Bijlage 2 Accountantsverslag gemeente Boxtel 2021 (1292127).pdf
Tekst van het document
Aan de gemeenteraad en het college van de gemeente Boxtel Postbus 10000 5280 DA Boxtel
Datum
Ons kenmerk
1 juni 2022
2022-AV-30005901.701
Onderwerp
Accountantsverslag 2021 Geachte leden van de raad en het college, Hierbij ontvangt u ons accountantsverslag over het boekjaar 2021. Dit verslag bevat de belangrijkste uitkomsten van onze werkzaamheden, waarvan wij vinden dat die voor u relevant zijn voor een goed begrip van de jaarrekening 2021, en voor het beoordelen van de financiële positie van uw gemeente. De jaarrekening is opgesteld onder verantwoordelijkheid van het college. In overeenstemming met uw opdracht hebben wij de jaarrekening 2021 gecontroleerd. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening van de gemeente Boxtel. Wij zullen deze rapportage tijdens de bijeenkomst op 5 juli 2022 met uw gemeenteraad bespreken en eventuele vragen beantwoorden. De bevindingen en beschouwingen in dit verslag komen voort uit onze controlewerkzaamheden. Het verslag van bevindingen is, zoals hiervoor reeds verwoord, bedoeld om u te ondersteunen in uw beoordeling van de jaarrekening 2021.
Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole Wij bedanken de medewerkers van de gemeente voor de prettige samenwerking en zijn vanzelfsprekend graag bereid een nadere toelichting te verstrekken. Hoogachtend, Astrium Overheidsaccountants B.V.
Drs. D.J. Han RA Astrium Overheidsaccountants B.V. Edelgasstraat 57, 2718 SX Zoetermeer www.astrium.nl
Tel: (079) 36 23 613 Fax: (079) 361 57 77 info@astrium.nl
IBAN NL10RABO0322622360 BTW nr. NL810591625B01 KVK: 34168056
Accountantsverslag Gemeente Boxtel – Boekjaar 2021
1
1.
Inleiding
In het kader van de door de raad aan ons verstrekte opdracht voor de controle van de jaarrekening 2021 van de gemeente Boxtel brengen wij u hierbij verslag uit van onze belangrijkste bevindingen naar aanleiding van onze eindejaars controlewerkzaamheden die wij onlangs hebben uitgevoerd. Dit accountantsverslag is bedoeld om u te ondersteunen in uw beoordeling van de jaarrekening 2021. Wij wijzen u erop dat uw controlerende taak uiteraard verder gaat dan uitsluitend het financieel getinte perspectief vanuit de accountantscontrole. Deze rapportage beschrijft op hoofdlijnen onze controleaanpak en de belangrijkste aangelegenheden die wij tijdens onze controle in overweging hebben genomen. Wij zijn van mening dat de reikwijdte van onze werkzaamheden en de resultaten daarvan een deugdelijke basis vormen voor ons oordeel over de jaarrekening van uw gemeente. Onze werkzaamheden zijn erop gericht een oordeel te kunnen geven over de jaarrekening 2021 van de gemeente Boxtel en niet primair op het opsporen van fraudes of onregelmatigheden in uw organisatie. De bevindingen in deze brief zijn daarom beperkt tot de punten die voortvloeien uit de controle van de jaarrekening.
Deze rapportage wordt tijdens de bijeenkomst op 5 juli 2022 met uw gemeenteraad besproken en eventuele vragen worden dan beantwoord. Het accountantsverslag is als volgt opgebouwd: Hoofdstuk 1
Inleiding
Hoofdstuk 2
Kernpunten van de controle
Hoofdstuk 3
Analyse vermogen en resultaat
Hoofdstuk 4
Grondexploitaties
Hoofdstuk 5
Voorzieningen
Hoofdstuk6
Decentralisaties overheid
Hoofdstuk 7
Interne beheersing en automatisering
Hoofdstuk 8
Rechtmatigheid
Hoofdstuk 9
Overige bevindingen (jaarrekeningcontrole 2021)
Bijlagen: A.
Niet-gecorrigeerde controleverschillen
B.
SiSa - Fouten en onzekerheden 2021
C.
SiSa - Fouten en onzekerheden Tozo-regeling (G4)
D.
Onafhankelijkheidsbevestiging en overige dienstverlening
2
2. Kernpunten van de controle 3
2.
Kernpunten van de controle
2.1 Controleverklaring
De jaarrekeningcontrole is uitgevoerd zoals overeengekomen in de opdrachtbevestiging. De uitgevoerde werkzaamheden hebben geresulteerd in een goedkeurende controleverklaring bij de jaarrekening 2021 voor zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid. Deze controleverklaring hebben wij u separaat toegezonden.
2.2 Reikwijdte van de controle
Met de opdrachtbevestiging heeft u ons de opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening 2021. De reikwijdte van onze controle staat hierin omschreven. Er is gedurende het verloop van de controle over 2021 op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Tijdens de uitvoering hebben zich geen wijzigingen van materieel belang in de reikwijdte voorgedaan. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2021 voldoende voor de doelstelling van onze controle.
2.3 Grondslagen
De accountantscontrole omvat onder meer een onderzoek naar de toepassing van de juistheid van de grondslagen in de jaarrekening. Naar onze mening zijn de door het college gekozen grondslagen voor waardering en resultaatbepaling aanvaardbaar, conform wet- en regelgeving en consistent toegepast. In het boekjaar 2021 zijn geen wijzigingen doorgevoerd in de keuze of de toepassing van de belangrijkste verslaggevingsgrondslagen uit het BBV.
2.4 Onafhankelijkheid
2.5 Schattingen
Astrium Overheidsaccountants B.V. (hierna: Astrium) is onafhankelijk van de gemeente Boxtel en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels en het beleid ten aanzien van onafhankelijkheid. Ons zijn geen relaties bekend tussen Astrium en de gemeente Boxtel, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bijlage B bevat een nadere uiteenzetting van onze onafhankelijkheid.
Schattingen op basis waarvan een aantal jaarrekeningposten worden bepaald, zijn gebaseerd op inzichten van het college. Wij hebben de belangrijkste gehanteerde factoren en veronderstellingen beoordeeld. Wij hebben vastgesteld dat de schattingen en veronderstellingen aanvaardbaar zijn in het kader van de jaarrekening als geheel.
4
2.6 Goedkeuringsen rapporteringstolerantie
De materialiteit bij de planning en uitvoering van de jaarrekeningcontrole 2021 is € 1.112.000 (2020: 1.124.530). Deze materialiteit vloeit voort uit de wettelijk voorgeschreven (minimum)vereisten, zoals opgenomen in de Bado en het door de gemeenteraad vastgestelde controleprotocol, hetgeen voldoet aan de wettelijke minimumvereisten. Goedkeuringstoleranties Fouten
1% van de totale lasten
€ 1.112.000 (2020: €1.124.530)
Onzekerheden
3% van de totale lasten
€ 3.336.000 (2020: €3.373.590)
Rapporteringstoleranties Fouten
€ 100.000
Onzekerheden
€ 100.000
Realisatie fouten en onzekerheden Zie bijlage A van deze rapportage Fouten Onzekerheden
Getrouwheid
Rechtmatigheid
€-
€ 100.000
€ 65.368
€ 65.368
Getrouwheid: De totale omvang van de fouten is lager dan de tolerantie van 1% van de totale lasten (€ 1.112.000) en heeft derhalve geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring. De totale omvang van de onzekerheden is lager dan de tolerantie van 3% van de totale lasten (€ 3.336.000) en heeft derhalve geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring.
5
Rechtmatigheid: De totale omvang van de fouten is lager dan de tolerantie van 1% van de totale lasten (€ 1.112.000) en heeft derhalve geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring. De totale omvang van de onzekerheden is lager dan de tolerantie van 3% van de totale lasten (€ 3.336.000) en heeft derhalve geen gevolgen voor de strekking van onze controleverklaring. 2.7 Analyse vermogen en resultaat
Het gerealiseerde resultaat (inclusief de mutaties in de reserves) bedraagt circa € 4.391.000 positief versus een begroot resultaat (na wijziging) van nihil. Voor een nadere toelichting hierop verwijzen wij u naar de “Toelichting resultaat” in de jaarrekening 2021. In hoofdstuk 3 gaan wij nader in op het resultaat en de ontwikkeling van het (weerstands)vermogen.
2.8 Grondexploitaties
Door uw gemeente is de exploitatieberekening van de grondexploitaties ten behoeve van de jaarrekening 2021 geactualiseerd. Wij hebben vastgesteld of de uitgangspunten aanvaardbaar zijn. De waarde van de voorraden bouwgronden in exploitatie inclusief voorziening risico’s (€ 1.744.510 voorziening) per eind 2021 in de balans bedraagt € 5.689.519. Het verloop van deze balanspost is als volgt weer te geven: Verloopoverzicht van de voorraad (grondexploitaties)
Bedrag * € 1.000
Boekwaarde per 1 januari 2021 (na herindeling)
19.243
Investeringen
(+)
2.454
Opbrengsten (zonder winstneming en vrijval voorziening)
(-/-)
3.774
Winstneming (opbrengsten)
(-/-)
1.342
Vrijval verlies voorziening op afgesloten projecten (opbrengsten)
(-/-)
9.147
Voorziening voor verliezen niet afgesloten projecten
(-/-)
1.745
Balans Stand per 31 december 2021
5.689
6
Een nadere specificatie van de boekwaarde is opgenomen in paragraaf 4.3. Onze conclusie is dat wij kunnen instemmen met de schattingen die door het College zijn gemaakt bij de actualisatie van de complexen en daarmee ook met de uitkomsten van deze actualisatie. In hoofdstuk 4 gaan wij nader in op de controle alsmede de uitkomsten daarvan inzake de grondexploitaties. 2.9 Voorzieningen
Wij hebben gecontroleerd of de voorzieningen van uw gemeente toereikend zijn. Daarbij hebben we specifiek beoordeeld of de gevormde voorzieningen voldoen aan de eisen en voorwaarden van het BBV. Overigens geldt dat altijd voldoende onderbouwing aanwezig dient te zijn alvorens een voorziening gevormd mag worden.
2.10 Sociaal Domein
Jeugdhulp-Zorg in Natura De accountant van de centrumgemeente ’s-Hertogenbosch heeft controlewerkzaamheden uitgevoerd t.a.v. Jeugdhulp. Wij hebben de uitgangspunten, de controleaanpak, en rapporteringstolerantie van PwC vooraf besproken. Hierbij hebben we vastgesteld dat de werkzaamheden van PwC aansluiten op de door ons noodzakelijk geachte werkzaamheden. Op basis van de uitkomsten van PwC hebben wij het volgende geconstateerd: •
Ten aanzien van LTA, overgenomen contractverplichtingen en Jeugdzorgplus heeft PwC een rapport van feitelijke bevindingen opgesteld. Dat betekent dat er geen accountantscontrole is uitgevoerd en niet met een redelijke mate van zekerheid geconcludeerd kan worden dat deze kosten getrouw en rechtmatig zijn. Uit de rapportage van PwC zijn geen zaken gebleken die tot een wijziging in onze controleaanpak hebben geleid. Gezien de getrouwheid en rechtmatigheid niet door PwC is gecontroleerd hebben wij hier zelf werkzaamheden op uitgevoerd. We hebben onder andere de controleverklaringen en productieverantwoordingen beoordeeld van de LTA leveranciers. Hieruit zijn geen bijzonderheden gebleken.
•
Interne controle heeft een deelwaarneming uitgevoerd op cliënten die Jeugdhulp ontvangen welke wij hebben beoordeeld. Hierbij is onder andere de rechtmatige toekenning van de zorg beoordeeld en de juiste verwerking hiervan in de administratie. Ten aanzien van de prestatielevering hebben wij de
7
belprotocollen van interne controle beoordeeld. Hiervoor hebben we vastgesteld dat de juiste vragen zijn gesteld en er geen bijzonderheden zijn gebleken uit de antwoorden van de cliënten. WMO-Zorg in Natura (nieuwe taken) De accountant van de centrumgemeente ’s-Hertogenbosch heeft controlewerkzaamheden uitgevoerd t.a.v. WMO nieuwe taken (begeleiding en dagbesteding). Wij hebben de uitgangspunten, de controleaanpak, en rapporteringstolerantie van PwC vooraf besproken. Hierbij hebben we vastgesteld dat de werkzaamheden van PwC aansluiten op de door ons noodzakelijk geachte werkzaamheden. Op basis van de uitkomsten van PwC hebben wij het volgende geconstateerd: •
De geleverde zorg met betrekking tot zintuiglijk gehandicapten is niet door PwC gecontroleerd op de rechtmatigheid van de prestatielevering. Hiervoor hebben wij nog aanvullend de controleverklaringen en productieverantwoordingen van de zorgaanbieders beoordeeld. Hieruit zijn geen bijzonderheden gebleken.
WMO-Zorg in Natura De WMO oude taken bestaan voornamelijk uit huishoudelijke hulp, hulpmiddelen vervoersvoorzieningen en woonvoorzieningen. Deze zorglasten vallen niet onder de controleaanpak van PwC. Hiervoor hebben wij de productieverantwoordingen en controleverklaringen van zorgaanbieders beoordeeld en vergeleken met de financiële administratie. Hieruit zijn geen materiële verschillen gebleken. Tot slot hebben we een deelwaarneming uitgevoerd op de zorglasten welke niet door de controleverklaringen zijn gedekt. Hieruit zijn geen bijzonderheden gebleken. Jeugdhulp en WMO (PGB) De PGB’s voor Jeugdhulp en Wmo worden door gemeente Boxtel toegekend. De sociale verzekeringsbank (SVB) treedt op als serviceorganisatie voor de gemeente voor de behandeling en verwerking van deze PGB’s. De controleverklaring van de SVB is op 14 maart 2022 verstrekt. Evenals voorgaande jaren heeft de accountant
8
van de SVB een verklaring met beperking verstrekt. De controleverklaring van de SVB geeft ook in 2021 onvoldoende zekerheid over de getrouwe en rechtmatige aanwending van de PGB-lasten van de gemeente en dat de rechtmatigheid van de betalingen nog niet voldoende zijn voor een goedkeurende verklaring. Op basis van een opgave vanuit de SVB is er sprake van een maximale fout van € 17.998 voor WMO en voor Jeugd € 12.133. De gemeente heeft ten aanzien van de PGB’s aanvullende werkzaamheden verricht om de onzekerheden die voortvloeien vanuit de SVB te ondervangen. Hierbij zijn de volgende belangrijke controles uitgevoerd - Beoordelen prognose voor nog te verwachten betalingen 2022 met betrekking tot geleverde zorg 2021. - Interne controles door de gemeente voor de getrouwheid en rechtmatigheid van de betaalde zorg. - Budgetvergelijking tussen afgegeven budgetten gemeente en de budgetten zoals verwerkt bij de SVB. - Valideren geleverde zorg door contact met cliënten. Uit deze werkzaamheden zijn geen bijzonderheden geconstateerd. 2.11 EUaanbestedingen
De gemeente dient te voldoen aan de EU-aanbestedingsregels zoals eveneens middels uw eigen normenkader is vastgesteld. Wij hebben vastgesteld dat er sprake is van een onrechtmatigheid ten aanzien van de EUaanbestedingsregels. Bij één leverancier is vastgesteld dat de geleverde diensten ten onrechte niet Europees zijn aanbesteed. In bijlage A hebben wij een onrechtmatigheid ten aanzien van de aanbestedingsregels opgenomen van € 100.000.
9
3. Analyse vermogen en resultaat 10
3.
Analyse vermogen en resultaat
3.1 Eigen vermogen
Het BBV kent een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling (het gerealiseerde saldo van baten en lasten) en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. De gemeente mag geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen muteren. Om het resultaat van de jaarrekening goed te kunnen begrijpen, is het van belang dat u inzicht heeft in wat het effect op de reserves van uw gemeente is geweest (x € 1.000). Resultaat 2021
(x € 1.000)
De totale baten van uw gemeente over 2021 bedragen:
€ 111.508
De totale lasten van uw gemeente over 2021 bedragen:
€ 104.782
Het resultaat bedraagt (saldo baten en lasten programma’s voor reservemutaties):
(+) €
6.726
Gedurende het jaar heeft u reeds voor diverse zaken besloten gelden te reserveren. Deze gelden zijn in de reserves gestort:
€
6.436
Tevens hebt u besloten tot het dekken van diverse uitgaven uit de reserves. Deze gelden zijn onttrokken uit de reserve:
€
4.101
Per saldo gedurende het jaar gelden gestort (minder onttrokken aan de reserves dan toegevoegd): Gerealiseerd resultaat 2021 na reservemutaties
(-) €
2.335
€
4.391
11
3.2 Financiële positie
Het eigen vermogen van uw gemeente is in 2021 met een bedrag van € 8.561.728 toegenomen naar een omvang van € 26.848.425. Deze toename bestaat enerzijds uit de vermogenstoename van € 1.835.150 vanwege de herindeling met de kern Esch op 1 januari 2021 en anderzijds een toename van € 6.726.578 dat overeenkomt met het afgeronde saldo van baten en lasten (exclusief mutaties in bestemmingsreserves) zoals dat is verantwoord in de jaarrekening. Het resultaat voor aanvullende resultaatbestemming bedraagt € 4.391.316 positief. In de balans is dit afzonderlijk onder het eigen vermogen gepresenteerd (“Resultaat voor resultaatbestemming”). De totale vermogenspositie wordt onder andere tot uitdrukking gebracht door middel van het solvabiliteitspercentage. Dit percentage wordt bepaald door het eigen vermogen te delen door het balanstotaal. Ultimo 2021 bedraagt dit solvabiliteitspercentage 24,62% (2020: 18,46%) waarmee de norm van > 50% (minst risicovol) van de Provincie niet wordt behaald. Uw gemeente valt in de categorie B (20%-50%) en derhalve wordt de financiële positie op basis van de solvabiliteit als een gemiddeld risico onderkend. De netto schuldquote bedraagt 29,61% (2020: 39,12%). De ratio geeft aan in hoeverre de schulden meer bedragen dan de jaarlijkse inkomsten. Wij stellen vast dat ruim wordt voldaan aan de norm van < 90% van de Provincie.
Dit kengetal valt derhalve positief uit voor de gemeente en wordt als een laag risico onderkend. Voor een nadere toelichting verwijzen wij u naar het hoofdstuk kengetallen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing.
3.3 Weerstandsvermogen
Ten einde een oordeel te geven over de financiële positie van de gemeente dienen naast het eigen vermogen ook de risico’s zoals opgenomen in de risicoparagraaf te worden betrokken. In de jaarrekening zijn de risico’s weergegeven in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing. Evenals voorgaande jaren worden de risico’s periodiek geactualiseerd zodat een actueel inzicht bestaat in de risico’s. De omvang van de geïnventariseerde risico’s voor 2022 bedraagt € 1.908.825 waarvan een deel incidenteel (€1.799.116) en een deel structureel (€109.709). Daarnaast wordt voor risico’s met een impact van <€100.000 een bedrag ingeschat van €732.298, waardoor een gezamenlijke inschatting van €2.641.123 ontstaat. De gemeente hanteert dit jaar een standaard 10% risico-opslag voor de niet-kwantificeerbare risico's. Het bedrag van de opslag is berekend op € 264.112, waardoor een totaal bedrag aan risico’s is bepaald van € 2.905.236 (vorig jaar € 2.734.584). Het is niet waarschijnlijk dat alle risico’s zich tegelijk voordoen, maar mocht dit het geval zijn dan is de weerstandscapaciteit voldoende.
12
In de jaarrekening 2021 is de actuele stand van zaken ten aanzien van de risico’s opgenomen en laat zich als volgt samenvatten:
Risico’s obv geraamde kansen
Structureel
Incidenteel
Risico’s < € 100k
€109.709
€1.799.116
€732.298
Totaal
10% risico opslag
€ 264.112
€ 2.905.236
Weerstandscapaciteit (inclusief positief resultaat 2021 €4,3 mio)
€ 8.558.091
€ 8.558.091
De volgende deling bepaalt de weerstandratio € 8.558.091 / € 2.905.236 = 3,0. Op basis van de weerstandratio van 3,0 voldoet de weerstandcapaciteit van gemeente Boxtel aan de vastgestelde norm. Zoals ook in de paragraaf Weerstandsvermogen is vermeld, wordt gewezen op het feit dat van het positief resultaat van €4,3 mio uiteindelijk maar een deel van € 2.485.000 voor de vrije reserve bestemd is, zodat uiteindelijk alleen dat deel onderdeel zal gaan uit maken van de weerstandscapaciteit begin 2022. 3.4 Conclusie financiële positie
De gemeente Boxtel beschikt over een voldoende gezonde financiële positie en is derhalve in staat om toekomstige tegenvallers, zoals nu onderkend op geld en op kans van het vóórkomen, op te vangen.
13
4. Grondexploitaties 14
4.
Grondexploitaties
4.1 Algemeen
Wij hebben de grondexploitaties 2021 beoordeeld en onze bevindingen zijn in deze paragraaf opgenomen. Samenvattend concluderen wij: 1) 2) 3)
• • • •
De gemeente heeft voor alle BIE (bouwgronden in exploitatie) een individueel en geactualiseerd exploitatieplan opgesteld. Er is door de Raad besloten grondexploitatie Vorst te splitsen in Vorst A en Vorst B. Plangebied Vorst A wordt afgesloten in 2021. Er zullen door de Raad middels de vaststelling van de jaarrekening 2021 onderstaande 4 vier grondexploitaties met (uiteindelijke) negatieve resultaten worden afgesloten. Omdat voor deze verliezen reeds eerder verliesvoorzieningen waren getroffen, heeft de saldering cq. eindafrekening van deze projecten tot een positief exploitatie resultaat in de jaarrekening 2021 geleid. De exploitatie van In Goede Aarde sluit uiteindelijk met een negatief resultaat van € 1.880.570. De eindafrekening in 2021 resulteert in een positief resultaat van € 71.956 in de jaarrekening. De exploitatie van Princenlant sluit uiteindelijk met een negatief resultaat van € 517.520. De eindafrekening in 2021 resulteert in een positief resultaat van € 68.891 in de jaarrekening. De exploitatie van Vorst A sluit uiteindelijk met een negatief resultaat van € 2.044.835. De eindafrekening in 2021 resulteert in een positief resultaat van € 7.477 in de jaarrekening. De exploitatie van Spoorzone sluit uiteindelijk met een negatief resultaat van € 4.704.024. De eindafrekening in 2021 resulteert in een positief resultaat van € 937.774 in de jaarrekening.
Per saldo heeft de eindafrekening van bovengenoemde projecten derhalve in 2021 tot een positief resultaat van € 1.086.098 geleid. Daarnaast is in 2021 voor het project Reigerskant voor € 256.200 winst genomen op basis van de ‘percentage of completion’ methode.
4.2 Gehanteerde parameters
De gemeente heeft projectbegrotingen opgesteld die inzicht geven in de verwachte kosten en opbrengsten per project. De kostenstijgingen zijn geschat op 2% a 3%, de stijging van de opbrengsten zijn geschat op 2%. De rente is vastgesteld op 1,91%. Wij zijn van mening dat de projectbegrotingen zijn gebaseerd op valide uitgangspunten en de stijging van zowel kosten als opbrengsten conform de beschikbare marktinformatie is bepaald.
15
4.3 Ontwikkeling grondexploitaties
De bouwgronden in exploitatie (grondexploitaties) van de gemeente hebben zich in 2021 als volgt ontwikkeld: Complex
Risico
Saldo van gerealiseerde kosten en opbrengsten per 31.12.2021
Geraamde nog te maken kosten
Geraamde nog te realiseren opbrengsten
Geraamde resultaat op eindwaarde (*)
Vorst
Hoog
Risico’s als hoog inschat door de omvang van de nog te realiseren opbrengsten alsmede de hoogte van de nog te maken kosten. Daarnaast is er nog veel onzekerheid aangaande de mogelijke realisatie van dit complex. Er wordt ingezet op duurzaam, groen en circulaire bedrijvigheid. Er is nog geen historie beschikbaar of er voldoende vraag is naar een dergelijk bedrijventerrein. De gemeente Boxtel heeft een onderzoek uitgevoerd en hieruit kwam naar voren dat er voldoende vraag is. Het uitgevoerde onderzoek alsmede de ramingen geven geen aanleiding voor ons om met de ons bekende informatie te verwachten dat er geen ontwikkeling plaats zal vinden. Risico blijft echter onverminderd hoog door de aanwezige onzekerheid. Er is een voorziening getroffen voor de contante waarde van het verwachte verlies.
7.090k
9.033k
13.997k
-/- 2.126k
Reigerkant
Gemiddeld
Dit complex stamt uit de voormalige gemeente Haaren. Eindwaarde van dit complex bedraagt per 31 december 2021 € 897K positief.
344k
1.393k
2.634k
897k
7.434k
10.426k
16.631k
-/- 1.229k
De nog te maken kosten en nog te realiseren verkopen zijn aanzienlijk, maar de resultaat verwachting is ruim positief. In 2021 zijn er projectmatige en particuliere bouwkavels geleverd. Het gebied is woonrijp en kan in 2022 aanbesteed worden. Er is voor ons geen aanleiding om aan te nemen dat er geen ontwikkeling plaats zal vinden. Totaal complexen (*) een positief bedrag wil zeggen dat er een winst wordt geraamd
16
Verwacht verlies Voor de grondexploitatie Vorst B is een nieuwe exploitatieopzet gemaakt, waarbij een verlies wordt verwacht. Het uiteindelijke te verwachten verlies op deze grex bedraagt € 2.126.548. Conform de werkwijze die uw gemeente hanteert, wordt voor de contante waarde van dit verlies een verliesvoorziening getroffen (€ 1.744.510). In de jaarrekening 2020 was voor de combinatie van Vorst A+B reeds een verliesvoorziening getroffen van € 3.789.345. Door het afsluiten van het project Vorst A heeft gedurende 2021 een vrijval van de verliesvoorziening plaatsgevonden van € 2.044.835. De omvang van de gevormde verliesvoorziening is op basis van de huidige verwachtingen toereikend. De voorziening is overeenkomstig het BBV in mindering gebracht op de boekwaarde van de grondexploitaties in de balans. 4.4 Tussentijdse winstneming
In de notitie grondexploitaties van de commissie BBV is het volgende opgenomen: “Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van het grondexploitatiecomplex. Voor winstneming geldt de percentage of completion methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Dit is mogelijk wanneer het waarschijnlijk is dat de economische voordelen die aan het project zijn verbonden naar de gemeente zullen toevloeien. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: 1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én 2. De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; én 3. De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd). Op basis van bovenstaande voorwaarden is vastgesteld dat in 2021 op onderstaande grondexploitatie een tussentijdse winst verantwoord is: • Reigerskant
17
5. Voorzieningen 18
5.
Voorzieningen
5.1 Voorzieningen algemeen
Wij hebben gecontroleerd of de voorzieningen van de gemeente Boxtel toereikend zijn. Daarbij hebben we specifiek beoordeeld of de gevormde voorzieningen voldoen aan de eisen en voorwaarden van het BBV. In artikel 44 van het BBV is opgenomen dat voorzieningen (alleen) gevormd moeten worden voor: 1. 2. 3.
4.
Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten. Op de balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten. Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren. Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden.
Overigens geldt dat altijd voldoende onderbouwing aanwezig dient te zijn alvorens een voorziening gevormd mag worden. Voor de opgenomen voorzieningen in de jaarrekening hebben wij deze ontvangen.
19
5.2 Schattingen
Schattingen Het college is verantwoordelijk voor het maken van schattingen bij het opmaken van de jaarrekening. Als accountant beoordelen wij deze schattingen: Belangrijke schattingen
Mate van subjectiviteit
Onze beoordeling
2021
Toelichting
2020
Waardering van grond en gebouwen inclusief afschrijvingen
Laag
De afschrijvingstermijnen zijn vergelijkbaar met die wij bij andere gemeenten zien. Er zijn geen indicaties dat de afschrijvingstermijnen niet zijn afgestemd op de economische levensduur van de activa.
Waardering van de in exploitatie genomen gronden
Hoog
Zie ook toelichting grondexploitaties bij paragraaf 4. Bij bedrijventerrein Vorst is sprake van een inzet op duurzame en circulaire economie.
Voorzieningen
Gemiddeld
De saldi in de voorzieningen worden jaarlijks geactualiseerd en op een consistente wijze berekend. Aan de voorzieningen liggen toereikende berekeningen en onderbouwingen ten grondslag.
20
Waardering van deelnemingen en uitzettingen (Financiële Vaste Activa)
Laag
Er zijn geen indicaties dat een afwaardering van de boekwaarde van een deelneming of uitzetting noodzakelijk is.
Waardering debiteuren
Laag
Minimaal jaarlijks wordt de voorziening voor dubieuze debiteuren geactualiseerd. Wij kunnen ons vinden in de wijze waarop de voorziening voor de diverse soorten vorderingen bepaald is.
Controleverschil
Voorzichtig
Evenwichtig
Optimistisch
Aanvaardbare bandbreedte – gebaseerd op materialiteitsoverwegingen
21
6. Decentralisaties overheid 22
6.
Decentralisaties overheid
6.1 Sociaal domein Algemeen
Het college van de gemeente Boxtel is verantwoordelijk voor het opstellen van de jaarrekening. Voor het sociaal domein is de gemeente echter afhankelijk van diverse partijen, zoals de Sociale Verzekeringsbank (SVB) en tal van zorgaanbieders. Om verantwoording af te kunnen leggen over de lasten die samenhangen met het sociaal domein is de gemeente daarom afhankelijk van het verkrijgen van betrouwbare verantwoordingsinformatie van deze partijen. Dit uit zich in de bevindingen in de volgende paragrafen.
6.2 Persoonsgebonden budgetten WMO en jeugdzorg
Overeenkomstig voorgaand jaar blijkt uit de controleverklaring die door de accountant van de SVB is afgegeven, dat er geen zekerheid kan worden verkregen omtrent de geleverde zorg in de vorm van PGB’s. De SVB heeft de maximale fout/onzekerheid aangegeven voor de gemeente Boxtel: Jeugdzorg WMO Totaal
€ € €
2021 12.133 17.998 30.131
€ € €
2020 11.669 26.714 38.383
Middels (aanvullende) interne controles op de prestatielevering door de gemeente Boxtel is deze onzekerheid ondervangen en derhalve niet meegenomen in onze foutenevaluatie. 6.3 Sociaal domein – Kosten WMO en Jeugd
Uw gemeente heeft voor de financiële verantwoording van de Jeugdzorg en WMO aansluiting gezocht met de ontvangen verantwoordingen van de accountant van de centrumgemeente ‘s-Hertogenbosch. Het gaat hierbij om specialistische gecontracteerde zorg welke grotendeels is uitbesteed aan de centrumgemeente. De overige lasten welke door de gemeente zelf zijn ingekocht zijn gecontroleerd middels interne controle werkzaamheden en aansluitingen met productieverantwoordingen voorzien van een goedkeurende controleverklaring. Hieronder hebben we een aansluiting gemaakt voor de regionaal ingekochte zorg.
23
Controleverklaring met betrekking regionale inkoop Jeugd (1) Totale uitgaven financiële administratie Productieverantwoording inclusief een goedkeurende controleverklaring (exl LTA) Rapport feitelijke bevindingen LTA, overig en maatwerk (2) Totaal productieverantwoordingen Verschil 1-2
Jeugdzorg € 11.065.948 € 8.367.212 € 2.671.691 € 11.038.903 € 27.045
Controleverklaring met betrekking regionale inkoop WMO Totale uitgaven financiële administratie Productieverantwoording inclusief een goedkeurende controleverklaring Ontbreken van c.q. geen goedkeurende controleverklaring bij de productieverantwoording (onzekerheid in de controle)
€ €
WMO 2.617.874 2.656.197
€
38.323
De verschillen vallen onder de rapporteringsgrens van €100.000 en worden hierdoor niet nader toegelicht.
24
7. Interne beheersing en automatisering 25
7.
Interne beheersing en automatisering
7.1 Samenvatting bevindingen managementletter 2021
Als onderdeel van de jaarrekeningcontroles 2021 hebben wij in het najaar 2021 de tussentijdse (interim) controle uitgevoerd. Deze interimcontrole is primair gericht op de bedrijfsvoering binnen de gemeente met name de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB), voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Onze bevindingen, voortvloeiend uit de interimcontrole, zijn vastgelegd in onze managementletter van 25 november 2021. Uit onze interimcontrole blijkt dat de gemeente haar zaken beheersmatig op orde heeft, voor zover wij dat beoordelen in het licht van de jaarrekeningcontrole. Ons beeld is dat de administratieve organisatie en interne beheersing (de controles binnen de processen, gecombineerd met de verbijzonderde interne controles) van de gemeente Boxtel voldoet aan de daaraan te stellen eisen. Specifiek genomen zijn nog wel diverse verbeterpunten geconstateerd ten aanzien van de kwaliteit van de interne beheersing. Voor onze specifieke bevindingen en overige aanbevelingen (verbeterpunten) verwijzen wij u naar de genoemde managementletter.
26
7.2 Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving
Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan. Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts die onderdelen, die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen. Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de controle van de jaarrekening niet specifiek is gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen.
27
8. Rechtmatigheid
28
8. Rechtmatigheid 8.1 Begrotingsrechtmatigheid
De toe te passen normen voor het begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet. Deze normen dient de gemeenteraad zelf nader in te vullen en te concretiseren. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat het college belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig meldt aan de gemeenteraad, zodat de gemeenteraad hierover tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat het college inbreuk maakt op het budgetrecht van de gemeenteraad. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Een overschrijding van de begroting is altijd onrechtmatig, maar hoeft door de accountant niet in alle gevallen te worden meegewogen in zijn oordeel. In die gevallen dat de gemeenteraad geen nader beleid stelt, geldt het uitgangspunt dat de accountant deze kostenoverschrijdingen niet betrekt bij de beslissing of hij al dan niet een goedkeurend rechtmatigheidsoordeel kan afgeven. Essentieel is dat de raad nadere regels kan stellen wanneer: 1.
Lastenoverschrijdingen zijn gecompenseerd door direct gerelateerde opbrengsten 2. Lastenoverschrijdingen passen binnen het beleid of 3. Lastenoverschrijdingen bij open einde regelingen. Daarnaast moet de accountant deze lastenoverschrijdingen – waarvan het college in de jaarrekening moet aangeven dat de raad deze nog dient te autoriseren – in het verslag van bevindingen aan de orde stellen. Extra lasten die zijn gemaakt omdat extra opbrengsten daarvoor de ruimte bieden, terwijl deze extra lasten niet direct zijn gerelateerd aan de extra opbrengsten en waarbij de raad nog geen besluit heeft genomen over de aanwending van deze extra opbrengsten, zijn onrechtmatig. In het kader van de begrotingsrechtmatigheid kijkt de accountant naar de lastenoverschrijdingen per programma die de rapportagetolerantie overschrijden.
29
Op de vijf programma’s is geen begrotingsoverschrijding op de lasten geconstateerd, welke de rapportagetolerantie overschrijdt. In de jaarrekening is bij de passage begrotingsrechtmatigheid wel melding gemaakt van lasten overschrijdingen die op product niveau hebben plaatsgevonden. De analyse geeft aan dat daar waar hogere lasten zijn gerealiseerd deze binnen het bestaande beleid passen en daarmee niet meetellen als onrechtmatigheid. 8.2 Europese aanbestedingen
Het normenkader voor de rechtmatigheidscontrole, zoals vastgesteld door de raad, bevat onder andere de Europese aanbestedingswetgeving. Bij onze jaarrekeningcontrole hebben wij aan de hand van een door uw organisatie uitgevoerde crediteurenanalyse gecontroleerd of de Europese aanbestedingswetgeving gedurende het boekjaar 2021 is nageleefd. Naast inzicht in de rechtmatigheid van individuele dossiers geeft deze analyse ook inzicht in de beheersing van het inkoopproces, die (ook) het naleven van de aanbestedingswetgeving moet waarborgen. Daarbij zijn ons de volgende zaken opgevallen: 1. De organisatie heeft zelf een inkoopanalyse uitgevoerd en heeft de hieronder genoemde afwijking geconstateerd. Wij merken een toenemende aandacht die de organisatie heeft voor het naleven van de Europese aanbestedingsregels. Desondanks adviseren wij hieraan in de organisatie continu aandacht te blijven geven waardoor de benodigde gedragsverandering bij degenen die inkopen gestimuleerd worden. 2. Er zijn twee afwijkingen van de Europese aanbestedingsrichtlijnen geconstateerd bij één leverancier ter grootte van €100.000. Dit bedrag aan onrechtmatigheden hebben wij meegewogen in ons accountantsoordeel voor de rechtmatigheid ten behoeve van het boekjaar 2021 (zie bijlage A).
8.3 Rechtmatigheidsverklaring vanaf 2022
Over de jaarrekening 2022 van gemeenten en gemeenschappelijke regelingen zal – zoals het er nu naar uitziet – het college verplicht zijn een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening op te nemen. Het formele wetsbesluit moet nog worden goedgekeurd en het BBV wordt hierop in de komende tijd aangepast. De accountant zal zijn/haar oordeel geven over de getrouwheid van de jaarrekening waar de rechtmatigheidsverantwoording onderdeel van uitmaakt. De accountant verstrekt geen afzonderlijk rechtmatigheidsoordeel meer. Inmiddels is een standaardtekst voor deze verantwoording ontwikkeld. Hierin geeft het college aan dat er zich geen rechtmatigheidsfouten (alleen de 3 criteria: begroting, voorwaarden en M&O) in de financiële handelingen gedurende het kalenderjaar hebben voorgedaan boven een gestelde verantwoordingsgrens. De keuze van de hoogte van deze grens – de verantwoordingsgrens – wordt aan het college overgelaten en is maximaal 3% van de totale lasten inclusief de toevoegingen aan reserves. Overigens merken wij hierbij op dat de huidige drempels ten aanzien
30
van foutevaluatie volgens het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) uitgaan van maximaal 1% afwijking (ook ten aanzien van getrouwheid). Hiermee ontstaat mogelijk een discrepantie tussen eigen normenkader en accountantsregelgeving. Dit geldt voor fouten én onzekerheden. Als deze zich gezamenlijk boven de grens bevinden dan is het vereist aan te geven welke afwijkingen het betreft. Van het college wordt tevens verwacht dat in de paragraaf bedrijfsvoering een toelichting op de rechtmatigheidsverantwoording wordt gegeven en welke acties zij neemt om dergelijke afwijkingen in de toekomst te voorkomen. Om deze verplichting te kunnen invoeren moet onder andere de Gemeentewet, het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) en de Kadernota rechtmatigheid nog worden aangepast. Vooralsnog wordt nog steeds uitgegaan van de invoering per 2022. De wijziging in de verantwoordelijkheden ten aanzien van rechtmatigheid betekent dat het college zelfstandig een controlesystematiek moet inrichten, deze moet laten uitvoeren en over de uitkomsten moet rapporteren middels een rechtmatigheidsverantwoording. De organisatie heeft al diverse voorbereidende maatregelen genomen en is actief bezig met de implementatie van dit traject. Binnen de gemeente wordt gewerkt aan de opzet en verdere aanscherping van het intern controleplan.
Gezien de aandacht voor dit onderwerp hebben wij er vertrouwen in dat de organisatie cq. het bestuur in staat is om tijdig met de interne controles te starten en uiteindelijk een rechtmatigheidsverklaring voor 2022 te kunnen afgeven.
31
9.Overige bevindingen jaarrekeningcontrole 2021 32
9.
Overige bevindingen jaarrekeningcontrole 2021
9.1 Wijziging in verslaggevingsvoorschriften en overige wet- en regelgeving
In de jaarrekening 2021 zijn geen stelsel- of schattingswijzigingen verwerkt. Per 1 januari 2021 is de kern Esch van de voormalige gemeente Haaren onderdeel geworden van Boxtel. Deze herindeling heeft op dat moment tot een vermogenssprong in het eigen vermogen geleid van € 1.835.150. In de jaarrekening is bij (de toelichting op) de balans in een aparte kolom aangegeven welk effect de herindeling heeft gehad. De gemeente heeft de jaarrekening verder aangepast conform de wijzigingen in het BBV.
9.2 Bevestiging van het college
Wij zullen van het college een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarna wij een controleverklaring mogen verstrekken.
9.3 Beperking in reikwijdte van de controle
Er zijn geen meningsverschillen met het management noch het college geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers en het college van uw gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad.
9.4 Wet Normering Topinkomens (WNT)
De Wet Normering Topinkomens (WNT) is in werking getreden met ingang van 1 januari 2013. De WNT regelt niet alleen de openbaarmaking van topinkomens in de publieke en semipublieke sector, maar stelt ook maxima aan de hoogte van de bezoldiging van topfunctionarissen en tevens aan de ontslagvergoedingen. Met ingang van 1 januari 2013 is bij wet vastgelegd dat rechtspersonen of organisaties die volledig of in aanzienlijke mate uit publieke middelen zijn gefinancierd, beloningen van topfunctionarissen openbaar dienen te maken, ook als deze de in de wet gestelde maximale bezoldiging van € 209.000 niet te boven gaan. Daarnaast dient u het salaris openbaar te maken van overige medewerkers (inclusief – wanneer aan bepaalde voorwaarden is voldaan – ingehuurd personeel) die een bezoldiging ontvangen boven deze norm. Ten slotte stelt de WNT een aantal overige eisen, zoals een maximale ontslagvergoeding voor topfunctionarissen van € 75.000. Uit de werkzaamheden blijkt dat in 2021 voor de topfunctionarissen (gemeentesecretaris en griffier) en overige medewerkers geen sprake van een overschrijding van de grensbedragen en dat de WNT juist is verantwoord in de jaarstukken.
33
Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het controleprotocol WNT 2021 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub n en o Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. In onze controleverklaring hebben wij bovenstaande expliciet opgenomen. 9.5 Single Information Single Audit (SiSa-Bijlage)
De procedure die uw gemeente moet naleven bij de aanlevering van de bestanden aan het CBS is niet wezenlijk gewijzigd. Uw gemeente dient in een vast, voorgeschreven stramien documenten aan het CBS te leveren. De SiSa-bijlage die opgenomen is in de jaarrekening, is opgesteld door de gemeente Boxtel. Wij hebben de SiSabijlage gecontroleerd op basis van de nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2021. Hierbij hebben wij de getrouwheid en rechtmatigheid van de financiële verantwoordingsinformatie in de SiSa -bijlage bij de jaarrekening 2021 van de gemeente vastgesteld Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Indien een ‘0’ is ingevuld, zijn wij bij uw organisatie nagegaan of deze terecht is ingevuld. Medewerkers van uw gemeente hebben dit aan ons bevestigd. In het kader van de totstandkoming van de SiSa-bijlage merken wij nog het volgende op. Bij de meest recente review van de Audit Dienst Rijk (ADR) van de accountantscontrole van de SiSa-bijlagen (de zogenaamde single review) hebben wij gemerkt dat deze dienst (zeer)kritisch is op de kwaliteit van de aangeleverde SiSa-bijlagen door de gemeenten en de hierop uitgevoerde accountantscontroles.
Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2021 in het kader van SiSa zijn verantwoord. Wij doen dit met een tabel, die wij ook opnemen als er geen fouten of onzekerheden geconstateerd zijn. Per regeling is hierin aangegeven of, en zo ja welke, financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Wij hebben de tabel opgenomen in bijlage B van dit rapport.
9.6 TOZOregeling (Sisa)
Eén van de maatregelen die het kabinet gebruikt om ondernemers te steunen tijdens de coronacrisis is de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Als onderdeel van de controle van de SiSa-bijlage hebben wij deze regeling gecontroleerd. Uw gemeente is ondanks een snelle invoering van deze regeling en de wijzigingen
34
ervan gedurende 2020 en 2021 in staat geweest aantoonbaar te voldoen aan de gestelde rechtmatigheidseisen. Zowel uw interne controlewerkzaamheden als onze zelfstandig uitgevoerde dossiercontroles bevestigen deze uitkomst. De Nota verwachtingen accountantscontrole schrijft daarnaast voor dat wij een kwalitatieve toets moeten verrichten op uw Misbruik en Oneigenlijk beleid voor de Tozo-regeling. Wij stellen vast dat uw gemeente een M&O-beleid heeft vastgesteld met daarin de getroffen interne beheersmaatregelen, zoals de controle achteraf en hoe u gebruikmaakt van het Inlichtingenbureau. Wij hebben vastgesteld dat uw gemeente het M&O-beleid heeft nageleefd, waarmee is voldaan aan deze kwalitatieve vereiste. In bijlage C hebben wij de verplichte uitdieping van de foutenevaluatie van de Tozo -regeling aan het Rijk opgenomen.
9.7 Fraude als onderdeel van de accountantscontrole
In Nederland is de accountant wettelijk verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het management van de organisatie. Hoewel wij een kritische houding hebben ten opzichte van risico’s van fraude in de jaarrekening, willen wij opmerken dat onze controle niet specifiek is gericht op het ontdekken hiervan. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van zijn controleopdracht. Wij hebben een fraudediscussie gevoerd binnen het controleteam en met de ambtelijke organisatie van de gemeente Boxtel. Tijdens dit overleg is gesproken of het management aanwijzingen en of vermoedens heeft gehad voor de mogelijke aanwezigheid materiële onjuistheden als gevolg van fraude in de jaarstukken. Van het management hebben wij de bevestiging ontvangen dat er geen onregelmatigheden zijn geconstateerd waarbij het management of de werknemers zijn betrokken die een belangrijke rol spelen bij de maatregelen van interne beheersing, of anderen in het geval dat de fraude van materieel belang kan zijn voor de jaarrekening. Tevens hebben wij zelfstandig werkzaamheden uitgevoerd die erop gericht waren om het risico van het ‘omzeilen’ van de interne beheersingsmaatregelen door het management te detecteren.
Wij hebben specifieke controles uitgevoerd op memoriaalboekingen en schattingen en hebben significante en ongebruikelijke transacties met behulp van gegevensanalyses onderzocht. Conclusie: Tijdens de uitvoering van onze controle van de jaarrekening 2021 hebben wij geen aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude.
35
9.8 COVID-19 algemeen
In maart 2020 is het Covid-19 virus uitgebroken en na een jaar is nog geen sprake van volledig herstel. Maatschappelijk en economisch heeft dit grote gevolgen en veel organisaties worden financieel geraakt. Ook voor de gemeente Boxtel brengt dit onzekerheden met zich mee. Enerzijds worden de contouren van de economische en maatschappelijke impact van het virus steeds duidelijker, anderzijds is nog steeds sprake van (economische) beperkingen en heeft dit mogelijk ook impact op de door de gemeente te realiseren doelstellingen. In 2021 heeft de gemeente een analyses uitgevoerd van de impact van Covid-19. De uitkomst laat zien dat de benodigde weerstandscapaciteit voor de geïnventariseerde risico’s gedekt kunnen worden met het weerstandsvermogen van de gemeente (zie ook hoofdstuk 3.3). Vooralsnog ondervindt de gemeente, in financieel opzicht, geen grote hinder van de Corona-pandemie. Het college schat op basis van de uitgevoerde analyses het doorvoeren van een duurzame waardevermindering op de activa van de gemeente niet van toepassing. De in de jaarrekening gehanteerde grondslagen voor waardering en resultaatbepaling zijn gebaseerd op een positieve continuïteitsveronderstelling.
Hoewel de toekomstige financiële impact van de uitbraak van Covid-19 ten tijde van het opmaken van deze jaarrekening niet duidelijk is, is het college van mening dat op basis van de thans beschikbare informatie, de inmiddels genomen maatregelen en de huidige liquiditeitspositie, dat de bij het opmaken van deze jaarrekening gehanteerde continuïteitsveronderstelling niet materieel wordt beïnvloed.
9.9 COVID-19 verwerking in de jaarrekening
De commissie BADO heeft op 26 februari 2021 de ‘Notitie effecten en risico’s voor decentrale overheden vertaald naar de jaarrekening’ uitgebracht. In deze notitie zijn richtlijnen, voorstellen en aandachtspunten opgenomen ten aanzien van de verantwoording van de impact van Covid-19 in de jaarrekening. In de notitie is in hoofdstuk 4.3 opgenomen dat de organisatie de mogelijkheid wordt geboden om een onverplichte paragraaf in de jaarrekening op te nemen. Het college heeft ervoor gekozen om geen separate paragraaf Covid-19 op te nemen in de jaarrekening. In de jaarrekening 2021 van de gemeente Boxtel is op diverse onderdelen een toelichting opgenomen op de impact van Covid-19. Wij concluderen dat de huidige wijze van toelichten voldoet aan de vereisten zoals voorgeschreven door de commissie BBV en de BADO notitie.
36
Bijlagen
37
Bijlage A – Niet-gecorrigeerde controleverschillen en / of onzekerheden Toleranties t.b.v. foutenevaluatie (getrouwheid en rechtmatigheid)
Fouten
Onzekerheden
Goedkeuringstolerantie (respectievelijk 1% en 3% van de totale lasten)
€ 1.112.000
€ 3.336.000
€ 100.000
€ 100.000
Rapporteringtolerantie fouten en onzekerheden (grens waarboven gerapporteerd wordt aan de Raad)
Foutenevaluatie Aard van de fouten
Fouten Getrouwheid
Onzekerheden
Rechtmatigheid
Getrouwheid
Rechtmatigheid
Jeugd lasten – zie hoofdstuk 6.3
€
27.045
€
27.045
WMO lasten – zie hoofdstuk 6.3
€
38.323
€
38.323
Geen Europese aanbesteding - zie hoofdstuk 8.2
€
0
€
100.000
€
0
€
0
Totaal
€
0
€
100.000
€
65.368
€
65.368
Bevestiging college Wij hebben van het college een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het college bevestigt dat geen sprake is van niet- gecorrigeerde fouten die, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening materieel (kunnen) zijn. Conclusie: Bij de jaarrekening 2021 kan een goedkeurende verklaring worden verstrekt inzake getrouwheid en rechtmatigheid.
38
Bijlage B – SiSa - Fouten en onzekerheden 2021 Nr.
Specifieke uitkering of overig
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting fout/onzekerheid in Euro’s
JenV A7
Regeling specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
JenV A12B
Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
FIN B2
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
BZK C1
Regeling specifieke uitkering Reductie energieverbruik
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
BZK C43
Regeling reductie energieverbruik woningen
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
BZK C62
Specifieke uitkering kwijtschelding belastingen gedupeerden toeslagenaffaire
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
OCW D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
OCW D14
Regeling specifieke uitkering inhalen Covid gerelateerde onderwijsvertragingen
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
39
Nr.
Specifieke uitkering of overig
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting fout/onzekerheid in Euro’s
IenW E44B
Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021-2027
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
IenW E53
Regeling specifieke uitkering schone lucht akkoord
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
SZW G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 ParticipatieWet gemeentedeel 2021
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
SZW G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen) gemeentedeel 2021
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
SZW G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _gemeentedeel 2021
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
SZW G12
Kwijtschelden publieke schulden SZW domein hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
VWS H4
Specifieke uitkering Sport
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
VWS H8
Regeling Sportakkoord 2020-2022
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
VWS H16
Regeling specifieke uitkering ijsbanen en zwembaden
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
LNV L5B
Regiodeals 3e tranche
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
40
Uit de tabel blijkt dat wij bij onze controle geen fouten of onzekerheden hebben geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Strekking controleverklaring rechtmatigheid
Goedkeurend
Strekking controleverklaring getrouwheid
Goedkeurend
41
Bijlage C – SiSa - Fouten en onzekerheden Tozo-regeling (G4) Nr.
Specifieke uitkering of overig
Fout of onzekerheid
Financiële omvang Toelichting fout/onzekerheid in Euro’s
G4
Tozo 1_fundamentele rechtmatigheidseisen
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
G4
Tozo 1_belangrijke rechtmatigheidseisen
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
G4
Tozo 2
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
G4
Tozo 3
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
G4
Tozo 4
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
G4
Tozo 5
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
G4
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud in jaar T
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
G4
Kwijtschelding schulden Tozo in het kader van de hersteloperatie kinderopvangtoeslagaffaire - gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen op kapitaalverstrekking in jaar T
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
42
Nadere toelichting Bijlage C In Bijlage B is een totaalregel van mogelijke afwijkingen van de regeling G4 (Tozo) opgenomen. Bijlage C vormt een verplichte uitdieping van de foutenevaluatie van de Tozo -regeling aan het Rijk. Wij hebben geen fouten en/of onzekerheden groter dan de verplichte rapporteringsgrens per SiSa -regeling (bij G4: €125.000) vastgesteld.
43
Bijlage D – Onafhankelijkheidsbevestiging en overige dienstverlening Bevestiging onafhankelijkheid In overeenstemming met de Nederlandse Corporate Governance Code dient de externe accountant mogelijke conflicten met betrekking tot zijn onafhankelijkheid, zowel in wezen als in schijn, onder de aandacht te brengen van het college en de gemeenteraad. Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Boxtel in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onafhankelijke positie te waarborgen Astrium beschikt over een stelsel van maatregelen om onze onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Het stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersings- maatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: • Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.
• Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Astrium. • Procedures voor de organisatie van periodieke training inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften. • Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven. • Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreiging voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde onafhankelijkheidsevaluatie) wordt in het dossier opgenomen.
44
• Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Astrium wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een audit commissie of algemeen bestuur, overwegen wij ook een van deze beide instanties te raadplegen. De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen worden periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken. Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om de bedreiging weg te nemen. Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Astrium, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken welke aan u gerapporteerd dienen te worden.
45