Begroting 2026 Boxtel- bijlage 1 Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Tekst van het document
Begroting 2026 Gemeente Boxtel Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Inhoudsopgave Algemeen.............................................................................................................................. 3 Inleiding ............................................................................................................................. 3 Begroting in beeld ............................................................................................................. 4 Leeswijzer begroting 2026 ................................................................................................. 6 Financiële samenvatting .................................................................................................... 8 Portefeuilleverdeling ........................................................................................................ 11 Programmaplan .................................................................................................................. 17 Duurzame Transformatie ................................................................................................. 17 Sociale Kracht ................................................................................................................. 27 Leefbare Ruimte ..............................................................................................................
37 Vitaal Ondernemen.......................................................................................................... 47 Meewerkend Bestuur....................................................................................................... 55 Paragrafen .......................................................................................................................... 63 Lokale heffingen .............................................................................................................. 63 Weerstandsvermorgen en risicobeheersing ..................................................................... 73 Kapitaalgoederen ............................................................................................................ 80 Financiering ..................................................................................................................... 86 Bedrijfsvoering................................................................................................................. 90 Verbonden partijen .......................................................................................................... 91 Grondbeleid ...................................................................................................................
106 Financiën .......................................................................................................................... 110 Uitgangspunten en grondslagen begroting 2026 en meerjarenramingen 2027-2029 ..... 110 Samenvattend overzicht ontwikkeling begrotingssaldo .................................................. 111 Meerjarig overzicht van baten en lasten en de resultaatbestemming per programma .... 113 Incidentele baten en lasten op programmaniveau ......................................................... 115 Stand van zaken te realiseren taakstellingen en restant stelposten ............................... 122 Reserves ....................................................................................................................... 123 Voorzieningen ............................................................................................................... 129 Nieuw beleid .................................................................................................................. 131 Investeringen ................................................................................................................. 132 Meerjarig overzicht balans ............................................................................................. 136 Overzicht van baten en lasten en presentatie structureel begrotingssaldo.....................
137 Bijlagen ............................................................................................................................. 138 Bijlagenboek .................................................................................................................. 138 Lijst met afkortingen ...................................................................................................... 139 Begrippenlijst ................................................................................................................. 142
2
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Algemeen Inleiding Voor u ligt de Programmabegroting 2026, inclusief de financiële onderbouwing en de meerjarenramingen tot en met 2029. Dit is de laatste begroting binnen de huidige bestuursperiode. Het college kijkt met trots terug op de afgelopen jaren, waarin samen met de gemeenteraad, de organisatie en onze inwoners veel doelen uit het Bestuursakkoord 2021–2026 zijn gerealiseerd. Daarbij is ook de financiële positie van de gemeente Boxtel aanzienlijk versterkt. Door heldere keuzes en gerichte maatregelen is de begroting voor 2026, net als in voorgaande jaren, sluitend. Dat biedt een solide basis om ook in de komende jaren verder te bouwen aan Boxtel. Financiële situatie Ondanks dalende inkomsten uit het Gemeentefonds is het gelukt om een sluitende begroting op te stellen, ook met het oog op de lange termijn. Daarmee voldoen we opnieuw aan de doelstelling uit het Beleidsakkoord om Boxtel financieel gezond te houden. Het Rijk heeft besloten een geplande korting op gemeentefinanciering deels terug te draaien. Daarnaast ontvangen gemeenten in 2026 en 2027 extra middelen voor jeugdzorg, ter compensatie van stijgende kosten. Toch blijven de vooruitzichten vanaf 2028 uitdagend: Boxtel moet dan jaarlijks circa € 3 miljoen aan inkomsten missen. Maatregelen en keuzes Om deze lagere inkomsten op te vangen, zijn in deze begroting gerichte maatregelen opgenomen.
De focus ligt op het sociaal domein, waar we extra investeren in preventie. Door tijdige ondersteuning willen we de kosten voor jeugdzorg en WMO beheersbaar houden. Investeren in Boxtel We blijven investeren in een veilige, duurzame en prettige leefomgeving. Zo verbeteren we het onderhoud van wegen en verduurzamen we gemeentelijke gebouwen, wat op termijn leidt tot lagere energiekosten. Voor het integraal huisvestingsplan (IHP) van scholen reserveren we extra middelen. Ook maken we budget vrij voor de verbouwing van de bibliotheek welke een belangrijke functie vervult in onze gemeente. Sociaal gezicht van Boxtel Met deze begroting behouden we het sociale karakter van onze gemeente. We blijven mensen met een laag inkomen extra ondersteunen en zetten in op preventie om zo hulpvragen vroegtijdig te signaleren. De onroerendezaakbelasting (OZB) stijgt enkel met de inflatie, zodat de lasten voor inwoners betaalbaar blijven. Zo bouwen we verder aan een sociale en veerkrachtige gemeente. Boxtel, 30 september 2025
Gemeente Boxtel
3
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Begroting in beeld
4
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Gemeente Boxtel
5
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Leeswijzer begroting 2026 Met de vaststelling van de Begroting 2026 autoriseert de gemeenteraad het college om het beleid voor 2026 tot uitvoering te brengen en welke middelen daarvoor beschikbaar zijn. Deze begroting is opgebouwd uit een aantal onderdelen.
Algemeen Dit onderdeel is de inleiding op deze begroting, waarin de belangrijkste punten zijn weergeven en een samenvatting is opgenomen van het financiële resultaat.
Programma's De Begroting 2026 kent 5 programma’s en de gemeenteraad autoriseert de baten en lasten per programma. De opbouw van een programma ziet er als volgt uit: • • • • • • •
titel van het programma algemene beleidsdoelstelling maatschappelijk effect regulier werk (weergegeven in een infographic) ambities beleidsakkoord dit kost het beleidsindicatoren.
De ambities vanuit het beleidsakkoord zijn weergegeven met concrete thema's. Per thema beantwoorden we de vragen: • • •
wat willen we bereiken? wat gaan de daarvoor doen? hoe kunnen we dat meten?
Per programma is een financiële toelichting opgenomen van de belangrijkste ontwikkelingen tussen de begroting 2025 na wijziging en de nieuwe begroting 2026. Aangezien bij alle programma's sprake is van prijsindexering en ontwikkeling bijdrage inzet MijnGemeenteDichtbij, lichten we deze daar niet afzonderlijk toe. Bij ieder programma is verder een overzicht opgenomen van de begrote en voorgenomen investeringen. Tenslotte zijn per programma de verplicht voorgeschreven BBV beleidsindicatoren opgenomen. Deze beleidsindicatoren zijn voor alle gemeenten gelijk en kunt u raadplegen op www.waarstaatjegemeente.nl. Dit maakt het mogelijk onze gemeente te vergelijken met andere gemeenten. In dit overzicht staan ook de landelijke cijfers.
Paragrafen De paragrafen gaan in op financiële en bedrijfsmatige onderwerpen die meerdere programma’s raken. Alle paragrafen zijn wettelijk verplicht. De onderwerpen van de paragrafen zijn belangrijk voor het inzicht in de financiële positie van de gemeente.
6
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Financiën Dit onderdeel bevat een uiteenzetting van de financiële positie van de gemeente Boxtel. De meeste overzichten zijn wettelijk voorgeschreven. We gaan onder andere in op: • • • • •
de ontwikkeling van het financiële begrotingsbeeld de geprognosticeerde balans in meerjarenperspectief het meerjarig overzicht van baten en lasten de investeringsplanning een overzicht van reserves en voorzieningen.
Bijlagen Deze begroting wordt gecompleteerd met een aantal bijlagen, waarvan een deel is opgenomen in het afzonderlijk bij deze begroting behorend bijlagenboek. Website begroting De begroting is als website raadpleegbaar via: https://mgd.publicaties.app/pub/begroting2026gemeenteboxtel/0/p1-homepage
Gemeente Boxtel
7
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Financiële samenvatting Samenvattend geeft de begroting het volgende beeld: Financiële samenvatting (x € 1.000) Baten programma: Duurzame Transformatie Sociale Kracht Leefbare Ruimte Vitaal Ondernemen Meewerkend Bestuur Totaal baten Lasten programma: Duurzame Transformatie Sociale Kracht Leefbare Ruimte Vitaal Ondernemen Meewerkend Bestuur Totaal lasten Saldo van baten en lasten Mutaties reserves programma: Duurzame Transformatie Sociale Kracht Leefbare Ruimte Vitaal Ondernemen Meewerkend Bestuur Mutaties reserves Begrotingssaldo af: Saldo incidentele baten en lasten Structureel en reëel begrotingsbeeld
8
Begroting 2025
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
11.642
8.864
9.162
9.251
9.324
20.545 5.041 1.266
15.516 6.306 723
10.223 6.828 738
10.127 7.768 754
10.127 7.001 746
93.345
94.219
95.826
95.774
98.210
131.839
125.628
122.777
123.673
125.408
16.024
12.602
12.898
12.651
12.800
69.179 26.663 7.867
64.279 27.484 7.843
57.761 27.309 7.848
57.097 28.482 7.918
56.893 28.606 8.188
14.324
13.471
15.390
16.894
18.850
134.057 -2.218
125.678 -49
121.205 1.572
123.041 632
125.337 71
400
400
268
1.345 6 136
525 -772 41
509 -1.678 38
-47 17 110
-47 -480 110
1.161
1.176
358
10
803
3.048
1.370
-505
89
386
830 -314
1.321 1.028
1.066 251
721 138
457 0
1.144
293
816
584
457
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Uitgangspunten begroting De begroting 2026-2029 is opgesteld op basis van de uitgangspunten zoals vastgesteld in de Kadernota 2026. Deze uitgangspunten zijn in deze begroting opgenomen in het hoofdstuk Financiën (Uitgangspunten en grondslagen begroting 2026 en meerjarenramingen 2027-2029). Samengevat is dit: •
Ontwikkeling loonkosten De loonkosten zijn doorgerekend in lijn met de huidige cao gemeenten. Deze cao heeft een looptijd tot 1 april 2027. Vanaf 2027 gaan we uit van een jaarlijkse trendmatige indexering van 2,75%. • Inflatie (exploitatie)budgetten De budgetten worden jaarlijks aangepast op basis van de verwachte ontwikkeling van de inflatie. De inschatting van de inflatie baseren we op het percentage zoals meegenomen in de septembercirculaire van het afgelopen jaar (‘netto materiële overheidsconsumptie’). Wij nemen deze geprognosticeerde inflatie over voor de eerste twee jaren (2025 en 2026). De opvolgende jaren baseren wij op het 20 jaar gemiddelde percentage (2%), waarmee wij stabiliteit ontwikkelen binnen onze financiën. • Inflatiecorrectie belastingen en tarieven Voor de inflatiecorrectie voor belastingen en tarieven hanteren we een gewogen percentage. Deze bestaat uit 1/3 prijsmutatie budgetten en 2/3 voor overige ontwikkeling loonkosten. De index voor 2026 is 2.9%. • Rente De renteontwikkeling is gebaseerd op de actuele ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt. Op basis van onze liquiditeitspositie zijn de gevolgen voor onze begroting nihil. Wel is in de begroting budget opgenomen voor rentekosten omdat we verwachten dat vanaf 2028 aanvullende financiering nodig is vanuit de kapitaalmarkt.
• Omslagrente kapitaallasten en grondexploitatie De rekenrente die we als kapitaallasten toerekenen voor de gerealiseerde investeringen en grondexploitatie is gebaseerd op de werkelijke rentekosten en onze vermogenspositie. Het percentage voor de begroting 2026 en volgende jaren is gebaseerd op de realisatie 2024 en is berekend op 0,64%. • De begroting is verder gebaseerd op de mutaties zoals meegenomen met de op 3 juli 2025 vastgestelde Eerste bestuursrapportage 2025 en Kadernota 2026. Daarnaast zijn de gevolgen van de meicirculaire 2025 verwerkt in de begroting. Sluitende meerjarenbegroting In de voorbereiding op deze begroting zijn we geconfronteerd met financiële tegenvallers, waarbij we rekening houdend met diverse autonome ontwikkelingen uit zouden komen op een begroting met structurele tekorten. In de Kadernota 2026 zijn daarom in combinatie met op te nemen nieuwe en autonome ontwikkelingen diverse maatregelen in de begroting verwerkt. Hiermee is het gelukt om in overeenstemming met de uitgangspunten vanuit het beleidsakkoord een sluitende meerjarenbegroting op te stellen. Provinciaal toezicht De provincie beoordeelt onze begroting en toetst hierbij of de begroting structureel en reëel in evenwicht is. Om te beoordelen of de structurele lasten in de begroting worden gedekt door structurele baten wordt het begrotingssaldo gecorrigeerd met de incidentele baten en lasten.
Hieruit volgt het structureel en reëel begrotingsbeeld. Zoals blijkt uit de Financiële samenvatting is conclusie dat onze begroting zowel voor het begrotingsjaar 2026 als het structurele begrotingsjaar 2029 voldoet aan deze toets.
Gemeente Boxtel
9
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen is voor deze begroting bepaald op 3,9. We streven naar een minimale norm van 1,0 en dus kan worden geconcludeerd dat ons weerstandsvermogen voldoende is. Het weerstandsvermogen geeft aan of en in welke mate we in staat zijn om risico's met financieel gevolg op te vangen vanuit de bestaande weerstandscapaciteit. Voor een uitgebreide toelichting hierop verwijzen we u naar de paragraaf 'Weerstandsvermogen en risicobeheersing'.
10
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Portefeuilleverdeling Ronald van Meygaarden
Ronald van Meygaarden | Burgemeester | Portefeuille: • • • •
Algemene Coördinatie Openbare Orde en Veiligheid Toezicht & Handhaving Volksgezondheid
Gemeente Boxtel
11
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Mariëlle van Alphen - Habraken
Mariëlle van Alphen - Habraken | Wethouder Economie en Werkgelegenheid | Wijkwethouder Centrum, Breukelen, Kalksheuvel, De Oksel en 1e locoburgemeester | Portefeuille: • • • • • • • • •
12
Economie en werkgelegenheid Economische ontwikkeling Bedrijventerreinen Centrum Boxtel Werkgelegenheid, inkomensvoorziening en arbeidsmarkt Opvang vluchtelingen en huisvesting statushouders Complexgewijze huisvesting arbeidsmigranten GreenTech Park Brabant (Vorst B) Revitalisering Ladonk
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Désiré van Laarhoven - van Abeelen
Désiré van Laarhoven - van Abeelen | Wethouder Duurzaamheid, Plattelandsontwikkeling en Jeugdzorg | Wijkwethouder Lennisheuvel en 2e locoburgemeester | Portefeuille: • • • • • • • • • • • • • •
Energietransitie en klimaatadaptatie Plattelandsontwikkeling (inclusief VAB-beleid) Landbouwtransitie Natuur, landschap en biodiversiteit Milieu Van Gogh Nationaal Park, Het Groene Woud en Mozaïek Dommelvallei (Plaats) De Kleine Aarde 3.0 Jeugdzorg Ruimtelijke ordening en Volkshuisvesting in de kernen Implementatie omgevingsvisie Toerisme en recreatie (inclusief kermissen) Monumentenzorg Cultureel erfgoed Communicatie en Marketing
Gemeente Boxtel
13
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Wim van der Zanden
Wim van der Zanden | Wethouder Ruimtelijke Ontwikkeling en Volkshuisvesting | Wijkwethouder Selissenwal en Esch en 3e locoburgemeester | Portefeuille: • • • • • • • •
14
Ruimtelijke ontwikkeling Volkshuisvesting Gemeentelijke gronden Grondexploitaties Vergunningverlening Ruimte voor Ruimte WMO Ouderenagenda
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Hans Heesen
Hans Heesen | Wethouder Financiën, Onderwijs, Cultuur, Sport en Subsidies | Wijkwethouder Munsel-Selissen en Liempde en 4e locoburgemeester | Portefeuille: • • • • • •
Financiën Onderwijs Subsidieverstrekking en subsidiebeleid Gebouwenbeheer Kunst en Cultuur Sport
Gemeente Boxtel
15
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Fred van Nistelrooij
Fred van Nistelrooij | Wethouder Mobiliteit, Infrastructuur en Openbare Ruimte | Wijkwethouder Boxtel-Oost en 5e locoburgemeester | Portefeuille: • • • • • • • • • • • •
16
Afval en reiniging Programma water en riolering Parkeerbeleid Groenbeleid Mobiliteit Infrastructuur Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) Openbare ruimte (wegen, groen, openbare verlichting) Jeugd- en jongerenwerk Gemeenschapshuizen Samenwerking maatschappelijke partners Organisatie
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Programmaplan Duurzame Transformatie
Algemene beleidsdoelstelling Boxtel moet klaar zijn voor de toekomst. Een toekomst waarbij we uit moeten gaan van een ander, minder voorspelbaar klimaat. Iets waar we vandaag al de eerste effecten van zien. Dat betekent aanpassen en tegelijk onze negatieve impact op de natuur en onze ecologische voetafdruk flink verkleinen. Daarom investeren we in een duurzaam en veerkrachtig Boxtel. We werken aan een veerkrachtige leefomgeving waar voldoende ruimte is voor water en groen, in goede balans met de gebouwde omgeving. Omgeven door een robuust landschap en vitale natuurgebieden. Zodat we een fijne, gezonde en toekomstbestendige leefruimte kunnen bieden aan al onze inwoners. Verder gaan we zuinig en bewust om met beschikbare energie en grondstoffen. Waarbij we onze behoefte aan energie en grondstoffen verkleinen en dat wat we nodig hebben zoveel mogelijk uit duurzame bronnen halen.
Gemeente Boxtel
17
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Maatschappelijk effect In het programma Duurzame Transformatie willen we de volgende maatschappelijke effecten realiseren: • • • • •
Een klimaatadaptieve en veerkrachtige leefomgeving die in een veranderend klimaat veilig en gezond leven mogelijk maakt; De groene en blauwe ruimte in onze dorpen en buitengebied is gezond en biodivers en draagt bij aan een klimaatadaptieve en veerkrachtige leefomgeving; In het landelijk gebied hebben we een gezonde en veerkrachtige natuur in goede harmonie met wonen, werken en recreëren; Afval kennen we niet meer, doordat we zorgvuldig omgaan met de beperkt beschikbare grondstoffen in een circulaire economie; We zijn energieneutraal en iedereen heeft toegang tot duurzame en betaalbare energie, waar we bewust en zuinig mee omgaan.
Ambities beleidsakkoord De ambities van het beleidsakkoord zijn vertaald in de onderstaande drie thema's voor het programma Duurzame Transformatie: Thema 1: Groen-Blauw Boxtel Thema 2: Energieneutraal, minder afval en verspilling Thema 3: Veiliger en minder overlastgevend spoor- en vliegverkeer
Groen-Blauw Boxtel Wat willen we bereiken? De 'groen-blauwe ruimte' - dat is het geheel van bodem, water, natuur, lucht, landschap, groen én biodiversiteit - is een belangrijke basis voor een klimaatadaptieve en veerkrachtige leefomgeving. Daarom zetten we in op de verbetering en versterking van al deze elementen, zowel in het buitengebied als in de gebouwde omgeving. Samen met onze inwoners en bedrijven, maatschappelijke partners en mede-overheden. Boxtel zet in op een leefomgeving die klimaatadaptief en veerkrachtig is. In een veranderend klimaat merken we dat het weer onvoorspelbaarder wordt. Dat betekent dat we voorbereid moeten zijn op te veel water door heftige piekbuien of langdurige regenval. Maar ook op perioden van hitte en droogte, waarbij een tekort aan water kan ontstaan evenals hittestress. Dit kan leiden tot allerlei bijkomende problemen. Zoals schade aan de gebouwde omgeving, natuur en gewassen, maar ook risico's voor de gezondheid van onze inwoners. Hoe beter we voorbereid zijn, hoe beter we schade kunnen voorkomen én een fijne, veilige en gezonde leefomgeving kunnen bieden aan iedereen.
Wat gaan we daarvoor doen? Klimaatadaptatie We volgen de vastgestelde strategie en voeren de maatregelen uit zoals opgenomen in de vastgestelde Uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. Hierbij kan onder andere gedacht worden aan het afkoppelen van hemelwater, de creatie van groen-blauwe schoolpleinen en het ontharden en vergroenen van onze leefomgeving inclusief openbare ruimte, tuinen en gebouwen. Voor de uitvoering van maatregelen uit de uitvoeringsagenda heeft Waterschap De Dommel cofinanciering ter beschikking gesteld.
18
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel Water en Riolering Plan In 2025 is het Water en Riolering Plan (WRP) vastgesteld door de Gemeenteraad. Om dit uit te voeren is extra capaciteit nodig (2,4 fte) en het ophogen van de jaarschijven om te zorgen dat functionaliteit van het riool geborgd blijft. Dit zijn investeringen die over 70 jaar worden afgeschreven en dus zorgen voor verhoogde kapitaallasten. Dit is uitgewerkt in kostendekkingsplan in het WRP. In 2026 werken wij aan het nieuwe Water en Riolering Plan. Uiteraard hebben we hierin aandacht voor klimaatadaptatie en de robuustheid van het rioolstelsel en de gemeentelijke watergangen, oppervlaktewater en grondwater. Ruimte voor water, robuust rioolstelsel Een robuust rioolstelsel is cruciaal voor een gezonde leefomgeving. We monitoren de volgende onderdelen: kwaliteit en functionaliteit vrijvervalriool. Omgevingsprogramma Natuur, Landschap en Biodiversiteit In 2026 gaan we door met de uitwerking en uitvoering van de verschillende projecten zoals het monitoringsprogramma en faunaknelpunten die in 2025 zijn vastgesteld in de uitvoeringsagenda als onderdeel van het Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit. GGA Kampina - deelgebied Essche Stroom In 2025 is er vanuit de gebiedsgerichte aanpak (GGA) Kampina en Oisterwijkse Vennen een Koersdocument voor de Kampina vastgesteld, waarmee het college van Boxtel heeft ingestemd.
Daarnaast werken wij aan een uitvoeringsprogramma met projecten, die een bijdrage leveren aan de (natuur)doelen van de Kampina. We zijn ook in 2026 nauw betrokken bij projecten en processen zoals beekherstel van de Essche Stroom, die binnen onze gemeentegrenzen plaatsvinden en gaan we aan de slag met de voorbereiding van een gebiedsproces rondom het herstel van het beekdal van de Beerze. Vitaal landelijk gebied De voorbereidingen voor het gebiedsgerichte omgevingsprogramma Vitaal Landelijk Gebied, zoals opgenomen in de Omgevingsvisie, zijn eind 2025 gestart. Dit richt zich op het realiseren van de ambities uit de Omgevingsvisie via een integrale aanpak van opgaven in het landelijk gebied, zoals natuur, biodiversiteit, klimaatadaptatie en de kwaliteit van lucht, water en bodem. Tegelijkertijd staan leefbaarheid, gezondheid en toekomstperspectief voor agrariërs centraal. We zetten in op een omslag naar duurzame landbouw met nieuwe verdienmodellen, ondersteund door een robuust bodem- en watersysteem. Daarnaast krijgt het landelijk gebied een versterkte recreatieve functie. Landelijke beëindigingsregeling veehouderij We willen een passend perspectief bieden voor veehouders die in het kader van de Landelijke beëindigingsregeling veehouderijen met hun huidige activiteiten willen stoppen.
Hiervoor is een contactpersoon benoemd die de veehouders begeleidt en adviseert in de planologische procedure. We pakken de herontwikkeling van Lbv-locaties projectmatig aan.
Hoe kunnen we dat meten? In 2026 zal het Programma Natuur, Landschap en Biodiversiteit worden vastgesteld door het college. Het opstellen van een monitoringsprogramma is onderdeel van de eveneens nog vast te stellen uitvoeringsagenda. Voor de overige onderwerpen binnen thema 1 gelden de volgende indicatoren:
Gemeente Boxtel
19
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Onderwerp
Doelstelling
Indicator
Riolering
Kwaliteit
Klimaatadaptatie
Minder hemelwateraanvoer Verhogen bewustzijn inwoners
Aantal klachten/meldingen van storingen drukriool en rioolverstoppingen % geïnspecteerd Aantal m2 met geschieden stelsel Verwijderde tegels (excl. Openbare ruimte) Groene tuinen Regentonnen Groene daken Afgekoppelde woningen Geveltuinen Boomspiegels Groenpakketten
Laatst gemeten waarde
Streefwaarde (2026)
10% X
25% X
540 m2
600 m2
7 171 10 2
9 190 20 5
23 0 0
25 20 150
Voor het klimaatadaptief maken van de openbare ruimte zijn in de vastgestelde uitvoeringsagenda, die loopt tot en met 2026, nog geen concrete indicatoren benoemd. Hieraan besteden we bij de volgende uitvoeringsagenda uitdrukkelijk aandacht aan. We sluiten hierbij aan op het Nationaal Dashboard Toekomstbestendige Leefomgeving (NDTL). We gaan inventariseren hoe en of we de indicatoren in het NDTL tot uitdrukking kunnen laten komen. Het gaat hierbij om indicatoren voor thema’s als hittestress, wateroverlast en vegetatie-opbouw.
Energieneutraal, minder afval en verspilling Wat willen we bereiken? Energie en grondstoffen. We maken er dagelijks gebruik van en de beschikbaarheid ervan lijkt zo vanzelfsprekend. Toch weten we dat het gebruik van energie en grondstoffen zijn grenzen heeft. Daarom werken we zo snel mogelijk toe naar een energieneutraal Boxtel. Bouwen we aan onze eigen duurzame energievoorziening en nieuwe energiesystemen. En zetten we maximaal in op het besparen van energie en het voorkomen van onnodige verspilling van energie. Van afval willen we af. We willen daarom door bewustwording de hoeveelheid huishoudelijk afval verkleinen en (zwerf)afval voorkomen. Maar afval is ook grondstof. Daarom zetten we in op betere afvalscheiding, het sluiten van kringlopen en stimuleren we duurzaam hergebruik. Dit doen we met een hoog serviceniveau en we sturen via de afvalstoffenheffing. Ook stimuleren en faciliteren we initiatieven zoals de repaircafé’s in Esch en Liempde.
20
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Wat gaan we daarvoor doen? Energietransitie We stimuleren zon op dak en objecten en de realisatie van zonneparken, maar omdat voor 3 van de 4 zonneparken een negatief bindend advies door de gemeenteraad is afgegeven, wordt maar circa een derde deel van de opwekopgave zoals overeengekomen in 2021 in de RES NOB 1.0 tijdig vergund en gerealiseerd in 2030. Dit vertraagt de ambitie om zo snel mogelijk energieneutraal te zijn en noodzaakt tot het doorlopen van de interventieladder, die door de provincie is vastgesteld in de Governance RES 1.0. Uit de regionaal in 2025 opgestelde Energie Systeemverkenning blijkt dat de totale vraag naar elektriciteit in 2050 door de energietransitie 3 tot 4 maal zo groot is al in 2030. Dit kan tot gevolg hebben dat de provincie genoodzaakt is de regie over te nemen en als bevoegd gezag moet optreden voor de opwekopgave. Eerst moeten echter de treden daarvoor doorlopen worden. Deze afstemming vraagt ambtelijk meer capaciteit maar leidt niet automatisch tot meer efficiëntie. Daarnaast onderzoeken wij hoe we verder invulling geven aan de RES-doelstellingen samen met de RES. Wel kijken wij ook naar alternatieve duurzame energiebronnen en werken we samen met Enexis om het energienet uit te breiden. De actielijnen uit het Uitvoeringsprogramma Warmtetransitie 2023-2026 richten zich op het aardgasvrij maken van alle gebouwen in 2050.
De focus ligt hierbij het op verlagen van de warmtevraag door na-isolatie. We zetten hierin concrete stappen, met inzet van Spukuitkeringen voor de Aanpak Energiearmoede en Lokale Aanpak Isolatie (LAI). Hier geven wij uitvoering aan door respectievelijk gratis spouwmuurisolatie aan te bieden voor eigenaarbewoners die eerder Energietoeslag hebben ontvangen en doen wij regionaal mee met Meerjarig Collectief Ontzorgen (MCO) waarmee wij op grote schaal eigenaar-bewoners stimuleren voor verduurzamingsmaatregelen. De tot nu toe verstrekte Spuk gelden, zijn onvoldoende om de hele gebouwde omgeving aan te pakken. Er is tot nu toe geld ontvangen voor 930 woningen voor nogmaals 529 woningen is de Spuk LAI aangevraagd, maar nog niet ontvangen. Bij de projecten die voortkomen uit het Uitvoeringsprogramma Warmtetransitie 2023-2026 werken we samen met Buurkracht om 6 teams aan bewoners te betrekken, te stimuleren en te bestendigen tot energiebesparing. Ook werken wij samen met onze woningcorporaties in het kader van het Duurzaamheidsakkoord. Daarnaast is er een nauwe samenwerking met de collega’s vanuit het Sociaal Domein om moeilijk bereikbare doelgroepen beter te bereiken. Bij het verduurzamen houden we ons aan de regels voor flora en fauna in de Omgevingswet, waarmee de bescherming van soorten zoals vleermuizen is gewaarborgd. Hiervoor leveren we een Soortenmanagementplan op.
We stellen in 2026 een Warmteprogramma op, zoals straks wettelijk verplicht wordt onder de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw). Dit programma geeft richting aan de lokale aanpak van de warmtetransitie om gebouwen aardgasvrij te maken en is het vervolg op de Transitievisie warmte Boxtel. Bij het opstellen van het warmteprogramma wordt integraal gewerkt. Daarnaast werken wij in 2026 aan Wijkuitvoeringsplannen (WUP) om het Warmteprogramma tot uitvoering op wijkniveau te brengen. Om de acties uit het Uitvoeringsprogramma Warmtetransitie 2023-2026 uit te kunnen voeren is extra ambtelijke capaciteit nodig. Deze financieren we met behulp van de beschikbare komende Rijksmiddelen. Circulaire economie: Circulair en lokaal Conform het Rijksprogramma Nederland Circulair streven we naar een volledig circulaire economie en 50% minder primaire grondstoffen in 2050. Circulaire economie is in ontwikkeling, in 2026 werken wij aan een integraal voorstel dat meerdere programma's gaat raken over hoe dit thema geborgd gaat worden in de gemeente Boxtel.
Gemeente Boxtel
21
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Afval en grondstoffen In de gemeentelijke duurzaamheidsvisie staan verspilling en de circulaire economie benoemd als belangrijk thema. Via onze Beleidsnotitie Huishoudelijk Afval & Grondstoffen 2023-2030 geven we hier uitvoering aan in een belangrijk deel van de keten, namelijk het afval dat vrijkomt bij onze inwoners. Deze notitie is gebaseerd op verschillende landelijke en Europese beleidskaders. In 2026 gaan we verder met de Uitvoeringsagenda onder de beleidsnotitie.
Hoe kunnen we dat meten? Energie De realisatie opwek en energiebesparing (in procenten) meten we regionaal via de jaarlijkse RES monitor. Onderwerp
Doel
Indicator
Klimaatneutraliteit
Energiebesparing
% besparing t.o.v. 2017 0,08 TwH Aandeel gebouwen met energielabel C of hoger Aantal gebouwen gasloos Aantal gebouwen aangesloten op duurzame warmte
Energie-opwek Duurzame gebouwen
Laatst gemeten waarde 18%
Streefwaarde (2030)
18% 33%
100% 100%
4
>4
X
X
11%
Voor onze eigen gebouwen maken we gebruik van een gebouwbeheersysteem inclusief monitoring. In het gebouwvolgsysteem zullen we de volgende indicatoren vastleggen. • Energieverbruik per gebouw (kWh/m²/jaar) • CO₂-uitstoot per gebouw (ton/jaar) • Energielabel per gebouw • Status verduurzamingsmaatregelen (gepland, uitgevoerd, niet mogelijk) • Binnenklimaat (temperatuur, luchtvochtigheid, CO₂-concentratie) We streven op al deze onderdelen verbetering na. Streefwaarden zijn echter moeilijk vast te stellen omdat de waarden sterk beïnvloed worden door de mate van gebruik, temperatuur en het gewenste comfortniveau. Voor de gebouwde omgeving gaan we werken met een gebouwvolgsysteem, waarmee we de verduurzaming van de gebouwde omgeving monitoren zodat we verder richting kunnen geven aan verdere verduurzamingsmaatregelen.
Afval en grondstof Voortgang wordt gemeten aan de hand van de gestelde doelen uit het beleid Afval en Grondstoffen.
22
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel Onderwerp
Doel
Indicator
Restafval
Verminderen hoeveelheid ongescheiden, niet herbruikbaar afval Verhogen hoeveelheid gescheiden ingezameld herbruikbaar afval
kilogram per inwoner per jaar % gescheiden ingezameld
Afvalscheiding
Laatst gemeten waarde 123 KG
Streefwaarde (2030)
90%
>90%
< 30 KG
Veiliger en minder overlastgevend spoor- en vliegverkeer Wat willen we bereiken? Voor een veilige en gezonde leefomgeving moeten we ook kijken naar het spoor- en vliegverkeer. Boxtel wordt doorkruist door spoorwegen. Ze zijn druk bereden door personenen goederentreinen. Dat is goed voor de verbondenheid en bereikbaarheid van Boxtel, maar levert ook hinder op door geluid, trillingen en verkeersopstoppingen. Ook zijn er risico's verbonden aan het vervoer van gevaarlijke stoffen. Hetzelfde geldt voor het vliegverkeer vanaf Eindhoven Airport en van defensie. (Laag)vliegende toestellen zorgen voor geluidshinder en ongezonde uitstoot. We zetten daarom in op het voorkomen van hinder en onveilige situaties. Dat doen we binnen onze gemeente, maar ook in samenwerking met anderen.
Wat gaan we daarvoor doen? We hebben de afgelopen jaren bij Prorail aangedrongen op realisatie van geluidsschermen naast het spoor. Naar verwachting start Prorail in 2026 met de realisatie hiervan. We starten met een project voor de verbetering van de leefbaarheid in de spoorzone. Dit project maakt deel uit van de projecten van de 6e Regio Deal met het Rijk. Spoorgoederenvervoer gevaarlijke stoffen Richting ProRail en Rijk stellen wij ons kritisch op ten aanzien van het spoorgoederenvervoer met gevaarlijke stoffen en werken daar regionaal in samen. In samenwerking met de provincie en de omliggende gemeenten is een position paper opgesteld. Onderdeel hiervan is de inzet op meer transport van gevaarlijke stoffen per buisleiding. We sluiten daarom aan bij het bod van de provincie over de Delta Rhine Corridor (DRC) waarbij we gezamenlijk inzetten op de realisatie van een leiding die gebruikt kan worden voor meerdere producten. In eerste instantie gaat het dan over LPG/propeen dat dan minder over het spoor vervoerd hoeft te worden. Later kan de leiding dan ingezet worden voor bijvoorbeeld waterstof om te voorkomen dat vanwege de energietransitie veel ammoniak over het spoor vervoerd gaat worden. Daarnaast verlenen we medewerking aan de omzetting van een grote hogedruk aardgasleiding naar het transport van waterstof met een aansluiting op de DRC.
Dit om een waterstofnet in Nederland mogelijk te maken. Hinder door (militair) vliegverkeer Wij blijven ageren tegen laag (militair) vliegverkeer boven onze kernen. We trekken bestuurlijk samen op met de gemeenten rondom Eindhoven Airport. Dit geldt zowel voor de benodigde procedures en de exploitatie van het vliegveld zelf als de Nota Ruimte voor Defensie.
Gemeente Boxtel
23
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Hoe kunnen we dat meten? Dit thema monitoren we aan de hand van twee onderwerpen, te weten reductie geluidbelasting en het aantal klachten/klagers overlast vliegverkeer. Onderwerp
Doel
Indicator
Overlast gevend spoorverkeer
Bewoners ondervinden minder geluidshinder
Aantal woningen met minder hinder
Overlast gevend vliegverkeer
Bewoners ondervinden minder geluidshinder
Laatst gemeten waarde 5
Streefwaarde (2027) 144
Geluidsschermen 0 Aantal klachten 73.608 (2023) regio 45.043 (2024)
8 < 45.000
Aantal klachten Boxtel
304 (2023) 306 (2024)
< 306
Aantal klagers
18 (2023) 13 (2024)
< 13
Regulier werk
De afbeelding hierboven geeft een indicatie van de vaste werkzaamheden die we uitvoeren binnen het programma Duurzame transformatie.
24
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Dit kost het Duurzame Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting Transformatie 2024 2025 2026 2027 2028 2029 (x € 1.000) Klimaatadaptatie en 888 3.428 530 530 530 530 energietransitie Plattelandsvernieuwing 8 128 0 0 0 0 Afval 4.498 4.280 4.534 4.706 4.795 4.868 Riolering 3.681 3.679 3.801 3.926 3.926 3.926 Milieu 18 128 0 0 0 0 Totaal baten 9.093 11.642 8.864 9.162 9.251 9.324 Klimaatadaptatie en 2.030 5.409 2.060 1.980 1.718 1.734 energietransitie Plattelandsvernieuwing 695 594 449 493 408 416 Afval 4.498 4.280 4.534 4.706 4.795 4.868 Riolering 3.681 3.679 3.801 3.926 3.926 3.926 Milieu 1.607 2.063 1.759 1.792 1.804 1.856 Totaal lasten 12.510 16.024 12.602 12.898 12.651 12.800 Saldo van baten en -3.417 -4.382 -3.738 -3.736 -3.400 -3.476 lasten voor bestemming resultaat Onttrekkingen aan 487 400 400 268 0 0 reserves Stortingen in reserves 514 0 0 0 0 0 Mutaties reserves -27 400 400 268 0 0 Saldo van baten en -3.444 -3.982 -3.338 -3.468 -3.400 -3.476 lasten na bestemming resultaat Ontwikkeling 644 begroting Ten opzichte van de begroting 2025 daalt het nadelige resultaat op dit programma met € 644.000. De ontwikkelingen met een afwijking van meer dan € 25.000 zijn onder andere: •
Toevoegen van € 100.000 incidenteel budget Soorten Management Plan voor het jaar 2025. • Budgetten voor VAB zijn incidenteel in 2025 opgenomen en deze vervallen vanaf 2026. • Toevoegen van € 100.000 budget voor geluidsonderzoek nabij het spoor. Deze overheveling heeft een incidenteel karakter. • Daarnaast is in 2025 een eenmalig regio-budget van € 370.000 opgenomen voor het toekomstbestendig maken van het energiebeleid; dit bedrag is beschikbaar gesteld vanuit het gemeentefonds. De overige afwijkingen bestaan uit afwijkingen kleiner dan € 25.000, prijsindexering, kapitaallasten, bijdrage MGD, administratieve mutaties en incidentele budgetten.
Gemeente Boxtel
25
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Investeringen programma Duurzame Transformatie (x € 1.000) begrote investeringen: Zijlader huisvuil Vervangen reserve vuilniswagen Vervanging huisvuilwagen 2.104 achterlader Aanschaf ondergrondse containers 2025 Aanschaf ondergrondse containers betonputten 25+26 Rioolinvesteringen (vGRP-6) voorgenomen investeringen: Verduurzaming vastgoed Verduurzaming maatschappelijk vastgoed Totaal begrote en voorgenomen investeringen
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
330 310 475 1.804 1.080
2.082
1.742
1.736
2.008
1.800
1.800
1.800
1.800 500
6.767
4.657
3.536
4.308
Beleidsindicatoren Indicatoren programma Duurzame Transformatie Omvang huishoudelijk restafval Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit
26
Eenheid Periode Nederland Boxtel kg per inwoner %
2023
150
88
2022
32,5
16,3
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Sociale Kracht
Algemene beleidsdoelstelling We willen dat Boxtel een gemeente is waarin iedereen meedoet We werken hiervoor samen met maatschappelijk partners en inwoners aan een sterke sociale basis. Hierin zien alle mensen in onze wijken en kernen naar elkaar om, ondersteunen elkaar en kennen geen bestaansonzekerheid. Een sociaal krachtig Boxtel. We richten de gemeentelijke dienstverlening vooral op die inwoners die hulp nodig hebben om mee te kunnen doen. Bijvoorbeeld inwoners met gezondheidsproblemen, een afstand tot de arbeidsmarkt dan wel jongeren met problemen of nieuwkomers. We kijken daarbij ook naar wat de inwoner zelf kan bijdragen. Het zetje in de rug kan niet alleen door de gemeente gegeven worden. Dat is financieel niet houdbaar. We werken samen aan een Boxtel waarin we samen sterk zijn.
Maatschappelijk effect In het programma Sociale Kracht willen we de volgende maatschappelijke effecten teweegbrengen: • • • •
De kernen en wijken in Boxtel hebben een sterke sociale cohesie, met een goede sociale infrastructuur. Boxtel is een gemeente waarin voor iedereen plek is en iedereen meedoet. Onze inwoners met een hulpvraag ervaren dat ze duurzaam goed geholpen worden, op basis van de hulpvraag die zij hebben. De inwoners van Boxtel zijn in beter staat om gezond te leven en kunnen hun talenten ontplooien.
Gemeente Boxtel
27
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Ambities beleidsakkoord De ambities van het beleidsakkoord zijn vertaald in de onderstaande drie thema's voor het programma Sociale Kracht: Thema 4: Veerkrachtig Boxtel met sterke sociale basisvoorzieningen Thema 5: Wijkgerichte, effectieve ondersteuning op maat Thema 6: Gezond Boxtel met breed onderwijs
Veerkrachtig Boxtel met sterke sociale basisvoorzieningen Wat willen we bereiken? Boxtel is een gemeenschap met een sterke sociale cohesie met een rijk palet aan verenigingen en netwerken. Dit geeft een goed uitgangspunt om te werken aan versterking van de veerkracht van onze gemeenschap en inwoners. Veerkrachtig Boxtel houdt in dat inwoners samen en met ondersteuning van maatschappelijk organisaties in staat zijn om problemen op te pakken. Inwoners helpen elkaar om mee te kunnen (blijven) doen in de samenleving. Bijvoorbeeld in de vorm van mantelzorg. Inwoners van veerkrachtige wijken zijn in staat om, al dan niet met ondersteuning, hun eigen hulpvragen samen duurzaam op te lossen. Dit geldt voor alle leeftijdsgroepen. De gemeente bevordert sterke sociale basisvoorzieningen om de veerkracht te stutten. Hartjes in de Wijk en het locatie-gebonden jongerenwerk vormen hierbij ons focuspunten. Gastvrije, aantrekkelijke ontmoetingspunten, waar inwoners ook terecht kunnen voor ondersteuning. Hierin werken we samen met onze primaire partners ContourdeTwern, MEE, BSB, Huis73, de GGD en de WSD. Maar ook met andere maatschappelijk partners en sociale verbanden. Zo kunnen we samen het sociale gezicht van Boxtel blijven laten zien.
Wat gaan we daarvoor doen? Maatregelenpakket In de kadernota 2026 is de volgende ombuiging in het maatregelenpakket opgenomen: • Het uitbreiden van de voorzorgcirkels Visie sociaal domein De uitvoering van de in 2025 vastgestelde visie Boxtel Samen Sterk 2040 loopt ook in 2026 door op basis van het programmaplan. Herijking subsidiebeleid In 2025 is een nieuw subsidiebeleid vastgesteld en wordt er gewerkt aan (nieuwe) subsidieregelingen voor professionele partners en vrijwilligersorganisaties voor meerdere beleidsterreinen. In de subsidieregelingen worden nieuwe afspraken over berekeningsgrondslagen vastgelegd die aansluiten op de beleidsdoelstellingen. Hiermee stimuleren en steunen we een breed aanbod voorzieningen met een preventieve werking. In 2026 ronden we de subsidieregelingen af en monitoren we de subsidieverstrekking aan professionele partners en vrijwilligersorganisaties. Daarnaast werken we verder aan het optimaliseren van subsidieverstrekking middels het implementeren van een intern 28
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel subsidiebureau. Daarbij worden ook andere subsidievormen als projectsubsidie en instroomsubsidie nader uitgewerkt. Lokale Inclusie Agenda In 2026 focussen we ons op de realisatie van de Lokale Inclusie Agenda. In 2025 hebben we de focus gehad op het formeren van een project- en/of klankbordgroep, het in beeld brengen van waar we nu staan door middel van een nulmeting en het opstellen van de agenda. We kiezen voor een meerjarig programma om te borgen dat de doelstellingen en bijbehorende acties die we in de Lokale Inclusie Agenda opnemen ook daadwerkelijk tot realisatie komen. Thuis in de wijk Volwassenen met psychische en/of psychosociale problematiek, verslavingsproblematiek en/of licht-verstandelijke beperking die een beroep doen op beschermd wonen, wonen zo zelfstandig mogelijk ‘Thuis in de wijk’ en niet meer in ‘intramurale settings’. Om dit te kunnen realiseren is een ‘set aan basisvoorzieningen’ ontwikkeld op basis van de vijf vuistregels van Thuis in de Wijk: Goed wonen; Gezonde financiën; Waardevolle daginvulling; Passende ondersteuning en Fijne leefomgeving. In het uitvoeringsprogramma 2022 tot en met 2025 hebben we hieraan gewerkt. Vanaf 2026 starten we een nieuw meerjarig project, passend in de visie sociaal domein. Dak- en thuisloosheid In 2022 is het Nationaal Actieplan Dakloosheid gelanceerd.
Het doel van dit actieplan is dat iedereen in 2030 een dak boven zijn/haar hoofd heeft. Naar aanleiding van dit actieplan is in de regio Meierij en Bommelerwaard een telling gedaan om dak- en thuisloosheid in beeld te brengen. De uitkomsten van deze telling zijn in najaar van 2023 bekend gemaakt. In oktober 2024 is een regionaal actieplan vastgesteld door de colleges van deelnemende gemeenten. Op basis hiervan heeft de gemeente Boxtel in 2025 een lokaal actieplan gemaakt. Dit zal in 2026 en opvolgende jaren uitgevoerd worden. De de acties die hieruit voortkomen landen ook in het programma dat valt onder de visie sociaal domein. Hulpmiddelen We onderzoeken de mogelijkheden van deelgebruik en flexpools voor scootmobielen. Andere gemeenten maken hier ook al gebruik van. Wij zijn hierover in gesprek met leveranciers en de woningcorporatie. Een pilot is in 2025 gestart vanuit bestaande middelen. Een eventueel vervolg op deze pilot moet nog financieel en inhoudelijk worden bepaald. Indien nodig komen we hier later bij uw raad op terug. Opvang Oekraïners De opvang van Oekraïense vluchtelingen is een opgave die we hebben van het Rijk en die in regionaal verband wordt afgestemd. De gemaakte afspraken zijn vastgelegd in het Regioplan Migratie Brabant Noordoost. Er is een onderlinge verdeling afgesproken tussen Boxtel en Sint-Michielsgestel.
Sint-Michielsgestel vangt maximaal 90 mensen op en de resterende opgave voor het realiseren van 325 opvangplekken ligt bij onze gemeente. Met de huidige locaties en locaties die in ontwikkeling zijn, voldoen we aan deze opgave. We hebben wel te maken met aflopende huurovereenkomsten en tegelijkertijd streven we naar een hogere kwaliteit van de opvang, met meer privacy. Daarom blijven we op zoek naar nieuwe locaties.
Gemeente Boxtel
29
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Hartjes in de Wijk Sinds 2023 werken we samen met Wonen-, zorg- en welzijnsorganisaties in het Hartje in de Wijk in Boxtel-Oost. In 2025 hebben de partijen de intentie uitgesproken beter met elkaar te willen samenwerken en bij te dragen aan de opgaven die gepaard gaan met de vergrijzing. We werken op basis van de principes van de Samenwerkwijze aan twee doelen van de Hartjes in de Wijk: 1. Door toepassing van de Samenwerkwijze zoeken we voor inwoners met een hulpvraag samen met hun netwerk en professionals passende oplossingen voor hun vraag en daardoor meer welbevinden ervaren. In 2026 intensiveren we de opgebouwde en verbeterde samenwerking tussen professionals verder. We passen de principes van de Samenwerkwijze bij individuele complexe casuïstiek toe. 2. Het vergroten van de sociale cohesie door de mogelijkheid te bieden dat inwoners – in de leeftijd van 0 tot 100 jaar – elkaar kunnen ontmoeten. Hiervoor stellen we het Harte in de Wijk open en worden er activiteiten georganiseerd. De principes van de Samenwerkwijze zullen ook gebruikt worden bij collectieve vragen, waardoor het activiteitenaanbod zal veranderen. We faciliteren dit meer op vragen van inwoners en verwachten van hun een grotere betrokkenheid bij de organisatie ervan. We stellen de inwoner centraal en pakken diens vraag integraal en samen met de inwoner op.
We maken hierbij een sterkere koppeling met het Wijkgericht Werken. Voorbereidingen zullen gaandeweg worden getroffen om een gedegen basis te creëren, die bij uitbreiding naar andere gebieden gebruikt kan worden. VanThuisUit In het kader van de demografische ontwikkelingen en de toenemende druk op zorg en leefbaarheid in Boxtel, stellen we vanuit de algemene reserve zowel in 2026 en 2027 € 200.000 beschikbaar voor het zorgconcept VanThuisUit van Zorggroep Elde Maasduinen. Dit concept biedt ondersteuning aan thuiswonende ouderen en draagt bij aan het versterken van zelfredzaamheid, mantelzorgondersteuning en samenwerking in de wijk. Voordelen van deze aanpak zijn: • • • • •
van de leefbaarheid in Boxtel zelfredzaamheid en eigen regie voor ouderen van mantelzorgers inzet van technologie en sociale zorgvormen inzet van zorgprofessionals
Hoe kunnen we dat meten? Maatregelenpakket De begroting 2026 bouwt voort op de indicatoren uit eerdere begrotingen en jaarrekeningen. Deze zijn geactualiseerd en uitgebreid en omvatten onder meer: • Het aantal inwoners dat gebruikmaakt van basisvoorzieningen zonder indicatie. • Het aantal verwijzingen naar geïndiceerde zorg via wijkteams. Met een dashboard meten we de effecten van de genomen maatregelen en sturen bij waar mogelijk om de doelstelling te behalen. Dit geldt voor het gehele programma.
Visie sociaal domein We stellen een nulmeting voor de gemeenschapshuizen op die als basis dient voor periodieke evaluatie. We stellen samen met de GGD een wijkanalyse op, die we met wijkbewoners bespreken. Dit herhalen we periodiek.
30
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Subsidiebeleid We maken (subsidie)afspraken met onze maatschappelijk partners waarin we meetbare indicatoren meenemen
Lokale inclusieagenda In de inclusieagenda wordt een monitor opgenomen.
Hartjes in de Wijk Door ontmoetingen in de Hartjes in de Wijk en de verandering van de werkwijze in de ondersteuning bij individuele casuïstiek, middels de SamenWerkWijze, ontstaat er een maatschappelijk rendement. Het gaat hierbij zowel om het ervaren welbevinden van de inwoner als om de maatschappelijke kosten. We meten dit als volgt: • Ervaren welbevinden van de inwoner Het ervaren welbevinden van de inwoner wordt weergegeven met een cijfer tussen de 1 en 10. Inwoners noemen zelf de waarde van het cijfer over het welbevinden op het moment van het in kaart brengen van het probleem en vervolgens nogmaals op het moment dat er een oplossing is gerealiseerd. Indien mogelijk kan tussen 6 en 12 maanden nogmaals een meting worden gedaan om de duurzaamheid van de oplossing in kaart te brengen. We streven naar voldoende welbevinden van onze inwoners. • Maatschappelijke kosten De maatschappelijke kosten van de geleverde zorg en ondersteuning worden berekend op jaarbasis, uitgaande van de volgende situaties: 1. 2. 3. 4.
Wat kost de situatie nu op jaarbasis. Wat zijn de eventuele eenmalige kosten van de oplossing. Wat kost de situatie na de oplossing op jaarbasis. Wat zou de situatie kosten als er niets wordt gedaan.
Taakstelling huisvesting statushouders We houden het aantal plaatsingen bij in een landelijk systeem met COA. De provincie controleert ieder halfjaar of de gemeente haar taakstelling heeft behaald.
Wijkgerichte, effectieve ondersteuning op maat Wat willen we bereiken? Inwoners kunnen via Wegwijs voor hulp en ondersteuning een beroep doen op het sociaal domein. Via het thema Veerkrachtig Boxtel proberen we zoveel mogelijk te voorkomen dat dit beroep nodig is. Daar waar ondersteuning vanuit de gemeente wel nodig is, bieden wij die dichtbij via onze wijkteams. We baseren de ondersteuning op basis van het concept positieve gezondheid. Dit houdt in dat we breed kijken naar de behoeften, maar ook naar de eigen mogelijkheden van deze inwoners en hun netwerk. Het streven is daarbij om de benodigde ondersteuning zo snel en effectief mogelijk in te kunnen zetten. We hebben hierbij oog voor de financiële houdbaarheid van het sociaal domein. Bij het oplossen van hulpvragen werken we nauw samen maatschappelijk partners zoals thuiszorg- en GGZaanbieders, huisartsen en woningcorporaties.
Gemeente Boxtel
31
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Wat gaan we daarvoor doen? Maatregelenpakket In de kadernota 2026 zijn de volgende ombuigingen in het maatregelenpakket opgenomen: • • • • • • • • • • • • •
Combinatietraject inburgering B1 en betaald werk Vroege start inburgering in AZC Versterken vroegsignalering schulden Verlagen Participatiebudget Stopzetten Verwijsindex Risicojongeren (VIR) Overlegtafel met zorgaanbieder Minder crises door Erop Af Team Trainingshuizen voor jongvolwassenen naar beschermd wonen Inbesteding lichte ambulante hulpverlening jeugd en wmo Verplichten van WLZ-aanvraag bij begeleiding Deelmobiliteit inzetten en aanbieden cadeaubonnen individuele voorzieningen Strengere spelregels voor woonvoorzieningen Meer inzetten op groepsbegeleiding
Project Uitstroom Jongeren in Verblijf 16-27 jaar In 2026 gaan we verder met de (in 2025 geïntroduceerde) gestandaardiseerde aanpak voor de uitstroom. We werken met toekomstperspectiefplannen gebaseerd op de BIG 5: ondersteuning, huisvesting, onderwijs en werk, inkomen en welzijn. Dit bevordert de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van jongeren die (sneller) uitstromen uit verblijfsinstellingen. Daarnaast trainen we de consulenten die betrokken zijn bij het project in de JIM-methode (Jouw Ingebrachte Mentor). Versnellen en realiseren woonopgaven 16-27 jaar In het Programma Volkshuisvesting en wonen-welzijn-zorg 2023-2027 hebben we toekomstige uitdagingen voor specifieke doelgroepen beschreven, waaronder jongvolwassenen die uitstromen uit intramurale voorzieningen zoals Beschermd Wonen en Jeugdhulp met verblijf. Het project ‘versnellen en realiseren woonopgaven 16-27 jaar’ heeft tot doel fysieke huisvesting te realiseren. In 2025 hebben we dit voorbereid en hebben een aanvraag ingediend voor regionale jeugdzorgmiddelen. In 2026 starten we de uitvoering. Regionale inkoop toezicht en handhaving Wmo en Jeugdhulp We hebben in 2025 regionale afspraken gemaakt om toezicht en handhaving door de gemeente ’s-Hertogenbosch te laten uitvoeren. In 2026 realiseren we de noodzakelijke aanpassingen in de centrumregelingen en de wijzigingen in de verordening.
Pilot taalvrijwilligerscoördinator In 2026 evalueren we de pilot ‘coördinator taalvrijwilligers’. Een taalvrijwilligerscoördinator is iemand die taalvrijwilligers begeleidt en ondersteunt bij hun werk met inwoners, die de Nederlandse taal beter willen leren. Doel hiervan was onder meer om de kwaliteit van laagdrempelige taalondersteuning binnen het Taalhuis te verbeteren en meer inwoners te kunnen helpen. De pilot is betaald met geld uit de landelijke GALA-regeling. Deze regeling stopt eind 2026. Als de evaluatie positief is, vragen we om blijvend geld voor dit initiatief.
Hoe kunnen we dat meten? We voeren in 2025 een integraal cliënt ervaringsonderzoek uit. De uitkomsten daarvan worden in 2026 bekend.
32
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Gezond Boxtel met breed onderwijs Wat willen we bereiken? Gezondheid is een groot goed. Als je iemand vraagt naar wat hij/zij het belangrijkst vindt, is de kans groot dat het antwoord 'gezondheid' luidt. We definiëren gezondheid op basis van het concept positieve gezondheid. Hierbij ligt het accent niet op ziekte. Positieve gezondheid gaat over de manier waarop mensen zelf om kunnen gaan met hun gezondheid, op hun veerkracht en op wat hun leven betekenisvol maakt. Het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Én om zo veel mogelijk eigen regie te voeren. Een goede gezondheidsinfrastructuur met de huisartsenpraktijk als basis, is een essentiële randvoorwaarde. Een goede gezondheid is niet vanzelfsprekend. Uit onderzoek blijkt dat er een heel sterke samenhang is met de sociaal-economische situatie van mensen. We streven er daarom naar de oorzaken van gezondheidsverschillen weg te nemen. Onze inwoners moeten daarvoor de mogelijkheid hebben om zich te ontwikkelen. Goed onderwijs vormt hiervoor de basis; zowel basis- als voortgezet en middelbaar (beroeps)onderwijs. Dit biedt ook de beste garantie op betekenisvol werk. Daarom zetten we in op een sterkere verbinding tussen de 3 O's: onderwijs, ondernemers en overheid.
Wat gaan we daarvoor doen? Maatregelenpakket In de kadernota 2026 zijn de volgende ombuigingen in het maatregelenpakket opgenomen: • Extra inzet op preventiemaatregelen Jeugd Samenwerking Huisartsen Wij werken aan constructieve samenwerking met de lokale huisartsen. Deze eerstelijnszorgverleners spelen een cruciale rol in het welzijn van en de zorg aan onze inwoners. Voor diverse maatschappelijke opgaven zoals in de aanpak van overgewicht, thuis in de wijk en de hervormingsagenda is de samenwerking met huisartsen essentieel. In de samenwerking hebben we in de gemeente oog voor knelpunten die de huisartsen ervaren bij het zoeken naar passende huisvesting. Leerlingenvervoer Voor het leerlingenvervoer gaan we vanaf het schooljaar 2026-2027 werken met nieuwe beleidsregels en een nieuwe verordening. Hiermee willen we meer mogelijkheden creëren om via maatwerk de zelfstandigheid van kinderen te bevorderen. Hierdoor hoeven we minder lang leerlingenvervoer voor deze kinderen te verzorgen. Bijvoorbeeld door meer gebruik te maken van eigen vervoer en/of openbaar vervoer. Hiermee kunnen we ook de stijging van de kosten dempen. Doorstroompunt Het wetsvoorstel "Van school naar duurzaam werk" heeft als doel om jongeren, met name die met een afstand tot de arbeidsmarkt, beter te begeleiden bij de overgang van school naar werk en bij het behouden van werk.
Het wetsvoorstel, dat naar verwachting in 2026 ingaat, legt de nadruk op kansengelijkheid en stimuleert samenwerking tussen onderwijs, doorstroompunten en gemeenten. De rol van het doorstroompunt voor voortijdig schoolverlaters wordt daarmee in 2026 uitgebreid van 23 tot 27 jaar. Hierdoor komt ook de doelgroep 23-27 jaar in beeld.
Gemeente Boxtel
33
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Opstellen Sport- en beweegbeleid Sport—en bewegen leveren een belangrijke bijdrage aan de gezondheid van onze inwoners. Dit is echter niet het enige. Sporten en bewegen leveren ook een belangrijke bijdrage aan de sociale cohesie in onze gemeente. De gemeente Boxtel kent veel verenigingen en beweeggroepen. Binnen deze verenigingen is een belangrijk element de gezelligheid en het leggen van sociale contacten. Daarmee dragen sport en bewegen in hoge mate bij aan de doelstellingen uit onze visie op het Sociaal Domein. We stellen nieuw sportbeleid op dat we eind 2025 / begin 2026 ter vaststelling aan de gemeenteraad aanbieden. In het nieuwe Sportbeleid werken wij uit op welke wijze wij als gemeente omgaan met het thema sport- en bewegen in de gemeente Boxtel.
Hoe kunnen we dat meten? Jaarlijks doet de GGD onderzoek naar de gezondheid van inwoners. Iedere 4 jaar wordt een leeftijdscategorie onderzocht. Uitkomsten daarvan geven ons inzicht in de brede gezondheid van onze inwoners en handvatten voor nieuw beleid.
Regulier werk
De afbeelding hierboven geeft een indicatie van de vaste werkzaamheden die we uitvoeren binnen het programma Sociale Kracht.
34
Gemeente Boxtel
Begroting 2026 Gemeente Boxtel
Dit kost het Sociale Kracht Rekening Begroting Begroting Begroting Begroting Begroting (x € 1.000) 2024 2025 2026 2027 2028 2029 Maatschappelijk 862 595 473 4 4 4 werk Minderheden 6.781 9.430 4.932 0 0 0 Jeugdzorg 5 0 0 0 0 0 WMO 1.417 1.305 795 833 833 833 Inkomensvoorziening 10.624 8.613 8.715 8.785 8.785 8.785 Participatie 207 96 96 96 0 0 Volksgezondheid 0 0 0 0 0 0 Onderwijs 1.438 505 505 505 505 505 Totaal baten 21.333 20.545 15.516 10.223 10.127 10.127 Maatschappelijk 3.233 3.696 4.087 3.650 3.329 3.349 werk Minderheden 6.055 9.995 5.480 542 536 548 Jeugdzorg 13.944 14.621 14.865 14.787 14.582 14.488 WMO 10.680 12.875 12.299 11.412 11.168 11.184 Inkomensvoorziening 11.620 11.226 11.242 11.108 11.100 11.091 Participatie 12.404 12.402 11.961 11.869 11.924 11.698 Volksgezondheid 1.757 1.706 1.766 1.816 1.867 1.916 Onderwijs 3.505 2.659 2.580 2.577 2.592 2.621 Totaal lasten 63.199 69.179 64.279 57.761 57.097 56.893 Saldo van baten en -41.866 -48.634 -48.763 -47.539 -46.970 -46.766 lasten voor bestemming resultaat Onttrekkingen aan 2.045 1.392 572 556 0 0 reserves Stortingen in 2.392 47 47 47 47 47 reserves Mutaties reserves -347 1.345 525 509 -47 -47 Saldo van baten en -42.212 -47.289 -48.238 -47.030 -47.017 -46.813 lasten na bestemming resultaat Ontwikkeling -949 begroting Ten opzichte van de begroting 2025 stijgt het nadelige resultaat op dit programma met € 949.000.
De ontwikkelingen met een afwijking van meer dan € 25.000 zijn onder andere: • • •
Incidentele budgetten of laatst beschikbare budgetten 2025 die niet meer in de begroting 2026 zijn opgenomen waaronder € 40.000 onderhoudsbudget voor klein onderhoud van B-Town. Toename van € 115.000 budget voor de herijking van het subsidiebeleid en de daaruit volgende toekenningen van subsidies. Toename van € 799.000 budget herinvoeren van de eigen bijdrage WMO. De invoering van de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage wordt uitgesteld tot 1 januari 2027. De toename van het budget herinvoeren van de eigen bijdrage WMO bestaat uit de volgende twee posten: