2. Memo Potentie Zonne-energie t.b.v. project Inhaalslag Energietransitie gemeente Boxtel
Tekst van het document
Memo | A | ARCADIS ONDERWERP | PROJECTNUMMER Memo | Potentie | Zonne-energie | t.b.v. project | 62845000 | 34904 Inhaalslag | Energietransitie | gemeente | Boxtel DATUM | AUTEUR 16 oktober | 2026 | Arcadis AAN | (geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd) Gemeente | Boxtel (geanonimiseerd)(geanonimiseerd)(geanonimiseerd) | GECONTROLEERD Beleidsadviseur | duurzaamheid | senior | (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)(geanonimiseerd) Inleiding | en | doel | van | de | analyse De | gemeente | Boxtel | staat | voor | de | opgave | om | binnen | de | Regionale | Energiestrategie | (RES) | 0,08 | TWh | aan duurzame | elektriciteit | op | land | te realiseren. | Deze | opgave | kan | worden | ingevuld | met | een | combinatie | van zonne-energie, | windenergie | en | andere | vormen | van | duurzame | elektriciteitsopwekking. | In het | kader | van | de Inhaalslag | Energietransitie | brengt | Arcadis | de | potentie | en | realiseerbaarheid | van | deze | energiebronnen | in beeld. | Deze | memo | dient | daarbij | als | inhoudelijke | achtergrondinformatie | voor | het | Plan | van | Aanpak | Plan | B Inhaalslag | Energietransitie | voor | de | gemeente | Boxtel. In deze | memo | is het | onderzoek | beschreven | naar | de | bijdrage | die | zonne-energie | aan | de RES-opgave | kan leveren.
| Daarbij | is gekeken | naar | zon | op | daken | en gevels, | solar | carports | op parkeerlocaties, | zonne-energie | op restgronden | en | het concrete | initiatief | Renbaan-Esschebaan. | De | Zonneladder | vormt | hierbij | het | uitgangspunt. Er | is geen | brede | potentieanalyse | uitgevoerd | naar | nieuwe | zelfstandige | zonneparken | op | landbouw- | en natuurgronden. De | analyse | maakt | onderscheid | tussen | reeds | gerealiseerde | opwek | en | verschillende | vormen | van | resterend potentieel. | Deze | categorieën | verschillen | in zekerheid | en | kunnen | niet zonder | meer | als direct | realiseerbaar worden | beschouwd. | Naast | technische | en | ruimtelijke | mogelijkheden | zijn | onder | meer | eigendom, | netcapaciteit, economische | haalbaarheid, | vergunningverlening | en | maatschappelijke | wenselijkheid | bepalend | voor daadwerkelijke | realisatie. De | resultaten | zijn per | toepassingsvorm | uitgewerkt | en samengebracht | in hoofdstuk | 5. Daar | worden | de uitkomsten | vertaald | naar | concrete | aandachtspunten | en | vervolgstappen | voor | de | Inhaalslag | Energietransitie. 1. | Methodiek In dit hoofdstuk | wordt | toegelicht | welke | uitgangspunten | en | methodische | stappen | zijn gehanteerd | om | het potentieel | voor | zonne-energie | in de | gemeente | Boxtel | te bepalen.
| De | aanpak | is gebaseerd | op | landelijke databronnen | en een | uitgevoerde | GIS-analyse, | waarbij | het | technisch | geschikte | oppervlak | het | vertrekpunt | is. Vanuit | dit technisch | potentieel | wordt | stapsgewijs | toegewerkt | naar | een | realistisch | potentieel, | door | rekening | te houden | met | verschillende | belemmeringen, | zoals | gebouwkenmerken, | eigendomssituaties | en | netcapaciteit. | Op deze | manier | ontstaat | een | beeld | van | het | deel | van | het | potentieel | dat | daadwerkelijk | realiseerbaar | is. Dit hoofdstuk | beschrijft | achtereenvolgens | de | gehanteerde | beleidsmatige | uitgangspunten | (zoals | de Zonneladder), | de | definitie | van | het potentieel | en | de | manier | waarop | correctiefactoren | zijn | toegepast. Arcadis Nederland | B.V., Amsterdamseweg | 13, Arnhem, 6814 | CM, Netherlands | www.arcadis.com - Memo Potentie Zonne-energie t.b.v Inhaalslag Energietransitie gemeente Boxtel definitief 1/30 Memo potentie zonne-energie Gemeente Boxtel Arcadis 16-10-2026 1. 1 Zonneladder als uitgangspunt De Zonneladder uit de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vormt een belangrijk uitgangspunt voor de ontwikkeling van zonne-energieprojecten binnen de gemeente Boxtel. De ladder geeft richting aan de ruimtelijke inpassing van zonne-energie en heeft als doel om zorgvuldig om te gaan met de beschikbare ruimte.
Uitgangspunt is dat eerst locaties worden benut waar energieopwek kan worden gecombineerd met bestaande functies , voordat wordt uitgeweken naar onbenutte terreinen en landbouw- en natuurgronden. Trede 1: Zon op daken en gevels De voorkeur binnen de Zonneladder wordt gegeven aan het benutten van daken voor zonne-energie. Het plaatsen van zonnepanelen op particuliere en zakelijke daken heeft een minimale ruimtelijke impact , waardoor deze optie als de meest duurzame wordt beschouwd. Omdat deze gebouwen al een functie vervullen , is er automatisch sprake van multifunctioneel ruimtegebruik. Daarnaast kan de opgewekte elektriciteit vaak direct worden benut binnen de bestaande aansluiting van het gebouw. Dit maakt deze trede zowel ruimtelijk als energetisch het meest efficiënt. Trede 2: Zon op onbenut terrein binnen bebouwd gebied De tweede trede richt zich op terreinen en objecten binnen bestaand stedelijk gebied. Hieronder vallen bijvoorbeeld parkeerterreinen , braakliggende locaties , geluidswallen en andere vormen van bestaand ruimtebeslag binnen de bebouwde omgeving. Door zonne-energie te combineren met bestaande functies kan de beschikbare ruimte efficiënter worden benut zonder aanvullend beslag te leggen op het landelijk gebied. Deze trede sluit aan bij het principe van zorgvuldig ruimtegebruik en multifunctioneel ruimtegebruik.
Trede 3: Zon in landelijk gebied De derde trede betreft locaties in het landelijk gebied waarbij sprake is van meervoudig ruimtegebruik. Volgens de toelichting op artikel 5. 54 van de Omgevingsverordening Noord-Brabant gaat het hierbij onder meer om infrastructuurzones langs wegen en spoorlijnen , wateroppervlakken , voormalige stortplaatsen , grond- en slibdepots , RWZI-terreinen en toepassingen ten dienste van de agrarische functie. Het uitgangspunt binnen deze trede is dat bestaande functies behouden blijven en worden gecombineerd met energieopwekking. Trede 4: Zon op landbouw- en natuurgronden De vierde trede betreft zelfstandige zonneparken op landbouw- en natuurgronden. Deze trede heeft binnen de Zonneladder de laagste voorkeur , omdat hierbij sprake is van direct ruimtebeslag op functies die ook voor andere maatschappelijke doelen van belang zijn. Voor zonneparken in landelijk gebied gelden aanvullende voorwaarden vanuit de Omgevingsverordening. Artikel 5. 54 vemeldt onder welke omstandigheden een zonnepark in landelijk gebied mogelijk kan worden gemaakt en stelt voorwaarden aan onder meer de noodzaak , locatiekeuze , maatschappelijke meerwaarde en tijdelijke aard van de ontwikkeling. Daarbij geldt dat zonneparken maximaal 25 jaar mogen worden toegestaan en dat ontmanteling financieel en juridisch moet zijn geborgd. 1.
2 Databronnen en verwerking Voor het bepalen van het potentieel aan zonne-energie is gebruikgemaakt van landelijk beschikbare datasets en GIS-analyse. Als basis is de dataset ‘Zon op gebouw en parkeerlocaties’ (RVO/Kadaster) gebruikt voor het technisch potentieel (o. a. zoninstraling/schaduw en detectie van bestaand PV). Voor gebouwkenmerken is de BAG gebruikt (pandfunctie , bouwjaar , oppervlakte) en de netgerelateerde belemmering is verkregen uit de Capaciteitskaart Netbeheer Nederland (congestiestatus voor grootverbruik). Voor omrekening naar vermogen en opwek zijn de kengetallen ontleend aan het Begrippenkader RES (o. a. paneel- en opwekparameters). Een volledig overzicht van de gebruikte bronnen voor dit onderzoek , is opgenomen in Bijlage 2. www. arcadis. com 2/30 Memo potentie zonne-energie Gemeente Boxtel Arcadis 16-10-2026 1. 3 Definiëring van het potentieel zonne-energie In de analyse is onderscheid gemaakt tussen verschillende niveaus van het potentieel voor zonne-energie. Dit onderscheid maakt inzichtelijk welk aandeel technisch mogelijk is en welk deel daarvan ook realiseerbaar is. • Theoretisch potentieel zonne-energie: het totale oppervlak dat technisch geschikt is voor zonne-energie , op basis van zoninstraling , schaduw , oriëntatie/helling en een minimale omvang.
• Realistisch potentieel zonne-energie: het deel van het theoretisch potentieel dat overblijft na toepassing van correctiefactoren die belemmeringen in de praktijk representeren (zie Bijlage 1). Daarnaast wordt onderscheid gemaakt tussen RES-relevant potentieel en het totaal lokaal potentieel. Volgens het begrippenkader RES tellen alleen grote installaties (≥15 kWp) mee aan het behalen van de RES-doelen. 1. 4 Van theoretisch naar realistisch: correcties en belemmeringen Om het theoretisch potentieel te vertalen naar een realistisch potentieel zijn correcties toegepast die belemmeringen in de praktijk representeren. Daarbij is onderscheid gemaakt tussen: • Absolute begrenzingen (‘caps’): begrenzen het maximaal inzetbare oppervlak , onafhankelijk van andere factoren (bijv. een aansluitbegrenzing voor kleinverbruik). Relatieve correctiefactoren: procentuele reducties op het resterende potentieel. Indien meerdere belemmeringen op één locatie samenkomen , worden de relatieve correcties gecombineerd tot maximaal 100% reductie. • De gebruikte belemmeringen en de manier waarop deze in de analyse zijn toegepast , zijn uitgewerkt in Bijlage 2 (en waar relevant , verder onderbouwd in de methodische uitwerking). 1. 5 RES‑relevantie Conform het Begrippenkader RES worden installaties vanaf 15 kWp beschouwd als grootschalige opwek en meegeteld binnen de RES-opgave.
Daarom rapporteert deze memo de resultaten op twee niveaus: (1) RES- relevant potentieel (≥15 kWp) en (2) totaal lokaal potentieel (inclusief kleinschalige opwek). Voor de omrekening van potentieel naar opwek zijn de kengetallen uit het Begrippenkader RES gebruikt (Bijlage 2) Hoewel kleinschalige installaties (15 kWp) niet direct meetellen binnen de RES-opgave , zijn deze wel < relevant voor de bredere energietransitie. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat een overschot aan gerealiseerde kleinschalige zonnestroomproductie boven de landelijke referentiewaarde van 7 TWh kan bijdragen aan de opgaven na 2030. Om die reden wordt in deze analyse naast het RES-relevante potentieel , ook het totale lokale potentieel inzichtelijk gemaakt. www. arcadis. com 3/30 Memo potentie zonne-energie Gemeente Boxtel Arcadis 16-10-2026 2. Potentie van zonne-energie op daken in de gemeente Boxtel Zon-op-dak vormt binnen de gemeente Boxtel de belangrijkste toepassing voor de opwek van zonne-energie , mede vanwege het beperkte ruimtebeslag en de aansluiting bij de Zonneladder. In dit hoofdstuk wordt het potentieel van zonne-energie op gebouwen beschouwd , waarbij de analyse zich primair richt op zon-op-dak. Allereerst wordt het totale potentieel in beeld gebracht , uitgesplitst naar theoretisch en realistisch potentieel en naar RES-relevante en niet-RES-relevante installaties.
Vervolgens wordt het potentieel verder uitgesplitst naar pandfunctie , zodat inzicht ontstaat in welke gebouwtypen het grootste aandeel leveren. Tot slot wordt ingegaan op de belangrijkste belemmeringen die de realiseerbaarheid beperken en de ruimtelijke spreiding van het potentieel binnen de gemeente. Deze analyse biedt inzicht in waar de grootste kansen liggen voor de realisatie van zon-op-dak en welke factoren bepalend zijn voor het daadwerkelijk benutten van dit potentieel. 2. 1 Totale potentie in cijfers De potentie van zonne-energie op daken in de gemeente Boxtel is samengevat in figuur 1. De figuur toont een trapsgewijze afname: van het theoretisch potentieel (bovengrens op basis van dak-geschiktheid) , via de afbakening naar RES-relevante installaties (≥15 kWp) , naar het realistisch potentieel na toepassing van de correctiefactoren. Als laatste is het reeds gerealiseerde volume opgenomen als referentie. 025 , Totaal potentieel zon-op-dak 020 , P o t e n t i e e l z o n n e - e n e r g i e [ T W h ] 015 , 010 , 005 , 000 , Theoretisch potentieel Theoretisch potentieel (15 > kWp) Woningen Realistische opwek Realistische opwek Reeds gerealiseerd (15 > kWp) Totaal potentieel zon-op-dak Niet-Woningen Reeds gerealiseerd* Figuur 1. Het theoretische en realistische potentieel zonne-energie voor woningen en niet-woningen , gemeente Boxtel.
*Volgens de Klimaatmonitor is er reeds 18 MW aan grootschalige zonne-energie installaties op daken in Boxtel gerealiseerd , op basis van 900 vollasturen , conform het Begrippenkader RES , resulteert dat in 0016 , TWh jaarlijkse opwek. www. arcadis. com 4/30 Memo | potentie | zonne-energie | Gemeente | Boxtel Arcadis 16-10-2026 Het | theoretisch | potentieel | bedraagt | circa | 0212 , | TWh. | Dit | is de | technische | bovengrens | op | basis | van | geschikt dakoppervlak | , zoninstraling | , oriëntatie | en | schaduw | , zonder | rekening | te houden | met | praktische belemmeringen. Wanneer | uitsluitend | installaties | vanaf | 15 | kWp | worden | meegeteld | die | , conform | het | Begrippenkader | RES | , meetellen | voor | de | RES-opgave | resteert | een | theoretisch | potentieel | van | circa | 0123 , | TWh. | Het | verschil | met | de 0212 , | TWh | betreft | kleinschalige | opwek | (15 < | kWp) | , die | niet | meetelt | binnen | de | RES-opgave | , maar | wel | relevant is voor | de | bredere | energietransitie. Na | toepassing | van | de | correctiefactoren | (Bijlage | 1) resteert | een | realistisch | potentieel | van | circa | 0051 , | TWh. Ongeveer | 76% | van | het | theoretisch | potentieel | is dus | niet | direct | realiseerbaar | , voornamelijk | als | gevolg | van gebouwgebonden | , juridische | en | nettechnische | belemmeringen.
| Hierbij | zijn | al gerealiseerde | installaties | via | de correctiefactor | 'Bestaand | PV' | volledig | uit dit potentieel | gefilterd | ; het | weergegeven | potentieel | betreft | dus uitsluitend | de | niet-benutte | daken. Binnen | de | RES-scope | bedraagt | het | realistisch | potentieel | circa | 0031 , | TWh. | Dit | is het | deel | van | het | potentieel dat | zowel | realiseerbaar | is als | meetelt | voor | de | RES-opgave | , en | komt | overeen | met | circa | 39% | van | de | RES- opgave | van | 008 , | TWh. Ter | referentie | is in figuur | 1 ook | de | reeds | gerealiseerde | opwek | opgenomen. | Volgens | de | Klimaatmonitor | is in Boxtel | circa | 18 | MW | aan | grootschalige | zon-op-dak | gerealiseerd | , wat | bij 900 | vollasturen | neerkomt | op | circa 00162 , | TWh | per | jaar. | Omdat | de | daken | waarop | al | panelen | liggen | via | de | correctiefactor | 'Bestaand | PV' | (100%) volledig | uit het | realistisch | potentieel | zijn | gehaald | , staat | dit gerealiseerde | volume | náást | — | en | niet | binnen | — | het resterende | realistisch | potentieel. | Beide | mogen | daarom | worden | opgeteld: | het | totale | RES-relevante dakpotentieel | (≥15 | kWp) | komt | daarmee | op | circa | 0031 , | + 00162 , | = | 0047 , | TWh.
| Daarmee | kan | met grootschalige | zonne-energie | op | daken | in totaal | circa | 59% | van | de | RES-opgave | (008 , | TWh) | worden | ingevuld | , waarvan | circa | 20% | reeds | is gerealiseerd | en | circa | 39% | nog | resteert. Bij deze | benadering | past | een | kanttekening. | De | daken | waarop | al panelen | liggen | en | die | kwalificeren | als grootschalig | (≥15 | kWp) | vertegenwoordigen | samen | een | theoretisch | potentieel | van | circa | 00236 , | TWh | (23. | 604 MWh). | Uit | de | Klimaatmonitor | blijkt | dat | op | deze | daken | circa | 00162 , | TWh | daadwerkelijk | is gerealiseerd | , wat neerkomt | op | een | benutting | van | ongeveer | 69% | van | het | theoretisch | haalbare | dakoppervlak. | Door | de correctiefactor | 'Bestaand | PV' | op | 100% | te zetten | , is het | resterende | deel | niet | als | aanvullend | potentieel meegeteld: | de | analyse | gaat | er | impliciet | van | uit dat | op | deze | daken | geen | extra | panelen | meer | bijkomen. | In de praktijk | resteert | echter | nog | circa | 31% | aan | theoretische | verdichtingsruimte. | Het | gehanteerde | realistisch potentieel | is op | dit punt | dus | behoudend | , en | het | feitelijke | totale | dakpotentieel | ligt vermoedelijk | iets | hoger | dan de | genoemde | 0047 , | TWh.
Dit bevestigt | dat | , ondanks | de | reeds | gerealiseerde | installaties | , een | substantieel | deel | van | de | RES-relevante opgave | op | daken | nog | openligt. | De | verdeling | van | het | potentieel | naar | pandfunctie | en | de | impact | van | individuele belemmeringen | worden | in de | volgende | paragrafen | nader | toegelicht. 2. 2 | Potentie | per | pandfunctie Figuur | 1 geeft | tevens | inzicht | in de | verdeling | van | de | potentieel | zonne-energie | tussen | woningen | en | niet- woningen. | Hieruit | blijkt | dat | het | grootste | deel | van | het | potentieel | zich | bevindt | bij niet-woningen | , zoals bedrijventerreinen | , utiliteitsbouw | en | maatschappelijk | vastgoed. Binnen | het | totale | realistisch | potentieel | van | circa | 0051 , | TWh | komt | ongeveer | 0038 , | TWh | voor | rekening | van niet-woningen | , tegenover | circa | 0013 , | TWh | voor | woningen. | Niet-woningen | leveren | daarmee | het | grootste aandeel | in de | totale | opwekpotentie. www. | arcadis. | com | 5/30 Memo | potentie | zonne-energie | Gemeente | Boxtel Arcadis 16-10-2026 Wanneer | wordt | gekeken | naar | het | RES-relevante | potentieel | (≥15 | kWp) | , wordt | dit | verschil | verder | versterkt.
| Van de | circa | 0031 , | TWh | aan | realistisch | potentieel | binnen | deze | categorie | is ongeveer | 85% | afkomstig | van | niet- woningen | en | slechts | een | beperkt | aandeel | van | woningen. Deze | verdeling | laat | zien | dat , ondanks | het | grote | aantal | woningen | , het | grootste | deel | van | de | realiseerbare opwek | zich | concentreert | op | grotere | daken | van | bedrijven | en | instellingen. | Dit | maakt | juist | deze | categorieën cruciaal | voor | het | behalen | van | substantiële | volumes | binnen | de | RES-opgave. Figuur | 2 geeft | een | verdere | uitsplitsing | van | het | realistisch | potentieel | binnen | de | categorie | niet-woningen. | Hieruit blijkt dat | het | potentieel | breed | is verdeeld | over | verschillende | gebouwfuncties | , maar | dat | enkele | categorieën | een duidelijk | groter | aandeel | hebben. Met | name | de | industrie | neemt | een | substantieel | aandeel | in , met | ongeveer | 26% | van | het | potentieel | binnen | deze categorie. | Daarnaast | valt | op | dat | een | groot | deel | van | het | potentieel | zich | bevindt | binnen | onbekende | of gecombineerde | functies | (samen | ruim | 57%).
| Dit | wijst | op | een | diverse | en | gemengde | vastgoedstructuur | , waarin functies | niet | eenduidig | zijn | te classificeren | , maar | waar | wel | degelijk | significante | potentie | aanwezig | is. De | overige | functies | , zoals | kantoren | , winkels | , onderwijs | en | sportvoorzieningen | , leveren | afzonderlijk | een | relatief beperkt | aandeel. | Gezamenlijk | vertegenwoordigen | deze | functies | echter | wel | een | relevante | aanvullende bijdrage | aan | het | totaal | (~17%). Deze | verdeling | onderstreept | dat | de | grootste | kansen | voor | realisatie | liggen | bij grootschalige | daken | op bedrijventerreinen | en | industriële | locaties | , maar | dat | tegelijkertijd | een | brede | inzet | over | verschillende gebouwtypen | nodig | is om | het | volledige | potentieel | te | benutten. Bijeenkomst | Gezondheidszorg 23% , | 03% , Onbekend/Geen | Industrie functie | 263% , 339% , Kantoor 46% , Logistiek Onderwijs 01% , 19% , Gecombineerde | Winkel | Sport functie | Overig | 47% , | 14% , 239% , | 05% , Figuur | 2. Verdeling | van | het | realistisch | potentieel | zonne-energie | over | gebouwfuncties | binnen | niet-woningen | (≥15 | kWp). www. | arcadis. | com | 6/30 Memo | potentie | zonne-energie | Gemeente | Boxtel Arcadis 16-10-2026 2. 2.
1 | Strategische | duiding De | verdeling | naar | pandfunctie | heeft | directe | implicaties | voor | de | mogelijkheden | om | zon-op-dak | te realiseren: • | Grootste | schaalbaarheid | – bedrijventerreinen | en | industrie Het | grootste | deel | van | het | potentieel | bevindt | zich | op | bedrijventerreinen | en | industriële | locaties. | Dankzij | de grote | dakoppervlakken | en | vaak | hoge | lokale | elektriciteitsvraag | zijn | dit kansrijke | locaties | voor | grootschalige zon-op-dak. | Daarnaast | kunnen | bedrijven | via | de | energiebesparingsplicht | worden | gestimuleerd | om verduurzamingsmaatregelen | te | treffen. | Deze | verplicht | bedrijven | , met | een | relevante | milieubelastende activiteit | én | met | een | jaarlijks | energieverbruik | vanaf | 50. 000 | kWh | elektriciteit | of | 25. 000 | m | 3 aardgas | , om kosteneffectieve | maatregelen | voor | CO₂-reductie | te treffen | , waaronder | in sommige | gevallen | hernieuwbare energieopwek. | Tegelijkertijd | wordt | realisatie | regelmatig | bemoeilijkt | doordat | gebruikers | van | een | pand | niet altijd | de | eigenaar | zijn. Hierdoor | liggen | de | baten | van | zonnepanelen | vaak | bij de | huurder | , terwijl | de investering | door | de | vastgoedeigenaar | moet | worden | gedaan | , wat | besluitvorming | kan | vertragen.
• | Gemeentelijke | regie | – maatschappelijk | vastgoed Binnen | het | maatschappelijk | vastgoed | (zoals | onderwijs | , zorg | en | sport) | ligt een | directe | rol voor | de gemeente. | Hoewel | het | aandeel | beperkter | is (36%) , | , biedt | dit type | vastgoed | kansen | voor voorbeeldprojecten | en | versnelling | via | directe | sturing. • | Marktgedreven | realisatie | – utiliteit | en | bedrijven Voor | het | grootste | deel | van | het | potentieel | , met | name | op | bedrijventerreinen | , ligt de | realisatie | primair | bij marktpartijen. | Hier | is de | rol van | de | gemeente | faciliterend | (bijvoorbeeld | via | beleid | , ontzorging | of subsidies). 2. 3 | Effect | van | belemmeringen | op | de | potentie Figuur | 3 | laat | zien | dat | het | verschil | tussen | het | theoretisch | en | het | realistisch | potentieel | zonne-energie | op | daken in Boxtel | substantieel | is. Binnen | de | RES-scope | (installaties | ≥15 | kWp) | neemt | het | potentieel | af | van | circa | 0123 , TWh | naar | 0031 , | TW | , een | afname | van | ongeveer | 75%. | Dit deel | is niet | direct | realiseerbaar | als | gevolg | van gebouwgebonden | , juridische | en | nettechnische | belemmeringen | , die | hieronder | nader | worden | toegelicht.
014 , 012 , ] r a j a / h | 010 , W [ T e g | 008 , i r e n - e e | 006 , n n o z l e i e | 004 , t n t e P o | 002 , 000 , Theoretisch | Verlies | Verlies | Verlies | Verlies | Verlies | Realistisch Potentieel | 0 belem. | 1 belem. | 2 belem. | 3 belem. | 4+ belem. | Potentieel Figuur | 3. Afname | van | de potentieel | zonne-energie | van | theoretisch | naar | realistisch | potentieel | als gevolg | van belemmeringen | , uitgesplitst | naar | aantal | belemmeringen. www. | arcadis. | com | 7/30 Memo | potentie | zonne-energie | Gemeente | Boxtel Arcadis 16-10-2026 De | indeling | naar | aantal | belemmeringen | is een | presentatiewijze | en | geen | harde | selectie: | daken | vallen | niet | weg zodra | een | bepaald | aantal | belemmeringen | wordt | bereikt. | Elke | belemmering | werkt | als | een | correctiefactor | die het | potentieel | met | een | deel | verlaagt | , waarna | de | factoren | zich | opstapelen. | Hierdoor | blijft | in vrijwel | elke categorie | een | restwaarde | over.
| Zo | houdt | zelfs | een | dak | zónder | belemmeringen | niet | zijn | volledige | theoretisch potentieel: | er gaat | gemiddeld | circa | 13% | (woningen) | tot | 15% | (niet-woningen) | verloren | door | correcties | die | op alle | daken | worden | toegepast | maar | niet | als | afzonderlijke | belemmering | worden | geteld | zoals | de | vormfactor (circa | 10% | , voor | het | niet-bruikbare | deel | van | het | dak | zoals | dakranden | , oriëntatie | en | obstakels) | en | de aanwezigheid | van | dakramen | (3-5%). | De | correctiefactoren | per | belemmeringstype | zijn | opgenomen | in Bijlage | 1. Bij de | interpretatie | van | deze | verdeling | is een | belangrijke | nuance | op | zijn | plaats: | het | aantal | belemmeringen | zegt op | zichzelf | weinig | over | de | resterende | potentie | , omdat | belemmeringen | sterk | verschillen | in zwaarte. | Sommige belemmeringen | werken | absoluut | en | verwijderen | het | volledige | potentieel | van | een | dak | (een | correctie | van 100%) | , zoals | bij daken | waar | reeds | panelen | liggen | ('Bestaand | PV'). | Andere | belemmeringen | werken | slechts gedeeltelijk | en | verlagen | het | potentieel | met | een | deel. Hierdoor | kan | een | dak | met | twee | lichte | belemmeringen | méér | realistisch | potentieel | behouden | dan | een | dak | met één | zware | belemmering.
| Een | dak | met | bijvoorbeeld | zowel | een | eigendoms- | als | een | congestiebelemmering kan | , na | een | gecombineerde | correctie | van | circa | 75% | , nog | altijd | circa | 25% | van | zijn | potentieel | behouden. | Terwijl een | dak | met | uitsluitend | de | belemmering | 'Bestaand | PV' | , volledig | wegvalt. | Het | aantal | belemmeringen | is dus geen | directe | maat | voor | de | haalbaarheid | ; bepalend | is | welke | belemmeringen | spelen. | Dit | verklaart | mede waarom | de | categorie | met | één | belemmering | een | relatief | laag | behoud | kent: | in deze | groep | vallen | ook | de | daken waarvan | de | enige | belemmering | 'Bestaand | PV' | is , die | daardoor | niet | bijdragen | aan | het | realistisch | potentieel. 2. 3. 1 | Verdeling | naar | aantal | belemmeringen Tabel | 1 | geeft | de | verdeling | van | de | realistisch | potentieel | zonne-energie | naar | het | aantal | belemmeringen | per dak. | Hieruit | blijkt dat | circa | tweederde | van | het | realistisch | potentieel | (67%) | zich | bevindt | op | daken | tot één belemmering | en | dus | de | meest | kansrijke | categorieën | waar | realisatie | met | relatief | beperkte | ingrepen | mogelijk | is. Tegelijkertijd | laat | de | tabel | zien | dat | het | grootste | deel | van | het | potentieverlies | optreedt | bij daken | met | één | of twee belemmeringen.
| Dit | betekent | dat | het | verlies | niet | zozeer | wordt | veroorzaakt | door | uitzonderlijke | of complexe situaties | , maar | juist | door | daken | waar | enkele | specifieke | barrières | de | realisatie | verhinderen. Daken | met | drie | of | meer | belemmeringen | vertegenwoordigen | slechts | een | beperkt | aandeel | van | het | totale potentieel. | Dit | onderstreept | dat | het | merendeel | van | de | opgave | zich | bevindt | in relatief | haalbare | categorieën. Deze | verdeling | laat | zien | dat | een | gerichte | aanpak | , waarbij | wordt | ingezet | op | het | wegnemen | van | individuele belemmeringen | bij daken | met | één | of twee | beperkingen | , een | grote | impact | heeft | op | de | realiseerbare | opgave. Tabel | 1. verdeling | van | realistisch | potentieel | zonne-energie | (systemen | ≥15 | kWp) | naar | het | aantal | belemmeringen | per | dak. Aantal | Belemmeringen | Aantal | Kansrijke | opwek | Percentage Daken | (TWh) 0 | 228 | 00081 , | 262% , 1 | 218 | 00128 , | 413% , 2 | 96 | 00078 , | 250% , 3 | 79 | 00023 , | 73% , 4 | 2 | - | 00% , TOTAAL | 623 | 0031 , | 1000% , 2. 3. 2 | Welke | belemmeringen | zijn | bepalend? Om | te bepalen | welke | belemmeringen | het | meest | sturend | zijn | voor | de | opgave | , is een | gevoeligheidsanalyse uitgevoerd | binnen | de | RES-scope | (installaties | ≥15 | kWp).
| Hierin | is per | belemmering | afzonderlijk | bepaald hoeveel | extra | realistisch | potentieel | beschikbaar | komt | wanneer | uitsluitend | die | ene | belemmering | volledig | zou www. | arcadis. | com | 8/30 Memo | potentie | zonne-energie | Gemeente | Boxtel Arcadis 16-10-2026 worden | weggenomen | , terwijl | alle overige | belemmeringen | ongewijzigd | blijven. | Tabel | 2 vat | de | resultaten samen. Tabel | 2. Impact | van | individuele | belemmeringen | op | het realistisch | potentieel | zonne-energie | (≥15 | kWp) | , op | basis | van | een gevoeligheidsanalyse | waarin | per | belemmering | het | extra | potentieel | is bepaald | bij opheffing. Belemmering | Aantal | daken | met | Extra | totale | potentie | (voor | system | ≥15 belemmering | aanwezig | kWp) | bij opheffen | belemmering | (TWh) Congestie_GV | 210 | 00201 , Aansluiting_KV | 10. 449 | 00123 , Eigendom | 9. 397 | 00098 , Bestaand | PV | 3. 333 | 00061 , Constructie | 3. 096 | 00024 , Monumenten | 158 | 00004 , De | grootste | individuele | impact | komt | van | netcongestie | bij grootverbruik. | Hoewel | deze | belemmering | slechts een | beperkt | aantal | daken | raakt | (210) | , leidt | het | opheffen | ervan | tot de | grootste | toename | van | het | potentieel (+00201 , | TWh).
| Dit | onderstreept | dat | juist | de | grootschalige | installaties | op | niet-woningen | sterk | worden begrensd | door | de | beschikbare | netcapaciteit: | een | klein | aantal | grote | daken | vertegenwoordigt | een | groot | deel van | de | opgave. Daarnaast | blijken | aansluitcapaciteit | (+00123 , | TWh) | en | eigendomsstructuur | (+00096 , | TWh) | van | vergelijkbare orde | van | grootte. | In tegenstelling | tot | netcongestie | zijn | deze | belemmeringen | in belangrijke | mate | beïnvloedbaar via | gemeentelijk | beleid | en | ondersteuning: | de | aansluitcapaciteit | begrenst | de | schaal | van | installaties | , terwijl eigendomssituaties | (zoals | VvE's | en | gedeeld | eigendom) | vooral | een | organisatorische | barrière | vormen. | Omdat deze | belemmeringen | op | grote | aantallen | daken | voorkomen | én | binnen | de | invloedssfeer | van | de | gemeente liggen | , bieden | zij concrete | aangrijpingspunten | voor | versnelling. De | overige | belemmeringen | hebben | een | beperkter | effect | op | de | totale | opgave. | Het | effect | van | 'Bestaand | PV' (+00061 , | TWh) | weerspiegelt | het | verdichtingspotentieel | op | reeds | belegde | daken | dat | in paragraaf | 2. 1 is benoemd.
| Constructie | (+00024 , | TWh) | en | monumentenstatus | (+00004 , | TWh) | zijn lokaal | relevant | , maar bepalen | niet | de | omvang | van | de | opgave | op | gemeentelijk | niveau. 2. 3. 3 | Interpretatie: | scope | en | overlap Bij de | interpretatie | van | Tabel | 2 is van | belang | dat | de | twee | kolommen | op | verschillende | manieren | tot | stand komen. | De | kolom | 'aantal | daken' | geeft | alle daken | weer | waarop | de | betreffende | belemmering | van | toepassing | is , ongeacht | hun | huidige | omvang. | De | kolom | 'extra | potentie' | geeft | het | effect | op | het | RES-relevante | potentieel | (≥15 kWp) | wanneer | die | belemmering | volledig | wordt | opgeheven | , waarbij | de | drempel | van | 15 | kWp | ná | opheffing opnieuw | is toegepast. Dit verklaart | waarom | belemmeringen | met | veel | daken | toch | een | relatief | bescheiden | potentieel | toevoegen: | een groot | deel | van | deze | daken | bereikt | de | drempel | van | 15 | kWp | pas | nadat | de | belemmering | is weggenomen. | Bij aansluitcapaciteit | en | 'Bestaand | PV' | geldt | dit voor | vrijwel | alle daken. | In de | huidige | situatie | halen | zij de | drempel niet | en | dragen | zij dus | niet | bij aan | het | RES-relevante | potentieel | , maar | bij opheffing | komen | zij daar | wel | binnen.
De | effecten | zijn | bovendien | niet | optelbaar: | veel | daken | kennen | meerdere | belemmeringen | tegelijk | , waardoor | de waarden | elkaar | deels | overlappen. | De | som | van | de | kolom | overschat | daarmee | het | gezamenlijke | effect | en | vormt geen | verdeling | van | één | totaal. www. | arcadis. com | 9/30 Memo potentie zonne-energie Gemeente Boxtel Arcadis 16-10-2026 2. 3. 4 Implicaties voor prioritering De analyse laat zien dat niet alle belemmeringen even relevant zijn voor beleid en strategie. Waar sommige belemmeringen slechts een beperkt effect hebben , bepalen met name netcapaciteit en aansluitmogelijkheden de realisatie van het grootste deel van het potentieel. Dit leidt tot een duidelijke prioritering: 1. Systeembeperkingen (netcongestie) zijn bepalend voor grootschalige realisatie en vragen om lange termijn oplossingen en afstemming met de netbeheerder ; Aansluitbeperkingen en eigendom vormen belangrijke barrières op grotere schaal , maar bieden tegelijkertijd kansen voor gerichte beleidsinterventies ; Overige belemmeringen spelen vooral een rol op individueel daken niveau en hebben minder invloed op de totale opgave. 2. 3. Tot slot is van belang op te merken dat de bepaalde realistische potentie uitsluitend rekening houdt met technische , ruimtelijke en nettechnische belemmeringen.
Economische en juridische factoren zijn hierin niet meegenomen , terwijl deze in de praktijk vaak doorslaggevend zijn voor de daadwerkelijke realisatie. Zo speelt mee of een installatie binnen een aanvaardbare termijn kan worden terugverdiend , en of een verzekeraar bereid is de installatie te verzekeren. Dergelijke afwegingen kunnen ertoe leiden dat daken die technisch als kansrijk zijn aangemerkt , in de praktijk toch niet worden benut. De hier gepresenteerde realistische potentie moet daarom worden gelezen als een technisch-ruimtelijke bovengrens , en niet als een garantie voor realisatie. Voor een volledig beeld van de haalbaarheid is aanvullend inzicht in de economische en juridische randvoorwaarden noodzakelijk. 2. 4 Ruimtelijke spreiding De ruimtelijke analyse laat zien dat het kansrijke potentieel voor zon op dak niet gelijkmatig over de gemeente is verdeeld , maar zich duidelijk concentreert in specifieke gebieden. Met name op bedrijventerreinen en grootschalige utiliteitslocaties is sprake van een relatief hoge potentie. De grootste concentraties zijn zichtbaar op industrieterrein Boxtel en Business Park Daasdonk in Liempde. Deze gebieden kenmerken zich door: • grote aaneengesloten dakoppervlakken ; een hogere concentratie van niet-woningen ; relatief gunstige omstandigheden voor grootschalige installaties.
• • Daartegenover staat dat in woongebieden het potentieel meer verspreid is en per individueel dak relatief beperkt blijft. Hierdoor dragen woningen in absolute zin minder bij aan het totale RES-relevante potentieel (≥15 kWp) , ondanks hun grote aantal. De ruimtelijke spreiding benadrukt dat een groot deel van de opwekpotentie geconcentreerd is in een beperkt aantal locaties. Dit betekent dat een gebiedsgerichte aanpak , gericht op bedrijventerreinen en clusters van grootschalige daken , het meest effectief is om het potentieel te realiseren. Collectieve oplossingen , zoals energiehubs , collectieve opslag (zoals batterijen) en flexibiliteitsmaatregelen , vormen hierbij een belangrijke kans. Juist in gebieden met een hoge concentratie van opwek en verbruik , zoals zichtbaar in Figuur 4 en Figuur 5 , kan hiermee de impact van netcongestie worden beperkt. www. arcadis. com 10/ 30 Memo potentie zonne-energie Gemeente Boxtel Arcadis 16-10-2026 Figuur 4. Concentratie van hoog potentieel op industrieterrein Boxtel Figuur 5. Hoge potentie op Business Park Daasdonk in Liempde 2. 5 Zonne-energie op gevels Hoewel de Zonneladder binnen trede 1 zowel daken als gevels omvat , richt de kwantitatieve analyse in dit hoofdstuk zich uitsluitend op daken. Zonne-energie op gevels is niet afzonderlijk gekwantificeerd.
Op basis van de beschikbare literatuur en de ruimtelijke kenmerken van de gemeente Boxtel wordt verwacht dat de bijdrage van gevelgebonden zonnepanelen aan de RES-opgave beperkt is. Volgens het Begrippenkader RES tellen alleen installaties vanaf 15 kWp mee voor de RES-opgave. Om een dergelijke omvang op een gevel te realiseren , is een groot aaneengesloten geveloppervlak nodig. Uit onderzoek van RVO blijkt dat met name hoge utiliteitsgebouwen , kantoren en woontorens kansen bieden voor Building Applied Photovoltaics (BAPV) op gevels. Boxtel kent echter relatief weinig hoogbouw en grootschalige gebouwen met omvangrijke , gunstig georiënteerde gevelvlakken. Hierdoor is het aantal locaties dat substantieel kan bijdragen aan de RES-opgave naar verwachting beperkt. Ter illustratie: in de gemeente Utrecht , waar aanzienlijk meer hoogbouw aanwezig is , wordt het potentieel van zonne-energie op gevels geraamd op circa 0005 , TWh per jaar (minder dan 002% , van het totale potentieel van de gemeente). Gezien het sterk afwijkende bebouwingsprofiel van Boxtel wordt verwacht dat het potentieel hier aanzienlijk lager ligt. Daarom wordt zonne-energie op gevels niet beschouwd als een significante bijdrage aan het behalen van de RES-opgave van 008 , TWh. Wel kunnen geveltoepassingen op individuele gebouwen bijdragen aan de bredere energietransitie en verduurzaming van vastgoed. www. arcadis.
com 11/ 30 Memo potentie zonne-energie Gemeente Boxtel Arcadis 16-10-2026 3. Potentieel zonne-energie op onbenut terrein binnen bebouwd gebied Naast zon-op-dak kunnen parkeerlocaties een aanvullende bijdrage leveren aan de opwek van zonne- energie , bijvoorbeeld via solar carports (zonnepanelen op een overkapping boven parkeerplaatsen). Deze toepassing sluit aan bij de principes van meervoudig ruimtegebruik uit de Zonneladder en kan goed worden gecombineerd met andere opgaven , zoals de groei van elektrisch vervoer. Daarbij geldt dat parkeerlocaties zowel binnen als buiten bestaand stedelijk gebied kunnen liggen. Hierdoor kunnen zij , afhankelijk van hun ligging , zowel onder trede 2 (onbenut terrein binnen bebouwd gebied) als onder trede 3 (meervoudig ruimtegebruik in het landelijk gebied) van de Zonneladder vallen. In dit hoofdstuk worden parkeerlocaties daarom als afzonderlijke categorie beschouwd , los van een strikte indeling naar trede 2 en trede 3 van de zonneladder. Het doel is om inzicht te geven in het totale potentieel van solar carports binnen de gemeente Boxtel. De gepresenteerde resultaten kunnen daardoor niet één-op- één worden toegerekend aan een specifieke trede van de Zonneladder. Eerst wordt toegelicht hoe geschikte locaties zijn geselecteerd en welke uitgangspunten zijn gehanteerd (paragraaf 3. 1).
Vervolgens worden de resultaten beschreven en wordt ingegaan op de haalbaarheid en belangrijkste belemmeringen voor realisatie (paragraaf 3. 2). Tot slot wordt het eigenaarschap van de geselecteerde parkeerlocaties geduid , omdat dit mede bepalend is voor de mogelijkheden tot sturing en uitvoering (paragraaf 3. 3). 3. 1 Methode en selectiecriteria Voor de analyse van zonne-energie op parkeerlocaties is gekeken naar de mogelijkheden voor solar carports: constructies waarbij zonnepanelen boven parkeerlocaties worden geplaatst. Deze bieden naast energieopwek ook aanvullende functies , zoals beschutting en – mits gecombineerd met laadinfrastructuur – de mogelijkheid tot direct lokaal gebruik van elektriciteit. De selectie van geschikte locaties is uitgevoerd met een GIS-analyse , waarbij parkeerlocaties met een minimale omvang van 750 m² zijn meegenomen. Locaties kleiner dan 750 m² zijn niet meegenomen in de analyse. Vanuit praktijkervaringen met solar carports geldt dat kleinere locaties beperkt profiteren van schaalvoordelen , waardoor de kosten per opgewekte eenheid energie relatief hoog zijn. 1 Om die reden is een minimale omvang van 750 m² gehanteerd. Op basis van zoninstraling , ruimtelijke kenmerken en beschikbare databronnen is het technisch potentieel bepaald.
Om de realiseerbaarheid te beoordelen , is rekening gehouden met twee typen belemmeringen: • Netcongestie (grootverbruik) , die de teruglevering van elektriciteit kan beperken ; Meervoudig gebruik van de locatie , zoals markten of evenementen , die minder goed samengaan met permanente overkappingen. • Deze belemmeringen bepalen welk deel van het technisch potentieel daadwerkelijk realiseerbaar is en maken dat zonne-energie op parkeerlocaties in veel gevallen een locatie-specifieke afweging vraagt. 1 Moresch , CE Delft (2021) De zonnige kant van parkeren , Arcadis (2024) Marktomstandigheden en en aanpak stimulering solarcarports www. arcadis. com 12/ 30 Memo | potentie | zonne-energie | Gemeente | Boxtel Arcadis 16-10-2026 3. 2 | Resultaten | en | haalbaarheid De | analyse | laat | zien | dat | zonopwek | op | parkeerlocaties | een | aanzienlijke | bijdrage | kan | leveren | aan | de | lokale energieopwek. | Op | basis | van | de | GIS-analyse | bedraagt | het | technisch | potentieel | circa | 00101 , | TWh | per | jaar | , wat neerkomt | op | ongeveer | 129% , | van | de | RES-opgave. Tabel | 3 geeft | een | overzicht | van | het | technisch | potentieel | van | zon | op | parkeerlocaties | , uitgesplitst | naar | het | type belemmering | dat | aanwezig | is op | de | parkeerplaats. Tabel | 3.
Verdeling | van | de | technisch | potentieel | zonne-energie | op | parkeerlocaties | naar | aantal | belemmeringen | (TWh | en aantal | locaties). Type | belemmering | aanwezig | Aantal | parkeerlocaties | Technisch | potentieel Geen | belemmering | 10 | 00026 , | TWh Dubbel | ruimtegebruik | 3 | 000024 , | TWh Dubbel | ruimtegebruik | én | congestie_GV | 27 | 00073 , | TWh Totaal | 40 | 00101 , | TWh Onder | de | belemmering | 'dubbel | ruimtegebruik' | wordt | in deze | analyse | verstaan | dat | de | parkeerlocatie | naast parkeren | reeds | een | andere | functie | vervult | , die | de | plaatsing | van | een | vaste | overkapping | met | zonnepanelen (solar | carport) | bemoeilijkt. | Voorbeelden | zijn | parkeerterreinen | die | tevens | worden | gebruikt | voor | evenementen | , markten | of kermissen | , locaties | met | tijdelijk | of wisselend | gebruik | en | terreinen | waar | een | permanente constructie | botst | met | planologische | randvoorwaarden | , zoals | het | bestemmingsplan | of | hoogtebeperkingen. | Op deze | locaties | is realisatie | niet | technisch | onmogelijk | , maar | afhankelijk | van | een | nadere | afweging | tussen | de bestaande | functie | en | de | plaatsing | van | een | solar | carport. Uit de | tabel | blijkt | dat | slechts | een | klein | deel | van | het | potentieel | zich | bevindt | op | locaties | zonder | belemmeringen.
Deze | 10 | locaties | (circa | 00026 , | TWh) | vormen | het | meest | direct | realiseerbare | deel | van | de | opgave. Het | merendeel | van | het | potentieel | bevindt | zich | echter | op | locaties | met | één | of meerdere | belemmeringen. | Met name | de | categorie | met | twee | belemmeringen | (circa | 00073 , | TWh) | laat | zien | dat | realisatie | vaak | afhankelijk | is van | een | combinatie | van | factoren | , in dit geval | netcongestie | en | beperkingen | in het | gebruik | van | de | locatie. Dit betekent | dat | de | realisatie | van | zonne-energie | op | parkeerlocaties | in sterke | mate | afhankelijk | is van | de beschikbare | netcapaciteit | én | van | de | mate | waarin | de | bestaande | functie | van | de | locatie | zich | verdraagt | met | een permanente | overkapping. | Juist | op de | locaties | met | dubbel | ruimtegebruik | is daarom | een | locatiespecifieke afweging | nodig | om | te bepalen | of , en | onder | welke | voorwaarden | , een | solar | carport | inpasbaar | is. 3. 2. 1 | Noodzaak | tot | locatie | specifieke | analyse Gezien | de variatie | tussen | parkeerlocaties | is een | nadere | analyse | per | locatie | noodzakelijk.
| Hierbij | spelen | onder andere | het | huidige | gebruik | van | de | locatie | , de | frequentie | van | evenementen | en | de | mogelijkheden | voor combinatie | met | andere | functies | , zoals | laden | en | opslag | , een | belangrijke | rol. Daarnaast | kunnen | ook | ruimtelijke | en | esthetische | overwegingen | bepalend | zijn. | Op | sommige | locaties | kan | de realisatie | van | solar | carports | leiden | tot aantasting | van | het | ruimtelijk | beeld | of hinder | voor | omwonenden. | Dit betekent | dat | niet | alle | technisch | geschikte | locaties | automatisch | wenselijk | of haalbaar | zijn , en | dat | per | locatie een | afweging | nodig | is tussen | energieopwek | en | ruimtelijke | kwaliteit. Netcongestie | vormt | daarbij | , net | als | bij zon-op-dak | , een | belangrijke | randvoorwaarde. | Voor | parkeerlocaties geldt | echter | dat | combinatie | met | lokaal | verbruik | en flexibiliteitsoplossingen | vaker | mogelijk | is , doordat | de opgewekte | elektriciteit | direct | kan | worden | benut | of tijdelijk | kan | worden | opgeslagen. | Hierdoor | wordt | de www. | arcadis. com | 13/ 30 Memo potentie zonne-energie Gemeente Boxtel Arcadis 16-10-2026 haalbaarheid niet uitsluitend bepaald door de beschikbare netcapaciteit , maar ook door de aanwezigheid van functies met een relevante elektriciteitsvraag in de directe omgeving.
De voorbeelden in figuur 6 en figuur 7 illustreren hoe sterk de context per locatie kan verschillen. De P+R-parkeerplaats naast station Boxtel (figuur 6) vormt een voorbeeld van trede 2 van de Zonneladder , waarbij zonne-energie wordt gecombineerd met een bestaande functie binnen bebouwd gebied. Op deze locatie bestaan potentiële koppelkansen met omliggende bedrijvigheid , mobiliteitsfuncties en laadinfrastructuur. Figuur 6. Dubbele parkeerplaats naast station Boxtel ; opwekpotentie 1845 MWh (private eigenaar) Daartegenover staan de parkeerlocaties nabij recreatieplas De Langspier en de sportvelden in Esch (figuur 7). Beide locaties bevinden zich buiten bestaand stedelijk gebied en vallen daarmee formeel onder trede 3 van de Zonneladder. Tegelijkertijd laten zij zien dat ook buiten de bebouwde kom interessante koppelkansen kunnen ontstaan. Zo biedt de parkeerplaats bij De Langspier mogelijkheden om de opwek deels te koppelen aan de energievraag van recreatieve voorzieningen , zoals het naastgelegen restaurant. De parkeerplaats nabij de sportvelden in Esch biedt juist kansen om opwek te combineren met de energievraag van het sportcomplex. Figuur 7. Parkeerplaats bij recreatieplas de Langspier (links) 815 MWh potentieel en bij sportvelden in Esch (rechts) 147 MWh potentie www. arcadis.
com 14/ 30 Memo potentie zonne-energie Gemeente Boxtel Arcadis 16-10-2026 Deze voorbeelden benadrukken dat de haalbaarheid van solar carports niet uitsluitend wordt bepaald door het technische potentieel of de ligging binnen een specifieke trede van de Zonneladder. Juist de combinatie van lokaal verbruik , ruimtelijke inpassing , eigendomssituatie , netcapaciteit en de bestaande functie van de locatie bepaalt of een parkeerplaats daadwerkelijk kansrijk is voor ontwikkeling. Een locatiespecifieke beoordeling is dus van belang om te bepalen welke locaties het meest bijdragen aan de gemeentelijke energieopgave. 3. 3 Eigenaarschap parkeerlocaties Uit de inventarisatie blijkt dat een groot deel van de parkeerlocaties binnen de gemeente Boxtel , 63% , in eigendom is van de gemeente , 15% is in handen van bedrijven en 2% is particulier eigendom. Eigendom bedrijven 15% Onbekend 20% Gemeente Boxtel 63% Particulier 2% Figuur 8. Eigendomsverdeling parkeerlocaties gemeente Boxtel Van circa 20% van de locaties kon op basis van de aangeleverde dataset geen eigenaar worden vastgesteld. Hoewel deze locaties buiten beschouwing blijven in de eigendomsanalyse , vertegenwoordigen zij mogelijk een substantieel deel van het potentieel. Het verdient aanbeveling om deze locaties op korte termijn nader te onderzoeken , zodat gerichte acties kunnen worden ondernomen om dit potentieel te benutten.
Het overzicht van eigenaren is relevant voor de realiseerbaarheid van zonne-energie via parkeerlocaties. Met name daar waar de gemeente-eigenaar is , is directe sturing mogelijk voor ontwikkeling , bijvoorbeeld via herinrichting , multifunctioneel gebruik of koppeling met andere beleidsdoelen. Voor locaties met een parkeerbelemmering betekent dit , dat de gemeente: • in veel gevallen zelf invloed heeft op het gebruik en de inrichting van de ruimte ; actief kan sturen op combinatie van functies (bijv. parkeren + evenementen + zonne-energie) ; haar beleidsprioriteiten direct kan koppelen aan keuzes over het al dan niet benutten van deze locaties (RES-doel vs. ruimtelijke kwaliteit en meervoudig gebruik). • • Tegelijkertijd geldt dat voor parkeerlocaties die privaat eigendom zijn , dat de realisatie afhankelijk is van bereidheid en financiële haalbaarheid van de eigenaar , wat de beïnvloedbaarheid beperkt. Het relatief hoge aandeel gemeentelijk eigendom onder parkeerlocaties betekent dat een aanzienlijk deel van het potentieel zonne-energie op parkeerlocaties nadrukkelijk binnen de invloedssfeer van de gemeente ligt. www. arcadis. com 15/ 30 Memo potentie zonne-energie Gemeente Boxtel Arcadis 16-10-2026 Dit biedt kansen om , ondanks de aanwezige belemmeringen , gericht locaties te ontwikkelen die bijdragen aan de RES-opgave. 4.
Potentie zonne-energie op restgronden in de gemeente De derde trede van de Zonneladder richt zich op de opwek van zonne-energie op terreinen en objecten in het landelijk gebied , waarbij zoveel mogelijk sprake is van meervoudig ruimtegebruik. Hieronder vallen onder meer locaties langs wegen en spoorlijnen , wateroppervlakken , voormalige stortplaatsen , grond- en slibdepots , rioolwaterzuiveringsinstallaties en toepassingen ten dienste van de agrarische functie. Deze categorieën sluiten aan bij de mogelijkheden voor zonneparken in het landelijk gebied zoals opgenomen in artikel 5.54 , tweede lid , van de Omgevingsverordening Noord-Brabant. 4. 1 Indicatie van zonne-energie restgronden 4. 1. 1 Inschatting uit de RES 1. 0 Noordoost-Brabant In het rapport Energieverbruik en opwekpotentie regio Noordoost Brabant , behorend bij de RES 1. 0 Noordoost-Brabant , is een regionale inschatting gemaakt van de potentie van zonne-energie op restgronden. De studie rekent spoorbermen , geluidsschermen , voormalige stortplaatsen en braakliggende terreinen tot deze categorie. Voor de gehele regio Noordoost Brabant werd een technisch potentieel van 134 TJ per jaar bepaald. Dit potentieel bestond uit 245 , TJ op spoorbermen , 179 , TJ op geluidsschermen , 738 , TJ op voormalige stortplaatsen en 175 , TJ op braakliggende terreinen.
In de gemeentelijke uitsplitsing van deze regionale studie is aan Boxtel een potentieel van 3 TJ per jaar toegekend voor zonne-energie op restgronden. Omgerekend naar TWh (1TJ = 000028 , TWh) komt dit overeen met circa 000083 , TWh per jaar , wat ongeveer 1% is van de gemeentelijke RES-opgave. De RES- studie specificeert niet , uit welke locaties of oppervlakten de waarde van 3 TJ voor Boxtel bestaat. Bij deze waarde is bovendien geen onderscheid gemaakt tussen restgronden binnen bebouwd gebied en restgronden in het landelijk gebied. Restgronden binnen bebouwd gebied behoren tot trede 2 van de Zonneladder , terwijl restgronden buiten bebouwd gebied onder trede 3 vallen. De waarde van 3 TJ kan daarom niet volledig aan trede 3 worden toegerekend , maar moet worden gelezen als een historische regionale indicatie voor restgronden binnen de gemeente Boxtel als geheel. 4. 1. 2 Gemeentelijke inventarisatie van voormalige stortplaatsen Naast de regionale RES-studie heeft de gemeente Boxtel een nadere inventarisatie uitgevoerd van voormalige stortplaatsen. Deze inventarisatie omvatte twaalf locaties met een gezamenlijk indicatief opwekpotentieel van circa 000453 , TWh per jaar. Veel van deze locaties zijn echter kleiner dan één hectare , hebben al een bestaande functie of kennen beperkingen vanwege eigendom , mogelijke bodemverontreiniging en natuurwaarden.
Het berekende opwekpotentieel kan daardoor niet gelijk worden gesteld aan een realiseerbaar potentieel. Binnen deze inventarisatie komt Banisveld met een oppervlakte van circa 64 , hectare als enige locatie van substantiële omvang naar voren. De locatie vertegenwoordigt indicatief circa 42 , MWp , overeenkomend met ongeveer 0003 , TWh aan jaarlijkse elektriciteitsopwek. De overige voormalige stortplaatsen zijn aanzienlijk kleiner en hebben veelal een natuur- , landbouw- , woon- of bebouwde functie. Banisveld heeft inmiddels ook een natuurfunctie en ligt binnen het Natuur Netwerk Brabant. Artikel 5.30 , eerste lid , van de Omgevingsverordening Noord-Brabant bepaalt dat een omgevingsplan binnen het Natuur Netwerk Brabant moet strekken tot behoud , herstel of duurzame ontwikkeling van de ecologische waarden en www. arcadis. com 16/ 30 Memo potentie zonne-energie Gemeente Boxtel Arcadis 16-10-2026 kenmerken. Het omgevingsplan moet deze waarden beschermen en staat , zolang het NNB nog niet is gerealiseerd , alleen bestaande bebouwing en bestaande gebruiksactiviteiten toe. Een regulier zonnepark past daarmee niet binnen de beschermingsregel van artikel 5.30 , eerste lid. De Omgevingsverordening bevat in de artikelen 5. 32 tot en met 5. 36 wel specifieke uitzonderingsroutes voor ontwikkelingen binnen het NNB.
Zo vereist toepassing van het ‘nee , tenzij’-principe op grond van artikel 5. 34 onder meer een groot openbaar belang , het ontbreken van alternatieve locaties buiten het NNB , het ontbreken van oplossingen die aantasting voorkomen en compensatie van resterende negatieve effecten. Artikel 5. 36 biedt daarnaast een mogelijkheid voor ontwikkelingen met beperkte gevolgen , maar alleen wanneer de aantasting kleinschalig en beperkt is en de ontwikkeling per saldo tot versterking van het NNB leidt. Gelet op de omvang en aard van een zonnepark kan Banisveld daarom niet als een regulier ontwikkelbare locatie worden beschouwd. Een eventuele ontwikkeling zou alleen aan de orde kunnen zijn wanneer deze aantoonbaar binnen een van de uitzonderingsroutes voor het Natuur Netwerk Brabant past. Hierbij kan gedacht worden aan vormen van meervoudig ruimtegebruik waarbij energieopwekking wordt gecombineerd met natuurontwikkeling en waarbij de ecologische waarden per saldo worden versterkt. Gezien de beschermde status van het gebied en de strenge voorwaarden uit de Omgevingsverordening Noord-Brabant wordt dit echter niet als een voor de hand liggende ontwikkelrichting beschouwd. Voor zonneparken die buiten het NNB wel in het landelijk gebied kunnen worden toegestaan , gelden de voorwaarden van artikel 5. 54 van de Omgevingsverordening Noord-Brabant.
Artikel 5.54 , derde lid , onder b en c , bepaalt dat een zonnepark tijdelijk , voor maximaal 25 jaar , wordt toegelaten en dat juridisch en financieel moet zijn geborgd dat de zonnepanelen en bijbehorende voorzieningen na afloop worden verwijderd. Daarnaast moet onder meer worden aangetoond dat aansluiting binnen redelijke termijn mogelijk is en moet afstemming plaatsvinden met de netbeheerder. 4. 1. 3 Beperkingen van overige locaties in het landelijke gebied De beperkte potentie wordt verklaard door een combinatie van ruimtelijke , functionele en praktische beperkingen: • Infrastructuurzones (A2 en spoorlijnen): potentie is onzeker en pas op langere termijn beschikbaar ; realisatie vóór 2030 is niet aannemelijk. • Wateroppervlak (o. a. De Langspier): intensief recreatief gebruik maakt toepassing van drijvende zonnevelden ongewenst. • Voormalige stortplaatsen: veel locaties zijn te klein (1 ha) , hebben al een functie of kennen < beperkingen door eigendom en mogelijke verontreiniging , waardoor rendabele exploitatie niet haalbaar is. • RWZI en agrarische toepassingen: grotendeels reeds benut of afhankelijk van maatwerk , waardoor geen structureel potentieel kan worden vastgesteld. De oorspronkelijke gemeentelijke inventarisatie geeft daarmee een goed beeld van bekende typen locaties binnen trede 3 , maar leidt niet tot een substantiële , direct ontwikkelbare locatie.
Om te beoordelen of buiten deze bekende locaties nog andere restgronden aanwezig zijn , is aanvullend een bredere GIS-verkenning uitgevoerd. www. arcadis. com 17/ 30 Memo potentie zonne-energie Gemeente Boxtel Arcadis 16-10-2026 4. 1. 4 Aanvullende GIS-verkenning van restgronden Voor deze memo is een GIS-verkenning uitgevoerd naar mogelijke restgronden binnen de gemeente Boxtel. Het doel was om te onderzoeken of op basis van actuele openbare geodata meer potentiële restgronden kunnen worden geïdentificeerd dan in de regionale en gemeentelijke inventarisaties naar voren kwamen. Om te voorkomen dat natuur- , landbouw- en reeds functioneel gebruikte gronden ten onrechte als restgrond worden aangemerkt , zijn in de GIS-analyse de volgende categorieën uitgesloten: • Natuur Netwerk Brabant en Natura 2000-gebieden ; geregistreerde landbouwpercelen uit de Basisregistratie Gewaspercelen ; agrarische terreintypen uit de Basisregistratie Grootschalige Topografie , waaronder bouwland , boomteelt , akkerbouw , bollenteelt , vollegrondsteelt , fruitteelt , wijngaarden en agrarisch grasland ; panden en gebouwen uit de Basisregistratie Adressen en Gebouwen ; wegen ; parkeerplaatsen ; erven ; water en ondersteunende waterdelen.
• • • • • • • Na toepassing van deze filters blijven voornamelijk velden , stroken en overige terreinen over waarvan de precieze functie niet eenduidig uit de beschikbare datasets kan worden afgeleid. Dit illustreert direct de methodische moeilijkheid van het begrip ‘restgrond’. Restgrond is geen eenduidige ruimtelijke functie of registratielabel , maar feitelijk een verzamelbegrip voor terreinen die na uitsluiting van andere functies overblijven. Het feit dat een locatie in de GIS-selectie resteert , betekent daarom niet dat deze grond beschikbaar , planologisch geschikt of maatschappelijk wenselijk is voor zonne-energie. Na controle van ruim 200 locaties en het verwijderen van evident ongeschikte terreinen , waaronder sportvelden , begraafplaatsen en parken , resteerden 115 locaties met een gezamenlijk oppervlak van circa 150 hectare. Vervolgens is een minimale omvang van 1 hectare gehanteerd. Deze grens vormt geen juridische of technische ondergrens voor zonne-energie , maar is toegepast als methodische selectieaanname. Met deze ondergrens worden zeer kleine restlocaties buiten beschouwing gelaten , omdat dergelijke locaties in de praktijk minder vaak als zelfstandig grondgebonden zonneproject worden ontwikkeld en relatief sterk worden beïnvloed door vaste projectkosten , netaansluiting en beheer.
Het doel van deze stap is om het theoretische potentieel te beperken tot locaties die qua schaal realistischer als zelfstandige ontwikkeling kunnen functioneren. Ook boven deze oppervlakte blijft de feitelijke haalbaarheid afhankelijk van locatiespecifieke omstandigheden. Na toepassing van deze grens resteerden 47 locaties met een gezamenlijke oppervlakte van circa 105 hectare. 4. 1. 5 Indicatief technisch potentieel Voor de omrekening van oppervlakte naar elektriciteitsproductie is aangesloten bij de kengetallen uit de RES 1. 0 Noordoost-Brabant. In deze studie wordt voor grondgebonden zonne-energie uitgegaan van 3. 100 zonnepanelen per hectare , een paneelvermogen van 300 Wp per paneel en 950 vollasturen per jaar. Dit resulteert in een productie van circa 32 , TJ per hectare per jaar. Omgerekend komt dit overeen met ongeveer 000089 , TWh per hectare , per jaar. Op basis van het in de GIS-analyse geïdentificeerde oppervlak van circa 105 hectare bedraagt het indicatieve technische potentieel 0094 , TWh per jaar. Dit betreft nadrukkelijk een technische bovengrens. De berekening veronderstelt dat het volledige geselecteerde oppervlak voor zonne-energie kan worden benut.
Daarbij is nog geen rekening gehouden met locatie-specifieke beperkingen zoals eigendom , planologische randvoorwaarden , ruimtelijke inpassing , ecologische waarden , netcapaciteit of maatschappelijke acceptatie. www. arcadis. com 18/ 30 Memo | potentie | zonne-energie | Gemeente | Boxtel Arcadis 16-10-2026 Voor | de | vertaling | van | het | theoretische | naar | het | realistisch | benutbare | potentieel | is aangesloten | bij de | inzichten uit de | studie | ‘Ruimtelijk | potentieel | van | zonnestroom | in Nederland’. | 2 | De | studie | benadrukt | dat | slechts | een | deel van | de | theoretisch | beschikbare | ruimte | daadwerkelijk | voor | zonne-energie | kan | worden | ingezet | , onder | meer vanwege | technische | en | financiële | haalbaarheid | , eigendomssituaties | , vergunningverlening | en | eisen | aan medegebruik. De | auteurs | hanteren | hierbij | geen | vast | benuttingspercentage | , maar | werken | met | scenarioafhankelijke percentages | die | verschillen | per | type | grondgebruik. | Voor | infrastructuur- | en | restgrondachtige | categorieën variëren | deze | percentages | van | circa | 1% | tot | 12% | voor | bermen | en | verkeerseilanden | , 4% | tot 12% | voor | erven | en overige | terreinen | , 2% | tot 15% | voor | overige | verharde | terreinen | en | 50% | voor | stortplaatsen | en | geluidschermen.