Beheerplan Civieltechnische Kunstwerken Boxtel 2026-2029 - Bijlage 1 Beheerplan (I-V) (1398705)
Tekst van het document
Versie: 4 Datum: 11 maart 2026 Documentnummer: Btl.151-011 Status: Definitief GEMEENTE BOXTEL Beheerplan Civieltechnische kunstwerken periode 2026-2029
Btl.151-011-v4 Pagina II van IV SAMENVATTING Opzet en doel De gemeente Boxtel is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte en daarmee ook de civieltechnische kunstwerken binnen de gemeente. Om deze taak uit te kunnen voeren heeft de gemeente in 2025 een beheerplan laten opstellen voor de onderhoudsperiode 2026-2029. De basis van het voorliggende beheerplan is het vorige plan voor de periode 2021–2025. Dit plan is geactualiseerd met twee nieuw toegevoegde kunstwerken en de resultaten van de inspectieronde die in 2024 is uitgevoerd. In 2025 zijn aanvullende onderzoeken gedaan om de exacte onderhoudsbehoefte van het areaal nader in kaart te brengen. Het doel van het beheerplan is inzicht geven in de staat van het kunstwerkenareaal en het benodigde onderhoud voor de instandhouding, daarnaast worden de benodigde budgetten voor de komende vier jaar met een financiële doorkijk voor 10 jaar vastgesteld. Areaal en huidige onderhoudsstaat Het kunstwerkenareaal van de gemeente bestaat uit 117 kunstwerken. Dit beheerplan is toegespitst op de 89 kunstwerken waarover de gemeente de volledige onderhoudsverantwoording draagt. Er zijn 16 kunstwerken waarvoor de gemeente gedeeltelijk verantwoordelijk is voor het benodigde onderhoud. De overige 12 kunstwerken zijn puur ter kennisgeving, beheer en ouderhoud vanuit de gemeente is hier niet van toepassing.
Onderstaand is de staat van de 89 kunstwerken per kunstwerktype schematisch weergegeven 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Staat per kunstwerktype (percentage kunstwerken) Goed Redelijk Matig Slecht Onbekend Btl.151-011-v4 Pagina III van IV Conclusie Het kunstwerkenareaal verkeert over het algemeen in redelijke tot goede staat van onderhoud. Bijzonderheden zijn: - Vier kunstwerken moeten worden vervangen in de komende vijf jaar met nog eens vijf in de vijf jaar daarna. - Er zijn 17 kunstwerken welke nader onderzocht moeten worden, drie onderzoeken hebben betrekking tot de draagkracht van het object (dit is exclusief de recent uitgevoerde onderzoeken). Aanbevelingen In het kader van het goed en zorgvuldig onderhouden van het areaal en het realiseren en behouden van veilige situaties, worden de volgende zaken aanbevolen: - De kunstwerken periodiek visueel laten inspecteren. Op basis van het gekozen onderhoudsniveau is dit één keer per twee jaar. - De geadviseerde nadere onderzoeken, zoals aangegeven in paragraaf 3.6.1 uit te laten voeren. - De noodzakelijke onderhouds- en/of vervangingsmaatregelen, zoals deze zijn ingepland in iASSET, in de aangegeven planjaren uit te laten voeren. - Het uit te voeren onderhoud middels een vraagspecificatie in de vorm van een meerjarige raamovereenkomst aan te besteden. - Het aanvragen van voldoende middelen.
In hoofdstuk 6 is uitgezet hoeveel budget benodigd is om de hierboven genoemde inspecties, onderzoeken, onderhoud en vervangingen uit te voeren. Financieel De gemiddelde jaarlijkse kosten voor inspecties, onderzoeken en klein onderhoud (exploitatie) voor de periode 2026 tot en met 2029 zijn geraamd op circa: € 152.000. De gemiddelde jaarlijkse voorzieningskosten ( groot onderhoud) in deze periode zijn geraamd op ca. € 309.000. Voor de periode 2026 tot en met 2035 zijn de gemiddelde jaarlijkse exploitatiekosten geraamd op ca. € 136.000. De gemiddelde jaarlijkse voorzieningskosten in deze periode zijn geraamd op ca. € 280.000. Dit is exclusief de kosten voor het volledig vervangen van objecten. De totale kosten voor vervanging van volledige objecten binnen de beheerperiode 2026 tot en met 2030 zijn geraamd op ca. € 292.500. Voor de volledige kostenopbouw wordt verwezen naar paragraaf 6.1. Btl.151-011-v4 Pagina IV van IV INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING .................................................................................................................................... II 1. INLEIDING .................................................................................................................................... 1 1.1 AANLEIDING EN DOEL ...................................................................................................................
1 1.2 SCOPE EN AFBAKENING ............................................................................................................... 2 1.3 WERKWIJZE ................................................................................................................................ 2 1.4 LEESWIJZER ................................................................................................................................ 3 2. KADERS EN REGELGEVING ..................................................................................................... 4 2.1 BURGERLIJK WETBOEK ................................................................................................................ 4 2.2 OMGEVINGSWET.......................................................................................................................... 4 2.3 WEGENVERKEERSWET 1994 ........................................................................................................ 5 2.4 AANBESTEDINGSWET & LOKAAL INKOOP- EN AANBESTEDINGSBELEID .............................................. 6 2.5 BESLUIT BEGROTING EN VERANTWOORDING ................................................................................. 6 2.6 NORMEN EN RICHTLIJNEN ............................................................................................................ 7 3.
HUIDIGE SITUATIE ..................................................................................................................... 8 3.1 AREAAL ...................................................................................................................................... 8 3.2 LEEFTIJDEN VAN KUNSTWERKEN ................................................................................................ 10 3.3 ONDERHOUDSNIVEAU EN PRIORITEITEN ...................................................................................... 11 3.4 BEPALEN ONDERHOUDSTOESTAND ............................................................................................. 12 3.5 HUIDIGE ONDERHOUDSTOESTAND .............................................................................................. 13 3.5.1 Staat van het areaal ......................................................................................................... 13 3.5.2 Staat per kunstwerktype .................................................................................................. 14 3.5.3 Nadere onderzoeken ....................................................................................................... 23 3.6 ONDERHOUDSADVIES ................................................................................................................
25 3.6.1 Nader onderzoek ............................................................................................................. 25 3.6.2 Klein- en groot onderhoud ............................................................................................... 26 3.6.3 Vervangingen ................................................................................................................... 26 3.6.4 Raakvlakken .................................................................................................................... 26 4. BEHEERSTRATEGIE ................................................................................................................ 27 4.1 BORGEN VAN DE VEILIGHEID ....................................................................................................... 27 4.2 BORGEN VAN HET FUNCTIONEREN .............................................................................................. 28 4.3 UITVOERING GEVEN AAN GEMEENTELIJK BELEID .......................................................................... 28 4.3.1 Beheersysteem ................................................................................................................ 28 4.3.2 Duurzaamheid ..................................................................................................................
28 4.3.3 Leefbaarheid en burgerparticipatie .................................................................................. 28 4.3.4 Financieel beheer ............................................................................................................ 29 5. CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN ...................................................................................... 30 5.1 CONCLUSIE ............................................................................................................................... 30 5.2 AANBEVELINGEN ....................................................................................................................... 30 6. FINANCIEEL .............................................................................................................................. 31 6.1 OPBOUW VAN DE KOSTEN .......................................................................................................... 31 6.2 MEERJARENONDERHOUDSPLANNING EXPLOITATIE ....................................................................... 31 6.3 MEERJARENONDERHOUDSPLANNING VOORZIENING ..................................................................... 32 6.4 INVESTERINGEN......................................................................................................................... 33 7.
OVERZICHT BIJLAGEN ............................................................................................................ 34 Btl.151-011-v4 Pagina 1 van 34 1. INLEIDING De gemeente Boxtel is verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte, waaronder de civieltechnische kunstwerken binnen de gemeentegrenzen. Conform het Burgerlijk Wetboek rust op de beheerder een wettelijke aansprakelijkheid ten aanzien van openbare voorzieningen. De centrale gedachte hierachter is dat de beheerder voldoende zorg in acht neemt, zoals vastgelegd in de Wegenwet. In geval van geschillen dient de gemeente aan te tonen dat zij deze zorgplicht heeft nageleefd, onder meer door het uitvoeren van periodieke inspecties en het tijdig plegen van onderhoud. Om deze taak goed te kunnen blijven uitvoeren, is eerder een beheerplan opgesteld voor de periode 2021–2025. Gedurende deze beheerperiode zijn opnieuw relevante wijzigingen in het kunstwerkenareaal en beleidsmatig kader opgetreden. Daarom is een actualisatie van het beheerplan noodzakelijk voor de periode 2026–2029. Deze actualisatie biedt een up-to-date beeld van het areaal, de staat van de kunstwerken en de beheeropgave voor de komende jaren. De aanleiding voor dit plan wordt in de volgende paragraaf nader toegelicht.
1.1 Aanleiding en doel Het beheerplan van de gemeente Boxtel is vernieuwd vanwege ontwikkelingen in het kunstwerkenareaal en voortschrijdend inzicht in de beheerbehoefte. De onderstaande factoren hebben geleid tot een herijking van de beheerstrategie en prioriteiten: 1. Sinds 2021 zijn diverse onderhoudsmaatregelen uitgevoerd, waardoor de technische staat van een deel van het areaal is gewijzigd. 2. In 2024 is opnieuw een volledige inspectieronde uitgevoerd, waarvan de resultaten als technische onderbouwing dienen voor dit beheerplan. 3. Geadviseerde nadere onderzoeken ten behoeve van detaillering van onderhoudsbehoefte zijn uitgevoerd. 4. Het kunstwerkenbestand is uitgebreid met nieuw aangelegde of overgedragen objecten, waaronder enkele grotere kunstwerken van derden. 5. De gemeente heeft het bestaande areaal beter in beeld gebracht door verbeterde registratie, inspectie en risicobeoordeling. Het doel van dit beheerplan is inzicht geven in de omvang, technische staat en risico’s van het kunstwerkenareaal. Per kunstwerk wordt vastgesteld welk onderhoud nodig is om het areaal in stand te houden en welke risico’s (met name op het gebied van draagkracht) bijzondere aandacht vereisen. Tevens wordt bepaald welke financiële middelen nodig zijn voor inspectie, onderhoud en vervanging in de komende tien jaar.
Dit plan beschrijft de beheerstrategie voor de periode 2026–2029, gebaseerd op geldende wet- en regelgeving, gemeentelijk beleid en de resultaten van inspecties en risicoanalyses. Daarmee vormt het een belangrijke basis voor de (financiële) onderbouwing van het beheer en voor besluitvorming over investeringen in de openbare ruimte. Btl.151-011-v4 Pagina 2 van 34 1.2 Scope en afbakening De gegevens in deze rapportage zijn gebaseerd op de beheergegevens van de gemeente Boxtel en de resultaten van recente inspecties en nader onderzoeken. Hiermee zijn de kwantiteit, de kwaliteit en de planning en onderhoudsbegroting bepaald. De volgende uitgangspunten zijn van toepassing op dit beheerplan: Het beheerplan gaat over de civieltechnische kunstwerken binnen de gemeentegrenzen van de gemeente Boxtel. Alle kosten zijn gebaseerd op begin 2025. Het areaal bestaat uit totaal 117 kunstwerken; Er zijn 39 kunstwerken van derden, de onderhoudsverplichtingen van de gemeente Boxtel worden toegelicht in dit beheerplan. De faunapassages zijn buiten beschouwing gelaten; Alle berekende kosten zijn conform prijspeil 2025; De kosten betreffen alleen de exploitatiekosten en voorzieningen (klein- en groot). Voor reserveringen (vervangingen) wordt apart krediet aangevraagd.
Het uitvoeringsprogramma met betrekking tot de beheer- en onderhoudsactiviteiten betreft de periode tot en met 2029, met een financiële doorkijk naar 2035. 1.3 Werkwijze Aan de hand van onderstaande werkzaamheden is het beheerplan opgesteld. Inventarisatie en inspectie areaal In 2024 is door Ingenieursbureau Westenberg B.V. een inventarisatie uitgevoerd van het gemeentelijke kunstwerkenareaal. Aan de hand van de inventarisatie zijn de civieltechnische kunstwerken geïnspecteerd. Tijdens de inspectie is technische staat opgenomen en is het noodzakelijke (periodiek) onderhoud bepaald. Hieruit volgend zijn de benodigde nadere onderzoeken uitgevoerd om de restlevensduur en het benodigde onderhoud exact te bepalen. De resultaten van de inventarisatie en inspecties zijn verwerkt in het beheersysteem iASSET. De belangrijkste bevindingen worden in hoofdstuk 3 van dit beheerplan nader toegelicht. Opstellen meerjarenoverzichten Aan de hand van de verwerkte inspectiegegevens wordt een onderhoudsplanning gegenereerd. In basis heeft de planning betrekking op de periode 2026-2035. Voor de vijf objecten waar nader onderzoek is uitgevoerd is het onderhoud voor in 2026 gespecificeerd in een kostenraming. De meerjarenoverzichten (per kunstwerk en per vakdiscipline) geven inzicht in het benodigde onderhoud en de daarvoor benodigde budgetten, per jaar, voor een periode van 10 jaar.
Opstellen beheerplan Op basis van het geplande onderhoud in het beheersysteem en de wettelijke- en gemeentelijke kaders is een beheerstrategie gevormd voor de periode van 2026 tot en met 2029. Het resultaat is dat onderhavig beheerplan inzicht geeft in de nieuwe situatie en de (financiële) uitdagingen voor de komende vier jaar. 1.4 | Leeswijzer In hoofdstuk 2 worden de kaders en regelgeving toegelicht. De gegevens van het areaal en de huidige onderhoudstoestand | zijn | samengevat | in | hoofdstuk | 3. | In | hoofdstuk | 4 | wordt | ingegaan | op | de beheerstrategie. Hoofdstuk 5 beschrijft de conclusies en aanbevelingen voor de periode 2026-2029. De (financiële) conclusies zijn nader beschreven in hoofdstuk 6. Ter onderbouwing van dit beheerplan zijn de resultaten van de inspectie vastgelegd in bijlagen: Bijlage | I | Kunstwerkenlijst Bijlage | II | Onderhoudsmaatregelen 2026-2029 Bijlage | III | Meerjarenoverzicht per kunstwerk 2026-2035 Bijlage | IV | Meerjarenoverzicht per vakdiscipline 2026-2035 Bijlage | V | Onderhoud grote kunstwerken van derden Bijlage | VI | Overzichtskaart gemeente Boxtel Btl.151-011-v4 Pagina 3 van 34 Btl.151-011-v4 Pagina 4 van 34 2. KADERS EN REGELGEVING In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de voorwaarden en uitgangspunten om te komen tot het beheerplan.
De wet- en regelgeving en het gemeentelijk beleid vormen het kader om te komen tot een onderhoudsaanpak. Omdat de gemeente niet werkt met een Beleidsplan voor civiele kunstwerken waarin de wettelijke kaders en het gemeentelijk beleid wordt beschreven, is daarom het onderdeel wet- en regelgeving nu verwerkt in dit beheerplan. 2.1 Burgerlijk Wetboek Het Burgerlijk Wetboek (BW) is relevant voor het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken, met name vanwege de aansprakelijkheidsaspecten. Enkele relevante artikelen hiervoor uit het Burgerlijk Wetboek zijn: Artikel 6:162 - Onrechtmatige daad Dit artikel behandelt de schuldaansprakelijkheid. Als er schade ontstaat als gevolg van onrechtmatig handelen, kan de gemeente aansprakelijk worden gesteld. Bijvoorbeeld, als nalatig onderhoud leidt tot gevaarlijke situaties op een civiel kunstwerk en dit tot schade leidt, is artikel 6:162 BW van toepassing. Artikel 6:174 - Risicoaansprakelijkheid voor opstallen Dit artikel behandelt de risicoaansprakelijkheid voor gebreken aan opstallen, waaronder civiele kunstwerken. Als een gebrek aan een civiel kunstwerk gevaar oplevert voor personen, is de gemeente als eigenaar/beheerder risicoaansprakelijk. Het is belangrijk ervoor te zorgen dat civiele kunstwerken voldoen aan de geldende veiligheidseisen.
Gedegen onderhoudsbeleid Het BW legt niet gedetailleerde voorschriften op voor het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken. Op basis van de algemene principes in het BW is het wel van belang dat de gemeente een gedegen onderhoudsbeleid hanteert. Regelmatige inspecties volgens bijvoorbeeld CROW-richtlijnen en een goed beheersysteem zijn belangrijk om aan de zorgplicht te voldoen en aansprakelijkheid te beperken. 2.2 Omgevingswet Per 1 januari 2024 is de omgevingswet in werking getreden. De Omgevingswet regelt alles wat te maken heeft met de fysieke leefomgeving. Het doel ervan is zorgen voor én het in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving én het doelmatig beheren en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving voor de maatschappelijke functies. De Omgevingswet integreert en bundelt verschillende bestaande wetten op het gebied van de fysieke leefomgeving. In totaal zijn 26 wetten samengevoegd tot de Omgevingswet. De belangrijkste wetten welke relevant zijn voor het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken en zijn opgegaan in de Omgevingswet, zijn genoemd in tabel 1. Deze lijst is onuitputtelijk. Voorheen (voor 1-1-2024) Raakvlakken Woningwet (o.a. bouwbesluit 2012) De Woningwet is met name gericht op het bouwen en gebruiken van bouwwerken, en is minder direct van toepassing op civiele kunstwerken.
Wel zijn aspecten in de Woningwet en het daaraan gerelateerde Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL) die relevant kunnen zijn voor het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken: - Technische voorschriften; - Veiligheidsvoorschriften; - Renovatie en aanpassingen; - Technische levensduur. Wegenwet De Wegenwet is relevant voor het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken door de gemeente, omdat het bepalingen bevat met betrekking tot de verplichtingen van de wegbeheerder. Hier zijn enkele relevante aspecten: Btl.151-011-v4 Pagina 5 van 34 Voorheen (voor 1-1-2024) Raakvlakken - Onderhoudsverplichting; - Veiligheid en bruikbaarheid; - Aanleg en wijziging van wegen; - Onderhoud en inspecties. Wet Geluidhinder De Wet geluidhinder heeft betrekking op het voorkomen en beperken van geluidhinder, en het bevorderen van een goed leefklimaat. Met betrekking tot het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken zijn enkele relevante aspecten uit de Wet geluidhinder: - Geluidsbelasting bij aanleg en reconstructie, - Geluidsmaatregelen. Wet Milieubeheer De Wet milieubeheer regelt diverse aspecten met betrekking tot het milieu en heeft betrekking op uiteenlopende activiteiten, waaronder beheer en onderhoud van civiele kunstwerken zoals: - Afvalstoffenbeheer; - Geluidhinder; - Conservering van materialen; - Energiebesparing.
Waterwet De Waterwet reguleert het beheer en gebruik van water in Nederland en heeft betrekking op verschillende aspecten van waterbeheer, waterkwaliteit en waterveiligheid. In relatie tot het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken door de gemeente zijn er enkele relevante aspecten uit de Waterwet: - Watervergunning; - Waterbeheer; - Waterkwaliteit; - Waterberging - Waterveiligheid - Samenwerking met waterschappen. Wet Natuurbescherming De Wet natuurbescherming bevat bepalingen die relevant kunnen zijn voor het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken door de gemeente, vooral in relatie tot natuuraspecten. Hier zijn enkele relevante punten: - Beschermde planten en dieren; - Gebiedsbescherming; - Vergunningen; - Mitigatie en compensatie. Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht Aanvraag vergunning bouwwerkzaamheden. Tabel 1: Overzicht voornaamste wet- en regelgeving gerelateerd aan civiele kunstwerken 2.3 Wegenverkeerswet 1994 De Wegenverkeerswet 1994 regelt het verkeer op de weg, en hoewel het zich voornamelijk richt op verkeersregels en verkeersveiligheid, zijn er enkele aspecten die relevant zijn voor het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken door de gemeente: Inrichting van de weg De Wegenverkeerswet geeft voorschriften met betrekking tot de inrichting van de weg. Dit omvat ook de inrichting van civiele kunstwerken zoals bruggen, tunnels en viaducten.
Bij het beheer en onderhoud moeten deze civiele kunstwerken voldoen aan de in de wet gestelde eisen voor een veilige en doelmatige inrichting. Veiligheid van de weggebruiker De wet stelt dat de wegbeheerder (in dit geval de gemeente) verantwoordelijk is voor een veilige inrichting van de weg. Bij het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken moeten maatregelen worden genomen om de veiligheid van weggebruikers te waarborgen. Dit kan onder andere betrekking hebben op verkeerssignalering, verlichting en andere veiligheidsvoorzieningen op of rond civiele kunstwerken. Btl.151-011-v4 Pagina 6 van 34 Onderhoudsplicht De wegbeheerder heeft een algemene plicht tot onderhoud van de weg. Deze plicht omvat ook het onderhoud van civiele kunstwerken die deel uitmaken van de weg. Gebreken aan civiele kunstwerken die de verkeersveiligheid kunnen beïnvloeden, dienen tijdig te worden verholpen. Verkeersbesluiten De Wegenverkeerswet vereist dat bepaalde verkeersmaatregelen op of rond civiele kunstwerken worden vastgelegd in verkeersbesluiten. Dit omvat bijvoorbeeld het regelen van verkeersstromen, snelheidsbeperkingen en eventuele tijdelijke verkeersmaatregelen welke nodig zijn tijdens onderhoud of reconstructies van civiele kunstwerken. Toegankelijkheid en bruikbaarheid Civiele kunstwerken moeten toegankelijk en bruikbaar zijn voor alle weggebruikers.
Bij beheer en onderhoud moet rekening worden gehouden met de toegankelijkheid en gebruiksvriendelijkheid van civiele kunstwerken, bijvoorbeeld door te voldoen aan de eisen voor trottoirs, fietspaden en oversteekplaatsen. 2.4 Aanbestedingswet & lokaal inkoop- en aanbestedingsbeleid De Aanbestedingswet en het lokaal inkoop- en aanbestedingsbeleid zijn van belang bij het uitbesteden van projecten met civiele kunstwerken. Bij grotere projecten kan de gemeente verplicht zijn om een aanbestedingsprocedure te volgen om eerlijke concurrentie te waarborgen. Hier moet rekening mee worden gehouden bij het plannen van onderhouds- en reconstructiewerkzaamheden. 2.5 Besluit Begroting en Verantwoording Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is relevant voor het beheer en onderhoud van civiele kunstwerken door de gemeente vanwege de eisen die het stelt aan de financiële verantwoording en het inzicht in het beheer van kapitaalgoederen, waaronder civiele kunstwerken. Een aantal relevante aspecten zijn: Inzicht in kapitaalgoederen Artikel 12 van het BBV schrijft voor dat de gemeente inzicht moet geven in hoe zij omgaat met haar kapitaalgoederen, waaronder civiele kunstwerken. Dit betekent dat de gemeente informatie moet verstrekken over het beheer en onderhoud van deze civiele kunstwerken in haar begroting en jaarstukken.
Kapitaallasten Het BBV vereist dat de kapitaallasten van investeringen, waaronder de aanleg en het onderhoud van civiele kunstwerken, worden opgenomen in de begroting en de jaarstukken. Hierdoor wordt inzicht verkregen in de kosten die gepaard gaan met het beheer en onderhoud van deze kapitaalgoederen. Afschrijvingstermijnen Het BBV stelt regels met betrekking tot de afschrijvingstermijnen van kapitaalgoederen. Dit is relevant bij de beoordeling van de financiële planning voor het onderhoud van civiele kunstwerken op de lange termijn. Toezicht door het Rijk Het BBV legt niet alleen verantwoordingsregels vast, maar het heeft ook betrekking op het toezicht door het Rijk. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BiZa) houdt toezicht om ervoor te zorgen dat gemeenten hun kapitaalgoederen adequaat onderhouden en de daarvoor benodigde budgetten reserveren. Btl.151-011-v4 Pagina 7 van 34 2.6 Normen en Richtlijnen Eurocode 1 - EN 1991-2 Deel 2 reguleert de belastingen op constructies, met specifieke focus op verkeersbelasting op bruggen. NEN 8700 en 8701 zijn van toepassing op de herberekening van bestaande bruggen, waarbij veiligheidsfactoren zijn afgestemd op de restlevensduur. Bij verbouwingen gelden NEN 8700-normen voor constructieve veiligheid van bestaande bouwwerken.
Bestaande situatie en nieuwbouw Bij verbouwing of renovatie van een bouwwerk zijn in beginsel de nieuwbouwvoorschriften van toepassing. Dit is echter niet altijd mogelijk en staat financieel gezien niet altijd in redelijke verhouding tot het resultaat daarvan. In de NEN 8700 worden veiligheidsfactoren afgestemd op de beoogde restlevensduur van een constructie. Bestaande constructies die nog enkele jaren mee moeten worden op deze manier minder streng beoordeeld dan nieuwe constructies. In de bestaande situatie is doorgaans geen expliciete wetgeving voor het beheer en onderhoud aan civiele kunstwerken van toepassing, naast de algemeen geldende vereisten voor het beheren van objecten en het uitvoeren van werken daaraan (arbo, lozingen en dergelijke). Constructieve veiligheid bestaande bruggen Voor bestaande bruggen is de waarde in deze norm (erg) hoog. Bij een herberekening van bestaande bruggen zijn dan ook aanvullende normen van toepassing, NEN 8700 en 8701, waardoor lagere vereisten worden bepaald. Bij een herberekening zijn ontwerpdocumenten noodzakelijk. Bij het ontbreken van ontwerpdocumenten is niet na te gaan of het huidige civiele kunstwerk voldoet. Maatregelen worden dan bepaald op basis van de inschatting van het risico. Dit risico wordt ingeschat door de constructeur op basis van de beschikbare informatie, de ontwerpdocumenten en inspectieresultaten.
Er is dan namelijk geen vergelijking te maken tussen het huidige gebruik (gebruiksbelasting) van een civiel kunstwerk en de ontwerpsituatie (ontwerpbelasting). Ontplofbare oorlogsresten De gemeente is volgens de huidige regelgeving verantwoordelijk en aansprakelijk voor Openbare Orde en Veiligheid en daardoor ook verantwoordelijk dat bij het vervangen van objecten aandacht is voor ontplofbare oorlogsresten (OO), voorheen Niet Gesprongen Explosieven (NGE). Onderzoek naar ontplofbare oorlogsresten is nodig als hier op basis van gebiedskennis of vooronderzoek aanleiding toe is. Dit is bijvoorbeeld het geval bij bruggen die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn opgeblazen. Als het vermoeden van aanwezigheid van OO bestaat, dient door een gespecialiseerd (gecertificeerd) bedrijf een explosievenonderzoek (OCE) uitgevoerd te worden. Als tijdens werkzaamheden ontplofbare oorlogsresten worden ontdekt, dient de gemeente te worden geïnformeerd. De werkzaamheden dienen te worden stilgelegd, totdat bekend wordt hoe hier verder mee om te gaan. Stillegkosten zijn niet subsidiabel en dus is goed vooronderzoek ook vanuit financieel oogpunt van belang. In alle gevallen zal uiteindelijk de explosievenopruimingsdienst Defensie (EOD) de explosieven onschadelijk moeten maken. Btl.151-011-v4 Pagina 8 van 34 3.
HUIDIGE SITUATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de huidige staat van het kunstwerkenareaal. Allereerst wordt de samenstelling van het areaal nader toegelicht, vervolgens is de staat van de kunstwerken onderbouwd aan de hand van schadebeelden en tot slot worden de mogelijke draagkrachtrisico’s in kaart gebracht. 3.1 Areaal Het huidige kunstwerkenareaal van de gemeente bestaat uit 117 (plus twee ten opzichte van 2021) kunstwerken. Een aantal van deze kunstwerken zijn eigendom van derden en voor sommige kunstwerken geldt een gedeelde onderhoudsverantwoordelijkheid. Om overzicht te creëren in deze complexiteit worden de kunstwerken in vier categorieën ingedeeld: 1. 78 Kunstwerken - volledig van gemeente Boxtel: Kunstwerken welke volledig eigendom zijn van de gemeente en waarvoor de gemeente de volledige onderhoudsverantwoordelijkheid draagt. 2. 11 Kunstwerken - onderhoud voor gemeente Boxtel: Kunstwerken welke eigendom zijn van Waterschap de Dommel, maar waarbij de gemeente de volledige onderhoudsverantwoordelijkheid draagt. 3. 16 Kunstwerken – grote kunstwerken van derden: Kunstwerken welke eigendom zijn van Rijkswaterstaat (A-wegen), Prorail (spoorwegen) en Provincie Noord-Brabant, waarbij de gemeente een gedeeltelijke onderhoudsverantwoordelijkheid draagt. Onderstaande tabel geeft een beknopt overzicht van de onderhoudsafspraken welke voortkomen uit overeenkomsten.
Om deze reden zijn onderhoud en kosten voor deze kunstwerken verwerkt in bijlage V van dit beheerplan. Organisatie Onderhoud voor gemeente Rijkswaterstaat - 1 x per 2 jaar reinigen, incl. verwijderen graffiti - Herstellen en vervangen verhardingen, incl. voegovergangen - Herstellen en vervangen HWA (goten en kolken) - Vervangen van verlichting (lampen en armaturen) Opm.: alles binnen A-wegen zone is niet voor de gemeente! Opm.: bij constateren groot onderhoud > overleg met RWS! Prorail - 1 x per 2 jaar reinigen, incl. verwijderen graffiti - Herstellen en vervangen verhardingen, incl. voegovergangen - Herstellen en vervangen HWA (goten en kolken) - Vervangen van verlichting (lampen en armaturen) - Herstellen van oppervlaktelagen (tegels, conservering) - Herstellen en vervangen van geleiderails, leuningwerken en schrikhekken Opm.: alles binnen de hekken van Prorail is niet voor de gemeente! Opm.: bij constateren groot onderhoud > overleg met Prorail! Provincie Noord-Brabant - 1 x per 2 jaar reinigen, incl. verwijderen graffiti Tabel 2: Overzicht onderhoudsafspraken grote kunstwerken van derden 4. 12 Kunstwerken – ter kennisgeving: Kunstwerken welke eigendom zijn van Waterschap de Dommel, Rijkswaterstaat en Landgoed Stapelen, waarbij de gemeente geen enkele onderhoudsverantwoordelijkheid draagt. Deze kunstwerken vormen verder geen onderdeel van dit beheerplan.
Btl.151-011-v4 Pagina 9 van 34 In onderstaande tabel is het aantal kunstwerken per categorie en per kunstwerktype opgenomen. Samenstelling kunstwerken areaal Kunstwerk type Cat. 1. Volledig onderhoud Cat. 2. Volledig onderhoud Cat. 3. Gedeeld onderhoud Cat. 4. Geen onderhoud Betonnen bruggen Boxtel 28 Rijkswaterstaat 1 Landgoed Stapelen 1 Houten bruggen Boxtel 5 Stalen bruggen Boxtel 11 Ws de Dommel 1 Landgoed Stapelen 1 Metselwerk bruggen Boxtel 3 Tunnels Boxtel 1 Prorail 5 Rijkswaterstaat 4 Provincie N-Brabant 1 Viaduct Rijkswaterstaat 4 Duikers Boxtel 7 Rijkswaterstaat 1 Steigers/vlonders Boxtel 11 Ws de Dommel 1 Ws de Dommel 1 Kademuren Boxtel 2 Ws de Dommel 1 Stuwen Boxtel 5 Ws de Dommel 1 Faunavoorziening* Ws de Dommel 5 Overig Boxtel 5 Ws de Dommel 3 Rijkswaterstaat 1 Ws de Dommel 4 Kunstcommissie 3 Totaal 78 11 16 12 * Binnen dit beheerplan zijn enkel grote faunapassages opgenomen. Voor kleine faunapassages dient de gemeente een separaat beheerplan te realiseren. Tabel 3: Samenstelling kunstwerkenareaal gemeente Boxtel In bijlage I is een kunstwerkenlijst toegevoegd, waarin per kunstwerk is aangegeven tot welke categorie het behoort. In bijlage VI zijn de overzichtskaarten opgenomen met de ligging van alle kunstwerken in de gemeente. 3.2 | Leeftijden van kunstwerken In de kunstwerkenlijst uit bijlage I zijn tevens de bouwjaren van de kunstwerken opgenomen.
Voor de kunstwerken waarover de gemeente de volledige onderhoudsverantwoording draagt (categorie 1 en 2) zijn deze hieronder schematisch samengevat. Bouwjaren | Bouwjaren percentage kunstwerken | aantal kunstwerken 37% | 33 2000-2021 | 2000-2021 36% | 1980-1999 | 32 | 1980-1999 1960-1979 | 1960-1979 1930-1959 | 1930-1959 Onbekend | Onbekend 4% | 10% | 4 | 9 12% | 11 Figuur 1: Bouwjaren van kunstwerken Van 30 kunstwerken is het bouwjaar niet bekend. Naar aanleiding van de inspectie en de ligging van de kunstwerken wordt geschat dat er 9 kunstwerken een bouwjaar kennen van voor 1980. Wanneer dit het uitgangspunt is, zijn er 24 kunstwerken (28%) ouder dan 40 jaar. Gezien in de afgelopen 40 jaar de ontwerpnormen en verkeersbelastingen veranderd zijn, brengt dit mogelijk constructieve risico’s met zich mee. Dit is tevens gebleken uit een aantal herberekeningen, welke in 2025 zijn uitgevoerd. Hiervan blijken vier kunstwerken, welke ouder dan 1965 zijn, onvoldoende draagkracht te hebben voor de huidige verkeersbelasting en is daarom geadviseerd een aslastbeperking te plaatsen. Daarnaast zijn dit jaar extra onderzoeken uitgevoerd om het conserveringsadvies voor de geplande werkzaamheden (bij 10 kunstwerken) te specificeren en om een beter beeld te krijgen van de eerder geconstateerde schades (bij zes kunstwerken).
Een toelichting op het conserveringsadvies en de resultaten van deze onderzoeken vindt u in paragraaf 3.5.3 van dit beheerplan. Btl.151-011-v4 Pagina 10 van 34 Btl.151-011-v4 Pagina 11 van 34 3.3 Onderhoudsniveau en prioriteiten De gemeente Boxtel hanteert het Basis onderhoudsniveau conform tabel 4. Het soort onderhoud en de frequentie van dit onderhoud is erop gericht het areaal zo kostenefficiënt mogelijk en functioneel in stand te houden, waarbij we streven naar een maximaal haalbare levensduur. Niveau Omschrijving Indicatie kwaliteit Relatie met beheer A+ Zeer hoog Nagenoeg ongeschonden Er is geen schade A Hoog Mooi en comfortabel Er is geen schade, maar de waarschuwingsgrens is nog niet overschreden B Basis Functioneel De waarschuwingsgrens is overschreden: er is klein onderhoud nodig of binnen vijf jaar groot onderhoud C Laag Onrustig beeld, discomfort of enig vorm van hinder De richtlijn is overschreden: er is binnen twee jaar groot onderhoud nodig D Zeer laag Kapitaal vernietiging, uitlokking van vernieling, functieverlies, juridische aansprakelijkheid of sociale onveiligheid De richtlijn is meer dan één klasse overschreven: er is direct groot onderhoud nodig Tabel 4: Onderhoudsniveaus conform de CROW Het Basis onderhoudsniveau is vertaald naar cyclische onderhoudsmaatregelen, waarbij de frequentie van uitvoering en prioritering is afgestemd op het gewenste
onderhoudsniveau. Zie nevenstaande figuur (Basisniveau = niveau B). Wanneer de conditie van (een onderdeel van) een kunstwerk niet meer aan het gewenste niveau kan voldoen, wordt onderhoud ingepland. Tijdens inspecties of op basis van nader onderzoek wordt het ingrijpmoment bepaald en vastgelegd in het beheersysteem. Met deze werkwijze heeft de gemeente continu inzicht in de aanwezige risico’s, de degradatie, het benodigde onderhoud of vervangingen en de benodigde financiële middelen. Tabel 5: Prioritering onderhoudsmaatregelen per onderhoudsniveau
Btl.151-011-v4 Pagina 12 van 34 3.4 Bepalen onderhoudstoestand Aan de hand van het gekozen onderhoudsniveau is in de vorige paragraaf aangegeven wat de prioriteiten zijn in het inspecteren en het plannen van onderhoudsmaatregelen. Op basis van deze prioriteiten worden de kunstwerken beoordeeld met een conditiescore. Deze zijn als volgt gedefinieerd: Conditiescore Definitie Goed Er zijn geen gebreken aangetroffen waarbij de functionaliteit en veiligheid van bouwdelen (mogelijk) in het geding is. Groot onderhoud of vervanging wordt de komende 10 jaar niet verwacht. Redelijk Er zijn gebreken aangetroffen waarbij de functionaliteit van bouwdelen (mogelijk) in het geding is. Groot onderhoud of vervanging wordt binnen 5-10 jaar verwacht, klein onderhoud binnen 5 jaar. Er kunnen zich enkele calamiteiten voordoen als het geadviseerde klein onderhoud niet tijdig wordt uitgevoerd. Matig Er zijn gebreken aangetroffen waarbij de functionaliteit en veiligheid van bouwdelen (mogelijk) in het geding is. Groot onderhoud of vervanging is binnen 5 jaar nodig om het kunstwerk weer in veilige/functionele staat te brengen. Klein onderhoud is binnen 2 jaar nodig om de veiligheid te waarborgen. De kans op calamiteiten is groot als het geadviseerde klein onderhoud niet tijdig wordt uitgevoerd.
Slecht De ernst, intensiteit en omvang van de gebreken is dusdanig dat de functionaliteit en veiligheid van het kunstwerk in het geding is. Groot onderhoud of vervanging is binnen 2 jaar nodig. Tabel 6: Conditiescore Er worden geen concessies gedaan ten aanzien van de constructieve veiligheid en de verkeersveiligheid. Wanneer we de Basiskwaliteit vertalen naar de conditiescores uit de NEN 2767, dan sluit conditiescore 3 – redelijke conditie hier het beste op aan. Conditiescore 3 is als volgt gedefinieerd: Conditiescore 3 conform de NEN 2767: Het verouderingsproces is plaatselijk op gang gekomen. Bouwdelen vertonen plaatselijk gebreken aan afwerklagen, materialen en componenten. Het functioneren van de installaties kan een enkele keer worden verstoord zonder dat het bedrijfsproces wordt geschaad. Gebreken, in de vorm van verwering enz., kunnen plaatselijk tot regelmatig voorkomen. Regelmatig kunnen goed uitgevoerde en duurzame reparaties worden vastgesteld. Ook kunnen plaatselijk reparaties met minder geschikte middelen zijn uitgevoerd. Een bouwdeel kan in zijn geheel een zichtbare veroudering vertonen. Ten aanzien van het totale beeld van de gebreken wordt de technische staat als redelijk gekwalificeerd. De kwaliteit van de toegepaste materialen en/of de basiskwaliteit, detaillering en uitvoering kunnen hierin een rol van betekenis spelen.
In onderstaand stroomschema is het bepalen van de onderhoudstoestand schematisch weergegeven. Figuur 2: Stroomschema onderhoudstoestand
3.5 | Huidige onderhoudstoestand Tijdens de inspectie zijn de paspoortgegevens van de kunstwerken gecontroleerd/opgenomen en is, van de kunstwerken welke door de gemeente onderhouden worden, een inventarisatie gemaakt van risico’s, schades, de algehele staat en van benodigd (periodiek) onderhoud. De inspectie is uitgevoerd en verwerkt aan de hand van het vastgestelde onderhoudsniveau. Deze paragraaf betreft de 89 kunstwerken uit de eerste en tweede categorie (kunstwerken waarvan de gemeente de volledige onderhoudsverantwoording draagt). Eerst wordt in subparagraaf 3.5.1 ingegaan op de algehele onderhoudsstaat. Vervolgens wordt in subparagraaf 3.5.2 per kunstwerktype, aan de hand van foto’s, de technische staat van deze kunstwerken onderbouwd. Subparagraaf 3.5.3 zal aanvullend ingaan op de uitkomsten van de uitgevoerde nadere onderzoeken. | Tot slot wordt in paragraaf 3.6 het beheeradvies gegeven met betrekking tot onderzoeken, klein- en groot onderhoud en vervangingen voor de komende vijf jaar. 3.5.1 | Staat van het areaal Tijdens de inspectie hebben de inspecteurs de kunstwerken uit de eerste en tweede categorie (kunstwerken waarvan de gemeente de volledige onderhoudsverantwoording draagt) beoordeeld met een conditiescore.
In onderstaande grafieken zijn de resultaten voor het gehele areaal samengevat: Staat van het areaal | Staat van het areaal percentage kunstwerken | aantal kunstwerken 6% | 2% | 5 | 2 30% | 27 19% | Goed | 17 | Goed Redelijk | Redelijk Matig | Matig Slecht | Slecht Onbekend | Onbekend 43% | 38 Figuur 3: Staat van het areaal Btl.151-011-v4 Pagina 13 van 34 Btl.151-011-v4 Pagina 14 van 34 3.5.2 Staat per kunstwerktype Onderstaand is de staat van de kunstwerken per kunstwerktype schematisch weergegeven, op de volgende pagina’s worden deze gespecificeerd en onderbouwd. Figuur 4: Staat per kunstwerk (percentage) Figuur 5: Staat per kunstwerk (aantal) 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% Staat per kunstwerktype (percentage kunstwerken) Goed Redelijk Matig Slecht Onbekend 0 5 10 15 20 25 30 Staat per kunstwerktype (aantal kunstwerken) Goede conditie Redelijke conditie Matige conditie Slechte conditie Onbekend Btl.151-011-v4 Pagina 15 van 34 3.5.2.1 Betonnen bruggen De gemeente heeft in totaal 28 betonnen bruggen te onderhouden. 20 van deze bruggen verkeren over het algemeen in een redelijke tot goede staat van onderhoud. Zeven bruggen zijn matig en de overige brug kent een slechte onderhoudsstaat. In onderstaand overzicht zijn de aangetroffen bijzonderheden weergegeven.
Kw001 Eindhovensewegbrug Omschrijving: Ernstige corrosie van de stalen opleggingen Risico: Verder corroderen en uiteindelijk bezwijken van de opleggingen Maatregel: Vervangen opleggingen. Kw001 Eindhovensewegbrug Omschrijving: Betonschade met blootliggende wapening, verdeeld over meerdere locaties. Totaal circa 3,5m2. Risico: Verminderde levensduur. Maatregel: Herstellen betonschade conform CUR118. Kw017 Kempsewegbrug Omschrijving: Diverse betonschades dek, schampkant en steunpunt. Risico: Verminderde levensduur. Maatregel: Herstellen van betonschade conform CUR118.
Btl.151-011-v4 Pagina 16 van 34 3.5.2.2 Houten bruggen De gemeente heeft in totaal vijf houten bruggen te onderhouden. Al deze bruggen kennen een redelijke tot goede staat. In onderstaand overzicht zijn de aangetroffen bijzonderheden weergegeven. Kw002 Raapakkerbrug Omschrijving: Brug voldoet niet aan belasting van een dienstvoertuig (5ton) en onbedoeld zwaar voertuig (12ton). Risico: Bezwijken brug Maatregel: Doorrijbreedtebeperking toepassen (verkeerspalen). Kw002 Raapakkerbrug Omschrijving: De tussensteunpunten zijn aangetast door houtrot. Risico: Toename gebrek, verminderde levensduur. Maatregel: Houtrotherstel toepassen.
Btl.151-011-v4 Pagina 17 van 34 3.5.2.3 Stalen bruggen De gemeente heeft in totaal 12 stalen bruggen te onderhouden. Al deze bruggen kennen een redelijke tot goede staat. In onderstaand overzicht zijn de aangetroffen bijzonderheden weergegeven. Kw020 Hooibrug Omschrijving: Ernstige houtrot aan tussensteunpunten. Risico: Toename gebrek, bezwijken tussensteunpunten. Maatregel: Houtrotherstel. Kw010 Weikespadbrug, Kw020 Hooibrug Omschrijving: Onthechting van slijtlaag. Risico: Gladheid van brugdek. Maatregel: Vervangen slijtlaag. Kw010 Weikespadbrug, Kw068 Meulenbrug Omschrijving: Houtrot aan leuningwerk. Risico: Verminderd kerend vermogen met als gevolg bezwijking. Maatregel: Vervangen leuningwerk. Kw093 Brug Vorsenpoel Omschrijving: Houtrot aan traptreden van brug. Risico: Bezwijking, struikelgevaar. Maatregel: Vervangen traptreden.
Btl.151-011-v4 Pagina 18 van 34 3.5.2.4 Metselwerk bruggen De gemeente is verantwoordelijk voor het onderhoud van drie metselwerkbruggen. Uit de inspectie en beoordeling blijkt dat alle drie de bruggen momenteel in een redelijke tot goede onderhoudsstaat bevinden. Desondanks voldoen ze constructief niet aan de huidige eisen op het gebied van draagvermogen en zijn daarom als matig beoordeeld. Alle drie de metselwerk bruggen (Kw026, Kw027, Kw028) Omschrijving: Onvoldoende draagkracht om te voldoen aan nominale verkeersbelastingen conform NEN-EN 1991-2. Risico: Bezwijken van brug. Maatregel: Aslast- en capaciteitsbeperking tot aan vervanging bruggen. Aanvullende draagkrachtberekeningen worden momenteel uitgevoerd. Mogelijk zal volledige vervanging dan wel renovatie alsnog noodzakelijk worden geacht. 3.5.2.5 Tunnels De gemeente heeft in totaal één tunnel te onderhouden. Deze tunnel verkeert over het algemeen in een goede staat van onderhoud. Onderstaand één aangetroffen bijzonderheid. Kw066 Broekdijk wildtunnel Omschrijving: Verwering van conservering leuningwerk Risico: Corrosie aan leuningwerk. Maatregel: Vervangen conservering stalen leuningwerk
Btl.151-011-v4 Pagina 19 van 34 3.5.2.6 Duikers De gemeente heeft in totaal zeven duikers te onderhouden. Vijf van deze duiker verkeren over het algemeen in een goede staat van onderhoud en twee in een redelijke staat. In onderstaand overzicht is de aangetroffen bijzonderheid weergegeven. Kw060 Koevoortseweg duiker 1 Omschrijving: Bezweken houten paal van hekwerk/faunbegeleiding. Risico: Geen kerend vermogen van draadgaas. Maatregel: Vervangen houten paal. 3.5.2.7 Steigers/vlonders De gemeente heeft in totaal 12 steigers/vlonders bruggen te onderhouden. 11 objecten zijn overwegend in een redelijke staat. Eén steiger is in een slechte staat. In onderstaand overzicht zijn de aangetroffen bijzonderheden weergegeven. Kw101 Houten vlonder Kikkertuin Omschrijving: Lokaal gevorderde houtrot met sporen van witrotaantasting. Risico: Bezwijken steiger. Maatregel: Vervangen steiger. Kw071 Vlonder Klaverblad Omschrijving: Houtrot aan dekplanken, overwoekering. Risico: Bezwijken dekplanken, belemmering van doorgang. Maatregel: Vervangen dekplanken en verwijderen begroeiing.
Btl.151-011-v4 Pagina 20 van 34 Kw076 Steiger Lennisheuvel, Kw071 Vlonder Klaverblad Omschrijving: Doorbuiging dekplanken als gevolg van overbelasting (te grote overspanning of te dunne dekplanken). Risico: Bezwijking van dekplanken. Maatregel: Aanbrengen extra dwarsdrager. Kw005A Steiger Zwaansebrug Omschrijving: Ontbrekende trapstenen. Risico: Valgevaar. Maatregel: Aanbrengen ontbrekende trapstenen. 3.5.2.8 Kademuren De gemeente heeft in totaal drie kademuren te onderhouden. De drie kademuren verkeren over het algemeen in een redelijke tot goede staat van onderhoud. In onderstaand overzicht zijn de aangetroffen bijzonderheden weergegeven. Kw065 Gemeentevijver kade Omschrijving: Ontbrekende stenen. Risico: Toename gebrek. Maatregel: Inboeten ontbrekende stenen. 3.5.2.9 Stuwen De gemeente heeft in totaal vijf stuwen te onderhouden. Twee stuwen zijn niet geïnspecteerd doordat één zich bevindt bij een kinderboerderij en één volledig overwoekerd is. De overige drie stuwen verkeren in een matige tot goede staat. In onderstaand overzicht zijn de aangetroffen bijzonderheden weergegeven.
Btl.151-011-v4 Pagina 21 van 34 Kw081 Stuw Essche Heike - Molenpark Omschrijving: De stuw is niet bereikbaar, (tweede inspectieronde op rij). Maatregel: Bij de volgende inspectieronde toegang verzorgen vanaf kinderboerderij. Kw082 Stuw Essche Heike - Spoorbaan Omschrijving: De stuw is niet bereikbaar, volledig overwoekerd. Risico: Geen inzicht op constructieve staat. Maatregel: Verwijderen begroeiing en herinspectie. 3.5.2.10 Faunavoorzieningen De gemeente heeft in totaal vijf faunavoorzieningen te onderhouden. Deze zijn eigendom van het waterschap. Eén kunstwerk staat onder water en is niet functioneel en wordt daarom als slecht beoordeeld. Twee kunstwerken zijn niet aangetroffen. Van de overige twee verkeert er één in goede en de ander in een redelijke staat. Er zijn verder geen bijzonderheden. 3.5.2.11 Overige kunstwerken De gemeente heeft in totaal acht overige kunstwerken te onderhouden. Twee kunstwerken zijn niet aangetroffen, De overige kunstwerken verkeren overwegend in een goede staat, één in een matige staat en één in een redelijke staat. In onderstaand overzicht zijn de aangetroffen bijzonderheden weergegeven. Kw094 Mindervaliden visplek Omschrijving: Object is slecht bruikbaar voor mindervaliden Risico: Niet functioneel/ imagoschade Maatregel: Verwijderen begroeiing, aanbrengen verharding.
Btl.151-011-v4 Pagina 22 van 34 Acties buiten beheerplan De gemeente is voornemens kleine onderhoudswerkzaamheden zelf uit te voeren. Daarnaast zijn er werkzaamheden welke, om andere redenen buiten het beheerplan vallen: - Onderhoud aan en vervangen van asfaltverhardingen (andere discipline); - Herstellen en vervangen van armaturen en verlichting (andere discipline); - Herstellen van naambordjes van watergangen (verantwoording van Waterschap). In onderstaand overzicht zijn de gebreken binnen de geselecteerde werkzaamheden weergegeven. Kw010, Kw069 Omschrijving: Verzakking van verhardingen. Risico: Struikel- en val gevaar Maatregel: Herstellen elementenverhardingen. Kw053, Kw045, Kw052, Kw013, Kw019, Kw024, Kw055, Kw045, Kw041, Kw046, Kw054, Kw047, Kw100 Omschrijving: Rafeling van deklaag. Risico: Verminderde stroefheid, toename gebrek. Maatregel: Vervangen deklaag. Kw009, Kw049, KW019, Kw024, Kw047 Omschrijving: Scheurvorming in deklaag. Risico: Lekkage Maatregel: Asfalt inzagen en vullen met rubber bitumen. Kw094 Mindervalide visplek Omschrijving: Er is geen verharding aanwezig, waardoor de visplek voor mindervalide lastig bereikbaar is Risico: Niet functioneel Maatregel: Aanbrengen verharding
Btl.151-011-v4 Pagina 23 van 34 3.5.3 Nadere onderzoeken Als onderdeel van de uitgevoerde inspecties om het onderhoud voor de komende periode te bepalen zijn naast de instandhoudingsinspecties ook nadere onderzoeken uitgevoerd. Dit komt voort uit eerder vastgestelde schades waar de oorzaak, ernst en risico niet vastgesteld konden worden. Bij zeven objecten is een constructieve berekening uitgevoerd om de draagkrachtcapaciteit te berekenen. De resultaten zijn in onderstaande tabel samengevat. Object Uitkomst draagkrachtberekening Advies KW002 Onvoldoende draagkracht Doorrijbreedtebeperking toepassen KW012 Voldoende draagkracht Restlevensduur 30 jaar KW018 Onvoldoende draagkracht Capaciteitsbeperking 30t (onveranderd) KW026 Onvoldoende draagkracht Aslastbeperking 6,3t, capaciteitsbeperking 25t KW027 Onvoldoende draagkracht Aslastbeperking 6,3t, capaciteitsbeperking 25t KW028 Onvoldoende draagkracht Aslastbeperking 5,3t, capaciteitsbeperking 20t KW040 Voldoende draagkracht Restlevensduur 30 jaar Tabel 7: Uitkomsten draagkrachtberekeningen Voor de bruggen KW026, KW027, KW028 is geadviseerd om een aslastbeperking in te stellen als maatregel. Deze oplossing is echter als onwenselijk beoordeeld vanwege de impact op diverse betrokken partijen. Momenteel wordt gewerkt aan een oplossing voor het indien mogelijk versterken van de constructie óf complete vervanging.
Dit garandeert op lange termijn een veilige, toekomstbestendige en breed gedragen oplossing. Bij een aantal kunstwerken is technisch onderzoek uitgevoerd, hier zijn de eerder geconstateerde schadebeelden verder onderzocht en is eventueel aanvullend destructief onderzoek uitgevoerd. Het doel hiervan is om inzicht te verkrijgen in de mate van aantasting van de constructieve elementen en het risico op toekomstige schade of bezwijken. Hierdoor is een meer onderbouwd hersteladvies opgesteld. De belangrijkste resultaten zijn weergeven in tabel 8. Object Uitkomst onderzoek Kw001 Betonschade door chloriden en lekkage, vervangen rolopleggingen, aanbrengen waterdicht membraan, vervangen asfalt en voegconstructie, conservering leuningwerk vernieuwen. Kw017 Betonschade door lage dekking, uitvoeren van draagkrachtberekening n.a.v. scheuren, vervanging mantelbuizen, conservering leuningwerk vervangen. Kw020 Houtrot in palen en damwand, houtherstel uitvoeren in palen en damwand vervangen, vervangen spijkerlatten, begroeiing verwijderen. Kw071 Aantasting houten onderdelen, dekplanken vervangen, aanbrengen extra liggers bij trappen, begroeiing verwijderen, slijtlaag trapdeel vernieuwen. Kw101 Aantasting door houtrot en witrot, lokaal vervangen dekplanken, gehele constructie vervangen in 2026.
Tabel 8: Uitkomsten nadere onderzoeken Voor een aantal kunstwerken binnen de gemeente is de wens uitgesproken om het bestaande conserveringssysteem van het leuningwerk (en waar van toepassing overige onderdelen) te vernieuwen. Om een weloverwogen keuze te kunnen maken tussen overlagen of volledige vervanging van de conservering, zijn conserveringsonderzoeken uitgevoerd. Het onderzoek had tot doel om de technische geschiktheid van het huidige conserveringssysteem te beoordelen, waarbij onderzocht is: De hechting van de bestaande verflagen aan de ondergrond, middels hechtproeven; De laagdikte van het huidige verfsysteem, gemeten met een laagdiktemeter; De aanwezigheid van chroom VI in de verf, vastgesteld door middel van laboratoriumanalyse van schraapmonsters. Btl.151-011-v4 Pagina 24 van 34 Op basis van deze metingen is per object beoordeeld of de bestaande conservering voldoende geschikt is om te worden overlaagd, of dat volledige verwijdering en nieuw opbouw van het systeem noodzakelijk is. In het onderstaande overzicht zijn de resultaten van deze onderzoeken samengevat.
Object Naam kunstwerk Geschikt voor overlaging Aanwezigheid chroom VI Kw008 Achterberstraatbrug Ja Nee Kw014 Loxvensewegbrug Nee Nee Kw021a Halbrug Ja Nee Kw021b Brug Kampspoor Ja Nee Kw024 Kasterensestraatbrug Ja Ja Kw045 Keulsebaan tunnel Nee Nee Kw049 Lagevoortseweg tunnel Nee Nee Kw057 Halse Barrier fietstunnel Ja Nee Kw058 Eikenhorst fietstunnel Ja Nee Kw100 Brug Essche Stroom Groenendaal Nee Ja Tabel 9: Uitkomsten conserveringsonderzoeken Btl.151-011-v4 Pagina 25 van 34 3.6 Onderhoudsadvies Onderstaand wordt het advies voor het onderhouden van het kunstwerkenareaal verdeeld in 1) nadere onderzoeken, 2) klein- en groot onderhoud en 3) vervangingen. 3.6.1 Nader onderzoek Bij een aantal kunstwerken zijn technische/constructieve schades aangetroffen waarvan de ernst en de oorzaak tijdens de inspectie niet uniform kon worden vastgesteld. Omdat ingeschat wordt dat de risico’s op gevolgschade (materieel, financieel en/of letsel) bij geen herstel van de schade aanzienlijk is, wordt geadviseerd deze kunstwerken nader te onderzoeken. Het naderen van de technische levensduur en de daarmee samenhangende bepaling van het vervangingsjaar kan eveneens aanleiding zijn om een nader onderzoek uit te voeren. In onderstaand overzicht staan deze kunstwerken aangegeven, inclusief het soort onderzoek(en), de noodzaak/reden ervan en het risico bij het niet laten uitvoeren van het onderzoek.
Dit betreft geadviseerde onderzoeken tot en met 2029. KW029 - Broekdijkbrug Reden onderzoek: Betonschade rand, onverklaarbare verzakkingen op kunstwerk. Geadviseerd onderzoek: Oriënterend draagkracht onderzoek (CRS) naar aanleiding van uitkomst bepalen of draagkrachtberekening benodigd is. Restlevensduur bepaling Risico bij niet uitvoeren onderzoek: Bezwijken brug. Kw003, Kw005, Kw011, Kw016, Kw021B, Kw022, Kw024, Kw025, Kw026, Kw031, Kw032, Kw033, Kw037, Kw038, Kw039, Kw045, Kw046, Kw047, Kw049, Kw062, Kw063, Kw066, Kw068 Reden onderzoek: Periodieke technische inspectie ten aanzien van leeftijd en gedetailleerd onderzoek naar onderhoudsstaat, restlevensduur. Geadviseerd onderzoek: Technische inspectie. Risico bij niet uitvoeren onderzoek: Onjuiste informatievoorziening ten aanzien van onderhoudsstaat. Kw005, Kw007, Kw009, Kw011, Kw016, Kw018, Kw047, Kw065, Kw066, Kw078, Kw085, Kw086 Reden onderzoek: Bepaling van conserveringsactie: Overlagen of vervangen en aanwezigheid chroom-6. Geadviseerd onderzoek: Chroom-6 onderzoek i.c.m. hechtsterkte en laagdikte bepaling. Risico bij niet uitvoeren onderzoek: Onjuist conserveringsactie met verspilling van budget tot gevolg.
Btl.151-011-v4 Pagina 26 van 34 3.6.2 Klein- en groot onderhoud Binnen het benodigde onderhoud wordt onderscheid gemaakt tussen klein onderhoud (Exploitatie) en groot onderhoud (Voorziening). Voor de komende 4 jaar bestaat het klein onderhoud met name uit: - Het eenmalig herstellen van schades en gebreken (bijv. betonreparatie, bevestigingen e.d.); - het lokaal bijwerken van slijtlagen en conserveringen; - het aanbrengen of vervangen van enkele kleine onderdelen (bijv. dekplank, kitvoeg, e.d.); - reinigingswerkzaamheden incl. het verwijderen van begroeiing en graffiti; - inspectiewerkzaamheden incl. technische inspecties en nadere onderzoeken. Voor de komende 4 jaar bestaat het groot onderhoud met name uit: - Het volledig vervangen van conserveringen, slijtlagen en voegwerk; - het volledig vervangen van constructieonderdelen (bijv. dekbeplanking, leuningwerk, damwanden e.d.). Het geadviseerde onderhoud voor de komende 4 jaar is overzichtelijk weergegeven in de onderhoudsmaatregelenlijst als Bijlage II van dit rapport. 3.6.3 Vervangingen Binnen de periode 2026-2035 zijn er 9 vervangingen van kunstwerken gepland. De vervangingen zijn, inclusief het planjaar, in onderstaande tabel weergegeven. Voor kunstwerken met een geplande vervanging na 2029 geldt een zekere mate van onzekerheid.
Deze vervangingsjaren kunnen namelijk nog wijzigen op basis van de uitkomsten van nader onderzoeken naar de restlevensduur (zie ook voorgaand hoofdstuk: nadere onderzoeken). Nr. Naam Vervangingsjaar Opmerking Kw101 Houten vlonder Kikkertuin 2026 Naar aanleiding van resultaten technisch onderzoek. (Witrotaantasting) Kw102 Houten brug 2. Kikkertuin 2029 Boomstam als brug. Kw022 Leemputtenpadbrug 2030 Einde technische levensduur. Kw080 Stuw Molenwijkseweg - Halderheiweg 2030 Beginnende houtrot geconstateerd. Kw029 Broekdijkbrug 2031 Einde technisch levensduur. Kw002 Raapakkerbrug 2035 Einde technisch levensduur. Kw005 Zwaansche brug met kademuren 2035 Onverklaarbare verzakking, betonschades, einde technisch levensduur. Kw014 Loxvensewegbrug 2035 Einde technisch levensduur. Kw025 Herschewegbrug 2035 Einde technisch levensduur. Tabel 10: Vervangingsopgave 2026-2035 3.6.4 Raakvlakken Op basis van de inspecties zijn de werkzaamheden ingepland per jaar. Deze uitvoeringsjaren betreffen uitgangspunten. Wanneer de werkzaamheden worden opgenomen in een bestek zullen deze nader ingepland moeten worden. Dit omvat onder andere het in kaart brengen en inpassing geven aan de volgende raakvlakken: Evenementen in de gemeente; Andere uitvoeringswerkzaamheden op of nabij kunstwerken; Omliggende wegennet i.v.m. omleidingen.
Door aan het begin van de besteksvoorbereiding de raakvlakken in kaart te brengen, kan tijdig afstemming plaatsvinden tussen de betrokken partijen. Hierdoor kunnen de werkzaamheden, zonder conflicten, worden ingepland. Btl.151-011-v4 Pagina 27 van 34 4. BEHEERSTRATEGIE Civieltechnische kunstwerken vormen een essentieel onderdeel van de openbare ruimte. Het beheer hiervan is traditioneel gericht op het in stand houden van deze objecten tegen aanvaardbare kosten en met inachtneming van de wettelijke zorgplicht en aansprakelijkheid van de beheerder. Juridische kaders hiervoor zijn onder meer vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek, met name artikel 6:162 (onrechtmatige daad) en artikel 6:174 (risicoaansprakelijkheid voor opstallen). Per 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking getreden. Deze wet integreert 26 eerdere wetten op het gebied van de fysieke leefomgeving. Hiermee vervangt zij onder andere de Woningwet en het Bouwbesluit 2012, die voorheen bepalend waren voor de technische vereisten van bouwwerken. Civieltechnische kunstwerken vallen nu onder de reikwijdte van de Omgevingswet, waarbij het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL) de relevante voorschriften bevat voor onder meer veiligheid, bruikbaarheid en onderhoud. In het BBL wordt onderscheid gemaakt tussen nieuwbouw en bestaande bouw.
Oudere kunstwerken zijn vaak ontworpen volgens verouderde normen, waardoor ze niet altijd voldoen aan de eisen voor actuele verkeersbelastingen of intensiteiten. Voor nieuwbouw geldt de Eurocode-serie, in het bijzonder: NEN-EN 1990 t/m 1999 – voor de beoordeling van constructieve veiligheid, belastingen en materiaalgedrag. Voor bestaande constructies is de NEN 8700-serie van toepassing: NEN 8700 en NEN 8701 – richten zich op de beoordeling van bestaande bouwwerken, met aangepaste veiligheidsfactoren op basis van de verwachte restlevensduur. Deze normen bieden ruimte om bestaande constructies die nog beperkt in gebruik blijven minder streng te beoordelen dan nieuwbouw. In de volgende paragrafen worden de beheerstrategie en de daarbij horende uitdagingen voor de komende beheerperiode toegelicht. De gemeente Boxtel stelt bij het beheren van de kunstwerken de volgende uitgangspunten: 1. Borgen van de veiligheid; 2. Borgen van het functioneren; 3. Uitvoering geven aan gemeentelijke beleid: a. Beheersysteem; b. Duurzaamheid; c. Leefbaarheid en burgerparticipatie; d. Financieel beheer. 4.1 Borgen van de veiligheid De gemeente hanteert het Basis onderhoudsniveau ofwel onderhoudsniveau 3 conform de NEN 2767.