Algemene beschouwingen BALANS begroting 2024

Raadsvergadering 7 november 2023 Agendapunt 8 Begroting 2024 Boxtel en Tweede Bestuursrapportage 2023 Voorzitter, Vandaag gaan we terugkijken naar de stand van zaken na de eerste 8 maanden 2023 en gaan we vooral de begroting 2024 bespreken. Zoals ook in vorige jaren doen we dat weer via de 3 M’s, dit keer in de volgorde Middelen, Mens en Milieu. Ik begin bij de middelen, het geld, de munten. We concluderen op basis van de cijfers dat het financieel goed gaat met de gemeente Boxtel. Aan het begin van deze bestuursperiode vreesden we er nog voor dat we onder toezicht zouden komen van de Provincie omdat we er financieel slecht voor stonden en nu 3 jaar later ziet het er naar uit dat onze reserves fors toe gaan nemen, van 30 naar 42 miljoen en dat we dus tegen een stootje kunnen. En dat is ook nodig! Want er komen een aantal zware projecten aan, denk bijvoorbeeld aan het Integraal Huisvestingsplan voor scholen, de vergrijzing van de inwoners van Boxtel en PHS. Bij dat laatste zien we overigens dat de gelden die voor PHS Esch vanuit Haaren zijn overgekomen volgens de nota reserves en voorzieningen toegevoegd worden aan de nieuw te vormen reserve Toekomstige Investeringen Openbare Ruimte. Dat leek ons niet juist en bij navraag bij de IGA bleek dit ook onjuist te zijn, de gelden van PHS Esch blijven gereserveerd voor PHS Esch.

We zullen daar bij agendapunt 9 morgen een amendement over indienen. We zien gelukkig ook dat dit college ondanks dat we ruim in de financiën zitten, geen geld over de balk gooit. Dan de tweede M, de M van mens. Het gaat niet alleen financieel, maar ook inhoudelijk beter, armoedebeleid is op orde, er zijn volop ontwikkelingen in de woningbouw, er is meer rust in het sociaal domein en zo zijn er nog wel meer voorbeelden te noemen. Kortom, niets om je zorgen over te maken zou je denken. Maar toch zijn er onderwerpen die ons als BALANS, juist als je kijkt naar de M van mens, zorgen baren. En dat gaat om 3 dingen. Ten eerste hebben we een aantal jaren geleden een kerntakendiscussie gehad met als uitkomst ‘De basis op orde’. En in onze ogen is één van de belangrijkste aspecten bij ‘De basis op orde’, dat je doet wat je afspreekt.

En helaas gaat het daar toch vaak mis, zowel naar de inwoners als naar de raad. Ik som een aantal dingen op: - Er zou een jaar na de invoering van de tijdelijke maatregel van eenrichtingverkeer op de Baroniestraat een evaluatie volgen, we hebben nog niets ontvangen en horen nog wel steeds inwoners van omliggende straten en bewoners van Kalksheuvel opmerkingen maken over de overlast. En hoe kan het zo zijn dat we als groene gemeente bewoners kilometers om laten rijden? - De belofte om het probleem van de verkeerd geparkeerde fietsen bij het station, waardoor de lift niet bereikbaar is voor mensen die dat nodig hebben, aan te pakken, niets meer van gehoord behalve dat er blijkbaar nog steeds overleg over gevoerd wordt. - Het opstellen van een nieuw aanbestedingsbeleid, met daarin meer aandacht voor bijvoorbeeld gereden kilometers, meer mogelijkheden voor het lokale bedrijfsleven, totale stilte - Het voorstel dat is gedaan door de Voedselbank, Vincentius en het Welzijnsfonds om samen met de gemeente te kijken of één intake niet voldoende is om gebruik te maken van de voorzieningen van al deze organisaties, ook hier niets meer van gehoord. En juist dit soort dingen zijn belangrijk om te komen tot efficiënter werken en minder gedoe voor inwoners.

- De toezegging om te kijken of de strooiroutes gewijzigd kunnen worden, met name in Esch, ook hier, voor zover wij weten geen actie en de winter komt er toch weer aan - Het aanpassen van de Algemene Plaatselijke Verordening staat volgens mij al 2 jaar op de agenda, maar nog steeds geen resultaat. - Het veel meer openbaar maken wat er in commissies zoals de commissie bezwaarschriften gebeurd, er is zelfs de verplichting om in het kader van de Open Overheid meer openheid te geven, maar verder dan de belofte is het nog niet gekomen. En kijk alleen maar naar de enorme lijst met toezeggingen, ook weer bij deze vergadering, die niet opgevolgd worden. De conclusie is duidelijk, maar wat is de oorzaak? Ligt die in het te makkelijk dingen beloven, in de aansturing van de organisatie, aan de organisatie zelf? Wij weten het niet, maar we weten wel dat het voor inwoners en raad frustrerend is dat dingen niet opgepakt worden. Kan het College toezeggen dat ze dit probleem serieus op gaan pakken (en dat dan dus ook gaan doen en niet alleen toezeggen!) Daarnaast zijn er wel dingen opgepakt, maar niet structureel opgelost. Denk daarbij aan Sporthal De Braken en het zwembad Dommelbad. Bij de Braken is tijd gekocht, maar wat is de marsroute om te voorkomen dat we over 1,5 jaar weer geen oplossing hebben. Graag horen we van het College hoe zij dat voor zich ziet.

En datzelfde geldt voor het zwembad, er zou toch een aanbesteding komen? Hoe staat het daarmee? Tot slot bij de M van Mens, laten we ook de ondernemers niet vergeten. Vooral de ondernemers die in de problemen zijn gekomen door Corona en de Corona steun én de ondernemers die hun business niet voor elkaar krijgen omdat ze te weinig personeel kunnen vinden. Laten we die ondernemers steunen in hun overlevingsstrijd. Dat geldt ook voor agrarische ondernemers in het buitengebied. We moeten niet onderschatten wat het betekent dat je in onzekerheid moet leven, werken en je onderneming moet runnen. Die onzekerheid is killing, helaas soms letterlijk….. Geachte College, geef deze ondernemers zo snel mogelijk duidelijkheid over hun toekomst en zo lang dat er niet is, toon begrip en wees flexibel in je opstelling naar deze groep. Koester ze en help ze! Zoals ik al zei baren 3 dingen ons zorgen als het gaat over de M van Mens. Het eerste was dus het niet nakomen van afspraken, het tweede is de beschikbaarheid van woningen en woonruimte. We zijn als Boxtel, en daar zijn we niet uniek in, vol. Sterker nog we zijn overvol. Gelukkig gaat er komende jaren nog veel bijgebouwd worden, maar daar hebben we nu niets aan. Er zijn nu namelijk gewoon te weinig woningen en toch moeten we vluchtelingen opnemen en ze woonruimte bieden.

Dat gaat gewoon niet meer en we moeten dan ook kijken naar andere oplossingen. In sommige gemeenten worden hotels gebruikt, die hebben we niet in Boxtel, maar we hebben wel leegstaande kantoorgebouwen, leegstaande horecagelegenheden en misschien moeten we nog breder denken en ergens noodwoningen gaan plaatsen of net als in Nijmegen een kampement inrichten voor vluchtelingen. Hierdoor wordt ook de kans op een woning voor Nederlanders groter. En let op, wij zeggen dit niet om de discrimineren, maar om een probleem op te lossen. We willen dan ook een motie indienen waarin we het College verzoeken om te gaan kijken naar andere mogelijkheden om vluchtelingen én statushouders te huisvesten. En over vluchtelingen én statushouders gesproken, we dienen samen met D66 een motie in om Oekrainers die betaald werk hebben, mee te laten betalen aan de kosten voor hun huisvesting. Dit is in lijn met bijvoorbeeld de manier waarop COA omgaat met vluchtelingen, zodra deze mogen werken brengt COA ook kosten in rekening voor verblijf. En er zijn ook al gemeenten die het doen, waarbij de Oekrainers hebben aangegeven dat ze het ook heel logisch vinden. De heer De Leijer van D66 zal de motie nader toelichten. En dan het derde onderdeel van de M van Mens. BALANS vindt dat iedereen mee moet doen en mee moet kunnen doen.

We vragen ons af op welke manier uitkeringsgerechtigden worden gestimuleerd om weer deel

te nemen aan het arbeidsproces. Het gaat ons daarbij niet perse om betaald werk, maar het kan ook gaan om vrijwilligerswerk, dat is er volop. We vernemen graag hoe de gemeente mensen met een uitkering stimuleert. Het is namelijk heel belangrijk dat mensen niet in een isolement terecht komen en dat iedereen betrokken blijft bij de samenleving. BALANS vindt het ook van belang dat mensen mee kunnen doen aan de maatschappij en dat begint bij goede toegankelijkheid van alle voorzieningen voor alle inwoners van Boxtel. Toen ik net in de raad zat was ingang van de bibliotheek veranderd waardoor mensen met een scootmobiel niet meer naar binnen konden. Daar hebben we toen als BALANS veel aandacht voor gevraagd en uiteindelijk is de ingang veranderd. Eerder is er al aandacht gevraagd voor de blokkades van de routes voor slechtzienden op de markt. En vorige week lazen we in de krant dat er een nieuw ommetje is in Esch en dat dit toegankelijk is voor mensen met een rolstoel. Op zich prima, maar we moeten verder kijken dan mensen in een rolstoel. Het gaat ook om mensen met bijvoorbeeld een scootmobiel, een rollator en visuele beperkingen. Een beetje raar gezegd misschien, maar waar lopen zij tegenaan? Samen met D66 dienen we hiervoor een motie in met de titel ‘Integraal ToegankelijkheidsBeleid’.

In die motie verzoeken we het college om bij elk ruimtelijk project, dus ook bij inrichting van bijvoorbeeld parkeerplaatsen, een toets te doen op integrale toegankelijkheid. Collega De Leijer van D66 zal deze motie nader toelichten. En toegankelijkheid raakt ook aan veiligheid, want iets moet veilig zijn om toegankelijk te kunnen zijn. Juist vanwege die veiligheid maken we ons grote zorgen over de plannen die er nog steeds zijn voor een snelfietsroute over de Noord-Zuid as, de drukste weg van Boxtel met rotonde’s, verkeerslichten, aansluiting vanuit woonwijken en veel verschillende soorten verkeersdeelnemers. Waarom gaan we op die weg de snelfietsroute aanleggen? Het argument is dat snelfietsers dan bijna langs de Markt komen en een kopje koffie gaan drinken of gaan winkelen. Ik help u uit de droom, de snelfietsroute is bedoeld om forenzen die nu voor hun werk met de auto van bijvoorbeeld Den Bosch naar Eindhoven rijden, uit de auto op de fiets te krijgen. Die gaan geen kopje koffie drinken of wandelen, die willen gewoon zonder obstakels snel naar hun werk (of snel naar huis). Leg daarom de snelfietsroute parallel aan de A2 en ga deze niet proberen er op de Noord-Zuid as ook nog bij de proppen. Dat is vragen om problemen. Dan de laatste M, die van Milieu. Ik wil daar 2 dingen over zeggen. Ten eerste wil ik het hebben over het het aanleggen van zonnevelden.

Onlangs hebben het rijk, provincies en gemeenten een afspraak gemaakt over zonnevelden op landbouw en natuurgrond. Die afspraak is glashelder, in principe kan dat niet tenzij …

en hoewel we nog geen antwoord hebben op de vragen die we hierover aan het College hebben gesteld, lezen we in de krant dat de portefeuillehouder er van uit gaat dat de zonnevelden gewoon door kunnen gaan. Waar baseert de wethouder dit op? In de afspraak tussen deze partijen staat heel duidelijk dat het niet kan tenzij die op basis van bestuurlijk bindende afspraken in transitie zijn of ze bijdragen aan de vermindering van de netcongestie. En dat is beide niet het geval, sterker nog de beoogde zonnevelden kunnen pas aangesloten worden op het net in 2031, dus van een bijdrage aan de vermindering van de netcongestie is pas sprake vanaf 2031! We stellen daarom voor om naast zon op daken, op zoek te gaan, zoals C95 heeft voorgesteld, naar parkeerplaatsen, stroken langs de A2 of langs het spoor in plaats van door te drukken dat er zonnevelden op landbouwgrond komen. En tot slot over Milieu, laten we meer positief en realistisch kijken naar ons klimaat. Er zijn in Nederland en ook in deze raad, personen en partijen die beweren dat de wereld over binnen tientallen jaren vergaat. Gevolg hiervan is dat met name veel jongeren somber zijn over de toekomst, depressief raken en niet meer weten waar ze aan toe zijn. Toen ik jong was waren er ook veel milieuproblemen en werd er ook beweerd dat de wereld zou vergaan, en zie hier, 50 jaar later bestaat de wereld nog steeds.

Toen waren er problemen met het gat in de ozon laag, zure regen, CO2 uitstoot, luchtkwaliteit en een groot afvalprobleem. Die problemen zijn voor een heel groot deel verdwenen door technische oplossingen en door overheidsmaatregelen om mensen te stimuleren tot ander gedrag. Denk bij technische maatregelen aan auto’s met katalysatoren, schonere brandstoffen, drijfgassen in spuitbussen vervangen, veel schonere productieprocessen et cetera. En de overheid heeft ons gedrag ook beïnvloed door bijvoorbeeld meerder kliko’s per huishouden, door glasbakken, door belastingmaatregelen et cetera. Conclusie is dat er veel mogelijk is door technische maatregelen en gedragsverandering, ook in de huidige situatie. De wereld vergaat echt niet, laten we er vertrouwen in hebben dat we gezamenlijk, in overleg met elkaar zonder te polariseren en zonder snelwegen te blokkeren, met technische maatregelen én gedragsverandering, zo ver komen dat over 50 jaar de wereld weer beter is dan nu. Tot zover.