21-11-2024 - Inspreektekst M. Vervoordeldonk over VAB-beleid

Geachte voorzi-er, geachte leden van de commissie Lee6aarheid en Duurzaamheid, Dank voor de gelegenheid om in te spreken. Graag ga ik in op het VAB-beleid en de discrepan;es ervan met zowel de Omgevingsvisie, de Omgevingswet en het beleid van de Provincie NB. Deze tegenstrijdigheden ondermijnen de effec;viteit en geloofwaardigheid van het beleid. De prak;jk in naburige gemeenten laat echter zien dat een breder en integraler beleid wél mogelijk is. 1. Gebrek aan integrale benadering De Omgevingswet vereist een samenhangende aanpak van ruimtelijke kwaliteit, gezondheid, leeGaarheid en economische belangen (ar;kel 1.3). De Omgevingsvisie benadrukt daarnaast duurzaamheid, biodiversiteit en landschappelijke waarden. Hoewel uw VAB-beleid posi;eve elementen bevat, zoals aandacht voor nieuwe hoofdfunc;es, blijM de focus beperkt tot ruimtelijke inpassing van agrarische bebouwing. Bredere omgevingswaarden en de impact op gezondheid en milieu blijven onderbelicht. Dit staat haaks op de ambi;es van zowel de Omgevingsvisie als de weNelijke verplich;ngen van de Omgevingswet. Andere gemeenten, zoals ’s-Hertogenbosch en Hilvarenbeek, tonen aan dat dit anders kan. Daar wordt het VAB-beleid breder ingezet, bijvoorbeeld door ook zorg, recrea;e en duurzaamheid expliciet te s;muleren, en door de impact van nieuwe func;es op bestaande woningen te waarborgen.

Dit maakt duidelijk dat een meer integrale benadering haalbaar is. 2. Ongelijke bescherming van belangen Het beleid stelt terecht dat nieuwe woningbouw zich moet aanpassen aan bestaande agrarische ac;viteiten. Echter, het VAB-beleid stelt geen restric;es om de bestaande woningen te beschermen tegen nieuwe ontwikkelingen, zoals de bouw van een loods voor grootschalige lelieteeltverwerking. Het VAB-beleid is daarmee zéér eenzijdig ingericht. Dit creëert een juridische ongelijkheid en schendt het gelijkheidsbeginsel. Bovendien staat deze prioritering haaks op de inclusieve ambi;es van de Omgevingsvisie en de Omgevingswet, die een eerlijke belangenafweging vereisen. Hilvarenbeek doet dit goed: daar wordt expliciet aandacht besteed aan de bescherming van bestaande woningen tegen nieuwe agrarische ac;viteiten. Dit onderstreept dat SintMichielsgestel haar beleid op dit punt kán en vooral zou moéten aanscherpen.

3. Gezondheid en milieu De Omgevingswet stelt dat overheden verantwoordelijk zijn voor een gezonde en veilige leefomgeving. De Omgevingsvisie ondersteunt dit met doelen zoals het verminderen van overlast door stank, geluid en luchtvervuiling, alsook het terugdringen van intensief bespoten - en water onNrekkende teelt. Het VAB-beleid benoemt echter geen gezondheidsrisico’s, zoals de impact van gewasbeschermingsmiddelen bij intensieve agrarische ac;viteiten (hetgeen óók grote gevolgen heeM voor toekoms;ge woningbouw). Dit is een grote omissie, vooral gezien de forse toename van dergelijke teelten in deze gemeente. Andere gemeenten, zoals ’s-Hertogenbosch, nemen hier wél hun verantwoordelijkheid. Zij stellen duidelijke richtlijnen op voor minimale afstanden tussen landbouwpercelen en nieuwe woningen. Dit laat zien dat Sint-Michielsgestel deze risico’s ook in haar beleid kan integreren. 4. Ruimtelijke kwaliteit en zichtlijnen De Omgevingsvisie benadrukt het belang van landschappelijke kwaliteit en zichtlijnen. De Omgevingswet vereist dat ontwikkelingen worden getoetst aan omgevingswaarden. Het schrappen van zichtlijnen, zoals bij Heikantsehoeve 27(zie bijlage 1), is in dit licht onbegrijpelijk.

Deze zichtlijn werd aanvankelijk als belangrijk aangemerkt, maar is geschrapt nav mijn zienswijze en nadat een vergunning werd verleend voor een kolossale 12 meter hoge loods (zie bijlage 2), midden in deze zichtlijn en midden in een open landschap. Dit is geen zorgvuldig beleid, maar een aanpassing om eerdere beslissingen te rechtvaardigen. Dit ondermijnt de uitgangspunten van ruimtelijke kwaliteit en zet vraagtekens bij de beleidsintegriteit. 5. ParFcipaFe en draagvlak De Omgevingswet legt sterk de nadruk op par;cipa;e en transparan;e. Ook de Omgevingsvisie wil inwoners ac;ef betrekken bij ruimtelijke ontwikkelingen. In de prak;jk blijkt echter dat het par;cipa;eproces rond het VAB-beleid summier en ongelukkig ge;med was. Belangrijke ‘stakeholders’ zoals bewoners en boeren werden niet adequaat betrokken. Het ac;ef en inclusief betrekken van daadwerkelijk direct belanghebbenden zorgt niet alleen voor beter draagvlak, maar ook voor kwalita;ef betere beleidsbeslissingen.

Concluderend: Het VAB-beleid vertoont fundamentele tekortkomingen: 1. Het integreert gezondheidsrisico’s en milieueffecten onvoldoende. 2. Het biedt een onevenwich;ge bescherming van belangen, met een sterke voorkeur voor agrarische/zakelijke func;es boven woonfunc;es. 3. Het opportunis;sch aanpassen van uitgangspunten, zoals zichtlijnen, ondermijnt de beleidsintegriteit. 4. Het par;cipa;eproces sluit niet aan bij de eisen van de wet en de ambi;es van de visie. Wij verzoeken de commissie om het VAB-beleid te herzien, zodat het beter aansluit bij de Omgevingsvisie en de Omgevingswet: • • • •

Herstel de verwijderde zichtlijn bij Heikantsehoeve 27. Neem gezondheids- en milieueffecten expliciet op in het beleid. Waarborg een eerlijke belangenafweging tussen bewoners en (agrarische) ondernemers. Verbeter parFcipaFe en transparanFe om het vertrouwen van inwoners te herstellen.

Voorbeelden uit andere gemeenten tonen aan dat een breder en integraler VAB-beleid haalbaar is. Wij vragen u ervoor te zorgen dat dit beleid niet slechts een papieren ambi;e blijM, maar daadwerkelijk bijdraagt aan een leeGaar en duurzaam buitengebied. Dank voor uw aandacht.

Marius Vervoordeldonk Heikantsehoeve 35 5258 TS Berlicum Marius.vervoordeldonk@gmail.com

Bijlage 1

Oorspronkelijke zichtlijn, zoals opgenomen het in concept VAB beleid, dat tot 2 weken geleden nog op de site van SMG te vinden was.

Deze zichtlijn is aangepast naar aanleiding van mijn zienswijze (zie aCeelding hierboven), waarbij het argument was: ‘Voor wat betre* de genoemde zichtlijn binnen het aangewezen cluster Heikantse Hoeve klopt het dat daar geen sprake meer is van een zichtlijn We hebben dit daarom aangepast’ Dit is feitelijk onjuist. De bouw van de loods is nog niet aangevangen en de (belangrijke) zichtlijn is nog intact:

Bijlage 2:

Hierboven ziet u een foto van de plek van de verwijderde zichtlijn, genomen vanaf Heikantsehoeve, richLng Milrooijsedijk.

Dit is een ‘arLst impression’ van de vergunde loods (30*40 meter, 12 meter hoog) op de geprojecteerde locaLe, dwars door de als belangrijk gekenmerkte zichtlijn heen met een gemeentelijk monument aan rechterzijde (Heikantsehoeve 35) en een cultuurhistorisch waardevolle boerderij links ervan, onderdeel van Heikantsehoeve 27.