Beleidsakkoord onderlegger.pdf

Samen aan de slag Beleidsakkoord 2021-2026

Boxtel, 12 februari 2021

Inleiding

Onze waarden vanuit People, Planet, Profit

Dit beleidsakkoord is om meerdere redenen bijzonder en uniek te noemen. In de eerste plaats vanwege de toetreding van Esch tot de gemeente Boxtel per 1 januari 2021 als gevolg van de opheffing van de gemeente Haaren. De reden van de vervoegde gemeenteraadsverkiezingen op 18 november, waardoor er nu ook als bijzonderheid een gemeentebestuur voor 5,5 jaar aantreedt. Bovendien is dit de eerste keer dat het college volledig wordt gevormd door alle (drie) lokale politieke partijen. Bij de verkiezingen waren BALANS en Combinatie95 duidelijk de twee grootste partijen, maar bracht INbox vanuit het politieke midden de gewenste verbreding. De coalitievorming was een intensief proces van elkaar leren kennen, respecteren en op basis van argumenten duidelijke keuzen maken. Met als motto:

•

•

‘Waar een wil is, is een weg’ Immers, als je het over de doelen eens bent, en voor ogen houdt waarom je dat wilt, dan vind je samen ook de wijze waarop je dat gaat realiseren. Wij denken daarin te zijn geslaagd, en hebben er zin in om de mouwen op te stropen en aan de slag te gaan. Er is veel te doen en er liggen grote uitdagingen. Bovendien zijn er nog veel onzekerheden over de toekomst, waarin alles aan verandering onderhevig lijkt. De leefbaarheid voor de mensen (people) staat met het klimaat op de aarde (planet) en de economie (profit) onder druk. De Covid-pandemie heeft ons geleerd dat ons bestaan wellicht minder vanzelfsprekend en maakbaar is als we dachten. Duidelijk is, dat zo maar op de oude voet doorgaan geen optie is. We moeten ook nieuwe wegen zoeken om onze toekomst goed en duurzaam te borgen. Dat houdt niet in dat we alles overboord gooien. We behouden het goede en zoeken verbetering of nieuwe wegen waar nodig en gewenst. We hopen dat in deze woelige tijden de Esschenaren zich toch snel thuis zullen voelen in de gemeente, en prijzen ons gelukkig dat De Glimlach van Brabant onze drie dorpen komt versterken. Welkom! Nu vormen we samen een gelukkig klavertje vier!

2

De coalitiepartijen bouwen voort op waardevol beleid uit het verleden maar zetten voor de toekomst ook in op onderwerpen met een nieuwe koers en heldere lijnen. De nieuwe koerslijnen vertrekken vanuit de waarden People, Planet, Profit. Deze waarden zijn als grondbeginselen voor ons essentieel om de uitdagende opgaven van Boxtel de komende vijf jaren op te pakken. We doen het voor en in het belang van onze 33.000 inwoners (the people). In de uitwerking van onderstaande opgaven is dat ons eerste belang. Onze inwoners leven, werken en recreëren in een omgeving die onder druk staat. We leven in een tijdperk van wereldwijde grote transformaties die de wereld en dus ook ons in Boxtel de komende decennia bezig zullen houden: de energietransitie, de klimaatadaptatie, de biodiversiteit, de landbouwtransitie, de ladder voor duurzame verstedelijking en last but not least de corona-effecten op onze levensstijl. Of zoals hoogleraar Jan Rotmans het verwoordt:

‘We leven niet in een tijdperk van verandering maar in een verandering van tijdperk’.

•

Het zijn deze hogere doelen waar we in Boxtel onze inspiratie in zullen vinden. Om daar een stevige koers in uit te zetten, zelf onze verantwoordelijkheid te nemen en door inwoners en bedrijfsleven hierin te stimuleren. Dit alles in een tempo dat verantwoord is met economische ontwikkelingen en mogelijkheden. Als het gaat om koersverandering en verantwoordelijkheid nemen staat ons ook een meer proactieve verandering in beleid voor ogen als het gaat om de invulling van de profit-gedachte. Wij willen die invullen door onze ondernemers actief te faciliteren en te beseffen dat stimulerend economisch beleid noodzakelijk is om onze welvaart in stand te houden. Voor verbetering van de verkeersinfrastructuur worden plannen uitgevoerd en daarnaast nieuwe plannen ontwikkeld. De gemeente Boxtel heeft een grote financiële uitdaging. Daarin willen we onze verantwoordelijkheid nemen door Boxtel zo spoedig mogelijk weer financieel gezond te maken. Dit vraagt om gedurfde keuzes. Daarin past ook een actieve grondpolitiek voor nieuwe hoogwaardige bedrijvigheid en gedifferentieerde woningbouw. Daarnaast gaan we gericht op zoek naar inkomsten genererende middelen.

•

•

We zullen initiatieven stimuleren en meedenken om opkomende plannen van ondernemers en inwoners mogelijk te maken. Uiteraard binnen wet- en regelgeving en met het oog op het algemeen belang. In onderstaande uitwerking van onze uitdagende opgaven ligt soms het primaat bij de planet-filosofie en soms juist bij de profit-filosofie. Er zijn ook opgaven waar planet en profit hand-in-hand gaan en elkaar versterken. Waar compromissen nodig zijn worden die afgewogen zodat er verantwoord evenwicht ontstaat. Door die accenten bewust te leggen worden belangrijke opgaven niet grijs of doelloos, maar krijgt het lef en inhoud waar we samen met trots voor willen gaan. Bovenal staan de inwoners van Boxtel centraal en dat komt wellicht het meest tot uiting in het zijn van een sociale gemeente voor hen die aandacht vanuit de overheid ook echt nodig hebben. We durven echter ook verantwoordelijkheden weg te leggen door de kracht van onze samenleving te gebruiken. Zo willen we proactieve inwoners, bijvoorbeeld die de ouderenagenda hebben opgezet, nadrukkelijk faciliteren en de ruimte geven om deze voorstellen in het gemeentebeleid te integreren. Veel jongeren vinden inspiratie in het gedachtegoed van David Attenborough, dat uitgaat van de zorg voor de planeet. We dagen ook de volgende generatie uit om voorstellen te ontwikkelen voor nu en de toekomst.

Voorstellen die ze zelf mee inhoud en vorm willen geven.

Wie willen we als gemeentebestuur zijn •

•

•

•

•

•

Samen op weg •

•

Vertegenwoordigers van het gemeentebestuur beseffen dat ze het publieke belang dienen en dat dat een bijzondere verantwoordelijkheid met zich meebrengt. Dat betekent dat zij als een betrouwbare en integere vertegenwoordiger van het bestuur optreden en aanspreekbaar zijn op hun verantwoordelijkheden. De coalitie wil laten zien dat de gemeente er is voor de inwoners. We gaan uit van vertrouwen in burgers, bedrijven en organisaties en zijn uitnodigend en respectvol in onze bejegening. We doen het samen. Samen met burgers, bedrijven en organisaties. Inwoners worden tijdig en goed geïnformeerd over ontwikkelingen en plannen. We gaan voor verantwoordelijkheid nemen en stimuleren van eigen verantwoordelijkheid. Bij burgerparticipatie betrekken we onze inwoners in een vroeg stadium bij de besluitvorming. Participatie vindt plaats binnen heldere kaders die het bestuur vaststelt. Bij nieuwe ontwikkelingen maken we vooraf duidelijk wat deze kaders zijn.

3

Wensen en ideeën van inwoners, bedrijven en organisaties worden zoveel mogelijk benut, vanuit een positieve houding. Elke mening wordt serieus genomen. Indien iets niet kan, denken we graag mee of en hoe het mogelijk wel kan. Initiatieven blijven zeer welkom en worden vanuit een meewerkende ‘makelaars-houding’ benaderd, ondersteund en/of gefaciliteerd. Eigenaarschap voor de aanpak van zaken in de eigen omgeving stimuleren we. We spelen in op actualiteit en dynamiek van de maatschappij. We willen geen valse verwachtingen wekken: niet iedereen kan bij elke ontwikkeling volledig tevreden gesteld worden. Als afwegingen nodig zijn, is het algemeen belang in de regel leidend. De attitude van gemeentebestuur én organisatie naar burgers, bedrijven en organisaties is geloofwaardig en slagvaardig. We leggen helder uit wat wel en niet kan en handelen slagvaardig als het kan. We staan open voor dialoog met de gehele gemeenteraad, met respect naar alle raadsleden en hun standpunten.

•

•

Wij gaan graag met de hele gemeenteraad – coalitie en oppositie samen – en zoals gezegd zeker ook samen met burgers, ondernemers, (maatschappelijke) organisaties en onderwijs op pad om de grote opgaven aan te gaan. We zullen nog nadrukkelijker onze contacten onderhouden met andere overheden: Provincie, Waterschap, Rijk, Sint-Michielsgestel (met ons verbonden in MijnGemeenteDichtbij) en andere gemeenten in De Meierij. Dat geldt ook voor de regio’s Agrifood Capital, Brainport, Het Groene Woud en Van Gogh National Park. De grote opgaven vergen immers ook het bundelen van onze krachten en tijdige afstemming met elkaar. In veel van die taken hebben we elkaar hard nodig. Boxtel neemt deel aan een groot aantal Gemeenschappelijke Regelingen zoals de GGD Hart voor Brabant, Veiligheidsregio Brabant-Noord en Omgevingsdienst Brabant-Noord. Dit betreft taken die te ingewikkeld, te groot, te duur en/of te kwetsbaar zijn om als gemeente zelf uit te voeren. Wij onderschrijven die noodzaak en nemen kritisch opbouwend deel aan deze samenwerkingen. Al ons handelen en samenwerken gebeurt binnen de geldende wettelijke kaders en regelingen.

Onze aanpak

Bij de beleidsproducten hebben we in deze beleidsperiode ook een aantal duidelijke speerpunten, die we extra aandacht willen schenken:

Het model dat we voor ons beleid hanteren is gebaseerd op de matrix methodiek. In verticale zin onderscheiden we sectoraal beleid, benoemd in onze beleidsproducten. In horizontaal verband kijken we naar overkoepelende thema’s en aspecten. Deze “saté-prikkers” dragen zorg voor een integrale kijk op en afweging van het beleid. Hierdoor zijn de portefeuilles binnen ons college altijd met elkaar verbonden en dragen we zorg voor collegiaal bestuur.

•

•

In het kader van integraliteit hanteren we de volgende speerpunten: •

•

•

•

Het beschermen van de kwetsbaren in onze maatschappij heeft onze grote aandacht. Iedereen moet voldoende kansen hebben om mee te doen in de maatschappij, en daarvoor over geschikte perspectieven kunnen beschikken. Daarmee stimuleren we het zelfrespect en eigen vermogen van onze inwoners, en reduceren we ongewenste ontwikkelingen als moreel verval, verwaarlozing, of in ernstige gevallen de verleiding tot criminaliteit en ondermijnend gedrag. Het beleid gaat uit van duurzame ontwikkeling, waarbij ‘people’ voorop staat, in goede balans met ‘planet’ en ‘profit’. Onze gemeenschap en de leefbaarheid zijn gebaat bij goed doordacht handelen, met aandacht voor de gevolgen op langere termijn. We willen een goed ‘rentmeester’ zijn en onze wereld graag goed overdragen aan volgende generaties. We hebben veel aandacht voor een gezonde financiële positie van de gemeente. Moeilijke tijden zoals nu vragen nog meer dan anders om zorgvuldige afweging van kosten versus effectiviteit van ons beleid. Investeren is goed voor ontwikkeling, maar moet wel betaalbaar blijven. Een goede motivatie voor beleid en liever nog kosten-baten analyses zijn een belangrijk hulpmiddel. Communicatie, participatie en draagvlak zijn sleutelwoorden voor ons beleid. We gaan uit van brede participatie bij de voorbereiding van nieuw beleid, en het creëren van ruim draagvlak.

We doen ons werk breed met de gemeenschap samen. Heldere communicatie, over en weer serieus luisteren naar meningen en adviezen, is daarin cruciaal.

4

•

•

Bouwen, bouwen en (ver)bouwen is ons motto. We lopen achter met de realisatie van woningen. Gelukkig zijn er veel plannen in ontwikkeling, maar we moeten ons stevig inspannen voor het creëren van nieuwe ontwikkellocaties. Snel, veel en betaalbaar bouwen is de primaire doelstelling voor al onze dorpen. En we voegen daar graag duurzame woningen aan toe zonder stijging van woonlasten. Klimaat, energietransitie en biodiversiteit vormen grote uitdagingen om te werken aan de noodzakelijke transities. We zullen hard moeten strijden om de effecten van klimaatverandering te verzachten of ons er op aan te passen. Een van de belangrijke aspecten daarin betreft onze energie. Het terugdringen van de CO2-uitstoot en beperking van onze fossiele brandstoffen vergt vergaande besparingsmaatregelen en verandering van de energieproductie. We spannen ons maximaal in om zo snel mogelijk energieneutraal te worden. Net als bij al ons beleid maken we hierbij uiteraard doordachte afwegingen. Klimaat en ons handelen tasten ook de biodiversiteit aan. Die is van onschatbare waarde voor het ecosysteem waarin ook wij leven, en bescherming ervan is van levensbelang. Een sterke economie is de motor van een bloeiende samenleving. Wij willen hierin graag een constructief meedenkende partner zijn voor ondernemers. Met uitbreiding van de bedrijventerreinen willen we uitnodigend zijn voor nieuwe vestigingen.

Daarin gebruik makend van onze gunstige ligging aan de A2 tussen Agrifood Capital / HAS in het noorden en Brainport en TU/e in het zuiden. Aandacht ligt vooral bij duurzame en/of circulaire kwalitatief hoogwaardige bedrijvigheid. Ook het MKB, de detailhandel en horeca hebben onze aandacht, waarin concentratie en aantrekkingskracht van het kernwinkelgebied en de transformatie van aanloopstraten belangrijke opgaven zijn. We zetten ons ook in voor ontwikkelingen in de vrijetijdseconomie. Plattelandsontwikkeling is bij uitstek één van de dragers voor die ontwikkeling van vrijetijdseconomie. Maar dit is niet de enige reden voor onze specifieke aandacht. Agrarische innovatie en ontwikkeling zijn essentieel voor duurzame landbouw en veeteelt. Daarmee samenhangend heeft het beleid rond vrijkomende agrarische bebouwing (VAB-beleid) ook onze grote aandacht. Het is essentieel agrarische ondernemers geschikte toekomstperspectieven te bieden in ontwikkeling of verandering. Zoals al eerder genoemd is ook natuurontwikkeling van groot belang voor

•

•

•

behoud van biodiversiteit. De kernen van Boxtel liggen te midden van zeer waardevol platteland met cultuurgrond en bijzondere natuurgebieden. Dat móeten we goed, mooi en afwisselend houden. De invoering van de omgevingswet vormt een grote uitdaging voor overheden. Het is niet enkel het samenvoegen van een groot aantal wetten en regels, het vraagt van overheden ook een heel andere wijze van denken, handelen en omgaan met bewoners, bedrijven en organisaties. Nog veel meer dan voorheen vormt het voeren van een omgevingsdialoog bij de start van processen de basis van ontwikkelingen (projecten of beleid) en streven we naar integrale afwegingen in fysieke aspecten, sociale en economische aspecten. Wij zien die invoering als onze grote wens en doelstelling voor ons beleid en niet enkel als een verplichting. Het mobiliteitsbeleid is aan actualisatie toe. We maken daarvoor nieuw beleid met een planhorizon op 2040. Bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid zijn hierin kernbegrippen. De basis ligt in het uit de kernen en woonwijken brengen van het (doorgaand) gemotoriseerde verkeer en beperking van snelheden in woonwijken. In het mobiliteitsbeleid krijgen zowel de grootschalige infrastructuur als de stimulering van fietsverkeer ruime aandacht. Tot slot, maar zeker niet het minste, het sociale gezicht van Boxtel.

Zoals we in het begin al hebben genoemd, vormt de kwetsbare medemens juist ons eerste horizontale aandachtspunt, door alle sectorale speerpunten heen. Waar we in het “verticale veld” echter graag aan willen werken is het neerzetten van een kwalitatief goed, beheersbaar én betaalbaar sociaal en maatschappelijk domein.

Leeswijzer In de volgende vijf hoofdstukken wordt voor de verschillende beleidsprogramma’s aangegeven wat we willen, waarom we dat willen en hoe we dat willen bereiken. Wij hebben hiervoor in hoofdzaak de huidige indeling van de meerjarenbegroting aangehouden. Onder de beleidsprogramma’s zijn de diverse beleidsproducten afzonderlijk benoemd. De beleidsprogramma’s zijn benoemd als: • Duurzame Transformatie • Sociale Kracht • Leefbare Ruimte • Vitaal Ondernemen • Meewerkend Bestuur

Publieksversie Van dit akkoord is ook een ingekorte, makkelijker leesbare publieksversie beschikbaar. Beide versies zijn te vinden op de website van de gemeente Boxtel, www.boxtel.nl.

5

Op weg naar Duurzame Transformatie Waar een wil is……….. Duurzaamheid De duurzaamheidsvisie gaat uit van een goed evenwicht tussen de drie P’s: People, Planet en Profit. Die waarden zijn essentiële grondbeginselen in ons beleid, ook bij actualisatie van het uitvoeringsprogramma. Afhankelijk van onderwerp en doelstelling kleuren we soms wat meer naar planet en soms wat meer naar profit. En er zijn zeker ook veel kansen dat deze waarden elkaar juist versterken en integraal worden opgepakt, door en voor de people. Dat doen we samen met anderen en benutten daarbij graag de kracht van bewoners en ondernemers door hen daarin te faciliteren. Maatregelen voor klimaat en behoud van biodiversiteit zijn belangrijk voor het doorgeven van een leefbare wereld, evenals economie, woningbouw en verkeersveiligheid. Geen of-of, maar én-én. Projecten waarin deze aspecten elkaar versterken hebben onze voorkeur. Duurzaamheid is een zeer dynamisch beleidsveld. Zowel technische als financiële ontwikkelingen gaan snel. Hierdoor zullen kansen ontstaan waar we alert op willen kunnen inspelen. We houden daarom oog voor kansrijke mogelijkheden om – liefst reguliere – budgetten te benutten voor cofinanciering om onze financiële ruimte te vergroten. De nadelige gevolgen van klimaatverandering worden steeds extremer.

Daarom moet Boxtel zoveel mogelijk klimaat adaptief worden, zodat we beter bestand zijn tegen hevige wateroverlast, verdroging, bodemdaling en hittestress. Dit bereiken we door slimme combinaties te maken die opgaven op het gebied van natuur, klimaat, ruimte, woningbouw, landbouw en vrijetijdseconomie aan elkaar koppelen. Naast dat we zelf deze combinatie gaan maken binnen projecten dagen wij inwoners, bedrijven en organisaties uit om een bijdrage te leveren aan het realiseren van een klimaat adaptieve omgeving. We herstellen samen met Waterschap De Dommel, organisaties en bedrijven de kwaliteit van oppervlakte- en grondwater tot tenminste het basisniveau en realiseren een klimaat adaptieve en water robuuste inrichting met bijbehorend gebruik. Het uitgangspunt is om minimaal te voldoen aan de normen uit de Kader Richtlijn Water (KRW).

6

……..is een weg

Duurzaamheid o Met het uitvoeringsprogramma 2017-2022 geven we concreet vorm aan de ambities van de duurzaamheidsvisie. o Eind 2021 starten we met het participatieproces voor het actualiseren van de Duurzaamheidsagenda met bijbehorend Uitvoeringsprogramma. We benutten daar graag de kracht van bewoners, ondernemers en organisaties in, dus bepalen we het programma ook samen. o We zijn alert op kansrijke mogelijkheden van cofinanciering om projecten meer financiële ruimte te bieden. Daarvoor gebruiken we liefst bestaande reguliere budgetten voor onze bijdrage. Cofinanciering moet vooral lokale partijen kansen bieden voor uitvoering van projecten. o Vanuit het doel van klimaatadaptatie koppelen we bij projectontwikkeling de opgaven op het gebied van natuur, klimaat, ruimte, woningbouw, landbouw en (vrijetijd)economie zo slim mogelijk aan elkaar. o We stimuleren inwoners, bedrijven en organisaties, en dagen ze uit, om een bijdrage te leveren aan het realiseren van een klimaat adaptieve omgeving. o We geven als gemeente het voorbeeld in stimuleren van biodiversiteit door zelf streekeigen, bloemrijke beplanting in te zetten in gemeentelijke projecten en in bermen en plantsoenen. o We maken inwoners bewuster van de noodzaak van een krachtige biodiversiteit en geven informatie hoe zij hier zelf aan bij kunnen dragen.

o We dragen bij aan de realisatie van de Brabantse Bossenstrategie door in projecten, op eigen gronden en in samenwerking met partners te zorgen voor revitalisering en uitbreiding van bestaande bossen, groene inpassing van zonnevelden, herstel en ontwikkeling van bosbiodiversiteit en het stimuleren van de productie van bosproducten als duurzame grondstof. o In samenwerking met Provincie, terrein beherende organisaties, vrijwillige natuurorganisaties, (agrarische) ondernemers en burgers en met inzet van cofinanciering dragen we bij aan de provinciale ambitie om in 10 jaar tijd 40 miljoen bomen te planten. o We benutten actief kansen die de Landschapstriënnale 2021 biedt, onder meer

De klimaatverandering en ander menselijk gedrag is een grote bedreiging voor de biodiversiteit om ons heen. Het uitsterven van vele soorten is een grote bron van zorg. De gemeente heeft een voortrekkersrol om dit om te buigen door zelf streekeigen, bloemrijke beplanting in te zetten in gemeentelijke projecten, bermen en plantsoenen. En door inwoners bewuster te maken van de noodzaak van een krachtige biodiversiteit en hoe zij hier zelf aan bij kunnen dragen. Bomen en bossen waren lange tijd vooral van belang voor houtproductie, recreatie en biodiversiteit; nu komen er functies bij als opvang CO2, herstel bodem- en waterkwaliteit, schone lucht, fijnstof afvang en meervoudig gebruik voor recreatie en woon- en werklocaties. Brabant hecht grote waarde aan herstel en uitbreiding van de bossen vanwege deze functies. We dragen graag bij aan de realisatie van deze Brabantse Bossenstrategie, waaronder de grote ambitie van Brabant om 40 miljoen bomen in 10 jaar te planten. Ook willen we de productie van bosproducten als duurzame grondstof stimuleren. De Landschapstriënnale 2021 met als centrale thema ‘populierenhoutbouw’ biedt daar mooie kansen voor.

We verkleinen onze ecologische voetafdruk door: • het tegengaan van verspilling van voedsel, grondstoffen en energie; • in te zetten op circulaire economie; • het stimuleren van lokale voedselproductie; • energieneutraal te worden, en • het minimaliseren uitstoot stikstofverbindingen, broeikasgassen en fijnstof. In een circulaire economie wordt zo min mogelijk verspild door kringlopen zo veel mogelijk te sluiten. Dit door te gaan voor, in voorkeursvolgorde: deelgebruik, hergebruik, reparatie, reviseren, opwaarderen en pas als laatste voor recyclen. Alleen zo voorkomen we uitputting van onze aarde. Bij een duurzaam profiel hoort ook dat Boxtel de productie en aankoop van streekproducten stimuleert en Fair Trade gemeente blijft en dit ook stimuleert en uitdraagt. Dat geldt tevens voor het initiatief ‘Koop Lokaal’. De gemeenten in regio Noordoost-Brabant, waaronder Boxtel, hebben ingestemd met het Schone Lucht Akkoord. Dit betekent dat we samen met Rijk en andere gemeenten werken aan een permanente verbetering van de luchtkwaliteit. De ambitie is om toe te werken naar substantiële reductie van de gezondheidsschade door luchtverontreiniging. Door maatregelen in diverse sectoren/beleidsterreinen en door klimaataanpak.

7

door de mede-organisatie van het Landschapslaboratorium Productieve Natuur. o We stimuleren inwoners om kringlopen zo veel mogelijk te sluiten, door te gaan voor deelgebruik (bijv. autodelen), hergebruik (Vincentius, Het Goed, FB Boxtel weggeef), reparatie (repaircafé), reviseren (SNEW), opwaarderen (the art of upcycling) en pas als laatste voor recyclen (milieustraat). o Boxtel blijft Fair Trade gemeente, stimuleert dit bij inwoners en ondernemers en draagt dit uit. Dit doen we eveneens voor de productie en aankoop van streekproducten en de actie ‘Koop Lokaal’. o We werken het Schone Lucht Akkoord uit in samenwerking met andere gemeenten, organisaties en ondernemers. Klimaat en energie o Onze voorkeursvolgorde voor lokale energieopwekking is: zonnepanelen op (grote) daken, zonnevelden (tijdelijk 15-25 jaar), windmolens. De primaire focus is dus gericht op het plaatsen van zonnepanelen op daken. Daarnaast zetten we fors in op de realisatie van zonnevelden, waarbij die landschappelijk goed worden ingepast. o Een beperkte mate van windenergie is niet uitgesloten. Daarbij hanteren we de volgende randvoorwaarden: het betreft enkel de locatie langs de A2 in het noorden van Boxtel, waarbij dit in samenwerking met de gemeenten Vught en Sint Michielsgestel gaat en er tevens sprake is van het noodzakelijke draagvlak en lokale participatie.

Dat is ook de strekking van al gemaakte RES afspraken. o Onze ambitie is zo snel mogelijk energieneutraal te worden. Daarbij gaan wij uit van actuele uitgangspunten (over tien jaar 40% besparing, resterend in een totaal verbruik van Boxtel van ca. 550 miljoen kWh/jr). o Wij motiveren, bevorderen en ondersteunen inwoners en bedrijven om zich daadwerkelijk in te zetten voor energiebesparing en -opwekking via isolatie, elektrisch rijden, zonnepanelen c.a. Met name grootverbruikers als VION en Rabo datacentrum willen wij motiveren hun restwarmte optimaal te benutten. o Voor aanleg van zonnevelden (40% groen, 60% zonnepanelen à 200 Wp/m2) gaan we uit van een tenderpatroon van 50 ha/jaar in de komende 5 jaar (elk jaar 50 ha). Daarna wordt een nieuw patroon vastgesteld, aan de hand van herijking van de dan gehanteerde uitgangspunten. De eerste tender van 50 ha loopt in 2021. Dit tender-patroon (aantal ha/jaar met locaties) biedt Enexis en Tennet inzicht in onze plannen, zodat zij hierop kunnen anticiperen. o Zonnevelden dragen – mits goed ingericht en landschappelijk ingepast - bij aan

Klimaat en energie Klimaatverandering en energietransitie zijn dé grote uitdagingen van onze tijd. Wij richten ons beleid op drie sporen: • besparen (isoleren, elektrisch rijden, transitievisie warmte, (hybride) warmtepompen, zuinige apparatuur, LED verlichting); • opwekken (op basis van bijgestelde ramingen ten opzichte van Visie Zon en Wind, zonne- en windenergie); • adaptatie (klimaatadaptatie dialogen: hitte, droogte, wateroverlast, biodiversiteit, stikstof-, CO2- en fijnstof-reductie). We pakken de energieopgave van Boxtel op met maximale inspanning en kosteneffectief, om zo snel mogelijk energieneutraal te worden door, naast de besparingsmaatregelen, hoofdzakelijk in te zetten op benutting van groen gas, zonnepanelen op daken en zonnevelden. Een beperkte mate van windenergie is – in samenwerking met gemeenten Vught en Sint-Michielsgestel en met draagvlak onder Boxtelse burgers – een mogelijkheid. Kwaliteit van het landschap is van groot belang voor ons, zeker als centrum van Het Groene Woud. Zonnevelden worden daarom proportioneel ingezet en landschappelijk goed ingepast met draagvlak vanuit de omgeving. Deze zonnevelden kunnen via ondergroei tevens de biodiversiteit versterken. Ook vinden wij het belangrijk dat de lokale maatregelen van de energieopgave de gemeente per saldo geen geld kosten, of tenminste kostenneutraal zijn.

Sterker, wij vinden dat maatschappelijke zonprojecten (en een evt. windproject) financieel moeten bijdragen aan een nieuw lokaal duurzaamheidsfonds. Bij de uit te schrijven tenders is dat een randvoorwaarde. Gelden uit het duurzaamheidsfonds worden besteed aan energiebesparende maatregelen en energie opwekmogelijkheden voor inwoners van de gemeente Boxtel. Doel is dat ook burgers (met name degenen met een smalle beurs) direct of indirect profiteren van de opbrengsten van energieopwekking en dat zij kunnen participeren in de zonprojecten (en eventueel windproject). De Duurzaamheidsvisie, ons bod voor de Regionale Energie Strategie (RES) en de Visie Zon en Wind zoals vastgesteld door de raad zijn startpunt voor onze ambities. Prognoses over energiebesparingen en energieopbrengsten moeten o.a. vanwege technische ontwikkelingen steeds geüpdatet worden Om die ontwikkelingen ruimte te geven, pinnen we ons niet vast op een strikt jaartal van energieneutraliteit, maar gaan wel uit van een ambitieus tenderpatroon voor zonnevelden voor de komende jaren.

8

o

o o

o

o

o

biodiversiteit en vrijkomende stikstofruimte voor bijv. woningbouw en wegen. Intentie is om bij de eerste tender een eigen zonnepark te creëren op de pachtgronden aan de Renbaan (max. 20 ha). Van de netto opbrengst wordt 50% gestort in een op te richten duurzaamheidsfonds, de overige 50% wordt op een andere manier benut voor behalen van de doelen Boxtel energieneutraal. Uitgangspunt bij deze locatie is dat de zonne-velden de ontwikkeling en realisatie van de gebiedsvisie inclusief de noordelijke ontsluitingsroute (zie Leefbare Ruimte) niet frustreert. Voor cofinanciering van tijdelijke zonnevelden bekijken we mogelijkheden die het Groen Ontwikkelfonds Brabant (GOB) kan bieden. Onze steun betreft vooral stimuleren, communicatie, voorlichting en eventuele personele inspanning bij onderzoeken. De inspanningen van de gemeente zijn te compenseren (of mitigeren) door de leges voor de inrichtingen. Aanleggen van zonnevelden is geen primaire aangelegenheid voor de gemeente, maar valt toch te overwegen omdat het de gemeente veel financiële ruimte kan opleveren. Eigen gronden van de gemeente worden wel zelf benut gelet op het financieel belang hiervan. Noodzaak en haalbaarheid van lokale stimuleringssubsidies is nog te overwegen en hangt mede af van de kerntakendiscussie en de mogelijkheden van het duurzaamheidsfonds.

Het besparen door burgers en bedrijven wordt gestimuleerd door bijv.: - gezamenlijke inkoopacties (isolatie en (hybride) warmtepompen); - voorlichting (gebruik ledverlichting, waterbesparende douchekop en ketel op 50o). Ook acties gericht op het verminderen van onze impact op de klimaatverandering worden gestimuleerd (verkleinen ecologische voetafdruk door tegengaan van verspilling en bevorderen van circulaire economie en lokale voedselproductie).

Plattelandsontwikkeling o We stimuleren en faciliteren initiatieven die de kwaliteiten van het Boxtelse buitengebied verder versterken. o Nieuwe natuur wordt bij voorkeur ontwikkeld aangrenzend aan het natuurnetwerk. We werken mee aan natuurontwikkeling mits dit op vrijwillige basis plaatsvindt binnen de provinciale kaders/regelingen. o We steunen het gebruik van bestaande regelingen van het Groen Ontwikkelfonds Brabant (GOB) voor ontwikkeling van nieuwe natuur bij combinatie met (tijdelijke) Tiny Houses en (tijdelijke) zonnevelden.

Plattelandsontwikkeling De 4 dorpskernen van Boxtel zijn omgeven door waardevol buitengebied, met bijzondere natuurgebieden, landgoederen, kleinschalig agrarisch en cultuurlandschap met mooie agrarische bedrijven en een bijzonder populierenlandschap. Bewoners en recreatieve bezoekers maken hier veelvuldig gebruik van voor ontspanning, sport en beweging. En in het buitengebied bevinden zich ook vele woonhuizen. Ontwikkelingen in het buitengebied moeten deze kwaliteiten versterken. Nieuwe natuur is bij voorkeur aangrenzend aan het natuurnetwerk te ontwikkelen. Grotere, robuuste eenheden zijn bevorderlijk voor biodiversiteit, ecologisch evenwicht en klimaatadaptatie. Nieuwe natuur is ook mogelijk in combinatie met Tiny Houses en zonnevelden (GOB-regeling, Groen Ontwikkelfonds Brabant). Het Van Gogh Nationaal Park (VGNP) biedt kansen voor aanhaken met marketingactiviteiten. Het Groene Woud blijft als onderdeel van VGNP en sterk netwerk van groot belang voor ontwikkeling en realisatie van projecten. Beide initiatieven blijven we ondersteunen. Wij willen ondernemers en organisaties stimuleren om toeristisch aanbod te ontwikkelen en kwalitatief uit te breiden (Zie Recreatie en toerisme). Het buitengebied biedt ook mogelijkheden voor duurzame productie: duurzame voedselproductie en grondstoffen voor biobased bouwen.

Van oudsher zijn de agrarische, grondgebonden familiebedrijven een belangrijke drager van het gebied. We willen agrarische ondernemers een reëel goed toekomstperspectief bieden. Er is ontwikkelperspectief voor duurzame, innovatieve landbouw. Agrariërs blijven dragers van het toekomstig buitengebied door verantwoorde productie (license to produce). Dat kan ook door verbreden van activiteiten of bijv. realisatie van kortere afzetketens van hun producten (bijvoorbeeld boerderijwinkels). Het bestemmingsplan staat ontwikkelen van aanvullende activiteiten toe, zoals reeds nu al her en der plaats vindt. Ook eigenaren van vrijkomende agrarische bedrijven (VAB) willen we een goed, realistisch toekomstperspectief bieden (zie VAB-beleid). We bieden maatwerk waarbij we de provinciale ruimte maximaal benutten. Grondstoffen voor biobased bouwen biedt kansen voor agrariërs én het landschap. We willen beide ontwikkelingen stimuleren en ruimte bieden om dit uit te bouwen. Vrijkomende Agrarische Bedrijven (VAB-beleid) Ook in Boxtel zijn er de nodige agrariërs die stoppen. De redenen zijn divers: leeftijd, onvoldoende toekomstperspectief, wettelijke veranderingen, economische noodzaak, ontbreken opvolger, wens om te schakelen, meedoen met saneringsregeling hogere

9

o We stimuleren ontwikkelingen van en bieden ruimte voor duurzame voedselproductie en het telen van materialen voor biobased bouwen (zoals populieren en vlas). o We stimuleren ondernemers en organisaties in het buitengebied om het toeristisch aanbod te ontwikkelen en kwalitatief uit te breiden en hiermee het toeristische profiel van Boxtel verder te versterken. Vrijkomende Agrarische Bedrijven (VAB-beleid) o We hanteren de volgende randvoorwaarden voor het in deze raadsperiode op te stellen VAB beleid: - we stellen het VAB beleid samen met belanghebbenden op; - we gaan uit van een maatwerkaanpak met duidelijke afwegingsaspecten en uitgangspunten van de nieuwe Omgevingswet. Daarna is dit via een wijzigingsbevoegdheid te verankeren in het bestemmingsplan.

o Te hanteren afwegingsaspecten voor maatwerk: - bijdragen aan behoud van waarden Boxtels buitengebied en meer in het bijzonder aan de buurt waarin de VAB locatie is gelegen; - benutten ontwikkelmogelijkheden die het provinciale beleid biedt; - investering in kwaliteitsverbetering omgeving conform de huidige Landschapsinvesteringsregeling van de gemeente Boxtel; - bijdrage leveren aan de ontstening van het buitengebied (conform provinciaal beleid) en aan de landschappelijk inpassing; - behoud cultuurhistorische waardevolle bebouwing (indien daar sprake van is en vastgelegd is als beschermd pand); - het initiatief mag de vigerende mogelijkheden van naastgelegen agrarische bedrijven niet beperken; - bijdragen aan de invulling aan de buitengebied-ambities zoals die vastliggen in (gebieds)visies; - milieucategorie 2 is toegestaan op voorwaarde dat de aard van de bedrijfsvoering past bij buitengebied / gebied passende functie (NB: Hiermee worden categorie 2 bedrijven niet op voorhand allemaal uitgesloten, maar kun je afwegen welke bedrijven in de concrete situatie wel of niet passen. Zodoende wordt de omgevingsdialoog ook niet op voorhand de nodige ruimte ontnomen. Er worden kansen geboden aan meerwaarde creëren voor de directe leefomgeving); - de mogelijkheid van Ruimte voor Ruimte woningen is een VAB ontwikkel optie

overheid, etc. Hun vraag is hoe om te kunnen gaan met hun bedrijfslocatie na het stoppen met hun bedrijf. Daarom is er behoefte aan een VAB beleid dat perspectief biedt aan de stoppende agrariërs. Mede om verloedering van het platteland en illegale activiteiten te voorkomen. Dat beleid moet handvatten geven die ruimte bieden om elke specifieke situatie via maatwerk af te wegen. Dus geen generiek beleid dat aan de voorzijde de afwegingsruimte beperkt. Vanuit een ‘ja, mits-houding‘ staan we open staan voor nieuwe initiatieven, maar tegelijkertijd stellen we eisen aan het behoud en de versterking van de omgevingskwaliteit. Wat op een VAB locatie mogelijk is, hangt sterk van de waarde van het gebied, aard en schaal van het gewenste initiatief en of het zich verdraagt met de aanwezige functies. Hierbij hebben we ook oog voor veel burgerwoningen in het buitengebied. De uitdaging is om via maatwerk een goed evenwicht te vinden tussen (duurzame) economische functies, voorkomen van belemmeringen voor de ontwikkeling van bestaande agrarische bedrijven en een veilige en kwalitatieve leefomgeving. Uitgangspunt is een mooi buitengebied waarin het goed wonen en werken is. Grondstoffen Wij spreken liever over grondstoffen dan over afval. Zorgvuldig omgaan met deze stoffen is de basis voor het sluiten van kringlopen en een circulaire economie.

Daarom willen wij doorgaan op de ingeslagen weg om de hoeveelheid huishoudelijk restafval te verminderen, mits dat niet tot meer zwerfafval leidt. Wij willen het zwerfafval sowieso beter tegengaan. Daarnaast willen we de gescheiden inzameling van groenafval stimuleren. Riolering Klimaatverandering noopt tot een robuust rioolstelsel en watersysteem, om grotere neerslagfluctuaties op te vangen. We houden voor hemelwater daarom vast aan de voorkeursvolgorde “vasthouden, bergen en afvoeren”. Naast de eigen activiteiten doen we tevens een beroep op inwoners en bedrijven hier ook een bijdrage aan te leveren. In het regionaal verband Doelmatig Waterbeheer De Meierij werken we met 9 andere gemeenten en 2 waterschappen samen aan kennisdeling, verbetering van kwaliteit en verhoging van efficiency van/in de waterketen en het watersysteem. Water houdt immers niet op bij een gemeentegrens. En we benutten graag de kansen die afvalwater biedt voor circulaire economie.

10

(extra wonen voor sloop stallen); - de mogelijkheid van bijzondere woonvormen conform het provinciale beleid is een VAB ontwikkel optie; - toeristische herbestemming is een VAB ontwikkeloptie (zowel dag- als verblijfsrecreatie); - statische opslag van goederen is een af te wegen optie met een maximaal te bepalen omvang; - omgevingsdialoog is vanzelfsprekende voorwaarde voor afhandeling en de uitkomsten worden serieus meegewogen bij de beoordeling. Grondstoffen o Door verdere invoering van Diftar voor de gestapelde bouw en hoogbouw, aanpassing van de inzamelfrequentie van het restafval en door innovatieve ideeën voor afvalpreventie en –scheiding willen we de hoeveelheid restafval reduceren. o Tegelijkertijd stimuleren we de gescheiden inzameling van groenafval, waarbij we de mogelijkheid overwegen van het realiseren van, resp. instandhouden van een groeninzamelpunt in Esch. Uitgaande van kostenneutraliteit en meerwaarde. o We stimuleren de bestrijding van zwerfafval door subsidiëring en faciliteren van bewonersinitiatieven, zoals ZAP’rs (zwerfafvalpakkers). Ook verenigingen komen hiervoor zeker in aanmerking. Dit kan een welkome aanvulling voor hen zijn, nu de vergoedingen voor de papierinzameling steeds zwaarder onder druk staan. In 2021 stellen we daar criteria voor vast, te bekostigen uit de afvalstoffenheffing, en voeren een wervingscampagne.

Riolering o Ons beleid blijft gericht op afkoppelen van hemelwater en gescheiden inzameling van afvalwater en hemelwater, waar mogelijk en efficiënt. o In het openbaar gebied dragen we met meer groenstroken, wadi’s, vijvers, bomen, waterdoorlatende bestratingen en ontstening bij aan bestrijding van hittestress en vasthouden van hemelwater. o Afkoppelen van hemelwater bij particulieren blijven we stimuleren, bijv. met regentonacties. Ook het bijdragen aan vasthouden van hemelwater door groene daken of door ontstening van tuinen (zoals actie Steenbreek) blijven we stimuleren. o We blijven actief participeren in regioverband “Doelmatig Waterbeheer de Meierij”, met onderwerpen zoals bestrijding hittestress, verdroging, piekafvoeren, terugwinnen grondstoffen, hergebruik grondstoffen, warmte-energie,

Milieu Naast algemene aandacht voor bodem-, lucht- en waterkwaliteit vormen voor ons op het gebied van milieu de risico’s en overlast van het spoorvervoer en het vliegverkeer (van airport Eindhoven) specifieke aandachtspunten voor de leefbaarheid in onze gemeenschap. Het gaat daarbij met name om de veiligheidsrisico’s van gevaarlijke transporten van spoorgoederenvervoer en de overlast van geluid en trillingen. We zijn ons bewust dat het hier vaak landelijk beleid betreft, dat lokale politiek overstijgt. Maar we vinden wel dat we onze mening duidelijk moeten laten horen. Projectontwikkeling Greentech Het project Ontwikkeling bedrijventerrein Vorst B wordt daadkrachtig opgepakt. De doelstelling Greentech wordt verbreed naar een duurzaam en/of circulair bedrijventerrein met kwalitatief hoogwaardige bedrijvigheid. Het moet goede mogelijkheden bieden als verbinding tussen AgriFood Capital ten noorden en Brainport ten zuiden van Boxtel. De criteria en het programma van eisen voor de beoogde te vestigen bedrijven worden nog nader opgezet. Dat doen we in samenwerking met Provincie, regio, Lennisheuvel en Boxtelse ondernemers. De in ontwikkeling zijnde Incubator past prima in het verbrede concept, als een bedrijfsverzamelgebouw voor (startende) innovatieve ondernemers.

Samen met de partnergemeenten zoeken we een andere, meer geschikte, locatie voor het biomassaplein, binnen Boxtel of de andere gemeenten. Op Vorst B is geen plaats voor de meer “reguliere” bedrijven zoals logistieke bedrijven, autobedrijven en dergelijke. Daar is Ladonk voor. Projectontwikkeling De Kleine Aarde De Kleine Aarde is belangrijk voor Boxtel. Zowel qua merk als locatie. We geven Stichting De Kleine Aarde (met de nieuwe bemensing) graag de kans de Kleine Aarde een nieuwe impuls te geven. Met behoud van het goede van de reeds ontwikkelde initiatieven zien we graag de ontwikkeling van De Kleine Aarde 3.0 gericht op sociale en groene duurzaamheid. Naast (lopende) initiatieven als appartementengebouw (JOOST), Van Coothhoeve en bezoekerscentrum (diverse partijen), voedseltuin, voedselbos, insectentuin en imkerij denken wij ook aan plaatsing van enkele Tiny Houses. Ook de historische, iconische bolwoning kan als Tiny House benut worden. De Tiny Houses passen binnen de doelstelling van De Kleine Aarde en kunnen financiële ruimte bieden. Belangrijk is dat De Kleine Aarde 3.0 naast de ideële doelstellingen een zakelijke insteek krijgt en financieel zelfvoorzienend is

11

kosteneffectief beheer en verminderen kwetsbaarheid. o Met partner waterschap De Dommel kijken we ook naar mogelijkheden voor decentrale zuivering en hergebruik hemelwater. Milieu o Wij dringen bij ProRail en Rijk aan op spoedige realisatie van geluidwerende voorzieningen en raildempers langs resp. op beide sporen (Brabantroute en DenBosch-Eindhoven). o Richting ProRail en Rijk stellen wij ons kritisch op ten aanzien van een toename van het spoorgoederenvervoer met gevaarlijke stoffen op de lijn Den BoschEindhoven), en werken daar regionaal in samen. o Wij blijven ageren tegen laag (militair) vliegverkeer boven onze kernen. Projectontwikkeling Greentech o We gaan in 2021 in gesprek met Provincie en Regio over verbreding van de doelstelling van Greentech voor Vorst B tot een duurzaam en/of circulair bedrijventerrein met kwalitatief hoogwaardige bedrijvigheid. Het proces voor de omgevingsontwikkeling loopt al. Het bedrijventerrein mag niet concurrerend zijn binnen de regio NO-Brabant, maar biedt langs de A2 wel goede mogelijkheden om Agrifood Capital en Brainport samen te linken aan elkaar en aan een sterk logistiek bedrijventerrein als Ladonk. Dat biedt ons inziens een goede uniciteit. o Door voorwaarden aan materialen, uitstraling en energie van bedrijfsgebouwen bouwen we aan duurzaamheid.

o De Incubator wordt verder ontwikkeld op de ingeslagen weg, en snel mogelijk gemaakt als ambassadeur voor de ontwikkeling van Vorst B. o Voor de start van de gronduitgifte van Vorst B gaan we nog steeds uit van 2022. o Met de partnergemeenten zoeken we naar een andere locatie voor het biomassaplein dan Vorst B. Dit om transport van houtige reststoffen uit de regio over grote afstanden te beperken. Uitgangspunt is dat de gemeenten niet zelf gaan ondernemen noch risico dragen, maar dit aan een marktpartij laten. Projectontwikkeling De Kleine Aarde o Met Stichting De Kleine Aarde wordt overlegd over het sluiten van een (tijdelijke) huurovereenkomst in 2021 op basis van een zakelijk voorstel van de stichting. Deze huurovereenkomst komt in de plaats van de samenwerkingsovereenkomst

met Het Collectief, welke met een deugdelijke financiële afwikkeling wordt afgehecht. o Lopende ontwikkelingen kunnen worden doorgezet in het voornoemde plan. De mogelijkheid wordt gegeven om de realisatie van enkele tijdelijke woningen zoals Tiny Houses toe te voegen.

12

Op weg naar Sociale kracht Waar een wil is……….. Grip De afgelopen jaren zijn we geconfronteerd met grote tekorten in het sociaal domein. Gevolg is dat de houdbaarheid van het sociale gezicht van Boxtel onder druk is komen te staan. We staan met elkaar voor de uitdaging dit sociale gezicht in de toekomst te behouden, met oog voor de betaalbaarheid. Hiervoor is het nodig dat we weer grip op het sociaal domein krijgen, zowel inhoudelijk als financieel. Uitgangspunt is dat de dienstverlening kwalitatief aansluit bij de behoefte van onze inwoners en tegelijkertijd beheersbaar en daarmee duurzaam richting de toekomst is. In de komende bestuursperiode zetten we in op het terugkrijgen van het evenwicht hierin. Zorg en ondersteuning (Maatschappelijke werk en WMO) We willen een gemeente zijn waar iedereen er toe doet, in elke levensfase, en kwetsbaren niet aan hun lot worden overgelaten. Een gemeente waar we naar elkaar omkijken en (zelf)zorgzaamheid stimuleren (nabuurschap). Jeugd, ouderen, eenzamen, inwoners zonder werk of met (gezondheids)problemen, hebben zorg en aandacht nodig. Inwoners mogen op hun eigen verantwoordelijkheid worden aangespro-ken, maar we hebben gerichte aandacht voor de positie van kwetsbaren. Ouderen en jongeren krijgen als doelgroepen bijzondere aandacht, waarbij we de kracht en de energie van senioren en de creativiteit van jongeren graag willen benutten.

Vitale ouderen zijn belangrijk als vrijwilliger op velerlei terrein en we benutten graag hun denk- en organisatiekracht. Allerlei organisaties en initiatieven dragen naar vermogen bij aan de zorg voor de kwetsbare inwoners. Samenhangend met demografische ontwikkelingen neemt het aantal dementerenden in rap tempo toe. Het rijksbeleid zet in op het beperken van opname in het verpleeghuis en daarom dienen dementerenden langer in de eigen omgeving verzorging en begeleiding te krijgen. Mantelzorgers en thuiszorgorganisaties hebben daarbij een grote rol. Door het toestaan van mantelzorg woningen kunnen verwanten zorg verlenen aan hun dierbaren.

13

……..is een weg

Grip o We kaarten bij het Rijk actief aan dat de beschikbare middelen ontoereikend zijn. o Binnen de gemeente Boxtel kijken we grondig naar mogelijkheden om de grip op het sociaal domein te verbeteren. Zorg en ondersteuning(Maatschappelijke werk en WMO) o We werken aan een leefomgeving die mensen als prettig en veilig ervaren en die uitnodigt tot sociale contacten en gezond gedrag. Naar elkaar omkijken en zelf (zorgzaamheid) stimuleren. o Jongeren vragen speciale aandacht. Extra inzet tegen groeiende jeugdwerkeloosheid, in samenwerking met het lokale bedrijfsleven, waarbij zij tot vorming en actie geprikkeld worden. Vanuit jongerenwerk meer contact op straat draagt bij aan vroege signalering o Bij de uitvoering van het sociale beleid richten we de dienstverlening op verhogen van de zelfredzaamheid, preventie en vroegtijdige interventies bij problemen. De wijkteams waken er bij de indicatiestelling voor dat de toegekende zorg niet zwaarder wordt dan nodig is. o We ondersteunen initiatieven en activiteiten vanuit de samenleving. Dit door inzet van wijkmakelaars, praktische hulp en door subsidiëring in te richten als aanvulling op zelforganisatie en zelf verwerven van middelen. o De ouderenagenda van de werkgroep “Samen ouder worden in Boxtel” biedt veel waardevolle bouwstenen voor beleid en uitvoering, ook op het gebied van zorg.

We gaan met hen aan de slag om de ouderen-agenda te realiseren, met een actieve rol voor de leden van de werkgroep. o We koesteren de grote vrijwilligersinzet bij het voorkomen en bestrijden van eenzaamheid. o Huisartsenposten hebben een groot bereik en kunnen hierbij een signalerende en verwijzende rol vervullen. Zeker ook ten aanzien van eenzaamheid en (beginnende) dementie. We zetten daarom in op nauwere samenwerking tussen huisartsen en wijkteams. o We bevorderen dat mensen met dementie zo lang mogelijk in hun eigen omgeving

De gemeente is verantwoordelijk voor WMO en welzijn, zorgverzekeraars voor de verzorging en wijkverpleging. De intramurale zorg wordt bekostigd vanuit de WLZ (Wet Langdurige Zorg). Deze verschillende regimes van bekostiging maken doelmatig organiseren van de uitvoering ingewikkeld. Om adequaat op hulpvragen in te spelen is één aanspreekpunt voor regie en afstemming belangrijk. Die rol wordt vervuld door de wijkteams in samenwerking met de professionals van onder andere de diverse huisartsenposten. De gemeente is door decentralisaties ook financieel verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdzorg en de WMO. De rijksoverheid heeft daarbij onvoldoende middelen beschikbaar gesteld om dat optimaal uit te kunnen voeren. De gemeenten, ook Boxtel, moeten de hoge kosten van het sociale domein noodgedwongen beperken. Uit een benchmark van Deloitte blijkt dat Boxtel aanzienlijk meer uitgeeft binnen het sociale domein dan vergelijkbare gemeenten. We zullen daarom taakstellingen formuleren om het sociale domein toekomstbestendig te houden. Tijdig signaleren en helpen aan de voorkant is altijd beter dan achteraf genezen. We zetten nadrukkelijk in op preventie, goede 1e lijnszorg en goede algemene voorzieningen. Dit laatste om zelfredzaamheid te vergroten en tegelijkertijd de aanvraag van individuele voorzieningen te beperken.

Ook is de inzet om de omvang van dure gespecialiseerde zorg te verminderen. We werken aan dienstverlening die de mens ziet, begrijpt en ondersteunt. Processen en werkwijze moeten beter op elkaar afgestemd worden, zodat de uitvoering optimaal aansluit op de behoeften van inwoners en betaalbaar wordt. We willen vereenvoudigen waar het kan en zeker niet alles tot de laatste komma dichtregelen. Hoe meer zaken in de 1e lijn met relatief eenvoudige interventies kunnen worden afgedaan, hoe beter voor de inwoners én voor de gemeente. De budgetten moeten terechtkomen bij de zorg. We willen niet dat er geld weglekt naar slecht georganiseerde instellingen of naar al te commercieel winstbejag van zorgondernemers. Participatie en inkomensvoorziening Het voornaamste doel van de Participatiewet is om zoveel mogelijk mensen met arbeidsvermogen naar werk toe te leiden of te ondersteunen bij het werk. Hierbij gaat de voorkeur uit naar betaald werk, maar als dit niet mogelijk is, kan het ook gaan om vrijwilligerswerk.

14

o

o

o

o

o

o o o

kunnen blijven. Een pilot met het wijkhuis Simeonshof als centrale kern, kan daar voor de wijk Breukelen invulling aan geven. Een goed werkende ‘Ketenzorg dementie’ waarvoor de zorgorganisaties de primaire verantwoordelijkheid dragen, is van groot belang. Mantelzorg en mogelijkheden voor dagbesteding worden ondersteund. We geven de professionele zorgpartijen en vrijwilligersorganisaties, die bezig zijn met de uitvoering van zorg, ruimte en vertrouwen, waarbij we appelleren op kostenbewust handelen met het ingezette budget. Waar mogelijk en haalbaar werken we bij voorkeur met lokale zorgaanbieders. We formuleren taakstellingen om de zorgkosten betaalbaar te houden en die meer in lijn brengen met vergelijkbare gemeenten. Daarbij kijken we o.a. naar de kosten van de uitvoering en werken we aan het beperken van instroom (naar zwaardere zorg). We ondersteunen de gemeentelijke acties om het landelijk opgelegde uniforme tarief als eigen bijdrage voor Hulp bij het huishouden- waar de financieel draagkrachtigen van profiteren - van tafel te krijgen. We zetten in op beperking van onnodige bureaucratie, ook in de zorg. Zoals het telkens weer moeten aanleveren van dezelfde gegevens of het moeten ondergaan van onnodige herbeoordelingen. We hechten grote waarde aan goede schuldhulpverlening en structurele begeleiding van inwoners die het betreft.

We ondersteunen de Voedselbank en Vincentius. We ondersteunen mantelzorgers maximaal.

Participatie en inkomensvoorziening o De gemeente geeft het goede voorbeeld door zelf mensen met een bijstandsuitkering ervaring op te laten doen in de eigen organisatie o Mensen met een bijstandsuitkering krijgen verantwoordelijkheid over hun eigen beslissingen: belonen als ze het goed doen, straffen als zij zich structureel niet aan gemaakte afspraken houden. Wederkerigheid is hierin het sleutelwoord. o De gemeente creëert stageplaatsen voor statushouders en anderen met afstand tot de arbeidsmarkt. o We gaan samen met het lokale bedrijfsleven aan de slag om mensen vanuit de bijstand aan een baan te helpen o Met de contractpartners in de WMO gaan we aan de slag om mensen in de bijstand in te zetten voor werkzaamheden die vallen onder de WMO.

Het tweede doel van de Participatiewet is zorgen dat iedereen een inkomen heeft, ook mensen die niet in staat zijn in het eigen levensonderhoud te voorzien. We vinden het van groot belang dat in Boxtel iedereen deel kan nemen aan de maatschappij en hier ook daadwerkelijk een bijdrage aan levert in de vorm van betaald werk of vrijwilligerswerk. Daar waar het inwoners niet (goed) lukt, moeten zij hulp krijgen. Hulp in de vorm van betrokkenheid, begeleiding en coaching, met respect voor de omstandigheden waarin mensen verkeren. De gemeente Boxtel moet hierin zijn menselijke gezicht tonen en niet handelen vanuit wantrouwen, straffen en boetes. Beter samen komen tot een zinvolle invulling voor betrokkene dan strijden om exact de juiste toepassing van regels en verplichtingen. Onderdeel van de hulp en begeleiding vanuit de gemeente is wederkerigheid: de inwoner die hulp en begeleiding ontvangt, komt in ruil daarvoor gemaakte afspraken na. Het structureel niet nakomen van afspraken zal gevolgen hebben voor de uitkering die door de betreffende persoon ontvangen wordt. Jeugdzorg Jongeren zijn de toekomst. Het is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van onze samenleving hen een gezond leefklimaat te bieden en de kans om zich te ontplooien. Boxtel is een gemeente met relatief veel jongeren.

Deze zoeken een eigen plek om leeftijdsgenoten te ontmoeten, samen tijd door te brengen, grenzen te verkennen en te experimenteren. Op een plek in de openbare ruimte, hebben ze te maken met omwonenden en/of andere gebruikers. Meestal zonder problemen, maar soms niet. Met onze partners werken we integraal samen, met focus op een preventieve en proactieve aanpak. Met als doel om de sociale positie van jongeren te versterken en hen perspectief te bieden. Tevens is het doel negatieve groepsdynamiek om te buigen en overlast/criminaliteit te verminderen. Boxtel dient voor opgroeiende jeugd een fijne plek te zijn om te wonen, waarin zij zichzelf kunnen zijn. Als gemeente bieden we preventie, zorg en ondersteuning aan jongeren bij wie het leven (even) uit de rails loopt. Ook bieden we faciliteiten waar jongeren zichzelf kunnen zijn en zich kunnen ontspannen. Dit samenhangende aanbod van preventie en zorg bieden wij zo dichtbij mogelijk aan. Met de meeste kinderen gaat het goed. Waar extra jeugdhulp en gezins-ondersteuning nodig is, moet dat snel beschikbaar zijn. We moeten voorkomen dat kinderen tussen wal en schip belanden. Een goede vorm van informatieverstrekking is daarbij belangrijk. Er wordt nauw samengewerkt met partners als onderwijs, huisartsen en jongerenwerk.

15

o Samen met sportverenigingen, buurthuizen, maatschappelijke organisaties gaan we aan de slag voor het inzetten van mensen uit de bijstand als vrijwilliger. o We ondersteunen projecten die werkgelegenheid bieden voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Projecten in combinatie met duurzaamheid en circulaire economie verdienen bijzondere aandacht. o We blijven reïntegratiebedrijven ondersteunen in hun rol om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zinvol werk te geven, waarbij nadrukkelijk de samenwerking met de bedrijven wordt gezocht. o Wij gaan de regels voor (bijzondere) bijstand en het Welzijnsfonds herijken. o Consulenten hebben een attitude van helpen en begeleiden in plaats van straffen en afdwingen via regels. Jeugdzorg o We spreken mét onze jongeren, en niet enkel óver jongeren; zij worden periodiek uitgenodigd hun visie over de toekomst van Boxtel te delen. Zij zorgen voor een frisse kijk bij de beleidsvorming door de gemeente. Jeugdbeleid wordt in samenspraak met jongeren en professionals opgesteld. o De themamakelaar Jongeren vormt de verbinding tussen gemeente en jongeren; vergaart informatie en koppelt terug, monitort effecten van beleid en let op bijsturing (van ‘top down’ naar ‘bottom up’). o Doorlopend aandacht voor verbeteren en innoveren van signalering, preventie, zorg en ondersteuning.

Ook gericht op het versnellen van indicering procedures en het verkorten van wachttijden. o We gaan ook met de huisartsen in overleg over de criteria die zij hanteren bij het geven van indicaties voor de toegang tot jeugdzorg, waarbij de inzet is dat de indicaties niet hoger zijn dan nodig is. o Jongeren die ondersteuning en zorg nodig hebben kunnen voor diverse problematieken terecht bij verschillende organisaties. Dat aanbod dient permanent via gerichte voorlichting gecommuniceerd te worden, zodat hulvragers weten waar ze, voor welke hulpvraag terecht kunnen en welke kosten daarmee gemoeid zijn. o Het aanbod van zorg willen we zoveel mogelijk dichtbij huis of in de vertrouwde omgeving organiseren. Lokale aanbieders krijgen kansen om de zorg te leveren. Dat vergemakkelijkt de wisselwerking. o Aanbod van een diversiteit aan activiteiten, in een veilige omgeving, gericht op de jeugd ondersteunen we actief. Sporten en sport gerelateerde projecten worden gestimuleerd.

We zien dat steeds meer kinderen om financiële redenen niet mee kunnen doen aan activiteiten die voor hun leeftijdsgenootjes heel normaal zijn. Kinderen staan dan letterlijk aan de zijlijn. Wij willen voorkomen dat kinderen uit gezinnen met minimale financiële middelen worden buitengesloten. Ook helpt de gemeente jongeren om misbruik te voorkomen van alcohol en drugs. En bij integratie bieden we ondersteuning: we zijn één gemeenschap, ongeacht achtergrond of huidskleur. Jongeren zijn onze toekomst, laten we zorgen dat er niemand buiten boord valt! Zorg, jeugd en veiligheid Een kleine groep inwoners heeft ernstige problemen op meerdere gebieden, die veelal zowel het zorg- als veiligheidsdomein raken. Integraal benaderen van onderwerpen op het snijvlak van zorg en veiligheid vergroot de kans op succesvolle, duurzame oplossingen. Boxtel is ook een gemeente met relatief veel jongeren. Deze zoeken een eigen plek om leeftijdsgenoten te ontmoeten, samen tijd door te brengen, grenzen verkennen en experimenteren. Op een plek in de openbare ruimte, hebben ze te maken met omwonenden en/of andere gebruikers. Meestal zonder problemen, maar in een enkel geval wel. Met onze partners werken integraal samen, met focus op een preventieve en proactieve aanpak. Met als doel om de sociale positie van jongeren te versterken en hen perspectief te bieden.

Tevens is het doel om verdere aanwas te voorkomen, negatieve groepsdynamiek te verstoren en overlast/criminaliteit te verminderen. Volksgezondheid Gezondheid is voor iedereen anders. Als gemeente willen we ervoor zorgen dat onze inwoners gezond kunnen blijven of worden. Wij vinden het belangrijk om gezondheid centraal te stellen. Dit doen we vanzelfsprekend in tijden van nood, zoals tijdens de huidige Covid-19 pandemie, maar ook in tijden dat de samenleving “leeft” zonder direct zichtbare algemene bedreigingen. De Covid-19 pandemie maakt duidelijk dat ook in onze moderne 21e eeuw niet alles voorspelbaar is. Integendeel, Corona is nog steeds onder ons en de gevolgen zullen ook voor de inwoners van Boxtel voelbaar zijn. Daar zijn we alert op. Ons gezondheidsbeleid gaat dus over iedereen en niet alleen over de mensen die op dit moment zorg en/of ondersteuning ontvangen. Bij gezondheid voor iedereen is het belangrijk om te kijken naar wat voor mensen kan bijdragen aan hun gezondheid. Dat betekent dat we, naast de algemene preventieve

16

o Voor misbruik, intimidatie of geweld bestaat geen enkele ruimte. Een actief ontmoedigingsbeleid voor drugs- en alcoholmisbruik is belangrijk. Overlast door hangjongeren aanpakken door handhaving en inzet op preventie, ook door inzet van jeugdwerkers op straat. o Veilig uitgaan voor jongeren willen we bevorderen. Jeugdactiviteiten, waaronder jeugdcarnaval, worden gestimuleerd en gefaciliteerd, waarbij we initiatieven toejuichen. We denken bijvoorbeeld mee met de uitvoering van vergunningverlening of positieve gemeentelijke promotie van initiatieven op social media. Zorg, jeugd en veiligheid o Begeleiding bij schulden, verslaving, overgewicht, depressie en vroegtijdig schoolverlaten is nodig. o Jongeren maximaal stimuleren actief te sporten, tegen geschikte prijzen Volksgezondheid o We leggen verbindingen tussen de zes onderstaande speerpunten van Positieve Gezondheid en andere beleidsprogramma’s. o We hebben zorg voor een gezonde leefomgeving, de kwaliteit van leven (“ik geniet van mijn leven”). o We hebben zorg voor veilig en gezond opgroeien c.q. ouder worden, de lichaamsfuncties (“ik voel mij gezond en fit”). o We hebben zorg voor gezond gedrag, de zingeving (“ik heb vertrouwen in mijn toekomst”). o We hebben zorg voor een gezond rondkomen/inkomen, het dagelijks meedoen (“ik kan goed voor mijzelf zorgen”).