Agendabundel

Bundel - Informatie-/uitwisselingsbijeenkomst raad Boxtel van 25 maart 2025 Agenda bijlagen Geluidsopname presentatie Subsidiebeleid - infoavond raad 25 maart 2025 Geluidsopname presentatie Verdieping lokale opwek duurzame energie - infoavond raad 25 maart 2025 Informatie-/uitwisselingsbijeenkomst Subsidiebeleid + Verdieping lokale opwek duurzame energie Uitnodiging Subsidiebeleid + Lokale opwek duurzame energie Presentatie Subsidiebeleid Boxtel 25 maart 2025 Presentatie Verdieping lokale opwek duurzame energie

Kon document Geluidsopname presentatie Subsidiebeleid - infoavond raad 25 maart 2025 niet opnemen in de b

Kon document Geluidsopname presentatie Verdieping lokale opwek duurzame energie - infoavond raad 25 maa

Informatie-/uitwisselingsbijeenkomst Subsidiebeleid + Verdieping lokale opwek duurzame energie - 25 maart 2025 Van: Aan: Datum: Telnr.:

Griffie Raads- en steunfractieleden gemeente Boxtel 14 maart 2025 (0411) 65 52 85

Dinsdag 25 maart, 19.30 uur in de Raadzaal gemeentehuis Boxtel, ontvangst vanaf 19.15 uur Programma 19.15 – 19.30 uur 19.30 – 20.35 uur 20.35 – 20.45 uur 20.45 – 22.00 uur

Inloop met koffie en thee Subsidiebeleid Pauze Verdieping lokale opwek duurzame energie

Subsidiebeleid 2025-2030 Inleiding Het huidige subsidiekader van de gemeente Boxtel dateert uit 2017 en vraagt om een herijking. De doelstellingen van het sociaal domein en maatschappelijke ontwikkeling zijn onderhevig aan ontwikkelingen. Met de vaststelling van een nieuw subsidiebeleid (mei 2025) willen we opnieuw kijken naar de wijze van subsidiëren en de te bereiken doelstellingen. Met een presentatie nemen we u mee in de uitkomsten van een enquête onder subsidieontvangers, aanbevelingen van de rekenkamer, een eerste schets van het subsidiebeleid en het participatietraject met subsidieontvangers. De raad wordt geïnformeerd over wijzigingen ten opzichte van het huidige beleidskader. Programma Subsidiebeleid 19.30 uur: Opening door Roel de Los Hoyos, voorzitter van de avond 19.35 uur: Presentatie door Mariëlle Zijlstra (projectleider Subsidiebeleid MGD) met aansluitend gelegenheid tot het stellen van vragen. 20.35 uur : Afsluiting Informatie Voor deze avond hoeft u zich niet specifiek voor te bereiden. In de presentatie wordt eerdere informatie of vastgestelde stukken aangehaald en toegelicht. 1. Beleidskader Subsidies 2017 2. Subsidieregeling Maatschappelijke Ontwikkeling gemeente Boxtel 2018 3. Onderzoeksrapport Rekenkamer Subsidies 4. Raadsinformatiebrief Subsidiebeleid Boxtel

20.35 – 20.45 korte pauze

Verdieping lokale opwek duurzame energie Inleiding Zowel nu als de komende jaren komen er met regelmaat vraagstukken op het gebied van onze energievoorziening op ons af. Dit is complexe materie, waarin ontwikkelingen snel gaan en die ook nog eens grote impact heeft op onze bewoners. Keuzes zullen regelmatig aan de raad worden voorgelegd en gezien die mix van complexiteit, impact en ontwikkelingssnelheid willen we de raad pro-actief informeren over twee belangrijke onderwerpen rondom onze energievoorziening die we laten toelichten door twee externe deskundigen die verbonden zijn aan Nationaal Programma Regionale Energiestrategie (NP-RES) Het betreft de onderwerpen: • Kenmerken van het energiesysteem van de toekomst -en hoe daar te komen • Lokaal eigendom bij grootschalige, lokale opwek van duurzame energie Omdat de grootschalige, lokale opwek van duurzame energie een volgende fase in gaat (vergunningproces zonneparken) is dit het juiste moment om deze beide onderwerpen te behandelen. Zeker ook omdat bij de zonneparken lokaal eigendom expliciet is opgenomen in de anterieure overeenkomst. Een goed inzicht in beide onderwerpen biedt de raad meer handvatten in de besluitvorming voor zowel deze zonneparken als toekomstige ontwikkelingen.

Programma Verdieping lokale opwek duurzame energie 20.45 uur: Inleiding door Ludo Ansems (Programmamanager duurzaamheid MGD) 20.50 uur: Energiesysteem van de toekomst + de weg daarnaartoe (De wereld van B) -door Paul Dalebout door Paul Dalebout 21.20 uur: Lokaal eigendom -wat is het wél, wat is het níet? -door Els Holsappel 22:00 uur: Afsluiting met een drankje. Informatie De wereld van B sluit aan op het beroemde citaat van Albert Einstein: “We kunnen een probleem niet oplossen met de denkwijze die het heeft veroorzaakt”. Paul Dalebout is medeontwikkelaar van deze aanpak die in een groeiende belangstelling staat. Voor wie vooraf meer inzicht in dit onderwerp wil: Paul was onlangs te gast in de Beter Anders podcast, te beluisteren op elk podcast-platform. Link naar Spotify: 58 - Beter Anders kijken (de wereld van B) -met Paul Dalebout - Beter Anders Podcast | Podcast on Spotify Voor wie zijn deze bijeenkomsten bedoeld? Deze bijeenkomsten worden georganiseerd voor raads- en steunfractieleden. Maar ook overige geïnteresseerden zijn van harte uitgenodigd om aan te sluiten. U hoeft zich voor deze bijeenkomsten niet aan te melden. Heeft u nog vragen? Neem dan contact op met de griffie Boxtel. Telefonisch op 0411- 65 59 11 of via de e-mail: griffie@boxtel.nl.

Subsidiebeleid Raadsinformatieavond 25 maart 2025

Projectfasen

1. Evaluatie

3. Besluitvorming

• Interne gesprekken • Enquête subsidieontvangers • Rekenkameronderzoek

• Raadsbesluit

2. Ontwerp • Werksessie • Concept Subsidiebeleid

4. Implementatie • Subsidieregelingen • Subsidiebureau

Evaluatie

Interne gesprekken

• Duidelijke afspraken over subsidieverstrekking • Indexering • Omgaan met initiatieven en ideeën

Subsidieontvangers • • • •

Onbekendheid van subsidiemogelijkheden Subsidiehoogte en afhankelijkheid Ondersteuning bij subsidieproces Verantwoording van subsidie

Evaluatie

Rekenkamer Boxtel • Compleet overzicht van alle subsidies • Stroomlijnen van subsidies -

Totale subsidielandschap met herkenbare indeling Verscherpen en actualiseren onderleggers Verhouding subsidiebeleid en accommodatiebeleid Differentiatie in spelregels voortzetten

• Versterken samenwerking subsidie ontvangende organisaties - Meerjarige afspraken - Contact met (vrijwilligers)organisaties - Gezamenlijk verkennen van monitoring

Doelstellingen

• Grip op subsidieverstrekking door heldere structuur, kaders en randvoorwaarden • Stimuleren en ondersteunen van activiteiten • Flexibiliteit om in te spelen op ontwikkelingen of initiatieven, passend bij beleidsdoelstellingen • Aansluiting maken met huidige beleidsdoelstellingen • Prijspeil laten aansluiten bij huidige kosten • Versterken van kennis en kwaliteit bij subsidieverstrekking

Producten

• Subsidiebeleid 2025-2030 • Subsidieregelingen per beleidsterrein • Subsidiebureau

Subsidiebeleid

Visie Subsidie is een uitvoeringsmiddel voor het realiseren van beleidsdoelstellingen, waarbij niet de organisatie/inwoner of het bedrag centraal staat, maar de te subsidiëren activiteit. Reikwijdte • Voor (vrijwilligers)organisaties, inwoners, ondernemers • Structureel, tijdelijk en éénmalig

Subsidiebeleid

Verhoudingen

Gemeenteraad

College B&W

Subsidiebeleid

Vormen

Subsidiebeleid

Uitgangspunten

Randvoorwaarden

Eenvoudig

Gemeentelijke doelstellingen Inclusie en toegankelijkheid

Vertrouwen

Maatschappelijke meerwaarde

Duurzaamheid

Transparant

Sociale basis

Versterken lokale economie

Regierol gemeente

Eigenaarschap

Doelmatig, doeltreffend en rechtmatig

Actieve bijdrage

Subsidieregeling(en)

Vertaalslag van beleid naar uitvoering

• • • • • •

Beleidsdoelstelling Activiteit Berekeningsgrondslag of subsidiebedrag Subsidieplafond Subsidiesystematiek Geldend termijn

Subsidiebureau

Adviseren • Opstellen van subsidieregelingen • Professionaliseren van medewerkers Ondersteunen • Administratieve verwerking van alle subsidies bij subsidieproces • Uitbetaling van subsidies Coördineren • Doorlopen van subsidieproces • Controle op juistheid, tijdigheid, volledigheid • Opleveren van jaarlijkse subsidieoverzicht

Knelpuntenoverzicht

Knelpunt / doelstelling

Oplossing

Verlopen periode

Beleid / regeling

Aansluiting/aanpassing bij beleidsdoelstellingen

Beleid / regeling

Flexibiliteit voor ontwikkeling/initiatieven

Beleid

Indexering/prijspeil

Regeling

Heldere structuur, kaders, richtlijnen, berekeningsgrondslag

Beleid / regeling

Versterken kennis en kwaliteit subsidieverstrekking

Bureau

Totaaloverzicht (grip op subsidieverstrekking)

Bureau

Contact organisaties

Regeling

Grootste wijzigingen

• • • • •

Breedte van subsidieverstrekking Indeling van subsidievormen Subsidieregelingen per beleidsterrein Subsidieplafond per regeling ‘Scheiding’ tussen subsidiebeleid en accommodatiebeleid

Planning

25 maart 2025 22 april 2025 20 mei 2025 27 mei 2025

Informatieavond raadsleden Collegebesluit subsidiebeleid In-gesprek-avond raad Oordeel- en besluitvorming raad

Q3+4 2025 2026

Subsidieregelingen Implementatie Subsidiebureau

Vragen?

Informatiebijeenkomst

Paul Dalebout

De energietransitie als kans voor regionale autonomie door samenwerking

www.dewereldvanB.nl

Wat is het eerste dat bij je opkomt als je aan energie en de energietransitie denkt?

Wat is in Nederland de verhouding tussen winbare duurzame energie en primair verbruik van energie?

Er is in NL 50x meer duurzame energie dan totaal verbruik En al deze energie is schoon, gratis en kent geen eigenaar Volledige Groningen veld

👉 Er is dus geen gebrek aan duurzame energie!

Netcongestie En toch zijn er veel uitdagingen! Gebrek aan draagvlak Energie-armoede Stikstofproblematiek Personeelstekort Polarisatie Ruimtegebrek Schaarse grondstoffen Geopolitieke afhankelijkheid

👉 Waarom is het zo moeilijk al die energie te benutten?

De impact van het internet

http://www.deprincipesvanb.nl/index.html

www = world wide wait

Wat gebeurt hier nou? Technologie Oud Nieuw

Logische eerste stap, maar vaak verwarring en vertraging

Nieuwe logica: ‘Mensen communiceren via een centrale’ wordt ‘mensen zijn zelf de centrale’

x 1,3 miljoen…

Benutting volledige potentie Prima, zo lang het werkt

Je kunt alleen van A naar B met de principes van B

Oud

Logica

Nieuw

In de energietransitie is het niet anders Technologie Oud Nieuw

De wereld van B Waarom zou je iets dat overal al is nog eens overal naar toe transporteren?

Je moet energie lokaal benutten

Transitie oplossingen

Je moet energie transporteren

Oud

Logica

Nieuw

In de energietransitie is het niet anders Technologie Oud Nieuw

De wereld van B Waarom zou je iets dat overal al is nog eens overal naar toe transporteren?

Je moet energie lokaal benutten Beter vestigingsklimaat door autonomie: - Energie blijft in de regio - Zeggenschap blijft in de regio - Geld blijft in de regio Transitie oplossingen

Je moet energie transporteren

Oud

Dit betekent concreet: - Minder netverzwaring nodig - Niet afhankelijk van netcongestie - Stabiele en lagere totale maatschappelijke kosten - Geen geopolitieke afhankelijkheid Nieuw - Robuuster energiesysteem Logica

Een andere manier om het te zeggen Woningbouw, bedrijfsuitbreiding, verduurzaming, alles stokt

€300 miljard aan netinvesteringen (loopt op)

2050

De wereld van B

Bron: netbeheer Nederland

Oud

Technologie

€30 miljard economische activiteit Nu op wachtlijst

Transitie oplossingen

Energie is op enkele plekken -> transporteren

Logica

Energie is overal -> lokaal benutten

Een andere manier om het te zeggen Woningbouw, bedrijfsuitbreiding, verduurzaming, alles stokt

€300 miljard aan netinvesteringen (loopt op)

2050

2050 Lokale en regionale energievoorziening

Nu Nu

Bron: netbeheer Nederland

Oud

Technologie

€30 miljard economische activiteit Nu op wachtlijst

Transitie oplossingen

Energie is op enkele plekken -> transporteren

Logica

Energie is overal -> lokaal benutten

Zo snel mogelijk alles in B? Technologie Oud Nieuw

2050

2050 Lokale en regionale energievoorziening

Nu

Nu Nu

Bron: netbeheer Nederland

Transitie oplossingen

Energie is op enkele plekken -> transporteren

Logica

Energie is overal -> lokaal benutten

Zo snel mogelijk alles in B? Nee, alles benutten! Technologie Oud Nieuw

2050

2050

12%

3%

Nu

Lokale en regionale energievoorziening

Nu Nu

Snelle eerste stappen

Grote potentie

Netcongestie

Kost tijd

Netbewust optimaliseren

Lokaal balanceren

Bron: netbeheer Nederland

Lokaal wat kan - centraal wat moet 85%

Transitie oplossingen

Veel welvaart

Verder kunnen

Niet duurzaam

Niet duurzaam

Bewust uitfaseren

Onrendabele top minimaliseren

Energie is op enkele plekken -> transporteren

Logica

Energie is overal -> lokaal benutten

Herkennen jullie dit? Vragen? Technologie Oud Nieuw

2050

2050

12%

3%

Nu

Lokale en regionale energievoorziening

Nu Nu

Snelle eerste stappen

Grote potentie

Netcongestie

Kost tijd

Netbewust optimaliseren

Lokaal balanceren

Bron: netbeheer Nederland

Lokaal wat kan - centraal wat moet 85%

Transitie oplossingen

Veel welvaart

Verder kunnen

Niet duurzaam

Niet duurzaam

Bewust uitfaseren

Onrendabele top minimaliseren

Energie is op enkele plekken -> transporteren

Logica

Energie is overal -> lokaal benutten

Technologie Oud Nieuw

#Hoedan - Hoe kunnen we energie lokaal benutten? 1 Energie is nationaal in balans (‘koperen plaat’)

1 Energie is lokaal in balans

2 Het energiesysteem is centraal

2 Het energiesysteem is gedistribueerd

3 Energie is schaars en heeft een prijs Aansluitrecht: iedereen heeft recht om energie te kopen.

3 Toegang is schaars en heeft een prijs Toegangsrecht: Iedereen heeft recht om energie te krijgen?

4 Consumentisme en individuele belangen

4 Lokaal eigenaarschap en gebiedsgerichte samenwerking

5 Faciliteren van markten

5 Faciliteren van lokaal betrokkenen

Transitie oplossingen

Oud

Logica

Nieuw

De wereld van B en lokaal eigendom Raadsinformatieavond Boxtel

25 maart 2025 Els Holsappel Thematrekker Lokaal Eigendom / Energiegemeenschappen/Energierechtvaardigheid NP RES 17

Even voorstellen

• Els Holsappel • Thematrekker Lokaal Eigendom / Energiegemeenschappen / Energierechtvaardigheid • Nationaal Programma Regionale Energiestrategie • Ondersteuning 30 RES-regio’s • Accounthouders en thematrekkers • Kennis ontwikkelen en delen; procesondersteuning; de Expertpool • Agenderen van knelpunten en kansen • Opdrachtgevers: KGG, VRO, VNG, IPO, UvW

3/26/2025

18

Principes van de Wereld van B

Tekst lokaal eigendom Klimaatakkoord

“Om de projecten voor de bouw en exploitatie van hernieuwbaar op land in de energietransitie te laten slagen, gaan in gebieden met mogelijkheden en ambities voor hernieuwbare opwekking, partijen gelijkwaardig samenwerken in de ontwikkeling, bouw en exploitatie. Dit vertaalt zich in evenwichtige eigendomsverdeling in een gebied waarbij gestreefd wordt naar 50% eigendom van de productie van de lokale omgeving (bewoners en bedrijven). Investeren in een zon –en/of windproject is ondernemerschap. Dat vergt ook mee-investeren en risico lopen. Het streven voor de eigendomsverhouding is een algemeen streven voor 2030. Er is lokaal ruimte om hier vanwege lokale project-gerelateerde redenen van af te wijken.”

3/26/2025

20

Wat is lokaal eigendom • • • • • •

Gaat over eigendom Gaat over gelijkwaardigheid Gaat over zeggenschap Gaat over verdeling lusten en lasten Gaat over verdeling opbrengsten Coöperatief: gaat over collectief eigendom: iedereen kan meedoen Lokaal eigendom geeft de lokale omgeving zeggenschap over zowel het project als de stroom

Projecten gerealiseerd in lokaal eigendom kennen over het algemeen een hogere maatschappelijke acceptatie

Democratisering van de energietransitie

3/26/2025

21

Definitie lokaal eigendom

• Lokaal eigendom = het eigendom van lokale partijen • Lokaal = partijen gevestigd in de lokale omgeving van het project • Eigendom = het juridische en economische eigendom (juridische eigendom is doorslaggevend) • Kan collectief, maar ook individueel

Conform Monitor Financiële Participatie Hernieuwbare Energie op Land

3/26/2025

22

Definitie lokaal eigendom

Bewonerscollectieven en lokale partners

Publiek (gemeenten, waterschappen etc.

Lokale bedrijven

Monitor Financiële Participatie Hernieuwbare Energie op Land

3/26/2025

23

Van lokaal eigendom naar energiegemeenschappen

3/26/2025

24

Energiewet

Energiegemeenschap: “Een juridische entiteit die ten behoeve van haar leden, vennoten of aandeelhouders activiteiten op de energiemarkt verricht en als hoofddoel heeft het bieden van milieuvoordelen of economische of sociale voordelen aan haar leden, vennoten of aandeelhouders of aan de plaatselijke gebieden waar ze werkzaam is, en niet is gericht op het maken van winst”

3/26/2025

25

Energiewet Energiegemeenschap legt in haar statuten vast: • Open vrijwillige deelname • Het recht om de energiegemeenschap te verlaten • Feitelijke zeggenschap bij de leden (natuurlijke personen, kleine bedrijven of lokale autoriteiten) Een energiegemeenschap met opwekinstallaties, kan in statuten vastleggen dat: • Leden alleen natuurlijke personen, lokale autoriteiten, kleine bedrijven of middelgrote bedrijven zijn • De feitelijke zeggenschap bij leden ligt die nabij de opwekinstallatie gevestigd zijn

3/26/2025

26

Energiewet Energie delen • Iedereen met eigen opwekinstallatie of lid van energiegemeenschap • Beide bij dezelfde energieleverancier en die energie delen aanbiedt

3/26/2025

27

Local4Local Pilots Energie Samen: locale energie tegen een eerlijke, stabiele prijs

3/26/2025

28

Mensen die vanuit lokaal perspectief (B) werken aan het energiesysteem streven naar: Maximaal gebruik van lokale duurzame bronnen

Het minimaliseren van transport door afstemmen opwek, opslag, gebruik en conversie Gedeelde opwek en opslag

Gelijktijdig vraag en aanbod bij elkaar te brengen

Let op: deze ambitie is niet op alle elementen in lijn met hoe het huidige systeem is ingericht. 2 9

Voorbeelden lokaal energiesysteem

3/26/2025

30

https://vimeo.com/1029951856

Energiegemeenschap Energiegemeenschap: Inwoners, bedrijven, maatschappelijke instellingen en/of overheden in een gebied die samen energie opwekken, opslaan, delen en/of leveren

3/26/2025

32

Beweging naar gebiedsgericht • Vraag en aanbod bij elkaar brengen • Sturen op gelijktijdigheid

De energietransitie en de RES’en worden meer gebiedsgericht

3/26/2025

33

Aan de slag met energiegemeenschappen Bestaande bouw

Nieuwbouw

3/26/2025

34

Belang lokaal eigendom neemt toe Geïntegreerd energiesysteem / De wereld van B

Opwek solitair / Klimaatakkoord

• Grootschalige opwek zon en wind • Streven naar 50% lokaal eigendom Draagvlak

• •

Sturen op gelijktijdigheid Local4Local / energiegemeenschappen

Lokaal eigenaarschap / zeggenschap

3/26/2025

35

Wie is aan zet in de energietransitie De markt? De overheid? De lokale (energie)gemeenschappen?

De keuze bepaalt: • De rol die je als overheid inneemt • Het beleid dat je opstelt • Kennis en capaciteiten die je als overheid nodig hebt • Keuze in wie wat doet op welke schaal • Etc.

3/26/2025

36

Vragen of sparren?

Els Holsappel • Thematrekker Lokaal Eigendom / Energiegemeenschappen/ Energierechtvaardigheid • e.holsappel@npres.nl • 06 11 30 33 05

3/26/2025

37

www.regionale-energiestrategie.nl

3/26/2025

38

Energiewet Artikel 2.4 Voorwaarden energiegemeenschap 1. Een energiegemeenschap neemt in haar statuten, of, in geval van een personenvennootschap, in een overeenkomst, ten minste op dat: a. de participatie in de energiegemeenschap open en vrijwillig is; b. de leden, vennoten, of aandeelhouders het recht hebben de energie-gemeenschap te verlaten; en c. de feitelijke zeggenschap over de energiegemeenschap is gelegen bij leden, vennoten of aandeelhouders die natuurlijk personen, micro-ondernemingen, kleine ondernemingen of lokale autoriteiten zijn. 2. Een energiegemeenschap die hernieuwbare energieprojecten ontwikkelt, kan: a. in aanvulling op het eerste lid, in de statuten of de overeenkomst opnemen dat de leden, vennoten of aandeelhouders van de energiegemeenschap enkel natuurlijk personen, lokale autoriteiten of microondernemingen, kleine ondernemingen of middelgrote ondernemingen zijn; en b. in afwijking van het eerste lid, onderdeel c, de feitelijke zeggenschap over de energiegemeenschap bij die leden, vennoten of aandeelhouders van de rechtspersoon leggen, die in de nabije omgeving van de hernieuwbare-energieprojecten zijn gevestigd. 3. Nadere regels over de wijze waarop een energiegemeenschap de zeggenschap inricht via algemene maatregel van bestuur 3/26/2025

39

Mensen die vanuit lokaal perspectief (B) werken aan het energiesysteem streven naar: Maximaal gebruik van lokale duurzame bronnen

Het minimaliseren van transport door afstemmen opwek, opslag, gebruik en conversie Gedeelde opwek en opslag

Gelijktijdig vraag en aanbod bij elkaar te brengen

Dat is echter niet vanzelfsprekend vanwege huidige kaders (A):

Geoptimaliseerd voor grootschalig centraal opgewekte energie Gelijktijdigheid speelt voor de eindgebruiker geen rol

Transport is onbeperkt beschikbaar

Gericht op de individuele aansluiting

4 0

Balanceren op verschillende schaalniveaus

3/26/2025

41