gesprekspartners, U staat in uw formatie en bij de vorming van het coalitieakkoord voor uw gemeente voor een grote opgave.
De ruimtelijke uitdagingen in heel Nederland zijn omvangrijk en vragen om doordachte keuzes. Gemeenten vervullen daarbij een sleutelrol in het realiseren van alles wat onze samenleving nodig heeft: van voedsel- en energievoorziening tot woningen, werkplekken en leefomgevingen waar mensen zich thuis voelen. In deze brief benoemen wij een aantal aspecten die van cruciaal belang zijn voor het behoud én de verdere ontwikkeling van een mooi, leefbaar en duurzaam Nederland. We hopen dat deze inzichten u helpen om in uw coalitiebesprekingen tot concrete afspraken te komen. Nederland is bezig met een ingrijpende ruimtelijke transformatie, en het Rijk neemt weer wat regie in haar (Ontwerp-)Nota Ruimte. Voor de daarin voorgestelde aanpak van maatschappelijke opgaven zoals woningbouw, landbouw, defensie, natuur, energie en klimaat zal volgens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten de komende jaren circa 10% van het land van functie veranderen. Dit vraagt om zorgvuldige ruimtelijke keuzes op lokaal en regionaal niveau. Behoud en versterking van een goede omgevingskwaliteit is daarbij de rode draad. Alleen zo blijft Nederland ook na deze grote verbouwing een land waar het prettig wonen, werken en leven is. Tegelijkertijd staat de bouweconomie onder druk. Grondprijzen stijgen sterk, grondstoffen worden duurder door de internationale situatie en capaciteit is schaars.
Dat zet maatschappelijke doelen onder spanning. Nationale deregulering alleen biedt hiervoor geen structurele oplossing. Zonder aandacht voor de onderliggende problemen - zoals beschikbaarheid van grond, materialen en capaciteit - leidt deregulering slechts tot een lagere kwaliteit van de leefomgeving. De wooncrisis laat zien hoe complex het systeem is. Financiële, ruimtelijke en sociale factoren beïnvloeden elkaar. Wie dat systeem beter wil begrijpen, kan de film De machinerie van de volkshuisvesting bekijken van Carlijn Kingma en Thomas Bollen. Herijking van het systeem, door hernieuwde aandacht voor het woonrecht, zal voor echte vooruitgang zorgen. Juist in deze context is het belangrijk om te benadrukken: kwaliteit is een voorwaarde voor versnelling. Wanneer gemeenten, ontwerpers, opdrachtgevers en bouwers vanaf het begin samen kwaliteitsambities formuleren en borgen, ontstaan betere plannen die sneller gerealiseerd kunnen worden. Dit vraagt wél om een andere manier van werken: integraal en met heldere kaders aan de voorkant. Zo voorkom je aanpassingen achteraf, langdurige discussies en kostbare vertragingen. Kwaliteitszorg versnelt dan juist het proces. En juist daar zit de crux van uw werk in de komende vier jaren.
Vier aandachtspunten voor gemeenten bij het borgen van omgevingskwaliteit Om ook onder de huidige omstandigheden te blijven werken aan goede omgevingskwaliteit, zien wij vier ontwikkelingen die nadrukkelijk om aandacht vragen: 1. De bouweconomie vraagt aandacht Grondprijzen, grondstofprijzen en capaciteit vragen in de bouwopgaven specifieke aandacht van uw college. Schaarste aan grondstoffen, stijgende materiaalprijzen en beperkte capaciteit maken versnelling lastig. Dit vraagt bijvoorbeeld om inzet op industrialisering van de bouw én om slimmere samenwerkingen. Denk bijvoorbeeld aan publiek-private partnerschappen, modulaire bouwmethoden die passen bij de plek, en vroegtijdige afstemming tussen gemeenten en marktpartijen. Ook regionale biobased initiatieven verdienen uw aandacht. Ook uw te voeren grondbeleid is hierin cruciaal. Gemeenten kunnen bijvoorbeeld sturen via strategische grondaankopen, het inzetten van de Wet Voorkeursrecht Gemeenten, het tegengaan van speculatie en leegstand en het stimuleren van maatschappelijk eigendom en coöperaties. 2. Randvoorwaarden vragen aandacht Mobiliteit, netcapaciteit, water en stikstof zijn bepalend voor wat wél en niet kan.
Veel daarvan ligt buiten directe gemeentelijke invloed, maar gemeenten kunnen wel: • vroegtijdig afstemmen met netbeheerders, waterschappen en provincies; • mogelijke knelpunten al in de planfase meenemen; • ambities koppelen aan realistische randvoorwaarden. Zo voorkom je vertraging later in het proces. 3. De lokale en regionale bouwcultuur vraagt aandacht Goede projecten ontstaan vanuit een sterke regionale bouwcultuur. Alle relevante partijen moeten vanaf het begin betrokken worden volgens de “Schijf van Vijf van de bouwcultuur”: opdrachtgevers/corporaties, ontwikkelaars, ontwerpers, bouwers en overheid. Met de maatschappelijke opgave en de toekomstige gebruiker in het hart van de schijf van vijf – en van iedere deelnemende partij. Door deze samenwerking vroeg te organiseren, kan kwaliteit beter worden verankerd en besluitvorming worden versneld. Het resultaat: Toekomstbestendige projecten die passen bij de plek én bij de mensen die er gaan wonen, werken en leven. 4. De doorontwikkeling van de Omgevingswet vraagt aandacht De Omgevingswet vraagt gemeenten om anders te werken, waarbij kwaliteitsbeleid en - advisering vanaf het begin integraal onderdeel zijn van de planvorming. Dat vraagt iets van de inrichting van de ambtelijke capaciteit en werkprocessen (zie punt 3) en van de inrichting van het gemeentelijk beleid en instrumenten.
Inmiddels zijn er al veel instrumenten en bouwstenen beschikbaar om die kwaliteit ook daadwerkelijk te borgen. Gebruik deze bouwstenen actief bij visie- en beleidsvorming. Ze bieden concrete handvatten voor het structureren van projecten: van ambitie en samenwerking tot proces, instrumentarium en toetsing. Zo wordt kwaliteit geen sluitstuk, maar een vertrekpunt. Daarbij is lokaal maatwerk essentieel. Goed afgestemde regels en kaders zorgen voor duidelijkheid, versterken het democratisch draagvlak en doen recht aan de eigenheid van een plek. Tegelijkertijd is er behoefte aan vereenvoudiging van regelgeving en instrumenten. Wij pleiten daarom voor: • een compact en overzichtelijk “beleidshuis” waarin lokaal beleid logisch samenkomt; • duidelijke maatschappelijke prioriteiten per gebied, zodat keuzes voor woningbouw, energie, voorzieningen en infrastructuur aansluiten bij lokale behoeften en opgaven; • heldere en ambitieuze kwaliteitskaders, met een balans tussen: o concrete, oplossingsgerichte (gesloten) regels voor snelheid en voorspelbaarheid o ambitiegerichte (open) kaders voor ruimte, creativiteit en maatwerk. Door deze samenhangende aanpak kunnen gemeenten de Omgevingswet benutten zoals bedoeld: als instrument om kwaliteit en versnelling te combineren.
Adviescommissies en andere kwaliteitsadviseurs zoals supervisoren, kwaliteitsteams en bouwmeesters zijn onmisbaar om dit samen met en voor uw gemeente vorm te geven. Mits goed gepositioneerd, kunnen zij juist bijdragen aan versnelling van maatschappelijke opgaven. Daarvoor is het belangrijk dat zij vroeg betrokken worden bij initiatieven en goed zijn ingesloten op de ambtelijke organisatie. Niet als sluitstuk, maar als partner aan de voorkant. Kwaliteit is geen extra laag, maar een voorwaarde voor goede voortgang en voor leefomgevingen die gezond en sociaal sterk zijn. Dat vraagt om aanpassing van zowel het beleidshuis als de werkprocessen. Door kwaliteitsadvisering eerder in het proces te organiseren, krijgt zij een actievere rol in het omgevingsbeleid. Zo kan kwaliteit daadwerkelijk gaan functioneren als versneller van maatschappelijke ontwikkeling. De Federatie Ruiimtelijke Kwaliteit en de bij ons aangesloten regionale kennis- en adviesinstellingen kunnen bij de (her)inrichting hiervan een ondersteunende en versterkende rol vervullen. Meer informatie kunt u vinden via de website van de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit of van de regionale organisaties Dorp, Stad en Land, Gelders Genootschap, Het Oversticht, hûs en hiem, Libau, MOOI Noord-Holland en MooiSticht. In de bijlage treft u ook een algemeen artikel met Q&A over kwaliteitsbeleid aan, dat u hier ook online kunt lezen.
Voor vragen of toelichting kun u ons bereiken op 06-46055051. federatie ruimtelijk e kwalit eit De inrichting van Nederland staat onder grote druk. Woningbouw, energie, infrastructuur, water, landbouw en natuur doen allemaal een beroep op dezelfde schaarse ruimte. Dat vraagt om keuzes die verder gaan dan het afvinken van regels. Het vraagt om samenhang, afweging en kwaliteit. Het lokale kwaliteitsbeleid en de bijbehorende advisering van adviescommissies, supervisoren en/of stads-en dorps- bouwmeesters spelen daarin een cruciale rol. Kwaliteit laat zich niet volledig vastleggen in regels Gemeenten werken al decennialang met beeldkwaliteitsplannen en omgevingsbeleid waarin zij vast leggen wat zij verstaan onder ruimtelijke kwaliteit. Deze kaders zijn democratisch vastgesteld (in de gemeenteraad, met inspraak van de bewoners), maar bewust niet zwart wit geformuleerd. Waar het Besluit bouwwerken leefomgeving landelijke minimumeisen stelt aan veiligheid, gezondheid en energie, geven lokale kwaliteitskaders richting aan hoe een plan zich verhoudt tot zijn omgeving. Dat vraagt om interpretatie per situatie. Van welstand naar integrale kwaliteitsadvisering Sinds de invoering van de Omgevings wet in 2024 bestaat de klassieke welstandstoets niet meer. In plaats daarvan werken gemeenten met adviescommissies omgevingskwaliteit.
Deze commissies zijn breder samen gesteld en adviseren integraal over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving, om zo uitvoering te geven aan artikel 1.3 van de Omgevingswet: Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoon baarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang: A bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, ook vanwege de intrinsieke waarde van de natuur, en B doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften. Wat opvalt in dit artikel is dat nadrukkelijk de koppeling wordt gemaakt tussen een goede omgevings kwaliteit (lid a) en het vervullen van de maatschappelijke behoeften (lid b). Gemeentelijke adviescommissies ondersteunen gemeenten daarom pro actief bij de uitvoering van het lokale omgevingsbeleid, een rol die zorgvuldig is ingebed in zowel het voortraject als de vergunnings procedure van initiatieven. Overgangsperiode na invoering van de Omgevingswet met verouderd en sectoraal beleid In aanloop naar de Omgevingswet hebben veel gemeenten bewust gewacht (soms meer dan 15 jaar!) met het vaststellen of vernieuwen van kwaliteitsbeleid, om dit in samenhang binnen het nieuwe wetstelsel vorm te kunnen geven.
Na de invoering moest er eerst een jaar gewend worden aan het DSO en de nieuwe realiteit van de wet, en nu begint die vernieuwing van beleid en processen op gang te komen. Maar het beleid is nog lang niet overal op orde en ook het kwaliteits stelsel is op veel plekken dus nog in ontwikkeling. Het vraagt tijd om nieuwe werkwijzen, rollen en samenwerkingen goed te laten landen. Zeker als iedere verandering direct van invloed is op de leefomgeving van mensen. Dat gezegd hebbende, vragen de grote opgaven van deze tijd tegelijkertijd wel om een zo snel mogelijke realisatie, via goede samenwerkingen, soepel beleid en goede processen. In een groot deel van de (met name de wat kleinere) gemeenten vormen adviescommissies omgevingskwaliteit bovendien de enige onafhankelijke kwaliteitscheck tussen democratisch vastgestelde ambities en concrete plannen. Adviescommissies adviseren en toetsen daarbij niet aan persoonlijke voorkeuren, maar aan het lokale omgevingsbeleid zoals vastgesteld door de gemeenteraad. Daarmee borgen zij het publieke belang in de overgang van beleid naar uitvoering. Overigens worden eenvoudige plannen vaak ambtelijk getoetst aan de vastgestelde kwaliteitskaders. In een stad als Utrecht gaat dit bijvoorbeeld om 80% van alle vergunningsaanvragen. Kwaliteit en snelheid zijn geen tegenstellingen Een veelgehoord misverstand is dat kwaliteitsadvisering vertragend werkt.
De praktijk laat zien dat het tegendeel vaak het geval is. Tijdige en goed ingebedde kwaliteitsadvisering leidt tot beter onderbouwde plannen. Dat voorkomt herstelrondes, bezwaren en juridische procedures. Het is dan ook niet de kwaliteits advisering die vertraging veroorzaakt, maar plannen die onvoldoende zijn afgestemd op hun context. Wanneer het gesprek over kwaliteit te laat wordt gevoerd, keert het terug als weerstand of als juridisch conflict. Wanneer het vroeg onderdeel is van het proces, draagt het bij aan voortgang. Versnellen met kwaliteit gebeurt al Onder de Omgevingswet is kwaliteits advisering geen afzonderlijk toets moment meer, maar een integraal en voorspelbaar onderdeel van het ontwikkelproces. Door ambities vroeg te benoemen en kwaliteit aan de voorkant te organiseren, ontstaat duidelijkheid voor initiatiefnemers en voorspelbaarheid in besluitvorming. Dat leidt niet alleen tot betere plannen, maar ook tot snellere procedures. Versnelling en kwaliteit blijken daar geen tegenstelling, maar elkaars voorwaarde. Wat is kwaliteitsadvisering precies? Is het hetzelfde als welstand? Vertraagt het de woningbouw of kan het juist versnellen? En waarom is lokale kwaliteitsadvisering zo belangrijk? Je leest de antwoorden op deze vragen in dit artikel van Wouter van Riet Paap, met een overzichtelijke Q&A met veelgestelde vragen op pagina 2.
Wat is kwaliteitsadvisering? Kwaliteitsadvisering is het onafhan kelijke, professionele advies over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Het helpt gemeenten om hun ruimtelijke ambities zorgvuldig te vertalen naar plannen en projecten, in samenhang met hun omgeving en de lange termijn. Daarbij gaat het nadrukkelijk om het borgen van publieke belangen. Ruimtelijke kwaliteit heeft een lange levensduur en raakt generaties gebruikers, terwijl individuele plannen vaak worden ontwikkeld vanuit kortere tijds horizonten en project doelen. Kwaliteitsadvisering zorgt ervoor dat die belangen zorgvuldig worden afgewogen en dat de kwaliteit van de leefomgeving niet alleen wordt bepaald door afzonderlijke projecten, maar door het gezamenlijke belang van de plek. Is kwaliteitsadvisering hetzelfde als welstand? Nee, welstand bestaat niet meer. Sinds de invoering van de Omgevings wet werken gemeenten met advies commissies omgevingskwaliteit. Deze adviseren breder en integraal over de fysieke leefomgeving en zijn niet beperkt tot het beoordelen van het uiterlijk van gebouwen. Er bestaan toch duidelijke regels over bouwkwaliteit, is dat niet genoeg? Nee, want verschillende soorten regels dienen verschillende doelen. Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt landelijke minimumeisen aan veiligheid, gezondheid en energie.
Dat is essentieel, maar zegt weinig over hoe een gebouw zich verhoudt tot zijn omgeving. Gemeenten werken daarom met lokaal kwaliteitsbeleid dat bijvoorbeeld bestaat uit een nota omgevingskwaliteit, met kaders die in de gemeenteraad zijn vastgesteld, met inspraak van de bewoners, en die bewust niet zwartwit geformuleerd zijn. Ze vragen om interpretatie, om zo meerdere oplossingen mogelijk te maken. Kwaliteitsadvisering is nodig om een dialoog te voeren met gemeente, initiatiefnemers en samenleving zodat ambitie, plannen en context elkaar versterken. Vertraagt kwaliteitsadvisering de woningbouw? Nee. Tijdige en goed ingebedde kwaliteits advisering leidt tot beter onderbouwde plannen en voorkomt herstelrondes, bezwaren en juridische procedures. Het is dan ook niet de kwaliteitsadvisering die vertraging veroorzaakt, maar plannen die onvoldoende zijn afgestemd op hun context. Wanneer werkt kwaliteitsadvisering het beste? Wanneer zij vroeg in het proces wordt ingezet, als vanzelfsprekend onderdeel van planvorming en besluitvorming. Waarom is lokale kwaliteitsadvisering belangrijk? Omdat elke plek anders is. Lokale kennis van landschap, stad, geschiedenis en gemeenschap is essentieel om plannen te laten passen bij hun omgeving en om maatschappelijk draagvlak te creëren. Gaat het altijd fout bij gemeenten die geen kwaliteitskaders hanteren? (“welstandsvrij”) Nee.
Beleid zonder welstandskaders is ingevoerd vanuit het idee dat meer vrijheid en minder toetsing ontwikkelingen zou vereenvoudigen. In sommige situaties kan dat werken. Het kent echter ook risico’s. Op meerdere plaatsen in Nederland waar zonder kwaliteitstoetsing gewerkt werd, namen de zorgen over ruimtelijke kwaliteit en identiteit toe door wat er gerealiseerd werd. Door het laten vervallen van kaders heeft een gemeente namelijk ook minder mogelijkheden om bij te sturen. Dat heeft op sommige plekken zelfs tot herinvoering van kwaliteitsbeleid geleid. Bijvoorbeeld op verzoek van bewoners die zich zorgen maakten over de identiteit van hun wijk of die er met hun buren niet meer uitkwamen. De les is dat het wegnemen van kwaliteits advisering de behoefte aan sturing niet wegneemt, maar verplaatst. Sinds 2013 bestaat de ambtelijke kwaliteitstoetsing, waarbij kleine, ondubbelzinnige plannen (dakopbouw, vergunningsplichtige uitbouw, etc.) via duidelijke kwaliteitskaders getoetst worden. Bij complexere plannen willen de ambtenaren zelf toch ook een onafhankelijk oordeel van een expert. Vanwege het ontbreken van expertise of om druk vanuit politiek of initiatiefnemer te voorkomen. Ruimtelijke kwaliteit vraagt om bewuste keuzes over waar vrijheid kan en waar professioneel kwaliteitsadvies nodig blijft.
Lokale eigenheid en maatschappelijk draagvlak De fysieke leefomgeving is meer dan een optelsom van woningen en vierkante meters. Gebieden hebben een eigen geschiedenis, schaal en identiteit. Mensen moeten zich er ook op de lange termijn thuis voelen. Adviescommissies omgevingskwaliteit vervullen daarbij een verbindende rol tussen beleid en ontwerp, en dragen zo bij aan begrip, draagvlak en voorspelbaarheid in ruimtelijke processen. Met name in de al bebouwde omgeving is dat belangrijk, maar ook in het landelijk gebied en bij uitbreidingslocaties. De inwoners van een nieuwe wijk op de Veluwe hebben andere kwaliteits behoeften dan die van een nieuwbouwwijk bij Amsterdam – van parkeren tot wildwerende maatregelen, van de inrichting van de openbare ruimte, de uitstraling en de identiteit tot de plattegronden van de gebouwen. Ondersteuning van gemeenten is cruciaal Een belangrijke sleutel voor versnelling van de woningbouw ligt bij gemeenten. Dat vraagt om voldoende ambtelijke capaciteit, actuele beleidskaders en goed ingerichte processen. Kwaliteits advisering is daarbij geen luxe of extra toets, maar een essentieel onderdeel van het stelsel dat helpt om de ruim telijke ambities waar te maken. Een goed functionerend kwaliteits stelsel zorgt ervoor dat plannen beter worden, procedures soepeler verlopen en de leefomgeving ook op de lange termijn kwaliteit behoudt.
Wouter van Riet Paap Q&A © Federatie Ruimtelijke Kwaliteit, 2026 Beste gemeenteraadslid, Gefeliciteerd met uw benoeming als gemeenteraadslid in uw gemeente. Via deze brief vraag ik uw aandacht voor een onderwerp dat mij aan het hart gaat: veiligheid voor fietsers. Wist u dat fietsers de grootste groep vormen onder verkeersdoden en ernstig verkeersgewonden? Zo komen er landelijk wekelijks 4 tot 5 fietsers om in het verkeer. Daarnaast komen er dagelijks 15 zwaargewonde fietsers op de spoedeisende hulp terecht. Ik vind deze cijfers onaanvaardbaar. Gemeenten spelen een belangrijke rol als het gaat om de veiligheid van fietsers. Ik wil dat de gemeente…: …kiest voor 30 km/u binnen de bebouwde kom als standaard. Een kleiner snelheidsverschil tussen auto's en fietsers voorkomt ernstige ongelukken. …zorgt voor veilige fietsroutes, bijvoorbeeld naar school. Denk aan het weghalen van overbodige paaltjes en het maken van veilige oversteekpunten bij drukke kruispunten. …meer straatverlichting plaatst. Zodat iedereen veilig in het donker kan en durft te fietsen. Deze punten zorgen ervoor dat de fietsveiligheid in de gemeente beter wordt. Graag roep ik u bij deze op om de fietser op één te zetten. Met hartelijke groet, Een burger die pleit voor meer fietsveiligheid
Van: Stijn Smeulders <SSmeulders@brabant.nl> Verzonden: donderdag 9 april 2026 08:11 Onderwerp: Oproep: Maak ruimte voor de mens – Samen maken we Brabant verkeersveilig Maak ruimte voor de mens – Samen maken we Brabant verkeersveilig Beste collega-bestuurders, In Brabant vallen de meeste verkeersdoden. Dat blijkt uit de cijfers die vandaag gepubliceerd zijn door het CBS. Het persoonlijk leed en de maatschappelijke kosten van verkeersongevallen zijn enorm. Dat moeten we stoppen. Als we het samen doen, komen we allemaal veilig thuis in Brabant. Daarbij hebben we elkaar keihard nodig. Als overheid maken we het verschil door verkeersveiligheid structureel prioriteit te geven en als samenleving door ons gedrag veiliger, socialer en prettiger te maken. Verkeersveiligheid is het resultaat van onze beslissingen. Jouw actie telt! o Zorg dat verkeersveiligheid wordt opgenomen in het coalitieakkoord en maak het een verantwoordelijkheid van het hele college. Want verkeersveiligheid gaat over ruimtelijke ontwikkeling, leefbaarheid, gezondheid en veiligheid. o Investeer samen met de provincie in gedragsmaatregelen en reserveer daarvoor budget op de begroting. Denk hierbij aan verkeerseducatie op scholen, gedragsprojecten, campagnes en communicatie.
o Betrek verkeersveiligheid vanaf het begin bij ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente: maak ruimte voor lopen en fietsen en investeer in veilige fietsroutes. Reserveer daarvoor budget op de begroting. En heb blijvende aandacht voor vergevingsgezinde bermen in het buitengebied. o Zet samen met politie en openbaar ministerie in op zichtbare verkeershandhaving en maak het tot prioriteit in de lokale driehoek. In het narratief Maak ruimte voor de mens - Samen maken we Brabant verkeersveilig lees je meer over wat we samen kunnen doen. Laten we er met elkaar de schouders onder zetten en zorgen dat iedereen zich veilig en zeker voelt in het Brabantse verkeer. Met vriendelijke groet, Stijn Smeulders | Gedeputeerde Stedelijke Ontwikkeling en Mobiliteit
Flexwonen als onderdeel van de Noordoost ‑ Brabantse woonopgave Noordoost ‑ Brabant heeft te maken met verschillen tussen stedelijke kernen en uitgestrekte agrarische gebieden. De druk op starters, spoedzoekers en speciale doelgroepen is groot. Vrijkomend agrarisch vastgoed (VAB) biedt kansen, maar vraagt om zorgvuldige afweging en consistent beleid. Regionale trends & feiten Grote VAB-opgave richting 2030; veel leegstand op erven. Ruimte voor kleinschalige flexoplossingen bij kernen en erven. Groeiende vraag naar beheerste huisvesting vanuit agrofood en maakindustrie. Regionale knelpunten Verschil tussen gemeentelijke ambities en uitvoeringskracht. Politieke gevoeligheid rond buitengebied en dorpsranden. Onzekerheid over kwaliteit, beheer en toezicht. VAB ‑ trajecten lopen vast door gebrek aan richting. Aanbevelingen 1. Binnen 6–9 maanden: kansenkaart wonen Verken kansen met nadruk op VAB ‑ clusters en dorpsranden. → Geen besluit, wél richting. 2. Regionale werkgeversaanpak Maak afspraken met agrofood en industrie voor veilige, beheerste huisvesting. ⟶ Stabiliseert de vraag en voorkomt ad-hoc oplossingen. 3. Voorspelbaar locatieproces Leg procesankers vast (verkenning, participatie, toetsing, besluitmoment). ⟶ Duidelijkheid voor inwoners, initiatiefnemers en politiek.
Wat HomeFlex kan betekenen HomeFlex is een onafhankelijke huisvester (géén uitzendbureau) die werkt volgens SNF ‑ normen en de aanbevelingen van Roemer. Ze hebben ervaring met VAB ‑ transities en gevoelige trajecten, en denken mee over kaders, risico’s en participatie — zonder de regie van gemeenten over te nemen. Via Quinto beschikt HomeFlex daarnaast over aanvullende expertise voor locatiestudies en quickscans, waarmee gemeenten snel inzicht krijgen in haalbaarheid, ruimtelijke inpassing en actuele kwesties zoals netcongestie. Deze ondersteuning is adviserend en wordt alleen ingezet wanneer dit aansluit bij de behoefte van de gemeente. Voorbeeld: Honselersdijk (Elsenbosch) – moderne wooncampus met volwaardig beheer Een compleet wooncomplex met voorzieningen, 24/7 aanspreekpunt en strak beheer. De locatie laat zien dat grotere clusters uitstekend kunnen functioneren, mits zorgvuldig ontworpen en beheerd. HomeFlex Elsenbosch, Naaldwijk, gemeente Westland HomeFlex Middelharnis, gemeente Goeree-Overflakkee Voorbeeld: Middelharnis (Goeree-Overflakkee) kleine wijk met 51 woningen in buitengebied met volwaardig beheer Een complete mini-wijk op agrarische grond aan de rand van Middelharnis. Dit clusterhuisvestingsproject heeft 51 woningen met recreatievoorzieningen, 24/7 aanspreekpunt en sociaal beheer.
Vragen of verdere verkenning HomeFlex, Willem Weggeman, directeur 📞 06 ‑ 51049619 📧 willem@homeflex.nl Gemeente Boxtel t.a.v. de fractievoorzitters van: Combinatie ’95, D66, CDA, PRO, Balans, FvD Boxtel, 10 april 2026 Betreft: Inbreng voor coalitieakkoord – Realisatie Knarrenhof Boxtel Geachte fractievoorzitters, Met deze brief vragen wij uw aandacht voor een onderwerp dat de komende bestuursperiode steeds urgenter wordt: betaalbaar en passend wonen voor senioren, het versterken van nabuurschap en het beheersbaar houden van de Wmo-uitgaven. Als initiatiefgroep Knarrenhof Boxtel zetten wij ons in voor de realisatie van een Knarrenhof in onze gemeente — een woonvorm die precies aansluit op deze uitdagingen. Waarom dit relevant is voor het coalitieakkoord Boxtel staat voor de opgave om doorstroming op de woningmarkt te bevorderen, sociale samenhang te versterken, voorzieningen betaalbaar te houden en inwoners te ondersteunen bij het langer zelfstandig wonen. Het Knarrenhof-concept draagt aantoonbaar bij aan al deze doelen. Het is een bewezen woonvorm, ontwikkeld door en voor bewoners, en wordt landelijk ondersteund door o.a. de Rijksbouwmeester, Vereniging Eigen Huis, de Consumentenbond en het Kenniscentrum Wonen & Zorg. Wat is een Knarrenhof? Een Knarrenhof is een kleinschalig, sociaal en levensloopbestendig woonproject voor mensen vanaf 55 jaar.
Kenmerken zijn individuele koop- en huurwoningen, een sterke vorm van nabuurschap, een gemeenschappelijk Hofhuis en Hoftuin en ondersteuning door de landelijke Stichting Knarrenhof in ontwerp, participatie en nazorg. Deze woonvorm vermindert de druk op individuele Wmo-aanpassingen, stimuleert onderlinge hulp en bevordert doorstroming. Stand van zaken in Boxtel In overleg met belangstellenden is een geschikte locatie geïdentificeerd bij de Hoogheemflat (hoek Brederodeweg – Schijndelseweg). Ook andere locaties binnen de gemeente zouden geschikt kunnen zijn. Een terrein van 3.500 tot 5.000 m² is al voldoende om een volwaardig plan te realiseren. Ons verzoek aan u Wij vragen u om in het coalitieakkoord 2026–2030 op te nemen: “Boxtel faciliteert in elke kern (Boxtel, Esch, Liempde, Lennisheuvel) de realisatie van ten minste één Knarrenhof-project, waarbij locaties actief worden onderzocht en beschikbaar gemaakt.” Graag in gesprek Graag lichten wij dit initiatief verder toe in een gesprek met een van de trekkers van de groep. Recent hebben wij u al het Infoblad Knarrenhof overhandigd; wij hopen dit nu te kunnen verdiepen in de context van de coalitievorming. Daarnaast gaan wij graag met u in gesprek over kansrijke locaties, ondersteuning door de gemeente en de bijdrage van dit initiatief aan uw woon-, zorg- en participatiedoelen.
Met vriendelijke groet, Namens de initiatiefgroep Knarrenhof Boxtel en Stichting Knarrenhof Nederland Wim Paridaans Secretaris Stichting Sjef van de Laar De Romein 14 5283 WD Boxtel w.paridaans@gmail.com | 06 4787 0367 Infoblad Aahof Zwolle, 48 woningen bewoond sinds 2017 Wat levert Knarrenhof? • Samen met bewoners bouwen we geclusterde woonprojecten in moderne hofjes maar ook gestapelde projecten in meer stedelijke gebieden. • We organiseren wonen met maximale sociale cohesie: ca. 30% sociale huur, 40% middensegment en 30% iets duurder, gespikkeld door elkaar. Hoofdzakelijk voor 50+ers gecombineerd met minimaal 10% woningen voor een jongere doelgroep zoals starters. • We streven naar blijvend betaalbaar wonen, in de afgelopen jaren hebben we woningen voor gemiddeld € 30.000,- onder de marktprijs verkocht in combinatie met een mutatieprotocol en meerwaardeclausule. Dat doen we ook om de verhuisgeneigdheid van senioren te vergroten. • We werken voor de sociale huurwoningen nauw samen met woningcorporaties en vullen elkaar daarin goed aan. ‘waarom doet niemand wat met hofjes voor senioren met een smalle beurs?’ Liedeke Reitsma in 2011 Waarom Knarrenhof? • In Nederland stevenen we tot minimaal 2070 af op een 'grijze hoogvlakte' waar 60+ de grootste huishoudensgroep is. Het aantal 80+-neemt met 240% toe en 90+ zelfs met 400%.
Daarvoor zijn dringend levensloopbestendige woningen nodig. De Rijksoverheid streeft daarom naar de realisatie van 80.000 woningen in gecluster- de woonvormen tot 2030. Dat zijn er 234 per gemeente! • De woon-, zorg- en arbeidsmarkt zullen de komende jaren drastisch veranderen. Zorgpersoneel wordt steeds schaarser. Knarrenhof stelt met intensief nabuurschap de zorgvraag uit. • Geclusterd wonen geeft zingeving, grip en gezondheid, eenzaamheid is schadelijker dan roken. • De doorstroming op de woningmarkt moet dringend versnellen, 1 verhuizing van een senior brengt 6 vervolgverhuizingen tot stand waardoor starters meer kansen krijgen. • Bewonersparticipatie en transparante samenwerking met de gemeente dragen bij aan het versterken van het vertrouwen tussen burger en overheid.
• Volgens ons expertpanel verminderen we door sociale cohesie de WMO-zorgkosten met € 800,- woning/jaar. Daarnaast levert het concept per 60+er/jaar een besparing van ca. € 3000,- aan overige zorg. • We ontwerpen vanaf het begin in nauwe samenspraak met de toekomstige bewoners maar houden de regie zodat we voor alle betrokkenen een voorspelbaar en risico-arm proces kunnen borgen. Van alle projecten die we in ontwikkelingen hebben genomen is 100% gebouwd en opgeleverd. • We begeleiden de VVE's en bewonersverenigingen ook na de oplevering en borgen vanuit de landelijke coöperatie de maatschap- pelijke waarde van het hofhuis. • We stimuleren zelfzorg en zelfredzaamheid. • We hechten waarde aan duurzaam-en natuurinclusief bouwen. Zo hebben alle Knarrenhoven vogelnestkasten, vogelvides en vleermuisstenen, zijn tuinafscheidingen altijd groen en hebben de bewoners veel aandacht voor de inrichting van de hoftuin. ‘Het concept van de Knarrenhofjes is een goed voorbeeld van hoe het wél kan!’ Mona Keijzer, Minister van Volkshuisvesting Groene Hof Gouda 24 woningen, bewoond sinds 2021
Zullen we samen het volgende hofje mogelijk maken? 1 & 2. Zwolle 4. Gouda 5. Zutphen 7. Hasselt 9. Ridderkerk 10. Oldenzaal 11 Surhuisterveen 6. Zeewolde 3. Hardenberg 8. Emmen Waar staan de Knarrenhofjes? Er zijn in sinds 2017 per medio 2024 al 11 hofjes bewoond. Obdam (12), Stichtse Vecht (13) en Zwolle II (14+15) zijn in uitvoering. Verder zijn tientallen hofjes zijn in voorbereiding en in bijna alle Nederlandse gemeenten staan mensen ingeschreven op onze wachtlijst. 13 14 1-2 3 5 4 6 7 8 9 10 11 12
‘Knarrenhof neemt de | Wat vragen we van de gemeente? • | Bouwlocaties voor minimaal 20 woningen, een hofhuis en een corporatie veel werk uit | gemeenschappelijke tuin. Voor grondgebonden wonen een omvang vanaf ca. 5000 m² en een gestapeld vanaf ca .2500 m². handen. De deskundigheid van | • | Locaties indien mogelijk niet te ver van een supermarkt, zorg en openbaar vervoer. de organisatie Knarrenhof is | • | Een passende grondwaarde: om betaalbaar wonen mogelijk te maken werken we op kostprijs. We bieden een grondwaarde van daarbij een pre. | gemiddeld € 44.000 per woning exclusief BTW, bouw- en woonrijp Bertho Eding, Woonpalet Zeewolde | maken en inclusief 30% sociale huur (prijspeil 2024). Aan tenders uitsluitend gericht op een maximale | grondprijs doen we niet mee. • | Transparante 1 op 1 samenwerking met gemeenten en woning- Wie is Knarrenhof? | corporatie: middels maatwerk-publicaties van voorgenomen • | Stichting Knarrenhof is het grootste en meest professioneel | grondverkoop hebben we het Didam arrest inmiddels al tientallen georganiseerde burgerinitiatief op gebied van geclusterd | keren volledig legaal kunnen doorlopen. We kunnen daarvoor graag levensloopbestendig wonen in Nederland. Per medio 2024 zijn er | onze voorbeelden delen. ruim 52.000 deelnemers ingeschreven voor 342 gemeenten.
| • | Samenwerking in optimale omgevingscommunicatie, er zijn vanuit • | Onze k(n)artrekkers zijn deelnemers die als vrijwilliger helpen bij | de buurt doorgaans geen bezwaren tegen onze projecten. het zoeken naar locaties en samen met ons contacten | • | Een feitelijk passende omgang met parkeernormen: Knarrenhof- onderhouden met medebewoners en gemeenten. | bewoners bezitten minder auto's dan jongere leeftijdsgroepen én • | Knarrenhof bestaat uit een stichting, project- bv’s en een | zijn graag bereid om die te delen. Onze ervaring met projecten beheercoöperatie. Samen zetten we ons met meer dan 30 | overal in het land leert dat een parkeernorm van 1,2 - 1,3 pp/won professionals in voor de begeleiding van projecten. | (incl. bezoekers) volstaat. Bij elektrische deelauto’s kan dat zelfs • | Knarrenhof is trekker van het Netwerk Vitaliteit en laat zich | nog lager. Dat bespaart veel ruimte en dús geld. bijstaand door een expertpanel van hoogleraren. | • | Daadkrachtige bestuurders en beleidsmakers die samen met ons vaart willen zetten achter de oplossing van dit urgente maatschap- pelijke probleem en daarvoor in woonvisies en stedenbouwkun- dige plannen harde locaties aanwijzen voor geclusterde woonvormen.
Wij gaan voor sociaal maatwerk, u ook? www.knarrenhof.nl Versie 1.4 / 12 11 2024 Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag | _ Gemeente Boxtel (NB) | DG Volkshuisvesting en B~ | E L ~A t.a.v. de gemeenteraad | Bouwen directie Woningbouwbeleid Postbus 10000 | Turfmarkt 147 5280 DA | BOXTEL | INGE- KOMEN: | O 9 APR. | 2026 | 2511 DP Den Haag Postbus 20011 2500 EA | Den Haag REG. NR. | Contactpersoon Nicole Fikke GESTEMD VOO' ' - - | T 0611388861 Datum | 3 april 2026 | nicole.fikke@minbzk.nl Betreft | belang van de woningzoekende bij coalitieakkoord Onze referentie 2026-0000149517 Aan de leden van de gemeenteraad, De gemeenteraadsverkiezingen zijn achter de rug. Dit betekent dat er komende weken in uw gemeente afspraken worden gemaakt in een coalitieakkoord. Wonen was bij deze raadsverkiezingen één van de belangrijkste thema's. Begrijpelijk, want de woningnood doet zich inmiddels voor in alle gemeenten. Het raakt jongeren die geen start kunnen maken, gezinnen die te klein wonen, ouderen die niet kunnen doorstromen, mensen met een laag inkomen en mensen met een middeninkomen. De recente situatie in het Midden-Oosten en de stijging van de gasprijs maken daarnaast de noodzaak helder om in alle gemeenten versneld onze woningen en andere gebouwen te isoleren en te verduurzamen.
De aanpak van het woningtekort is topprioriteit van het kabinet. Mijn opdracht daarin is duidelijk: meer en sneller bouwen, betaalbaar wonen en minder belemmeringen voor de woningbouw. We hebben als overheid een gezamenlijke opgave om in samenwerking met de marktpartijen en corporaties de woningzoekende een thuis te bieden. In de coalitieakkoorden maakt u keuzes die daarin bepalend kunnen zijn. Keuzes die niet altijd makkelijk zijn en kunnen leiden tot stevige discussies in uw gemeente. Deze brief is bedoeld om aandacht te vragen voor belangrijke keuzes in uw gemeente die het verschil kunnen maken voor al die woningzoekenden én hoe we daarbij samen kunnen optrekken. Meer woningen Om 100.000 woningen per jaar te realiseren is continuiteit, duidelijkheid en voorspelbaarheid nodig en voldoende bouwlocaties. Met het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting geven we duidelijkheid over hoeveel, waar en voor wie we bouwen, met meer tempo. Ik zet mij er voor in dat deze wet zo snel mogelijk in werking treedt. Gemeenten zijn als eerste verantwoordelijk voor het zorg dragen voor voldoende bouwlocaties zoals nieuwe wijken in de stad of dorpskern of buitenstedelijke locaties voor "een straatje of wijkje erbij". Zoals u weet is voor sommige groepen woningzoekenden specifieke aandacht nodig zodat we ook voor hen voldoende bouwen, passend bij hun woonbehoefte.
Bijvoorbeeld zorggeschikte woningen voor ouderen, of woningen voor starters. U kunt daarover afspraken maken in uw akkoord en ook hierin willen we samen met gemeenten optrekken. Opschaling van alternatieve huisvesting op tijdelijk beschikbare locaties en meer inzetten op onzelfstandige woningen voor spoedzoekers helpt om de wachtlijsten voor al die woningzoekenden te verkorten. Pagina 1 van 4 DG Volkshuisvesting en Bouwen directie Woningbouwbeleid Ik wil graag nog voor de zomer met gemeenten en corporaties daarover afspraken maken in een convenant. We kunnen het woningtekort niet alleen oplossen met nieuwbouw, maar ook door het beter benutten van de bestaande voorraad. Veel gemeenten zijn hier zelf ook al mee aan de slag. Ik werk aan een landelijk kader voor splitsen en woningdelen. Vooruitlopend hierop kunt u nu al lokale regels aanpassen om er voor te zorgen dat woningsplitsing, woningdelen, hospitaverhuur, optoppen en transformatie makkelijker en sneller kan, bijvoorbeeld door gemeentelijke vergunningplichten te schrappen. U kunt daarbij gebruik maken van kennis uit deze vele succesvolle lokale initiatieven.' Met het ontwerpbesluit versterking regie volkshuisvesting worden mantelzorg- en famil iewoningen op het eigen achtererf vergunningvrij.
2 Dit biedt snelle en betaalbare extra woonruimte voor mensen die voor elkaar willen zorgen en voor jongvolwassen kinderen zonder eigen woonruimte. Versnellen van de woningbouw We moeten niet alleen meer, maar vooral ook sneller bouwen. Dat kan op verschillende manieren. Eén van die manieren is innovatie. Bijvoorbeeld door industrieel bouwen kunnen we sneller en schoner bouwen, met lagere kosten, én met kwaliteit 3. Om industriële bouw ook lokaal mogelijk te maken is het vaak nodig het lokale ruimtelijke beleid, het welstandsbeleid en de wijze van aanbesteding daarop af te stemmen. Hierover kunt u afspraken maken in uw akkoord en het Rijk kan ondersteunen met het Innovatie en Opschalingsprogramma Woningbouw(IOP). Veel gemeenten zijn hier al op aangesloten. Versnelling van de woningbouw vraagt ook versterking van de lokale uitvoeringskracht door kennis te delen, deze beter te benutten en goede praktijken te verankeren. Daarom ondersteun ik de oprichting van een expertisecentrum woningbouw in samenwerking met VNG, IPO en Platform31. Dit centrum zal in de zomer van dit jaar van start gaan. Provincies stellen capaciteit beschikbaar voor gemeenten en ook marktpartijen en corporaties kunnen en willen capaciteit inzetten ter voorbereiding van de vergunningverlening of planvorming. Ik nodig u uit om volop gebruik te maken van deze mogelijkheden.
Het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting zorgt voor aanzienlijke versnelling wanneer beroep is ingediend tegen woningprojecten. Er geldt daarvoor één gang naar de rechter, versnelde behandeling en uitspraak binnen zes maanden. Maar voorkomen van een gang naar de rechter heeft natuurlijk de voorkeur. Op lokaal niveau kunt u woningzoekenden en inwoners een stem geven bij de totstandkoming van woningbouwprojecten en veel gemeenten werken daar ook volop aan. Deze aanpak kan draagvlak onder omwonenden vergroten en ' Zie daarvoor de handreiking van Plaform31 littps://www.volksiiuisvestingnederland.ni/documenten/2025/02/20/handreiking- platform3l-woningdelen-en-woningsplitsen-mogeliik-en-gemakkeliiker-maken en https://www.volkshuisvestingnederland.ni/onderwerpen/beter-benutten-van-bestaande- bebouwing z Het bouwen en gebruiken is onder voorwaarden vergunningvrij. https://open.overheid.ni/documenten/0c79f3c0-446e-4794-98f4-68a80a5f1e37/file 3 Programma Innovatie en Opschaling Woningbouw 1 Home 1 Volkshuisvesting Nederland Datum 3 april 2026 Onze referentie 2026-0000149517 Pagina 2 van 4
DG Volkshuisvesting en Bouwen directie Woningbouwbeleid daarmee versnelling opleveren. 4 In het voorjaar kom ik met een handreiking met Datum praktijkvoorbeelden om woningzoekenden beter te betrekken bij 3 april 2026 woningbouwprojecten. Onze referentie 2026-0000149517 Meer betaalbare woningen en een duurzame woonvoorraad. Veel mensen met een laag en middeninkomen zitten in de knel bij het vinden van een betaalbare woning. Met het wetsvoorstel Versterking regie volkshuisvesting sturen we op de bouw van twee derde betaalbaar woningen, waarvan 30% sociale huurwoningen in iedere regio. Dat lukt alleen als iedere gemeente daaraan volop bijdraagt. Het is belangrijk dat u met de provincie en de gemeenten waarmee u regionaal samenwerkt, vóór 1 januari 2027 afspraken maakt over het aandeel te realiseren betaalbare woningen in uw gemeente. De ervaring leert dat woningbouw vertraging oploopt door een stapeling van lokale eisen. Daarom zijn landelijke en uniforme bouwtechnische eisen uitputtend geregeld in het Besluit bouwwerken leefomgeving. Met de implementatie van de EPBD moderniseer ik het BBL en stel ik uniforme prestatie-eisen vast voor energie (Zero-Energy Buildings) en CO2-uitstoot over de hele levenscyclus (WLC-GWP).
Aanvullende lokale bouwtechnische eisen zijn op grond van de Gemeentewet en Omgevingswet niet toegestaan, ook niet via het burgerlijk recht zoals in een koopcontract of via gronduitgifte. Deze eisen belemmeren niet alleen de bouwversnelling, maar werken ook contraproductief voor onze gezamenlijke maatschappelijke opgaven, zoals verduurzaming en betaalbare woningbouw. Ook lokale doelen van meer dan twee derde betaalbare woningen of vaste percentages per project of per wijk kunnen zorgen voor stagnatie. Gemeenten hebben een belangrijke rol in het realiseren van voldoende en betaalbare woningen. Door uniformiteit te bevorderen, dragen we gezamenlijk bij aan de industriële opgave: meer woningen, sneller en duurzamer bouwen. Het kabinet werkt aan een nationaal isolatie-offensief. Ik roep u op echt prioriteit te geven aan een lokale isolatie aanpak en de inwoners van uw gemeente maximaal te helpen. Zo hebben we minder last van geopolitieke crises, met tegelijkertijd een beter betaalbare energierekening, een fijner huis om in te wonen en een leefbaarder klimaat. Hiervoor zijn middelen beschikbaar gesteld voor gemeenten en voor het versneld aanpakken van corporatiewoningen met de slechtste energie -labels. Het Warmtefonds biedt al veel mogelijkheden voor huiseigenaren en VVE's. En gemeenten kunnen bijvoorbeeld collectief aanvragen indienen voor de ISDE-subsidieregeling.
Op middellange termijn benadruk ik de noodzaak van ambitieuze warmteprogramma's bij gemeenten. Zo wordt in elke gemeente duidelijk hoe we stap voor stap onze afhankelijkheid van aardgas afbouwen. Het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie biedt u hierbij ondersteuning. Gezamenlijk het woningtekort aanpakken Dit jaar actualiseren we samen de bestaande afspraken in de regionale woondeals. Daarbij horen ook afspraken over de woningbouwopgave tot en met 2036 en wederkerige afspraken over wat we landelijk, regionaal en lokaal kunnen doen om 4 Een mooi voorbeeld daarvan is "bouwen door de buurt" in Almere, waar bewoners bouwplekken aandragen in hun eigen buurt Bouwen door de Buurt 1 Almere Pagina 3 van 4
DG Volkshuisvesting en Bouwen directie Woningbouwbeleid knelpunten weg te nemen. Met de Ministeriële Taskforce Versnellen Woningbouw Datum gaat dit kabinet in gezamenlijkheid de handen ineenslaan gericht op meer bouwen, betaalbaar wonen en minder belemmeringen. Onderdeel daarvan is om Onze referentie gezamenlijk met voorstellen te komen om te voorkomen dat woningbouw door 2026-0000149517 netcongestie tot stilstand komt. Met de Ministeriële Taskforce Landbouw, Natuur en Stikstof gaan we het probleem van stikstof aanpakken. Daarnaast werkt het kabinet op basis van de uitwerking van de aanbeveling uit STOER aan vereenvoudigingswetgeving. De inwerkingtreding van de eerste tranche is voorzien op 1 januari 2027. Onze gezamenlijke opgave vraagt ook om financiële ondersteuning door het Rijk. Bovenop de al beschikbare middelen investeert dit kabinet aanvullend 7 miljard euro voor woningbouw voor de periode tot en met 2035. De belangrijkste financiële regelingen hiervoor zijn de Woningbouwimpuls en de Realisatiestimulans. Ik borg daarnaast ook de middelen om woningbouw in de gebieden van het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid (NPLV) te versnellen in samenhang met een verbetering van de openbare ruimte en voorzieningen en het beter benutten van de bestaande voorraad. Tot slot De woningbouw vraagt veel inzet van alle partijen.
Samenwerken vanuit vertrouwen en nabijheid in uw regio is daarin essentieel. Veel mensen vanuit mijn ministerie sluiten al aan bij regionale en lokale overleggen om gemeenten te ondersteunen in deze opgave en zoeken gezamenlijk naar oplossingen om woningbouw te versnellen. U kunt hen altijd benaderen voor vragen of ondersteuning. Ik wens u veel succes en wijsheid de komende periode in het maken van een coal itieakkoord en kijk uit naar voortzetting van de samenwerking met de nieuw te vormen colleges. De minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, Elzin& Boekholt-O'Sullivan Pagina 4 van 4
Boxtel, 4 mei 2026 Geachte heer Glas, Graag leggen wij onderstaande aan u voor en verzoeken wij u dit mee te nemen in de gesprekken met de formerende partijen. Al twintig jaar is het theater Podium Boxtel dé lokale culturele ontmoetingsplaats, waar bezoekers op een kwalitatief goede wijze en tegen aantrekkelijke condities van zowel professionele als (Boxtelse) amateur optredens kunnen genieten. Op Boxtelse maat, zowel waar het betreft omvang (circa 250 plaatsen) als aantal voorstellingen (35 á 40 voorstellingen gespreid in het jaar), voor met name de inwoners van de Gemeente Boxtel. Al die jaren hebben wij te gast mogen zijn bij vakschool SintLucas aan de Burgakker. In het najaar van 2025 heeft SintLucas de huur opgezegd per september 2026. Voor het komende theaterseizoen hebben we tijdelijk onderdak kunnen vinden bij gemeenschapshuis De Walnoot, maar dit is een tijdelijke situatie, waarbij we moeten improviseren met de ruimte en de voorzieningen aldaar. Gelukkig is er vanuit de gemeenteraad oog voor het huisvestingsprobleem van het Boxtelse theater. Tijdens de gemeenteraadsvergadering van 4 februari 2026 is raadsbreed – in de vorm van een unaniem aangenomen motie – aangedrongen op een gedegen onderzoek naar de locaties die momenteel in beeld zijn voor een mogelijke huisvesting van Podium Boxtel.
Dit zijn onze voorkeurslocatie Burgakker 4 (Bibliotheek) en gemeenschapshuis De Rots aan de Nieuwe Nieuwstraat. Wij werken hier graag aan mee, de lijnen liggen er al, de deskundigheid en informatie is voorhanden om de stip daadwerkelijk en realistisch neer te zetten. Wij zien het theater als een centrumfunctie, een voorziening die een toevoeging is aan een bruisend Boxtels centrum. Het pand Burgakker 4, met daarin de bibliotheek heeft mede om die reden de sterke voorkeur van het bestuur van Podium Boxtel. Dit pand ligt in het centrum, aan de cultuurhistorische as, is goed bereikbaar gezien het feit dat 95% van de bezoekers van Podium Boxtel, te voet of met de fiets naar het theater komt. Daarnaast is de bibliotheek al jaren een vaste partner voor Podium Boxtel, door het gezamenlijk vormgeven van programma’s, zoals dat ook in vele gemeentes om ons heen naar tevredenheid gebeurt. Recent zijn wij benaderd door de eigenaar van het Rabobankpand aan de Stationsstraat om naar de mogelijkheden van dit eveneens in het centrum gelegen pand te kijken. Wellicht biedt deze plek opties voor samenwerking tussen theater, bibliotheek en mogelijk ook huisvesting voor MuBo. Om die reden vinden wij het zeer zinvol om aan het lopende onderzoek naar de Burgakker 4 en de Rots ook een korte verkenning naar de mogelijkheden van het pand van de Rabobank toe te voegen.
We hopen van harte dat de formerende partijen dit schrijven meenemen in het denken en wensen u veel wijsheid toe. Met vriendelijke groet, Stichting Podium Boxtel Paul van Alphen, voorzitter Ton van Dooremalen, secretaris.
Boodschappenlijstje vanuit de Regionale Samenwerking Wonen Voor portefeuillehouders Wonen en nieuwe colleges in Noordoost Brabant De woningcrisis is urgenter dan ooit. In Noordoost Brabant waren het afgelopen jaar 29.500 mensen actief op zoek naar een sociale huurwoning, terwijl we slechts 12% van hen een nieuw thuis konden geven. Achter elke wachtende schuilen echte gezinnen, starters, senioren en mensen die acuut een betaalbare woning nodig hebben. Om de afgesproken 8.000 nieuwe sociale huur- en middenhuurwoningen uit de Woondeal te realiseren, is krachtige samenwerking tussen gemeenten en corporaties noodzakelijk. Dit boodschappenlijstje geeft aan welke keuzes gemeenten nú kunnen maken om echt verschil te maken. 1. Combineer Wonen en Zorg in één portefeuille De ontwikkeling van passende woonruimte voor ouderen, zorgdoelgroepen en kwetsbare inwoners wordt steeds belangrijker. Een integrale portefeuille Wonen en Zorg voorkomt versnippering en maakt één gezamenlijke opdracht mogelijk voor het lokale volkshuisvestingsprogramma. Het is daarbij belangrijk dat corporaties vanaf het begin worden betrokken bij de totstandkoming van dit programma. Alleen dan sluiten de ambities, doelgroepen en aantallen realistisch aan op wat corporaties gezamenlijk kunnen waarmaken. 2.
Stel een aparte kavelprijs vast voor middenhuur door corporaties Voor lage middenhuur gelden andere exploitatievoorwaarden dan voor sociale huur. Gemeenten die nog geen specifieke kavelprijs hanteren, kunnen het verschil maken door een passende en haalbare prijs vast te stellen. Hiermee krijgen corporaties de ruimte om middenhuur structureel onderdeel te maken van de betaalbare woningvoorraad, en daarmee te werken aan een veerkrachtige buurt voor verschillende doelgroepen. 3. Richt een slagvaardige lokale versnellingstafel Wonen in Een ambtelijke én bestuurlijke versnellingstafel helpt om projecten sneller door knelpunten heen te loodsen. Dat werkt alleen als er wederzijds vertrouwen is en als gemeenten en corporaties inzicht hebben in elkaars wereld: de processen, termijnen, risico’s en bestuurlijke en ambtelijke afwegingen. Laat lokale eisen achterwege om onnodige vertraging te voorkomen. Een versnellingstafel krijgt extra effect wanneer er gezamenlijke prioritering plaatsvindt, zodat helder is welke projecten als eerste tempo moeten maken en welke bestuurlijke besluiten daarvoor nodig zijn. 4.
Gebruik de Slaagkansenmonitor van Thuispoort Met de Slaagkansenmonitor kunnen gemeenten en corporaties woningen eerlijk en transparant verdelen, waarbij specifieke lokale wensen — zoals lokale binding — flexibel en proportioneel kunnen worden ingevuld met bijvoorbeeld een doorstroomregeling of een label voor jongeren en seniorenwoningen. 5. Maak woningdelen eenvoudig en organiseer snelheid Woningdelen biedt voor jongeren, starters en werkenden de snelste route naar een nieuwe voordeur. Gemeenten kunnen dit direct mogelijk maken door te kiezen voor hooguit een meldingsplicht. Het is daarbij essentieel dat de ambtelijke organisatie zo is ingericht dat snelheid vanzelfsprekend wordt: korte lijnen, duidelijke mandaten en snelle afhandeling wanneer woningdeel-kansen zich voordoen. Seniorenvereniging Boxtel Contact: Ad Jespers Pagina 1 van 2 13 april 2026 Formatiemanifest Van woord naar daad – voor senioren De Seniorenvereniging kring Boxtel heeft vóór de gemeenteraadsverkiezingen een verkiezingsinbreng gestuurd en besproken met partijen. Wensen zijn ook besproken tijdens het lijsttrekkersdebat voor senioren. Nu de verkiezingsuitslag is vastgesteld en standpunten van partijen duidelijker zijn geworden, willen wij opnieuw aandacht vragen voor onze belangrijkste punten. Wij denken dat veel inwoners van Boxtel deze punten ook steunen.
We vragen u vriendelijk om de volgende elementen op te nemen in het coalitieakkoord. Infrastructuur Een veilige en toegankelijke openbare ruimte is belangrijk voor iedereen. Voor jong en oud. De wegen, fietspaden en stoepen in Boxtel kunnen op veel plekken beter en veiliger. • We zorgen dat functionele eisen aan het wegdek en weginrichting voorgaan op esthetische wensen. Onveilige straten/stoepen worden bij onderhoud of herinrichting aangepakt. Dit gaat in overleg met kwetsbare weggebruikers. Dit zal leiden tot minder richels of hobbels voor rolstoelers, rollators, kinderwagens en fietsers. • In de bebouwde kom wordt 30 km per uur de standaard. Op hoofdwegen en ontsluitingswegen van wijken is dit mogelijk niet realistisch. Die worden dan uitgevoerd met een vrijliggend fietspad. Dit maakt fietsen veiliger voor scholieren en senioren. Welzijn in de buurt Veel senioren willen zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Dat lukt alleen als er goede ondersteuning is in de buurt. Een sterk sociaal netwerk en een fijne leefomgeving zijn daarbij belangrijk. Dit helpt niet alleen senioren, maar alle inwoners. • We gaan de Visie Sociaal Domein “Boxtel Samen Sterk 2040” samen met belanghebbenden snel oppakken: “Leren door te doen”.
Het uitvoeringsprogramma “integraal Sociaal Domein” heeft meetbare doelen die jaarlijks worden beoordeeld en worden zo nodig in overleg met belanghebbenden aangepast. • Iedere buurt krijgt een buurtondersteuner. Deze persoon helpt mensen met elkaar in contact te komen en ondersteunt initiatieven zoals “Buren voor elkaar”, ook bij beweegactiviteiten en bij groene ontmoetingsplekken met bankjes. Seniorenvereniging Boxtel Contact: Ad Jespers Pagina 2 van 2 13 april 2026 • Elke wijk en kern krijgen laagdrempelige ontmoetingsplekken. Bij voorkeur in gemeenschapshuizen die financieel en bestuurlijk meer levensvatbaar worden gemaakt. Ruimten in scholen, gebouwen van woningcorporaties of zorginstellingen kunnen toegankelijk worden gemaakt. Zo is er meer gelegenheid voor interessante activiteiten, plekken waar buurtbewoners terecht kunnen met vragen en vrijwilligers hen kunnen ondersteunen. Wonen De woningmarkt zit op slot, ook in Boxtel. Jongeren vinden moeilijk een betaalbare woning. Gezinnen hebben te weinig ruimte en senioren juist te veel of niet voldoende leefbaar. Veel senioren in Boxtel zouden wel willen wel verhuizen, maar kunnen niets geschikts vinden. • We stellen een concreet maatregelenpakket vast om het Programma volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg 2023-2027 daadwerkelijk uit te gaan voeren. Dit gaat in overleg met belanghebbenden in de private en publieke sector.
Prestatieafspraken worden met hen gemaakt om passende woningen te realiseren voor starters tot senioren. • We maken actief beleid om de woningdoorstroming te bevorderen. We houden een doorstromingspilot met woningcorporaties, marktpartijen en belanghebbenden, niet alleen om belemmeringen te identificeren maar die ook daadwerkelijk op te lossen en zo concrete doorstroomketens te realiseren. Bestuurskracht Het is belangrijk dat er duidelijk bestuur is. Nu zijn verantwoordelijkheden verdeeld over meerdere wethouders. Dit maakt het lastig om daadkrachtig te besturen. • 1 wethouder is integraal verantwoordelijk voor het domein Wonen-Welzijn-Zorg en heeft ook vaste ambtelijke ondersteuning. Tot slot We zijn blij met de verbeterde samenwerking met het aftredende college. We hopen deze goede samenwerking voort te zetten met het nieuwe college. De Seniorenvereniging blijft graag betrokken bij bestaande en nieuwe overleggen. Zoals altijd zullen we ons constructief opstellen en dragen we ons steentje bij om tot daadwerkelijke uitvoering te komen. Het recept voor positieve verandering in de buitenruimte Geachte raadsleden, onderhandelaars, Wat u de komende weken opschrijft, bepaalt wat er de komende vier jaar gebeurt en wat niet. U staat op het punt afspraken te maken over mobiliteit en de verdeling van de openbare ruimte.
De ambitie die u aan deze tafel brengt, verdient het om zichtbaar te worden in de buitenruimte. Niet om te stranden in voorspelbare weerstand tegen verandering. Wij zijn Lab of Thought: een in Nederland gevestigde stichting die blootlegt waarom gemeenten vastlopen en ze helpt weer in beweging te komen. We combineren de nieuwste academische inzichten met hands-on projecten in binnen- en buitenland. Daarom adviseren wij u dringend om één specifieke zin op te nemen in uw coalitieakkoord: "We maken structureel ruimte voor bredere verhalen uit onze gemeenschap over mobiliteit en de straat. Voor experimenten. En voor een beter begrip van wat onze inwoners waardevol vinden. Alleen zo kunnen onze doelen voor mobiliteit en openbare ruimte slagen." Deze zin is geen poëzie. Het is infrastructuur. Het maakt uw ambtenaren duidelijk dat het oude draaiboek niet meer volstaat. Het laat uw inwoners zien dat zij onderdeel zijn van de oplossing, in plaats van een obstakel. En het herinnert u eraan dat het waarmaken van een mobiliteitstransitie een ander soort leiderschap vereist. Een leiderschap dat de voorwaarden voor verandering creëert, in plaats van het van bovenaf op te leggen – om die vervolgens te zien stranden. Uit onze onderzoeken komt een glashelder patroon: steden en dorpen lopen niet vast door een gebrek aan beleid.