Bestemmingsplan Postelstraat, Esch- Bijlage 1.6 Uitgebreide inspectie schuren
Tekst van het document
Uitgebreide inspectie schuren Postelstraat 18, Esch
Twisk Ecologisch Onderzoek
3
Inhoud Inhoud ..................................................................................................................................................... 3 1
Inleiding ........................................................................................................................................... 4
2
Plangebied en ingreep ..................................................................................................................... 4
3
Uitgevoerd onderzoek ..................................................................................................................... 6 3.1
Te verwachten resultaten ....................................................................................................... 7
3.1.1
Huismus ........................................................................................................................... 7
3.1.2
Gierzwaluw ...................................................................................................................... 7
3.1.3
Vleermuizen..................................................................................................................... 8
4
Resultaten........................................................................................................................................ 9
5
Conclusies ...................................................................................................................................... 10
6
Bronnen ......................................................................................................................................... 10
Bijlage 1. Documentatie van het uitgevoerde onderzoek ..................................................................... 11
Uitgebreide inspectie schuren Postelstraat 18, Esch
4
1
Inleiding
De heer is van plan twee schuren op het adres Postelstraat 18 te Esch (Gemeente Boxtel) te laten slopen. Vervolgens zal op het betreffende terrein woningbouw plaatsvinden. Op 15 mei 2019 is in dit kader een toets flora en fauna uitgevoerd door Staro Natuur en Buitengebied (den Otter, 22 mei 2019). Op basis daarvan worden de volgende aanbevelingen gegeven: • • • • •
Nader onderzoek naar huismus in de periode 1 april en 20 juni; Nader onderzoek naar gierzwaluw in de periode 1 juni tot 15 juli; Nader onderzoek naar vleermuizen in de periode 15 mei tot 30 september; Kappen en snoeien van bomen en struiken buiten broedseizoen en wanneer geen broedgeval aanwezig is; Graafwerkzaamheden en het verwijderen van vegetatie en hopen puin tussen 1 september en 15 oktober (in verband met Alpenwatersalamander, marters en broedende vogels).
De onderzoeken naar huismus en gierzwaluw zouden volgens de twee betreffende Kennisdocumenten1 uitgevoerd moeten worden en onderzoek naar vleermuizen volgens het Vleermuisprotocol 20212. Het vaststellen van nestplaatsen van huismus en gierzwaluw en van verblijfplaatsen van vleermuizen is echter ook goed mogelijk aan de hand van een nauwkeurige inspectie. Voor een beschrijving van deze werkwijze zie hoofdstuk 3. Daarom is door Twisk Ecologisch Onderzoek een uitgebreide inspectie uitgevoerd naar aanwezigheid van nesten van huismus en gierzwaluw en verblijfplaatsen van vleermuizen. Deze rapportage geeft hiervan de resultaten.
2
Plangebied en ingreep
Het plangebied betreft twee schuren op het adres Postelstraat 18 te Esch (Gemeente Boxtel). Zie Figuur 1, de foto op de voorzijde van deze rapportage en Bijlage 1 voor meer foto’s. Afgaande op de foto’s in het rapport van de toets flora en fauna ( , 2019) is er bijna niets veranderd sinds het bezoek in het kader van dat onderzoek. Alleen de struiken rond de twee schuren waren bij het bezoek tijdens het onderhavige onderzoek duidelijk groter. De grote van de twee schuren is een gebouw met gemetselde muren en een pannendak. Bij de muren zijn spouwen aanwezig en onder de dakpannen is dakbeschot toegepast. In de schuur stonden tijdens de inspectie uiteenlopende spullen opgeslagen, zoals een aanhanger en bouwmaterialen. In het gebouw is in het achterste deel een binnenruimte gebouwd met plafond. Het gebouw wordt duidelijk weinig gebruikt en is in gebruik als opslagruimte. Aan de buitenzijde is het ten dele overgroeid met struiken. De kleine van de twee schuren heeft stenen muurtjes tot ongeveer 80 cm hoog en daarboven houten wanden. Het schuurtje heeft een pannendak met dakbeschot. Aan een zijde is dit schuurtje eveneens overgroeid met struiken.
1
https://www.bij12.nl/onderwerpen/natuur-en-landschap/kennisdocumenten-soorten-ontheffingen-wetnatuurbescherming/ 2 https://www.netwerkgroenebureaus.nl/werken-aan-kwaliteit/vleermuisprotocol
Uitgebreide inspectie schuren Postelstraat 18, Esch
5
Figuur 1. Plangebied (rood omlijnd) Postelstraat 18, Esch. Ondergrond kaart: opentopo.
Het voornemen is de twee schuren te slopen. Ter plaatse zal woningbouw plaatsvinden.
Uitgebreide inspectie schuren Postelstraat 18, Esch
6
3
Uitgevoerd onderzoek
Zoals hiervoor is gemeld is het onderzoek naar aanwezigheid van functies voor huismus, gierzwaluw en vleermuizen uitgevoerd door middel van een uitgebreide inspectie van de twee schuren. Deze inspectie is uitgevoerd door en op 25 augustus 2022. Hierbij is gebruik gemaakt van een fototoestel (Panasonic Lumix met 20 x optische zoom), een sterke zaklamp (TK35 van Fenix), een verrekijker (Stern 8 x 32 van Vogelbescherming), een spouwendoscoop en een zwanenhals endoscoop. Voorts is een telescopische ladder van 6.30 m lengte gebruikt. Hiermee konden alle te inspecteren delen worden bereikt. Zowel de binnen- als de buitenzijde van de schuren zijn nauwkeurig geïnspecteerd. Met de genoemde hulpmiddelen zijn de twee onderste rijen dakpannen en alle nokvorsten van de grote schuur en alle dakpannen van de kleine schuur geïnspecteerd op aanwezigheid van nesten en sporen van vleermuizen. Ook zijn alle gaten en kieren onderzocht op vleermuizen en sporen ervan. In de buitenmuren van de grote schuur is om de 60 cm (drie bakstenen breed) een gat van 10 mm en iets meer dan 10 cm diep (de dikte van een baksteen) geboord waarna de spouwen met een spouwendoscoop geïnspecteerd zijn op sporen van vleermuizen. Dit gebeurde op ongeveer 30 cm onder de dakrand om vleermuizen en uitwerpselen van vleermuizen tegen de muren te zoeken.
Aan de voor- en achterzijde van de grote schuur konden de spouwen van bovenaf gecontroleerd worden op aanwezigheid van vleermuizen en sporen daarvan na het opzij leggen van de dakpannen. Op die manier konden de spouwen volledig worden gecontroleerd. In Bijlage 1 staat uitgebreide documentatie van het uitgevoerde onderzoek.
Figuur 2. Bij het onderzoek werd onder andere gebruik gemaakt van een ladder waarmee alle delen van de schuren te bereiken waren.
Uitgebreide inspectie schuren Postelstraat 18, Esch
7
3.1 Te verwachten resultaten Hieronder wordt voor huismus, gierzwaluw en vleermuizen beschreven welke resultaten verwacht mochten worden indien deze soorten van de onderzochte schuren gebruik zouden maken. 3.1.1 Huismus Huismus is een soort die als nestplaats over het algemeen ruimten kiest die niet duidelijk begrenst zijn maar waar uitwijkruimte aanwezig is. Zo wordt in schuren regelmatig de ruimte tussen balken en dakplaten gebruikt en bij daken vaak de ruimte onder dakpannen. Van nestkasten met het gebruikelijke model voor kool- en pimpelmees wordt maar zelden door huismus gebruikt gemaakt; het ruimere model dat bedoeld is voor gierzwaluwen wordt daarentegen regelmatig door huismus gebruikt. Als nestmateriaal wordt vooral hooi (droog gras) gebruikt. De huismus maakt een slordig nest waarvan materiaal vaak buiten de toegangsopening hangt. Van deze soort waren bij de te onderzoeken schuren nesten te verwachten onder de dakpannen. 3.1.2 Gierzwaluw Gierzwaluw is een soort die alleen om te nestelen landt en nestlocaties kiest die goed vliegend te bereiken zijn. Vaak gaat het om de ruimte onder de eerste nokpan van een pannendak. Ook andere ruimten, bovenop balken of in de holle ruimte van een houten betimmering worden gebruikt, mits die goed vliegend bereikbaar zijn. Het nestmateriaal wordt ook al vliegend verzameld en bestaat uit gedroogd gras, veertjes en dergelijke.
Dit nestmateriaal wordt met speeksel vastgeplakt. Van deze soort waren nesten te verwachten bij de nokvorsten.
Figuur 3. Voorbeeld van een gierzwaluwnest. Het nest bestaat uit droog gras en veertjes die met speeksel zijn vastgeplakt. De foto is gemaakt in Zuidwolde, Groningen. Gierzwaluwen nestelen hier in de kerktoren, onder de dakrand.
Uitgebreide inspectie schuren Postelstraat 18, Esch
8 3.1.3 Vleermuizen Vleermuizen als gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis en laatvlieger gebruiken hoofdzakelijk nauwe ruimten in gebouwen zoals spouwen en de ruimte achter gevelbetimmering. Voor gewone dwergvleermuis is een kier van 8 mm breed genoeg om doorheen te gaan. Vaak worden open stootvoegen als toegang gebruikt, en bij dakpannen die direct op een bakstenen muur rusten ook de kier onder de kantpannen. Op plaatsen waar vleermuizen in en uit gaan zijn bijna altijd uitwerpselen te vinden en in ruimten die als verblijfplaats gebruikt worden is dit nagenoeg altijd het geval. Vaak zijn deze uitwerpselen maanden of zelfs jaren later nog herkenbaar aanwezig, zodat de aanwezigheid ervan informatie geeft over een lange periode. Het formaat van uitwerpselen geeft een eerste indicatie van de betreffende soort; met behulp van DNA analyse is de betreffende soort nauwkeurig vast te stellen. De hoeveelheid uitwerpselen geeft een indruk van de aantallen vleermuizen die van een verblijfplaats gebruik maken. Bij paar- en zomerverblijfplaatsen gaat het enkele tientallen keuteltjes, bij een kraamverblijfplaatsen om vele honderden uitwerpselen. Bij de onderzochte schuren mocht verwacht worden dat, indien hier verblijfplaatsen van vleermuizen aanwezig waren, bij openingen en in ruimten als de spouwen uitwerpselen te vinden zouden zijn.
Figuur 4. Voorbeeld van een verblijfplaats van gewone dwergvleermuis. Dit betreft een spleet tussen houtwerk en een muur. Let op de keuteltjes rondom de vleermuis. De foto is gemaakt in de Sint Jacobskerk in Den Bosch.
Uitgebreide inspectie schuren Postelstraat 18, Esch
9
4
Resultaten
In de grote schuur werden onder de dakpannen vier oude nesten van vogels aangetroffen, waarschijnlijk van huismus. Dat het oude nesten betrof was te zien aan de verkleuring van het nestmateriaal en de niet of nauwelijks herkenbare nestkom. Naar schatting waren de nesten drie tot zes jaar oud.
Figuur 5. Oud nest aangetroffen onder dakpannen van de grote schuur. Dat het een oud nest betreft is te zien aan de grijze verkleuring van het nestmateriaal en de nauwelijks herkenbare nestkom.
Nesten van gierzwaluw werden niet aangetroffen en waren zeker niet aanwezig. Ook werden er geen vleermuizen of uitwerpselen van vleermuizen aangetroffen. Op basis hiervan kan worden geconcludeerd dat de schuren niet als nest- of verblijfplaats door huismus, gierzwaluw en vleermuizen worden gebruikt. Ook andere sporen van beschermde soorten, zoals bijvoorbeeld uitwerpselen van steenmarter, werden niet in de schuren aangetroffen.
Uitgebreide inspectie schuren Postelstraat 18, Esch
10
5
Conclusies
Op basis van de Toets flora en fauna Postelstraat Esch ( , 2019) en de hier beschreven nauwkeurige inspectie van de twee schuren op de locatie Postelstraat 18 in Esch kan geconcludeerd worden dat de twee schuren niet gebruikt worden door soorten die beschermd zijn via de Wet natuurbescherming. Mits aan de volgende voorwaarden wordt voldaan mag worden aangenomen dat bij de sloop van de twee schuren en het verder inrichten van de locatie Postelstraat 18 te Esch ten behoeve van woningbouw de Wet natuurbescherming niet wordt overtreden: • •
6
Het kappen en snoeien van bomen en struiken moet worden uitgevoerd buiten broedseizoen en wanneer geen broedgeval aanwezig is; Graafwerkzaamheden en het verwijderen van vegetatie en hopen puin moeten worden uitgevoerd tussen 1 september en 15 oktober (in verband met Alpenwatersalamander, marters en broedende vogels).
Bronnen • den, 2019. Toets flora en fauna Postelstraat te Esch. Notitie Staro Natuur en Buitengebied.
Uitgebreide inspectie schuren Postelstraat 18, Esch
11
Bijlage 1. Documentatie van het uitgevoerde onderzoek
Figuur 6. De kleine schuur heeft grotendeels enkelvoudige houten wanden en een pannendak.
Figuur 7. In dit schuurtje liggen wat oude materialen.
Uitgebreide inspectie schuren Postelstraat 18, Esch
12
Figuur 8. In de grote schuur zijn onder andere een aanhangwagen en bouwmaterialen opgeslagen.
Figuur 9. In de grote schuur is een binnenruimte met plafond gebouwd.
Uitgebreide inspectie schuren Postelstraat 18, Esch
13
Figuur 10. Op opgeslagen materiaal in de grote schuur werden geen uitwerpselen van vleermuizen gevonden.
Figuur 11. Beide schuren zijn ten delen overgroeid met struiken zoals braam.
Uitgebreide inspectie schuren Postelstraat 18, Esch
14
Figuur 12. De daken werden volledig onderzocht op aanwezigheid van nesten en sporen van vleermuizen door dakpannen op te lichten.
Figuur 13. Ook onder de nokvorsten werd gezocht naar nesten, naar vleermuizen en naar sporen van vleermuizen.
Uitgebreide inspectie schuren Postelstraat 18, Esch
15
Figuur 14. Er werden alleen vier oude vogelnesten onder de dakpannen gevonden.
Figuur 15. De spouwen van de voor- en achtergevel van de grote schuur konden gecontroleerd worden door de dakpannen erboven op te tillen.
Uitgebreide inspectie schuren Postelstraat 18, Esch
16
Figuur 16. In de twee zijgevels werd de spouw gecontroleerd met een spouw-endoscoop.
Figuur 17. Als vleermuizen van de spouw gebruik zouden maken zouden er uitwerpselen aanwezig zijn, onder andere in spinnenwebben, maar er werden geen uitwerpselen gevonden.
Uitgebreide inspectie schuren Postelstraat 18, Esch