295 - Burgemeester Looijen; Update vluchtelingendossier

Stuk ter kennisname Raad Datum: 26 juli 2023 Portefeuillehouder: Han Looijen

Onderwerp Update vluchtelingendossier

Aanleiding Tijdens de bijeenkomst van 11 juli jongstleden bent u bijgepraat over de voortgang van het vluchtelingendossier. Ter afsluiting van deze bijeenkomst hebben wij met u afgesproken dat u door mij geïnformeerd wordt, indien er ontwikkelingen zijn. Op basis van die afspraak stuur ik u deze e-mail, met daarin de ontwikkelingen tot nu toe.

Inhoud -Op 12 juli jongstleden is door de Regionale Regie Tafel (RRT) de 2e nieuwsbrief migratie verzonden naar colleges en gemeenteraden van de gemeenten in de regio Noord-Oost Brabant. In deze nieuwsbrief is de stand van zaken beschreven van de voortgang van het Regioplan. Hierin is geconstateerd dat de gemeente Sint-Michielsgestel nog geen invulling heeft kunnen geven aan haar aandeel van het Regioplan. De nieuwsbrief is als bijlage bijgevoegd bij deze e-mail. - Op 19 juli heeft onze gemeente via haar communicatiekanalen de stand van zaken over de zoektocht naar een locatie voor de opvang van vluchtelingen breed gedeeld met inwoners. Het persbericht daarover heeft u op 19 juli ontvangen. - Op 20 juli heeft er telefonisch overleg plaatsgevonden tussen de voorzitter van de RRT en ondergetekende. Tijdens dat telefoongesprek is door de voorzitter van de RRT aangekondigd dat de gemeente Sint-Michielsgestel een brief zal ontvangen, waarin het college gevraagd zal worden wat de gemeente kan betekenen voor de regio, indien de 250 vluchtelingen per 1-1-24 niet opgevangen kunnen worden in onze gemeente. Deze brief hebben wij op 21 juli ontvangen. U treft deze brief als vertrouwelijke bijlage bij deze email aan. - In de collegevergadering van 25 juli heeft het college de brief besproken, oplossingen verkend en een denkrichting bepaald.

Daarbij hebben we de input uit de bijeenkomst van 11 juli nadrukkelijk meegewogen. - De denkrichting van het college wordt in de zomer verder uitgewerkt, zodat wij u en de RRT na de zomer nader kunnen informeren.

Vervolg Mochten zich in de zomervakantie nieuwe ontwikkelingen voordoen, dan zal ik u daarover informeren, Voor nu rest mij niets dan u een prettige vakantie toe te wensen.

Met vriendelijke groet,

H.J. Looijen Burgemeester

Bijlagen 1. Nieuwsbrief Migratie Regio Brabant Noord 2. Realisatie afspraken regioplan

Bezoekadres Stadhuisplein 1 5461 KN Veghel Postadres Postbus 10.001 5460 DA Veghel T: 14 0413 E: info@meierijstad.nl W: www.meierijstad.nl IBAN: NL09 BNGH 0285 1701 04

Aan het college van Burgemeester en Wethouders van gemeente SintMichielsgestel Postbus 10000 5270 GA SINT-MICHIELSGESTEL

Datum

21 juli 2023

Behandeld door

Verzenddatum

21 juli 2023

Bijlage(n)

Onderwerp

Realisatie afspraken Regioplan

Claudia van Megen

Geacht college,

Op 29 december 2022 is uit naam van de gemeenten een Regioplan opgeleverd waarin beschreven is hoe de opgaven voor opvang van asiel en Oekraïners en huisvesting statushouders binnen de regio Brabant Noord worden gerealiseerd. Het onderwerp migratie en de wijze waarop de gemeenten invulling willen geven aan de opdrachten in het Regioplan is zowel tijdens het AB van 29 juni als tijdens de burgemeestersbijeenkomst op 3 juli uitgebreid aan de orde geweest. Hierbij is opnieuw commitment uitgesproken op de afspraken in het Regioplan. Inmiddels is zowel landelijk als provinciaal de verwachting uitgesproken dat dit ook van ons wordt verwacht, ongeacht of wetsvoorstellen zoals de spreidingswet worden aangenomen. In de PRT van 10 juli, waarbij Staatssecretaris Eric van der Burg aansloot, is dit aan de orde geweest. De voortgang van de afspraken in het Regioplan wordt continue gemonitord. Middels de Nieuwsbrief houden we u hiervan op de hoogte. Zoals u in de Nieuwsbrief nummer 2 heeft kunnen lezen is het binnen de regio nog niet gelukt om nieuwe opvanglocaties te openen. Hierdoor hebben enkele gemeenten tijdelijke locaties (crisisnoodopvang) geopend om de vluchtelingen alsnog op te kunnen vangen totdat de in het Regioplan genoemde opvanglocaties gerealiseerd zijn.

We zien dat de realisatie van opvanglocaties langzamer verloopt dan voorzien door procedures, onderhandelingen met lokale partners en COA en vertragingen in de bouw. In het Regioplan is opgenomen dat Sint-Michielsgestel en Boxtel onderling een collectieve uitruil doen op de opvang van Oekraïners en asielzoekers, waarbij Boxtel 340 Oekraïners voor beide gemeenten opvangt en Sint-Michielsgestel in totaal 250 asielzoekers voor beide gemeenten opvangt. Deze aantallen zijn exclusief snijverlies. De opvang van asielzoekers in Sint-Michielsgestel zou vóór 1 januari 2024 gerealiseerd moeten zijn. Op 19 juli jl. heb ik contact gehad met burgemeester Looijen ten aanzien van de voortgang van de opgave in het Regioplan. Het is goed te horen dat u in gesprek bent om deze opgave te vervullen.

Echter de realisatiedatum van 1 januari 2024 is naar verwachting niet haalbaar. Gezien de aanhoudende toestroom van vluchtelingen zal aan het einde van het jaar deze opvang nodig zijn. Met dit vooruitzicht ontvang ik graag inzicht in wanneer opvang wel gerealiseerd kan worden en wat de gemeente Sint-Michelsgestel kan betekenen voor de regio wanneer de 250 vluchtelingen per 1 januari niet opgevangen kunnen worden in uw gemeente. Ik dank u bij voorbaat voor uw aandacht en zie uw reactie graag tegemoet.

Hoogachtend,

Kees van Rooij Voorzitter Regionale Regie Tafel

Ons kenmerk

Pagina 2 van 2

datum 21 juli 2023

Nieuwsbrief Migratie regio Brabant Noord Nr. 02 - Juli 2023

In mei is de eerste Nieuwsbrief Migratie gedeeld met college en burgemeesters. Deze tweede nieuwsbrief informeert burgemeesters, colleges en gemeenteraden van de gemeenten van de regio Brabant Noord over de landelijke, provinciale en regionale ontwikkelingen ten aanzien van de vraagstukken asiel- en Oekraïne opvang en huisvesting vergunninghouders.

Landelijke ontwikkelingen Door de aanhoudende hoge instroom van migranten en de beperkte mogelijkheden tot uitstroom staat de migratieketen nog steeds onder grote druk. Een eenvoudige structurele oplossing is er vooralsnog niet. Op vrijdag 7 juli is het Kabinet gevallen nadat er geen akkoord was over de asielmaatregelen. De kans is daarmee aanwezig dat de spreidingswet controversieel wordt verklaard. Hieronder geven we een beschrijving van de landelijke ontwikkelingen op het gebied van asiel- en Oekraïne-opvang en huisvesting vergunninghouders. •

Oekraïne-opvang De instroom van Oekraïners stagneert enigszins. Ondanks de aanhoudende oorlog en gevechten blijft de instroom van Oekraïners relatief laag. De landelijke opgave voor de opvang van Oekraïners blijft voor dit jaar ongewijzigd1. De derdelanders op Oekraïne-locaties hebben een brief ontvangen waarin zij de keuze krijgen voorgelegd om terug te keren naar hun land van herkomst of zich aan te melden voor een vergunningsprocedure in Ter Apel. Het Ministerie werkt momenteel aan een handelingsperspectief voor de groep derdelanders die na 4 september nog op de opvanglocatie verblijft. De Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) is verlengd van 4 maart 2023 naar 4 maart 2024. Dit betekent dat Oekraïense vluchtelingen ten minste tot die datum binnen Europa beschermd worden en opvang aangeboden wordt onder de huidige regelingen. De RTB kan met nog een jaar, tot 4 maart 2025, verlengd worden2. Verwacht wordt dat een deel van de Oekraïners zodanig zijn ingeburgerd dat zij na de oorlog willen blijven.

•

Asielopvang Er komen landelijk nog steeds meer asielzoekers binnen dan het aantal plekken dat beschikbaar is. Voor 1 juli zijn nog 1500 plekken nodig om Ter Apel te ontlasten. Op 6 juni jl. heeft de Staatssecretaris in een brief aan Commissarissen van de Koning, gedeputeerden, burgemeesters en wethouders en corporatiebestuurders aangegeven op zoek te zijn naar 3 à 4 voorportaallocaties van ieder 500 plekken, waar asielzoekers na aankomst worden geïdentificeerd en geregistreerd. Kleinere opvanglocaties worden mogelijk. Vanwege de hoge instroom van mannen en AMV-ers is het niet wenselijk dat gemeenten zelf groepen asielzoekers selecteren voor opvanglocaties. Het Nidos en het COA heeft de colleges, de Provinciale Regietafels (PRT’s) en de Regionale Regie Tafels (RRT’s) aangeschreven3 met het verzoek tot versnelling van de opgave voor opvang voor Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen (AMV-ers) en alleenstaande minderjarige jongeren die onder voogdij van het Nidos staan. AMV-ers vallen onder asielzoekers. Nidos-jongeren tellen mee met de vergunninghouders.

1

Brief opgave noodopvang Oekrainse vluchtelingen Min V&J dd 20 juni Verzamelbrief opvang Oekraine dd 14 april 3 Brief Nidos en COA dd 27 juni 2

1

Begin juni is politiek akkoord bereikt over het aanscherpen van het internationale asielbeleid. De onderhandelingen met het Europees Parlement over de uitwerking kunnen tot volgend voorjaar duren. Het gaat wel nog even duren voordat de effecten hiervan gemerkt worden. Het Veiligheidsberaad heeft aangedrongen op een structurele oplossing voor de tekorten aan opvangplekken en huisvesting van statushouders. Veiligheidsregio’s zullen per 1 juli niet meer ingezet worden voor de tijdelijke opvang van asielzoekers. De Crisisnoodopvanglocaties die na 1 juli nog open zijn, zijn in beheer van de gemeente of het COA. •

Huisvesting vergunninghouders De opgave voor het tweede deel van 2023 is verhoogd. Voor 2024 wordt opnieuw een verhoging verwacht. Om de opvanglocaties te ontlasten wordt nu per Provincie gekeken naar mogelijkheden om ten minste 1 doorstroomlocatie te realiseren voor vergunninghouders (5001500 plekken)4. Het Kabinet heeft vanaf 3 juli een financiële regeling beschikbaar dat gebruikt kan worden voor het aanpassen van woningen voor grote gezinnen5.

Uitvoering Regioplan De afspraken op het gebied van asielopvang en huisvesting statushouders worden niet gerealiseerd. Op korte termijn is geen (structurele) oplossing voor handen waardoor tijdelijke opvang in de vorm van CNO’s nodig blijft. Staatssecretaris van der Burg heeft tijdens een bezoek aan de PRT van Brabant aangegeven tot de aantreding van het nieuwe Kabinet demissionair te zijn. De afspraken zoals vastgelegd in het Regioplan blijven voor dit jaar van kracht. •

•

•

Oekraïne-opvang Binnen de regio verloopt de oplevering van opvangplekken van Oekraïners volgens de planning van het Regioplan. Medio juli wordt zelfs een extra locatie van 120 Oekraïners geopend binnen de regio. Daarmee wordt meer gerealiseerd dan in het Regioplan is opgenomen. Asielopvang Binnen de regio is het nog niet gelukt om nieuwe noodopvanglocaties te openen. Hierdoor lopen we momenteel ruim 300 opvangplekken achter op de afspraken in het Regioplan. Om de vluchtelingen toch op te kunnen vangen in de regio heeft Oss en Meierijstad samen 240 opvangplekken in hoogwaardige en duurzame crisisnoodopvanglocaties gecreëerd. Zij blijven open totdat er in de regio voldoende Noodopvang- en AZC-plekken zijn (uiterlijk 1 januari 2024). Maashorst heeft aangekondigd vanaf 1 oktober een locatie voor 300 asielzoekers beschikbaar te hebben. Bernheze, Sint-Michielsgestel en ’s-Hertogenbosch zijn nog in gesprek met locaties. Procedures werken vertragend en onderhandelingen met vastgoed- en locatie-eigenaren verlopen moeizaam. Dit geldt voor zowel de locaties van de noodopvang als de AZC, waardoor gemeenten meerdere opties moeten overwegen om alsnog aan de afspraken te kunnen voldoen. Huisvesting vergunninghouders De realisatie van deze plekken is zowel landelijk als binnen de regio een groot zorgpunt.

Dankzij de extra inspanningen van een aantal gemeenten op hun taakstelling loopt de regio in totaal 15 % nu achter op de taakstelling. Wat de realisatie van de taakstelling echter belemmert is veelal de praktische uitvoering van procedures en regelgeving, maar ook is er soms sprake van matchingsproblemen vanuit het COA. Voor het tweede deel van 2023 is de

4

Brief Staatssecretaris aan Commissarissen van de Koning, gedeputeerden, burgemeesters en wethouders en corporatiebestuurders dd 6 juni 5 https://www.volkshuisvestingnederland.nl/actueel/nieuws/2023/06/09/opening-regeling-huisvesting-grotegezinnen-vergunninghouders-4-miljoen-per-jaar-beschikbaar

2

regionale opgave verhoogd met 231 huisvestingsplekken naar 1031. De verwachting is dat de gemeenten de verhoogde taakstelling niet gaan behalen.

Regionale ondersteuning De afspraken in het Regioplan zijn leidend voor het migratiebeleid in de regio. De ontwikkelingen op dit thema worden bijgehouden en er worden acties en besluiten genomen ten behoeve van de voortgang. Regionaal ziet het RRT hierop toe. De samenstelling van het RRT is: • Kees van Rooij (voorzitter, lid tijdelijke commissie Asiel en Migratie van de VNG, burgemeester Meijerijstad) • Han Looijen (lid PRT en burgemeester Sint-Michielsgestel) • Rik Compagne (lid PRT, POHO Wonen en Zorg en Welzijn en wethouder gemeente Meierijstad) • Thijs van Kessel (POHO Zorg en Welzijn, Inburgering en Opvang en wethouder gemeente Oss) • Maarten Everling (lid tijdelijke commissie Asiel en Migratie van de VNG en wethouder Bernheze) • Harrie Timmermans (lid HPRT, coördinerend gemeentesecretaris en gemeentesecretaris gemeente Heusden) • Marie-Louise van Schaijk (directeur Veiligheidsregio Brabant Noord) • Claudia van Megen (regionaal adviseur Migratie) • Lianne Giebels (secretariaat) In de komende periode wordt de rol van de Provincie op dit thema verder uitgewerkt. Tot het einde van dit jaar zal de veiligheidsregio de regio nog ondersteuning bieden door de regionale spreiding van vluchtelingen en het verzamelen en delen van de regionale migratie-informatie. Tijdens deze transitiefase wordt regionaal bekeken hoe dit thema goed kan worden ingebed in de reguliere processen.

Migratie haakt graag aan op de ontwikkelingen binnen Wonen en Huisvesting. Daarom vindt op alle niveaus afstemming op beide thema’s plaats en wordt gewerkt naar een integrale aanpak van opvang en huisvesting vergunninghouders met wonen, welzijn en zorg.

Afstemming over Migratie Achter de schermen wordt veel gedaan om het thema migratie op de agenda te krijgen en te houden en voortgang te boeken op onze afspraken in het Regioplan. Hieronder een kleine greep uit de inspanningen en overleggen: •

In juli staat dit thema opnieuw op de agenda van het overleg van de gemeentesecretarissen.

•

Burgemeester Kees van Rooij heeft op 9 juni de VNG-commissie Asiel en Migratie ontvangen in Meierijstad. Hierbij was ook Maarten Everling aanwezig. Van Rooij: “We hebben kunnen laten zien wat de waarde is van lokale regie op de opvang vluchtelingen. Na een vergadering in het bestuurscentrum heeft het VNG-gezelschap een aantal opvanglocaties, waaronder een locatie voor Alleenstaande Minderjarige Vluchtelingen, bezocht. Daarbij kwamen diverse onderwerpen aan de orde, zoals het belang van kleinschalige opvang in eigen beheer. Door korte lokale lijnen kunnen gemeenten snel en effectief handelen en fors (!) kosten besparen, zoals door een lokale bus in te zetten in plaats van dure dagelijkse taxiritten naar de IND of Ter Apel. En asielzoekers die meehelpen met de opbouw van een lokaal festival en daarmee het draagvlak onder inwoners vergroten. Of asielzoekers die direct aan de slag kunnen na het verkrijgen van hun BSN-nummer met behulp van lokale netwerken. Daarnaast is het belang van beeldvorming groot: in Meierijstad wordt de term asielzoeker nauwelijks gebruikt en wordt consequent gesproken over nieuwkomers. De VNG-commissie was erg positief over ons regionale plan en de mogelijkheden van onderlinge uitwisseling.

3

•

Op 22 juni heeft een overleg van de Portefeuillehouders Wonen plaatsgevonden. Hierin heeft Marie-Louise van Schaijk als lid van de Regionale Regietafel een toelichting gegeven op het Regioplan en voortgang rondom de migratieopgaven. De portefeuillehouders hebben dezelfde uitdaging waar het gaat om huisvesting van migranten als het RRT. Tijdens het overleg is de mogelijkheid besproken om op elkaar aan te sluiten waar de thema’s elkaar raken.

•

Op 30 juni is een Regionale Scenariodag georganiseerd waarbij de projectleiders migratie van alle gemeenten en een afgevaardigde van de ambtelijke werkgroep POHO Wonen bijeen zijn gekomen. Omdat de afspraken die we in het Regioplan hebben opgenomen aangaande het realiseren van opvangplekken asiel en Oek en de huisvesting van vergunninghouders voor 2023 niet behaald worden via de huidige manier van werken en denken, hebben de projectleiders op deze dag ideeën uitgewisseld en uitgewerkt die kunnen leiden tot de realisatie van onze opgaven. Hierbij is niet alleen naar de opvang en de huisvesting gekeken, maar is ook de integratie, zorg en veiligheid meegenomen. In het tweede deel van de dag zijn hierbij ook Kees van Rooij en Marie-Louise van Schaijk (RRT); het COA, de Provincie, Vluchtelingenwerken het Ministerie van J&V aangesloten. De komende periode zal meer worden ingestoken op het uitvoeren van praktische vraagstukken waarbij stakeholders actief worden betrokken. Hierbij kunnen gemeenten aansluiten die hetzelfde vraagstuk hebben. Daarnaast wordt de van kennis en ervaring op onderwerpen (best practices) gestimuleerd zodat we meer van elkaar kunnen leren en doorontwikkelen en willen we de opgaven in de onderdelen Wonen, Migratie en Sociaal Domein integraler benaderen.

•

Het onderwerp migratie en de wijze waarop de gemeenten invulling willen geven aan de opdrachten in het Regioplan is zowel tijdens het AB van 29 juni als tijdens de burgemeestersbijeenkomst op 3 juli uitgebreid aan de orde geweest. Hierbij is opnieuw commitment uitgesproken op de afspraken in het Regioplan.

•

De Regionale Regietafel heeft op 5 juli vergaderd. De meer integrale benadering van migratie op andere thema’s zoals Wonen en het Sociale Domein is hier uitgebreid aan de orde gekomen.

•

Op 10 juli is de Staatssecretaris Van der Burg in de Provinciale Regietafel ontvangen. Hier is de voorzitter van de RRT ook bij aangesloten. Behalve het standpunt van de Staatssecretaris dat alle plannen voor dit jaar blijven doorlopen is ook aangegeven dat matching van statushouders en kansrijke asielzoekers (al dan niet regionaal) wordt gestimuleerd en dat landelijk meer zal worden gekeken naar de wensen en behoeften lokaal en wat dat betekent voor regelingen op het gebied van zorg, onderwijs en werk.

Dashboard Het Dashboard Migratie geeft snel een visueel beeld over de voortgang van de opvang van vluchtelingen in de gemeenten en in de regio. Hierin zijn ook de afspraken in het Regioplan uitgebeeld. Momenteel wordt het Dashboard uitgebreid met een tabblad “huisvesting Vergunninghouders”. Dit wordt uitgevoerd in samenwerking met de Provincie en het COA. Deze is naar verwachting na de zomer klaar. In navolging van de opdracht van het Ministerie zal de Provincie nog dit jaar het beheer van het Dashboard overnemen. Vervolg De veiligheidsregio houdt de ontwikkelingen op dit thema nauwlettend in de gaten. Deze worden gedeeld zodat hierop regionaal en gemeentelijk kan worden ingespeeld. De volgende vergadering van het RRT is gepland op 14 september. Ten minste na dit overleg, of eerder wanneer er nieuwe ontwikkelingen te melden zijn over dit thema, volgt een nieuwsbrief met de nieuwste ontwikkelingen op regionaal en landelijk niveau.

4