Bijlage 1 - GEHEIM Advies prinicipe verzoeken commissie zonneparken SMG

aan afdeling

onderwerp

College van burgemeester en wethouders : RMEO-MEO

van

:

John van Zuijlen

doorkiesnummer

:

06 36049407

GEHEIM

datum

:

20 april 2023

Uitvoering visie zonne-energie 2020 obv eerste tender zonneparken Sint-Michielsgestel

bijlage

:

-

:

:

GEHEIME Bijlage 1: Advies tender zonneparken van commissie zonneparken Beschrijving opdracht Vanaf 1 december 2022 tot 1 februari 2023 konden initiatiefnemers principeverzoeken voor maximaal 10 hectare aan zonneparken indienen in de gemeente Sint-Michielsgestel. De tender is aangekondigd op de gemeentelijke website (zie hier) en partijen die in het verleden geïnformeerd hebben naar de mogelijkheden voor zonneparken in de gemeente zijn hierover per mail geïnformeerd. Door de gemeente zijn criteria gesteld waaraan de initiatieven getoetst zijn. De toelichting van die criteria zijn in de uitvraag van de tender opgenomen. Bij die beoordeling wordt getoetst op: Criterium Omschrijving 1 De borging van de ruimtelijke kwaliteit van het zonnepark 2 Welke manier de omgeving participeert in het project. 3 Toename van de biodiversiteit op en direct nabij de projectlocatie. 4 De maatschappelijke kosten voor inpassing op het elektriciteitsnetwerk. 5 Toename toeristische en recreatieve waarde aanvullend Invulling van de waterbergingsfunctie in een gebied met een waterbergingsopgave

Wegingspercentage 25 25 20 25 5 Extra punten

Tabel 1. Criteria

Aan de hand van de beoordeling zal een voorkeursvolgorde (ranking) vastgesteld worden door het college aan de hand van een advies van de Commissie zonneparken. Voor beoordeling van deze criteria is opdracht gegeven aan een hiervoor geformeerde Commissie zonneparken met per criterium een onafhankelijk deskundige, bestaande uit: Criterium Naam 1 Stein van Brunschot Landschapsarchitect Zelfstandig 2 Willem Buiter Zonnecoach Zelfstandig 3 Maloe Dekker Ecoloog Staro BV 4 Jules Gielen Energiedeskundige Het Energiebureau BV 5 Gezamenlijk

Aanvullend

Niet van toepassing.

Waterberging niet aan de orde

Tabel 2. Commissie zonneparken

De commissie is daarbij begeleid door John van Zuijlen als organisator van de tender namens de gemeente Sint-Michielsgestel. Ingediende initiatieven In totaal zijn binnen de gestelde termijn 7 initiatieven ingediend, die in onderstaande tabel zijn weergegeven. Voor de ligging wordt verwezen onderstaande kaart. #

Naam zonnepark

Indiener

Ligging

Landschapstype

Bruto opper vlakte in ha

% netto/ bruto

Megawatt

1

Zonnepark Bosschebaan SintMichielsgestel

Tussen BosschebaanKeerdijk-Nieuwe Dijk

Oude zandontginning

6,40

75

10,80

2

Ecologisch Zonnepark Nieuw Herlaer

Halder 6 in SintMichielsgestel

Beekdal

0,08

73

0,13

3

Ecologisch Zonnepark D'n Horzik

hoek HorziksestraatKeerdijk

Oude zandontginning

5,00

75

5,00

4

Zonnepark Werststeeg

Novar B.V. en Duurzame Energie Coöperatie Dommelstroom U.A Herlaer Energie bv, Dommelstroom, TUE Herlaer Energie bv, Dommelstroom, TUE Kronos Solar Projects NL B.V.

Hoek WerststeegWerstkant

Jonge heide ontginning

9,70

45

8,50

5

Zonnepark Heidebos

Sunvest BV

Nabij Hooghei en Engelenstede

Oude zandontginning

6,81

59

8,44

6

Zonnepark Hemelrijkstraat 1115 Zonneweide Poeldonk

Bas van Heertum

Hemelrijkstraat 11-15

Oude zandontginning

0,25

73

0,42

Lightsource Renewable Energy Netherlands Development B.V.

Meersestraat nabij Meerse plas

Oude zandontginning

7,51

75

10,00

7

Totaal

35,75

43,29

Tabel 3. Kenmerken ingediende verzoeken

Hieruit blijkt dat: • Alle verzoeken binnen de gestelde termijn zijn ingediend en daarom beoordeeld worden. • Alle ingediende principeverzoeken zijn gelegen in trede 3 van de zonneladder (voor toelichting zie uitvraag tender hier en Visie zonne- en windenergie Sint-Michielsgestel hier). Er zijn dus geen initiatieven gelegen in gebieden waar verstedelijking afweegbaar is uit trede 2. Daarom bepaalt de behaalde score op de verschillende criteria maal het wegingspercentage de rangorde. • Eén van de initiatiefnemers gaf aan dat hij wel eigenaren van grond in trede 2 heeft benaderd, maar dat die aangaven geen interesse te hebben in het beschikbaar stellen van grond voor zonneparken, omdat ze liever wachten op een stedelijke ontwikkeling. • In de uitvraag is als voorwaarde gesteld dat conform de gedragscode zon op land van de solarbranche (zie hier) maximaal 75% van de percelen belegd mag zijn met zonnepanelen. Alle parken voldoen hieraan. Bij park 3 is hierover geen concrete informatie verstrekt, maar is wel duidelijk dat aan deze voorwaarde wordt voldaan als je de oppervlakte per paneel x het aantal panelen deelt door de oppervlakte van de percelen.

Pag. 2

• Geen van de zonneparken is gelegen in een gebied waar een formele waterbergingsopgave ligt, die in het vigerende bestemmingsplan is opgenomen. Wel liggen 3 van de 7 initiatieven in de Dungense polder. Voor het gebied Dungense polder/Kloosterstraat is de gemeente SintMichielsgestel samen met de gemeente ’s-Hertogenbosch bezig met de visievorming in het kader van het project HoWaBo (Aanpak hoogwater 's-Hertogenbosch en omgeving). In dat kader bieden de zonneparken koppelkansen om deze te combineren met hoogwaterbeging, maar omdat er nog geen concrete keuzes zijn gemaakt die in de ruimtelijke ordening zijn vastgelegd, is de waterbergingsopgave niet concreet beoordeeld. Beoordeling commissie zonneparken • In twee sessies zijn de zonneparken beoordeeld door de commissie en besproken. De resultaten hiervan zijn samengevat in onderstaande tabel 4. Criterium

1

1. Ruimtelijke kwaliteit 25%

2. Participatie 25%

3. Toename biodiversiteit 20%

4. Maatschap pelijke kosten 25%

5. Toename toeristische /recreatieve waarde 5%

Ran king

Totaal score

Groo tte in ha

Stein van Brunschot 4

Willem Buiter 2

Maloe Dekker 4

Jules Gielen 5

Gezamenlijk 6

5

3,85

6,4

4

4

1

1

1,5

6

2,53

0,1

0

3

2

2

3

7

1,80

5,0

5

2

6

4

5

4

4,20

9,7

4

Zonnepark Bosschebaan Sint-Michielsgestel Ecologisch Zonnepark Nieuw Herlaer Ecologisch Zonnepark D'n Horzik Zonnepark Werststeeg

5

Zonnepark Heidebos

7

6

7

6

7

1

6,50

6,8

6

Zonnepark Hemelrijkstraat 11-15 Zonneweide Poeldonk

1

7

3

7

1,5

3

4,43

0,3

7

4

5

3

4

2

4,70

7,5

2 3

7

Tabel 4. Resultaten beoordeling commissie

Naar aanleiding van de beoordeling wordt het volgende opgemerkt: • De voorkeursvolgorde volgt uit de kolom “ranking’. De opdracht in de tender is om afgerond 10 hectare aan zonneparken te selecteren. Het hoogste scoort Zonnepark Heidebos met een oppervlakte van 6,8 hectare. Als tweede scoort Zonneweide Poeldonk het hoogste met een oppervlakte van 7,5 hectare. In totaal dus 14,3 hectare, wat beduidend groter is dan de omvang van deze tender. De netto oppervlakte (dat bedekt is met zonnepanelen) van deze twee parken samen bedraagt 9,6 hectare. • De scores op het criterium ruimtelijke kwaliteit kunnen afgeleid worden uit de opmerkingen in bijlage 1 bij dit criterium. Bij initiatief 3 (D’n Horzik) ontbreekt een landschappelijk inpassingsplan, waardoor er geen beoordeling en score mogelijk is. • Bij het criterium participatie is enerzijds afgewogen in welke mate een lokale initiatiefnemer (of grondeigenaar) het project wil financieren en anderzijds of de omgeving ook in staat is om (minimaal 50%) eigendom kan verwerven in het project. • Zonneparken 2 en 6 zijn zeer kleinschalige initiatieven voor particulier gebruik. Hierdoor leveren ze nauwelijks een bijdrage aan de RES-opgave en de ambitie om in 2040 klimaatneutraal te zijn. Daarnaast bieden ze ook weinig mogelijkheden om goed te scoren op de criteria 2 (participatie) en 5 (toeristisch/recreatieve waarde).

• Zonnepark 2 Nieuw Herlaer scoort met name op het gebied van biodiversiteit laag, omdat het ligt in een gebied waar een opgave ligt voor nog te ontwikkelen natte natuur. In het verzoek is een plan opgenomen om deze natuur elders te compenseren, maar uit dit plan is onvoldoende duidelijk of dit leidt tot een gelijkwaardige natuurontwikkeling. In die zin voldoet het plan niet aan het provinciale beleid dat zonneparken niet in (nog te ontwikkelen) natuurgebieden mogen liggen. Dat die grenscorrectie van het NatuurNetwerk Brabant mogelijk moet zijn is dus een voorwaarde voor medewerking aan dit zonnepark. Voor zonnepark 2 is al een ‘kruimelvergunning’ verleend voor 10 jaar en is ook al grotendeels

Pag. 3

•

gerealiseerd. Voor de instandhouding gedurende een langere termijn (maximaal 25 jaar) is een grenscorrectie en omgevingsvergunning nodig. Daarom is dit verzoek betrokken in de tender. In die zin is het aan het college om medewerking te verlenen aan dit verzoek. Zonnepark 6 heeft geen impact op het netwerk (off grid) en scoort daarom het hoogst op criterium 4. Daarnaast scoort het qua participatie ook goed. In die zin kan gezien de kleinschaligheid ook medewerking overwogen worden. Van de andere kant kan hier ook een precedentwerking vanuit gaan richting de regeling voor zonneparken voor eigen gebruik, die in de 2e actualisatie van het bestemmingsplan buitengebied mogelijk is gemaakt (zie paragraaf 3.4, bladzijde 21 van de visie), waarmee het mogelijk is om omgevingsvergunningen te verlenen voor zonneparken voor eigen gebruik tot 100 m2 in het buitengebied, Hiermee geef je signaal dat via een tender en binnen het provinciaal je onder voorwaarden ook grotere zonneparken toestaat.

Pag. 4

Figuur 1. Ligging zonneparken

Evaluatie tender De tender leert ons het volgende: • De toegepaste criteria, weging en werkwijze maakt een goede afweging van zonneparken op ruimtelijke en niet-ruimtelijke maatschappelijke criteria mogelijk. • De tender is als pilot heeft een omvang van 10 hectare. Het hoogste scoort Zonnepark Heidebos met een oppervlakte van 6,8 hectare. Als tweede scoort Zonneweide Poeldonk het hoogste met een oppervlakte van 7,5 hectare. In totaal dus 14,3 hectare. De netto oppervlakte van beide parken is 9,6 hectare. Daarom wordt geadviseerd om deze 2 parken te selecteren binnen de omvang van 10 hectare zonneparken. • Tot nu toe is van de totale RES opgave ongeveer 40% door grootschalig zon op dak gerealiseerd. Deze twee zonneparken voegen daar nog zo’n 41% aan toe. In totaal rest dus nog van de totale RES opgave van 0,04 TWh een opgave van 0,0076 TWh. Dit kan door aanvullend grootschalig zon op dak gerealiseerd worden tot 2030 (middels een uitvoeringstrategie zon op daken en objecten), maar kan aanvullend gerealiseerd worden door aanvullend 6,5 hectare zon op land.

• Dit kan door een nieuwe tender, maar gezien de tijdsdruk die het Nationaal Programma RES vraagt om de RES opgave vóór 2025 vergund te hebben, kan daar ook in voorzien worden door ook de zonneparken die als 3e en 4e in de ranking staan mee te nemen en aan de gemeenteraad voor te stellen ook met deze principeverzoeken in te stemmen. Zonnepark Hemelrijkstraat heeft een omvang van 0,25 hectare en 0,42 megawattpiek, Als 4e in de ranking staat zonnepark Werststeeg met een bruto oppervlakte van 9,7 hectare. Daarmee wordt ruimschoots aan de RES opgave voldaan. Dit biedt kansen om conform het bestuursakkoord in 2040 klimaatneutraal te zijn. In totaal wordt daarmee voor 24,27 hectare aan zonneparken toegestaan in de gemeente. Dat is minder dan 0,7% van alle landbouwgrond in de gemeente. Vervolg Dit advies wordt samen met een raadsvoorstel aan de gemeenteraad te vaststelling aan de gemeenteraad voorgelegd. Vervolgens wordt gestart met de omgevingsdialogen.

Pag. 5

Bijlage 1: Opmerkingen per principeverzoek Ten aanzien van de verschillende criteria zijn opmerkingen gemaakt, die per verzoek worden meegegeven ter verwerking in een eventuele ruimtelijke onderbouwing. Ten aanzien van het criterium 1 : Ruimtelijke kwaliteit 1. Bosschebaan • Diverse bestaande landschapselementen aan de randen niet goed in beeld gebracht (of worden verwijderd..?). • Onduidelijkheid door slordigheidjes, bijvoorbeeld in doorsneden ''struweel zone getekend'' en in toelichting omschreven als ''struweelHAAG''. • Aan de zuidpunt is reeds een 'afstap plek', een nieuwe zo dichtbij lijkt me niet zo interessant. • Geen technische tekening van de opstelling; daar maak ik me zorgen over bij dit diagonale perceel... Opstelling die de richting van de perceelsgrenzen volgt is wenselijk. • Knotbomen aan oostzijde van de weg summier en in mindere mate passend qua schaal en maat. 2. Nieuw Herlaer • Van een landschappelijk inpassingsplan is niet echt sprake. Daardoor is geen goede beoordeling mogelik. • Daartegenover staat (zie omschrijving) dat er zeer weinig panelen worden geplaatst op ruime tussenafstand, op een relatief groot stuk inpassing (1ha. bloem- en kruidenrijk grasland) en door (bestaande) hoge hagen grotendeels uit het zicht onttrokken. De omvormers in de 'veldschuur' is eveneens een goede oplossing. • geen informatie over hekwerk. 3.

D'n Horzik • Van een landschappelijk inpassingsplan is niet echt sprake. Daardoor is geen beoordeling mogelijk. • Zeer mager inpassingsplan, geen substantiële toevoeging van landschapselementen • Diverse bestaande landschapselementen aan de randen niet goed in beeld gebracht (of worden verwijderd..?). • combinatie van oost-west én zuid is onwenselijk vanuit landschapsoogpunt. • opstelling nutsvoorzieningen / containers rommelig • geen informatie over hekwerk 4. Werststeeg • Opvallend laag percentage pv. Het lijkt alsof het 'zonnepark' is uitgebreid ná het inloopmoment met een extra zone aan de oostzijde (N). • In dat geval kan ik me een heroverweging van de opstelling voorstellen (meer evenredige verdeling in plaats van een zone 100% voor natuur) • verschillende slordigheidjes op bijlagen C en verschillen met bijlage B, verder redelijk zorgvuldig inpassingsplan. • groot verschil betreft; 'struweelhaag'. Dit wordt beschreven in de toelichting en in bijlage C weergegeven (zie (S). Echter in de technische tekening is dat niet opgenomen, daar staat 'houtwal'. Dit is een groot verschil, voorkeur gaat uit naar houtwal (beheren als houtwal, niet als haag). • opstelling richting van de panelen kan geoptimaliseerd worden, hakkelende randen vermijden en niet iets draaien (lijkt de perceelsgrenzen net niet helemaal te volgen...) 5.

Heidebos • op landschap structuurniveau een niet zo voor de hand liggende plek (in NNB). Echter zorgvuldig inpassingsplan • suggestie om nog eens te kijken naar de positie en rooilijndraaiing van de 'schuur'

Pag. 6

6. Hemelrijkstraat • vreemde configuratie, als een 'pukkel' aan de tuin/in het perceel. Een opstelling bijvoorbeeld parallel aan het zandpad Kapelbergstraat of in een andere hoek (bijv. nabij perceel 246) is wenselijk. • inpassing zelf is ook rommelig door zowel lage- hoge- hagen, houtsingel en bomen op een klein stuk 7. Poeldonk • compleet document en goed doordacht qua inpassing en natuurwaarden maar discrepantie met technische tekeningen (bijlage C.). Afgaande op deze tekening wordt het 'goede plan' geheel teniet gedaan... • Profielen van het landschappelijk inpassingsplan niet zorgvuldig (o.a. sloot i.p.v. plasdraszone, en bomen aan westzijde ontbreken) • bijlage C. slechte configuratie, zeer onwenselijke verschillen to.v. inpassingsplan: • O.a.: trafo's en nutsvoorzieningen op slechte posities en kabeltracés door bestaande boom... • Geen ruimte voor de inpassing en beschreven natuurwaarden (plasdras, struweelrand, kruidenrijk grasland etc.) • Verdraaiing t.o.v. perceelsgrenzen onwenselijk Ten aanzien van het criterium 2 : Participatie De initiatiefnemers dienen de proces- en financiële participatie uit het principe verzoek vast te leggen in een participatieplan, dat ze vóór aanvang van de omgevingsdialoog met de gemeente overeen komen. Ten aanzien van het criterium 3 : Toename biodiversiteit 2.

Nieuw Herlaer Dat door de provincie Noord-Brabant wordt ingestemd met de grenscorrectie van het NatuurNetwerk Brabant is een voorwaarde voor medewerking het principe verzoek voor dit zonnepark. Voor de overige verzoeken hoeven er ten aanzien van dit criterium geen randvoorwaarden gesteld te worden. Ten aanzien van het criterium 4 : Maatschappelijke kosten voor inpassing elektriciteitsnetwerk Ten aanzien van dit criterium hoeven geen randvoorwaarden gesteld te worden. Ten aanzien van het criterium 5: Toename toeristische/recreatieve waarde Ten aanzien van dit criterium hoeven geen randvoorwaarden gesteld te worden.

Pag. 7

Bijlage 2: Verbeeldingen principe verzoeken 1.

Zonnepark Bosschebaan

Pag. 8

2.

Zonnepark Nieuw Herlaer

Pag. 9

3. Ecologisch zonnepark d’n Horzik

Pag. 10

4. Zonnepark Werststeeg

Pag. 11

5.

Zonnepark Heidebos

Pag. 12

6. Zonnepark Hemelrijkstraat 11-13-15

Pag. 13

7.

Zonneweide Poeldonk

Pag. 14