Algemene beschouwingen SP begroting 2024

Betoog SP 1e termijn Algemeen/inleiding Voorzitter, Voor vanavond hebben wij ervoor gekozen om onze inbreng in eerste termijn te splitsen. Om te beginnen zal mijn collega Frans Sannen het een en ander te berde brengen over de duurzame transformatie. Vervolgens zal ik het stokje overnemen om in te gaan op de andere gebieden onze ideeën daarover. Meneer Sannen, wat mij betreft aan u de eer!

Duurzame transformatie: Beleidsproduct, klimaatadaptatie en energie transitie In de begroting valt te lezen dat de uitgaven voor het beheersproduct duurzaamheid fors gaat toenemen, zelfs vervijfvoudigen. Het bedrag stijgt van 218.000 euro in 2022 naar meer dan een miljoen in 2024. Er hangen echter donkere wolken boven de energie transitie. De plannen voor de grote zonnevelden kunnen weer de prullenbak in doordat het rijk heeft aangegeven dat deze grootschalige velden pas mogen worden gebouwd als alle andere opties in de bebouwde omgeving zijn uitgeput. Ook heeft de netbeheerder al eerder aangegeven dat het niet mogelijk is om op korte termijn de nodige kabels en transformatie huisjes te realiseren. Het 3e en ook heel zorgelijke probleem zijn koperdieven. Nog voordat de zomer begint ligt de energieproductie al stil en is het maar de vraag of de zonnevelden voldoende zijn verzekerd. Een heilloze weg binnen de energie transitie dus. Om het gat te dichten dat door het wegvallen van de zonneparken ontstaat zou deze 1 miljoen euro goed van pas komen. Enthousiaste initiatiefnemers in de bebouwde omgeving kunnen worden ondersteund door zonnepanelen op geluidswallen te plaatsen, parkeerplaatsen te overdekken met zonnepanelen die auto’s kunnen gebruiken om te laden en alle bruikbare daken op daken van huizen en bedrijven en openbare gebouwen en terreinen te benutten.

Vier jaar geleden was de Energie Coöperatie Boxtel in gesprek met de gemeente voor een pilot om vegetatiedaken met zonnepanelen boven parkeerplaatsen te bouwen. Sindsdien is daar niets meer van vernomen. Wat is de reden dat ondanks de inzet van de ECB deze pilot niet van de grond is gekomen? Welke andere projecten en organisaties gaat de gemeente Boxtel ondersteunen in 2024? Hoe gaat de gemeente in 2024 de plannen realiseren voor voldoende zonnepanelen in de bebouwde omgeving? Als er een gebrek aan goede uitvoerbare plannen zijn, wordt dan deze 1 miljoen euro dan terug in de reserves gestort? Dan speel ik de bal nu graag over naar Rinze van der Veen.

Dank u wel voorzitter. Wat betreft die bal: ik laat mij liever niet uit over mijn capaciteiten op het voetbalveld. Kortgezegd: die zijn er nooit geweest en zullen er ook niet gaan komen…… Wij willen graag een aantal zaken aan de orde brengen: Omgevingswet en participatiebeleid. Om te beginnen staan wij aan de vooravond van invoering van de nieuwe omgevingswet. Een deregulering die we al een aantal jaren niet hebben gekend. Een fors aantal wetten die worden samengevoegd in één nieuwe. En een paar duizend regels die worden teruggebracht tot een paar honderd. Dat zal velen als muziek in de oren klinken. Maar het kent ook een keerzijde: het is neo-liberaal van opzet en legt veel verantwoordelijkheid bij de initiatiefnemers. Wanneer wij als overheid niet uitkijken hebben de inwoners, en met name de kwetsbare groepen, het nakijken. Dat vraagt de komende jaren dan ook om veel aandacht voor een goed functionerend participatiebeleid. Niet alleen op papier maar vooral in de praktijk. De begroting Dan ga ik nu graag even over naar de voorliggende begroting. Die is structureel in evenwicht. De algemene reserve loopt op van 8 miljoen naar bijna 13 miljoen. Het totaal van de reserves van 30 naar bijna 38 miljoen. En de weerstandscapaciteit is, evenals de verhouding tussen eigen vermogen en balanstotaal meer dan in orde. Er is dus wel degelijk ruimte voor beperkt nieuw beleid.

Om een metafoor te gebruiken: we hebben een huis waarvan het dak dicht is en het is (nog) droog. En ons college? Tja. Wij hebben de indruk dat het college in de huiskamer zit met de regenjas aan, de zuidwester op met de paraplu opgestoken. Wat ik daarmee bedoel? Er worden een forse reserves gekweekt waarbij voor ons niet altijd duidelijk is wanneer en waarvoor die zullen worden gebruikt. De “Reserve Noodzakelijke maatschappelijke opgaven” is er zo een. Oplopend van 2 naar 9 miljoen in 2026. Het “Ravijnjaar” zoals dat ook wel wordt genoemd. Maar het is zeker nog niet zo ver. Eerst komen er nog verkiezingen waarna het beeld wel eens compleet anders kan worden. Wanneer zelfs de VVD, mede onder de jarenlange druk vanuit de SP, haar standpunten op een aantal terreinen aan het aanpassen is, gloort er toch hoop? Wat wij in de begroting en de plannen echt missen zijn ideeën, keuzes en plannen voor een beperkt nieuw beleid. En uitvoering van afgesproken beleid. Want daaraan heeft het de afgelopen tijd nogal ontbroken. Zie de bedragen die vorig jaar zijn overgebleven en als reservering op de balans zijn gepoot. Leven er binnen het college dan geen ideeën voor een beperkt nieuw beleid? Of zijn de meningen binnen de coalitie daarover (te) verdeeld?

Om toch een en ander in beweging te krijgen hadden wij een hele batterij aan moties en amendementen in gedachten. Maar wij zullen ons vanavond beperken. Wat wij onder de term “Maatschappelijke opgaven” zeker verstaan is een ruimhartig sociaal beleid. Passend bij de indertijd gemaakte keuze om de basis op orde te krijgen met oog voor het sociale domein. En onder “de basis op orde” verstaan wij ook uitdrukkelijk de basis voor onze inwoners. Met een mooi modewoord: Bestaanszekerheid. Noodfonds Bij dat sociale beleid hoort een ruimhartig, goed functionerend noodfonds om oplossingen te bieden bij acute problemen die niet door andere regelingen worden gedekt. In juni hebben wij kennisgenomen van wat “de Strekking” van het Noodfonds zou zijn. Daarin werd beschreven hoe er momenteel gewerkt wordt. Het waarvoor is slechts beperkt beschreven. Daarnaast werd de wens geuit om het fonds breder in te zetten binnen het sociale domein. We zijn nu een half jaar later en hebben niets meer vernomen. Vandaar dat wij, samen met het CDA, een motie indienen om hier gang in te krijgen.

Armoedebeleid Begin dit jaar, voorafgaand aan de vaststelling van de kadernota, hebben wij naar aanleiding van een vraag met betrekking tot het armoedebeleid te horen gekregen dat er onderzoek zou worden gedaan naar wat het zou betekenen als de grens voor armoederegelingen zou worden opgetrokken naar 130% van de bijstandsnorm. En toen werd het stil… Dat is de reden waarom wij een motie indienen om dit volgend jaar te realiseren voor alle armoederegelingen, inclusief het kwijtscheldingsbeleid voor afvalstoffenheffing en de rioolrechten. Daarbij wil ik opmerken dat doordat de energietoeslag volgend jaar komt te vervallen. Daarnaast vormen de stijgende kosten voor eerste levensbehoeften voor de groep tussen 100% en 130% van de bijstandsnorm en toenemend probleem. Eigen bijdrage WMO/WLZ In het vragenhalfuurtje van 23 mei hebben wij, samen met Balans, aandacht gevraagd voor de ongelijke behandeling met betrekking tot de eigen bijdragen die mensen moeten betalen voor voorzieningen vanuit de WMO en de WLZ. Om te beginnen hecht ik eraan om nog even te melden dat de indicatiestellingen niet door het CAK worden verricht zoals de burgemeester stelde, maar door het CIZ. Begrijpelijk gezien de warboel aan instellingen waar mensen mee te maken krijgen als ze hulp nodig hebben.

Om aan die ongelijkheid in ieder geval in de gemeente Boxtel een einde te maken hebben wij een motie voorbereid, die wij samen met PvdAGroenlinks indienen. Uiteraard zijn wij benieuwd naar de reactie van de andere fracties en college. Verder wil ik het college oproepen om onder die paraplu vandaan te komen en meer lef te gaan tonen! Tot zover in eerste termijn.