Betoog inspreker raadsvergadering 19 maart 2024

Geachte raadsleden, Geachte voorzitter.

Mijn naam is Ed Herberigs, ik was 2 jaar vrijwilliger bij CT voor de Oekraïners. Helaas heeft mijn mede-spreker Oleksandr Pushkarevsky, Oekraïens dorpsgenoot van één van de opvanglocaties net voor deze vergadering afgezegd wegens plankenkoorts. Jammer, maar illustratief voor de zelfredzaamheid waar de portefeuillehouder naar toe wil. Later daarover meer. Met goedkeuring van de voorzitter zal ik de spreektijd van Oleksandr gebruiken om zijn boodschap te brengen. Een aantal vrijwilligers zit op de publieke tribune, en tientallen Oekraïense en andere Boxtelse burgers kijken mee. Ik begrijp dat de Oekraïners op eigen initiatief ondertekende brieven naar de gemeente hebben gestuurd. Ik bedank u voor deze gelegenheid tot inspreken, een groot goed in een democratie. Mogen we hopen dat we nog lang in vrijheid en in een democratie mogen voortleven. 2

Geachte raadsleden, Geachte voorzitter.

De reden voor deze inspraak is de volgende: Het contract met de welzijnorganisatie Contourde Twern (CT) voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen is per 1 april door de portefeuillehouder niet verlengd. Deze nieuwe koers is niet doorzichtig en niet te begrijpen. Niet bij Contourde Twern, de 3 welzijnswerkers, niet bij de 36 vrijwilligers, en zeker de 240 Oekraïners niet. Allen medeburgers van dit dorp. Twee jaar opbouwwerk is voor een deel voor niets geweest: de Oekraïense vluchtelingen beginnen weer bij het nulpunt: zij hebben het vertrouwen verloren. Ik roep deze raad aan het eind van mijn betoog op om de samenwerking met Contourde Twern in het belang van de Oekraïense dorpsgenoten weer op te pakken. Ik wil wel het volgende kwijt. Ik had hier niet gestaan: - als de portefeuillehouder me eerder dan pas na 5 weken had binnen gelaten door zgn. open deur - als de portefeuillehouder zich aan haar eigen stellingen in een videoboodschap zou houden, namelijk : Ik citeer: 1. “In dit gemeentehuis moet de mening van onze burgers meer serieus genomen worden.” 2. “Wij zijn van mening dat de mening van onze burgers belangrijker is dan van externe adviseurs.” 3. “De slogan Meewerkend Boxtel dient ook in de praktijk meer merkbaar te zijn. 4. Kennis en kunde van onze inwoners zijn daarbij cruciaal en zetten we graag in voor toekomstig beleid. 5.

“Helaas is er de afgelopen periode vanuit het gemeentehuis veel strijd geleverd met onze burgers. Dat kan anders. Samen kom je nu eenmaal verder. De kennis en kunde van onze inwoners moet nu echt ingezet worden” Deze stellingen zijn in ONBALANS met de nieuwe koers per 1 april van dezelfde portefeuillehouder.

3

En nu over de inhoud. Wie beter dan een vluchteling had dit zelf kunnen verwoorden. Oleksandr is 2 jaar geleden gevlucht, en kwam in de opvang in Boxtel terecht. Veel mannen in zijn familie zijn er niet meer. Ze zijn gestorven voor het behoud van hun vrijheid en democratie in hun land, en indirect ook onze vrijheid en onze democratie. Realiseert u zich dat, staande in een huis van de democratie. Hij is er niet, dit is wat hij wilde zeggen. Ik ben Oleksandr Pushkarevsky en ik woon net als 240 andere Oekraïners op één van de locaties. Ik heb begrepen dat de 3 sociaal werkers en veel vrijwilligers ons in de steek moeten laten. Wij hebben in 2 jaar tijd een goed contact met hen opgebouwd, wij vertrouwen hun en dat wilt u van ons afpakken. Waarom toch? Niemand begrijpt het. Waarom neemt u de mensen die wij vertrouwen weg? Het ging zo goed. Wij hebben hier niemand.

4

Geachte raadsleden, Geachte voorzitter.

Volgens de krant wil de gemeente Boxtel met de reorganisatie per 1 april zelfredzaamheid bereiken. Het toverwoord van de Adviescommissie Migratie. De grote vraag is: kunnen deze mensen zich redden in Nederland? Wij vrijwilligers hebben in 2 jaar veel hulpeloze Oekraïners naar vele instanties begeleid. Hulpeloos ja. Niet alleen de taal, dus het gesproken woord, maar ook hun Cyrillisch schrift speelt deze dorpsbewoners parten. Zij kunnen onze Arabische letters eenvoudig weg niet lezen. Heeft u ooit in China over straat gelopen, dan weet u wat ik bedoel. Naast taal speelt iets anders. Procedures, regels, lokale gewoonten en alle waarden en normen, voor ons zo vanzelfsprekend, zijn voor hen niet bekend en te moeilijk. Bij de bakker kunnen ze een brood nog wel aanwijzen. Bij apotheek, tandarts, huisarts, chirurg, podotherapeut etc. zijn ze hulpeloos. U zou eens moeten zien hoe dankbaar artsen, verplegers, ambtenaren, en noem maar op, ons bedanken voor de begeleiding. Noem ons maar buddies. 5

Vrijwilligers en sociaal werkers Tientallen vrijwilligers van CT hielpen deze dorpsgenoten in het proces van zelfstandig worden. Pro-deo, geen uurtje-factuurtje, met veel toewijding in honderden uren. De vrijwilligers werden aangestuurd door 3 professionele sociaal werkers van CT en probeerden te voldoen aan de ondersteuningsvraag. Dat is ze samen goed gelukt. De sociale werkers deden meer. Veel meer. Banen zoeken, activiteiten organiseren, scholen en bedrijven benaderen, te veel om op te noemen. Maar vooral het luisterend oor. Hoe belangrijk is dat? Kwetsbare en beschadigde personen zijn op zoek naar een houvast in een vreemd land met een vreemde taal. Mijn respect gaat dan uit naar de 3 sociaal werkers die met veel toewijding en een professionele aanpak voor de vluchtelingen vertrouwenwekkend zijn geworden. Dat is namelijk de kern van de zaak.

Heb je vertrouwen dan kun je doordringen tot hun diepere gevoelens. Niet eenvoudig, ze houden die liever achter de voordeur. Dat is hun cultuur. Het luikje gaat open als ze mensen vaak pas na lange tijd vertrouwen. Ik heb dat persoonlijk ervaren. Anderen eveneens. De grote misvatting in de nieuwe koers, en dat is de essentie van dit betoog, is dat je een vertrouwensband niet in korte tijd opbouwt. Hetgeen in 2 jaar is opgebouwd, heet het daarom misschien opbouwwerk, wordt nu simpelweg door het putje gespoeld. De Oekraïense vluchtelingen verdienen niet in de steek gelaten te worden, ook al komt er substituut personeel. Een groot deel van de vrijwilligers verklaart zich dan ook solidair met de 3 sociaal werkers en zal bij de reorganisatie van het werk per 1 april NIET overgaan naar de gemeente. Hoe paradoxaal kan het zijn: de groep waar we het uiteindelijk voor doen wordt de klos. 6

De gemeente Het gemeentebestuur worstelt met de opvang van arbeidsmigranten en nu ook met de organisatie van de Oekraïense statushouders. Sinds oktober zit er de 3e projectleider en de 4e locatiemanager op in 2 jaar tijd. De 3 sociaal werkers, de enige stabiele factor in de organisatie van de opvang, worden aan de kant gezet. De opvang gaat langer duren, de vluchteling wordt dorpsbewoner. Een andere aanpak, mee eens, maar is overleg met de bestaande expertise dan niet logisch? Contourde Twern met 600 medewerkers en een dijk aan expertise op veel opvanglocaties worden bedankt. Een woordvoerder van de gemeente zegt dat het niet aan CT ligt. Wie begrijpt dit nog? In een onderzoeksrapport van Rotterdam over hun opvang is de conclusie: “De uitdaging is om in de crisisaanpak opgedane expertise niet verloren te laten gaan, maar om deze juist te gebruiken in ondersteuning aan andere groepen nieuwkomers”. De portefeuillehouder lost met deze koerswijziging geen problemen op, er worden slecht problemen gecreëerd. De gemeente heeft nog niet genoeg hoofdpijndossiers en aandacht van de media.

7

Geachte raadsleden, geachte voorzitter.

Ik kom tot een eind. Voor een beter begrip geef ik u een metafoor: De rederij (portefeuilehouder) wil een andere koers voor zijn boot met 240 vluchtelingen. Een nieuwe kapitein, de 3e op rij, ontslaat de 3 stuurlui en stuurt ze in een sloep het water op. “Het is mij onduidelijk wat jullie doen”, roept hij ze na. “Ik heb er geen greep op”. De 36 matrozen ruiken onraad, proberen de kapitein te waarschuwen voor het slechte weer en de naderende rotsen, maar worden niet gehoord. De 36 matrozen tonen zelfredzaamheid, het nieuwe toverwoord, en springen in de sloep met de 3 stuurlui. De boot houdt ondanks de waarschuwingen koers op last van de rederij. Er is een nieuwe bemanning onderweg. En er komt nog een bootje langs met 84 nieuwe passagiers die op het schip moeten. Oh ja, en dan nog de bestaande passagiers. Deze passagiers zullen zichzelf moeten redden ofwel: zoek het maar uit. 8

Geachte raadsleden, geachte voorzitter.

Ik verzoek deze raad in het belang van de Oekraïense dorpsgenoten bezwaar te maken tegen het stopzetten van de samenwerking met Contourde Twern. Breng de welzijnsorganisatie CT, de stabiele factor in het geheel, per 1 april terug. En dat voor het grote belang: de Boxtelse Oekraïense dorpsgenoten. Dank u voor uw aandacht.