BALANS: Betoog eerste termijn

Raadsvergadering 1 juli 2025 Gecombineerd agendapunt 8 Jaarverslag en jaarrekening 2024 Boxtel, Eerste bestuursrapportage 2025 Boxtel, Kadernota 2026 Boxtel (GERLOF) Voorzitter, We behandelen in dit agendapunt 3 onderwerpen namelijk het jaarverslag en de jaarrekening 2024, de eerste bestuursrapportage 2025 en de kadernota 2026. In normale mensentaal: we kijken terug op de financiële resultaten 2024, we kijken naar de stand van zaken tot nu toe in 2025 en we kijken naar de plannen van het College voor 2026. We zijn als BALANS erg tevreden over de financiële resultaten 2024, het lukt dit College om de uitgaven te beheersen door efficiënter en effectiever te werken en door geen geld uit te geven aan projecten die we in het verleden hobbyprojecten noemden. In tegenstelling tot veel andere gemeenten staan we er financieel goed voor en daarmee complimenteren we het College, ga zo door! De accountant maakt wel een aantal opmerkingen die we serieus moeten nemen. Zo geeft de accountant aan dat de MGD geen eigen weerstandsvermogen heeft, waardoor elke tegenvaller direct leidt tot kostenverhoging bij de gemeente Boxtel. Zou het mogelijk zijn om binnen MGD toch een reserve op te bouwen? Dat geeft ons als Boxtel ook meer financiële zekerheid. De accountant geeft ook aan dat er geen goed totaalbeeld is van de benodigde middelen voor groot onderhoud en vervanging van wegen en rioolwerken.

In de raad is eerder al gesproken over actualisatie in 2025 van de beheer- en onderhoudsplannen, hoe staat het daar mee? Tot slot is de accountant kritisch op de beheersbaarheid van de financiën rondom PHS. Wat heeft het College gedaan of wat gaat het College nog doen om die beheersbaarheid te verbeteren? Gezien de grote bedragen die hiermee gemoeid zijn, moeten we hier echt grip op houden of wellicht juist stoppen met PHS. Dan naar de stand van zaken in 2025 tot nu toe. Daarin zien we niet veel bijzonderheden.

Daarom ga ik nu over naar de kadernota, de visie van het College op Boxtel in de komende jaren. De kadernota behandelen we weer, zoals u van ons gewend bent volgens de 3 M-en van Mens, Middelen en Milieu. Voor het zeer belangrijke onderdeel Mens, geef ik het woord over aan mevrouw van Esch. RIANNE Ik begin met de eerste M, de Mens. Het gaat goed met Boxtel, maar het gaat niet altijd goed met de inwoners van Boxtel. Daarom zijn we blij dat het College er voor kiest om in het Sociaal Domein te blijven investeren in preventieve maatregelen om te voorkomen dat de kosten op termijn te hoog gaan worden. Er wordt ingezet op hulp bij schulden, inzet van jeugdartsen om ziekteverzuim bij leerlingen aan te pakken, er wordt geïnvesteerd in zogenaamde voorzorgcirkels waarbij buurtgenoten elkaar kunnen helpen als dat nodig is, bij inburgering wordt meer ingezet op werk et cetera. Het is ook heel goed dat het College geld gaat reserveren voor een nieuwe sporthal, laten we daar op doorpakken om te voorkomen dat we over een paar jaar weer in onzekerheid komen over de mogelijkheden voor binnensport. Zijn we dan helemaal tevreden? Nee. We missen in de kadernota bijvoorbeeld aandacht voor het concept ‘Van Thuis Uit’ van Zorgroep Elde Maasduinen. Dit concept is er op gericht om mensen met dementie langer thuis te laten wonen, lekker in hun eigen omgeving.

Elde Maasduinen heeft dit concept toegelicht en alle politieke partijen en de aanwezige wethouders waren enthousiast, dat enthousiasme moet wat ons betreft omgezet worden in daden en daarom dienen we samen met de SP een motie in waarin we het College oproepen om in de begroting 2025 financiële ruimte te scheppen om het concept ‘Van Thuis Uit’ tot uitvoering te brengen. En wat ons ook opviel in de kadernota is het voorstel dat mensen moeten verhuizen als de aanpassingen die betaald worden uit de WMO meer kosten dan € 15.000,-. Tijdens de In Gesprek Avond gaf de wethouder aan dat de tekst in de kadernota te stellig is. Bedoeld is dat er in principe ingezet wordt op het stimuleren van verhuizing naar een geschikte woning, waarbij altijd sprake is van maatwerk en de menselijke maat. Om deze verkeerde omschrijving in de kadernota te corrigeren dienen we samen met Combinatie95, INbox, CDA, VVD en SP een amendement in om de tekst te wijzigen. Daarnaast willen we, nogmaals, benadrukken dat we niet moeten vergeten dat er steeds meer senioren in Boxtel komen. We vergrijzen en

er zal steeds meer een eroep worden gedaan op de mantelzorg. Daarom zijn we ook blij met Hartjes in de Wijk. Deze krijgt een steeds prominentere rol bij de Rots. Wij pleiten ervoor om in de nabije toekomst te kijken of er mogelijkheden zijn voor uitbreiding van Hartjes in de Wijk en vergeet hier ook Liempde, Lennisheuvel en Esch niet. Kan de wethouder ons dit toezeggen? Ditzelfde geld ook voor de WoWW community, gelukkig hebben ze nu een plek gevonden in de bibliotheek, zodat zij op een laagdrempelige manier bereikbaar zijn. Voor het vervolg op de M van Mens geef ik het woord weer aan de heer Roubos. GERLOF Bij de M van mensen hoort ook de M van Mijn Gemeente Dichtbij. Hoewel MGD echt wel verbeterslagen maakt, blijft het beeld toch dat het juist niet dichtbij maar ver weg is. Dat wordt mede veroorzaakt doordat we geen ambtenaren meer hebben die specifiek voor Boxtel of Sint Michielsgestel werken. En dat is wel nodig in onze ogen. En ook het onderzoeksbureau &vd Laar heeft dat aangegeven in hun rapport over MGD. Wij denken dat het goed zou zijn om in ieder geval op strategisch beleidsniveau een groep ambtenaren te hebben die 100% werkt voor Boxtel. We moeten echt meer Couleur Locale toevoegen aan MGD. Wat vindt het College hiervan? En laten we stoppen met al die externe inhuur.

We hebben een tijdje geleden een presentatie gehad van het, overigens in onze ogen overbodige plan, om rotonde bij Kleinderliempde helemaal om te bouwen. In die presentatie werd duidelijk dat dit project in ieder geval in de ontwerpfase bijna helemaal gedragen wordt door externen, wat gaat het College doen om dit te stoppen? Dan de 2e M, de middelen. Daar kan ik kort over zijn, we zijn het al bijna vergeten, maar 4 jaar geleden dreigden we nog onder bewind van de Provincie te komen vanwege de slechte financiële positie van de gemeente Boxtel, maar nu staan we er gewoon goed voor. Daarvoor mogen we ook naar onszelf als gemeenteraad kijken, we hebben allemaal ook onze wensenlijstjes beperkt gehouden wat ook heeft bijgedragen aan dit resultaat. Waar we in onze ogen wel over na moeten gaan denken is het volgende. Als gemeenteraad worden de zaken waar we besluiten over nemen steeds complexer en lopen we tegen de grenzen aan van onze deskundigheid. Daarom zouden we willen voorstellen dat elke fractie een extra budget krijgt van € 4000,- per jaar om te besteden aan de inhuur van

deskundigen. Uiteraard vloeit het geld terug als het niet besteed wordt door een fractie, maar de mogelijkheid om extra deskundigheid in te huren zal de besluitvorming in de raad enorm verbeteren. We horen graag de reactie van de andere fracties en van het College hierop. En het voor de hand liggende antwoord dat we al raad natuurlijk gebruik kunnen maken van de ambtelijke organisatie, vinden we niet voldoende. Immers, het gaat vaak om het beoordelen van stukken die door ambtenaren zelf opgesteld zijn waardoor we de situatie krijgen dat we de slager zelf vragen om kritisch te zijn op zijn eigen vlees. Dat lijkt ons, netjes gezegd, niet wenselijk. Dan de 3e M van Milieu. Ook op dit punt zijn we teruggekeerd op aarde. We zijn op dit terrein teruggekeerd naar de realiteit waarbij milieu, nu onder het kopje duurzaamheid, onderdeel is geworden van alle andere beleidsterreinen van de gemeente Boxtel. Dan is het wel heel vreemd dat we nog steeds een apart programma en een aparte afdeling Duurzaamheid hebben. Wat BALANS betreft verdwijnen zowel het aparte programma als de aparte afdeling. Door deze integratie met het normale werk bereik je meer tegen lagere kosten en dat is wat we willen.

Want waarom is er een aparte medewerker communicatie bij de afdeling duurzaamheid, terwijl we als gemeente ook communicatie medewerkers hebben? Waarom ligt het onderwerp zonneparken bij de afdeling duurzaamheid, terwijl het in feite gewoon een zaak van Ruimtelijke Ordening is? We gaan hier nu niet een motie over indienen, maar willen andere partijen aan het denken zetten zodat we volgend jaar hier alvast stappen in kunnen gaan zetten. Daarnaast vinden we het als BALANS heel belangrijk dat we alle energie gaan zetten op het stimuleren en realiseren van energiesystemen van de toekomst waarbij opwek en verbruik zo dicht mogelijk bij elkaar plaatsvinden. Dus op huis, straat of wijkniveau. Deskundigen zijn het er over eens dat dit de toekomst heeft en dat traditionele zonneparken waar het College nog steeds op inzet, achterhaald zijn. Tijd en geld dat hier nog aan besteed wordt is weggegooid geld. Is het College het met ons eens en zo ja, wat gaat dit betekenen voor de begroting 2025? Dan nog een hartenkreet op het gebied van woningen. Laten we zo snel mogelijk in gaan zetten op het realiseren van gemengde woonvoorzieningen voor starters, statushouders, Oekraïners en spoedzoekers. Hierdoor zal acceptatie van statushouders groter worden, wordt de integratie bevordert en komt er extra woonruimte voor alle doelgroepen.

Concreet denken we dan aan wooneenheden zoals die bijvoorbeeld in Schijndel staan. Ook demissionair Minister Keijzer gaat hier onder de naam ‘Opstartlocaties’ werk van maken. Gaat het College hier ook mee aan de slag?

En tot slot, al meerdere keren hebben we aandacht gevraagd voor meer focus op Brainport, maar tot op heden blijft het stil. Meierijstad heeft inmiddels een samenwerking met Brainport, Best en Oirschot ook, maar wij nog steeds niet. We horen graag wat de stand van zaken is? Als BALANS willen we dat daar vaart mee wordt gemaakt. Kortom, we zijn best tevreden, dit College heeft een groot aantal afspraken uit het bestuursakkoord gerealiseerd, maar we hebben wel vragen en opmerkingen met name bij de Kadernota. Afhankelijk van de beantwoorden donderdag zullen we mogelijk nog extra moties in gaan dienen. Tot zover voorzitter.