12 - Raadsvoorstel Strategie Klimaatadaptatie 2023-2030

Raadsvoorstel Zaaknummer:

1307377

Portefeuillehouder:

Sam Goossens

Steller:

Eline Coolen

Onderwerp Strategie Klimaatadaptatie 2023-2030

Status Besluitvormend

Voorstel Raad 1. Het beleidsdocument Strategie Klimaatadaptatie 2023-2030 vast te stellen

Inleiding Vanwege de verwachte klimaatscenario's en (inter)nationale afspraken heeft de gemeente SintMichielsgestel de opgave om in 2050 een volledig klimaatbestendige gemeente te zijn. Als gevolg van de toename van broeikasgassen neemt de temperatuur toe en stijgt het risico op wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen. Dit legt druk op de leefbaarheid in ons stedelijk gebied, met mogelijke gevolgen voor onze veiligheid, gezondheid en economie. In het buitengebied kunnen extreme weersomstandigheden eveneens schade aan landbouwgewassen veroorzaken en een afname van biodiversiteit en recreatiemogelijkheden tot gevolg hebben. Om deze risico's te beperken, past de gemeente zich aan het veranderende klimaat aan middels klimaatadaptatie. De Strategie Klimaatadaptatie 2023-2030, zie bijlage 1, is als volgt tot stand gekomen: • In 2019 zijn klimaatstresstesten uitgevoerd op de vier thema's: wateroverlast, hitte, droogte en waterveiligheid (zie bijlage 2) Hiermee is inzicht verkregen in de huidige situatie én de verwachte kwetsbaarheid van de gemeente in de komende decennia door de gevolgen van klimaatverandering. • In 2021 zijn er klimaatrisicodialogen gevoerd met interne en externe deskundigen, Waterschap De Dommel en Waterschap Aa en Maas, maatschappelijke organisaties, bedrijven en inwoners (zie bijlage 3).

De verkregen inzichten, oplossingen en kansen vormen de bouwstenen voor de klimaatadaptatiestrategie. • In oktober 2022 was een interne werksessie voor het ambtelijk apparaat waar de conceptambities besproken zijn. • Op 30 maart 2023 was een extra informatiebijeenkomst met de raad waar de concept-ambities gepresenteerd zijn en waarbij feedback is gevraagd.

Beoogd resultaat De lokale klimaatadaptatiestrategie van de gemeente Sint-Michielsgestel maakt de gemeente de komende zeven jaar klimaatbestendiger door middel van 21 ambities verdeeld over de thema’s ‘Wateroverlast, Hitte, Droogte en Waterveiligheid’ en zes actielijnen. Het beoogde resultaat is een veerkrachtige gemeente die zich aanpast aan de mogelijke gevolgen van klimaatverandering op fysiek,

sociaal en economisch vlak. Deze strategie is de eerste stap in deze richting en krijgt een praktisch vervolg in de vorm van een uitvoeringsprogramma.

Argumenten 1.1 Het voorstel past in het ingezet beleid, de (inter)nationale opgave en het beleidsakkoord De Strategie Klimaatadaptatie 2023-2030 is een uitwerking van de klimaatadaptatiedoelen uit de Duurzaamheidsagenda van Sint-Michielsgestel en een vertaling van de vastgestelde ambitie uit de (nog in ontwikkeling zijnde) Omgevingsvisie om wateroverlast, hittestress en verdroging zoveel mogelijk tegen te gaan met maatregelen. Het beleidsdocument voldoet tevens aan de voornemens vanuit het beleidsakkoord om een gezonde en groene leefomgeving te creëren en klimaatverandering op te vangen. Daarnaast sluit de strategie aan bij de opgave vanuit het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) en de EU Green Deal dat in 2050 heel Nederland klimaatbestendig moet zijn en houdt rekening met het principe van Water en Bodem sturend. Bovendien is de Strategie Klimaatadaptatie gerelateerd aan het Waterbeheerprogramma 2022-2027 van Waterschap De Dommel. 1.2 Zorgplicht gemeente De strategie is van groot belang voor de zorgplicht van de gemeente richting haar inwoners. Door de mogelijke gevolgen van klimaatverandering kan de leefbaarheid van de gemeente Sint-Michielsgestel onder druk komen te staan. Het is daarom de verantwoordelijkheid van de gemeente om de nodige maatregelen te treffen om deze gevolgen te beperken en de veiligheid van haar inwoners te waarborgen.

Door de Strategie Klimaatadaptatie vast te stellen en uit te voeren, geeft de gemeente invulling aan haar zorgplicht. 1.3 Kansen verbeteren leefomgeving De strategie biedt tevens aanzienlijke kansen om de leefomgeving van de gemeente Sint-Michielsgestel te verbeteren. Door klimaatadaptieve maatregelen te nemen, zoals het vergroenen van schoolpleinen, planten van bomen en aanleggen van wadi’s, kan niet alleen de klimaatbestendigheid worden vergroot, maar ook de biodiversiteit en de leefbaarheid van de gemeente worden bevorderd. Het vergroenen van de leefomgeving draagt bovendien bij aan een gezondere leefstijl van inwoners. 1.4 Beperken van onkosten Als maatregelen uitblijven, kan dit leiden tot grote kostenposten voor de gemeente Sint-Michielsgestel door de gevolgen van wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen. De kosten kunnen voor alle sectoren aanzienlijk toenemen, bijvoorbeeld als gevolg van waterschade, uitval van infrastructuur, oogsten milieuschade, maar ook gezondheids- en arbeidsverlies afhankelijk van de voortzetting van klimaatverandering. Het is van groot belang dat de gemeente Sint-Michielsgestel proactief handelt en klimaatadaptatiemaatregelen neemt. Dit kan in eerste instantie een investering vereisen, maar op de lange termijn kunnen kosten worden bespaard doordat schade wordt voorkomen.

1.5 Lokale economie en werkgelegenheid Het uitvoeren van een klimaatadaptatiestrategie heeft het potentieel om lokale economische kansen te bieden en een positieve bijdrage te leveren aan de werkgelegenheid. Bijvoorbeeld, door de betrokkenheid van lokale ondernemers kunnen er groene banen ontstaan, zoals in de hovenierssector. Dit kan leiden tot groei en uitbreiding van hun diensten, mogelijk met een toename van het aantal werknemers. Bovendien kan een klimaatbestendige gemeente aantrekkelijker worden voor bedrijven om zich te vestigen. Dit kan leiden tot extra investeringen, belastinginkomsten en mogelijke werkgelegenheid voor onze inwoners.

Kanttekeningen 1.1. Medewerking van stakeholders Voor een succesvolle uitvoering van de klimaatadaptatieve maatregelen is het essentieel dat onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties meedoen. De betrokkenheid van deze stakeholders moet gestimuleerd worden, gezien onze gezamenlijke verantwoordelijkheid voor een gedeelte uitgevoerd moet worden op hun eigen terrein. Een belangrijke uitdaging hierin is dat hun belangen niet altijd overeenkomen met de te nemen maatregelen. Daarnaast staan inwoners voor

meerdere investeringsuitdagingen op het gebied van duurzaamheid, zoals de keuze tussen het aanleggen van een groen dak, het installeren van zonnepanelen of het verbeteren van de isolatie. Veel mensen zijn niet in staat om één van deze verbeteringen te bekostigen, laat staan meerdere verbeteringen, wat het stimuleren van duurzame maatregelen bemoeilijkt. Het is dan ook van belang om te kijken naar geschikte stimuleringsacties. Bovendien kan onvoldoende kennis over de noodzaak van de maatregelen en de gevolgen van het niet meewerken leiden tot weerstand. Het is van belang om de bewustwording en educatie van de stakeholders te verhogen. 1.2. Pioniersgebied Een belangrijke kanttekening bij dit voorstel is dat klimaatadaptatie nog steeds een pioniersgebied is en dat er nog veel onzekerheden zijn, zoals onbekende investerings- en exploitatiekosten en onzekerheid over de baten op lange termijn. Zo kunnen de kosten voor klimaatadaptatie worden meegenomen bij reguliere investeringen, terwijl de voordelen of vermeden schade in de toekomst liggen en niet altijd bij dezelfde partijen terecht komen. Waarbij het positieve effect van het voorkomen van deze schade op voorhand moeilijk financieel uit te drukken is. Hier ligt een uitdaging om publieke, private maar ook politieke belangen samen te brengen en af te stemmen.

Het is van belang om nu te starten, omdat we anders het risico lopen dat we achterblijven en mogelijk grotere problemen in de toekomst moeten oplossen. Het is daarom raadzaam om de maatregelen te nemen en zorgvuldig te monitoren en te evalueren, om eventuele tekortkomingen (financiën en resultaten) in de uitvoering te identificeren en aan te pakken.

Financiën Het beleidsstuk ‘Strategie Klimaatadaptatie 2023-2030’ dat ter besluitvorming voorligt heeft geen directe financiële consequenties. De financiële uitwerking van dit beleidsstuk zal worden opgenomen in de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie en wordt in de 2e helft van 2023 opgeleverd. Voor de periode 2023 t/m 2027 zijn middelen opgenomen in de bestuursnota 2023-2027.

Uitvoering In de Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie Sint-Michielsgestel 2023-2026 volgen de afspraken over wat, wanneer en door wie wordt uitgevoerd. Het gaat hierbij om concrete klimaatadaptieve maatregelen, bewustwording, acties gericht op het activeren van betrokkenen, borging in beleid en organisatie en nader onderzoek. De uitvoeringsagenda zal gedurende en na drie jaar worden geëvalueerd, bijgesteld en aangevuld aan de hand van de opgedane ervaringen en uitkomsten uit de nieuwe stresstesten.

Communicatie Er is een extra informatieve bijeenkomst georganiseerd voor de gemeenteraad en belanghebbenden. Tijdens deze bijeenkomst zijn de klimaatstresstesten en de concept-ambities gepresenteerd, vragen beantwoord en input verzameld. Na de vaststelling van het beleidsstuk zal een persbericht verstuurd worden, alsmede het plaatsen van het beleidsstuk op de gemeentelijke website. Via de duurzaamheidsnieuwsbrief houden we inwoners van de gemeente op de hoogte van de klimaatambities. Daarna zal de Uitvoeringsagenda worden ontwikkeld waarbij communicatie, bewustwording, en stimuleringsacties een prominente rol spelen. Voor het verzorgen van de communicatie zal de communicatieadviseur ‘duurzaamheid’ worden ingeschakeld, teneinde de boodschap zo effectief mogelijk over te brengen en te zorgen voor een breed draagvlak onder de inwoners.

Sint-Michielsgestel, 18 juli 2023 Burgemeester en wethouders van Sint-Michielsgestel, de secretaris, de burgemeester,

D.C. van Eeten

H.J. Looijen

Bijlagen 1. Strategie Klimaatadaptatie 2023-2030 2. Klimaatstresstest Sint-Michielsgestel 3. Rapportage van de klimaatadaptatiedialogen Boxtel & Sint-Michielsgestel

Ter inzage Contactpersoon Wil Krause, teammanager a.i. Maatschappelijke en Economische Ontwikkeling

Raadsbesluit Registratienr.:

1307377

Portefeuillehouder:

Sam Goossens

Steller:

Eline Coolen

Aanhef De raad van de gemeente Sint-Michielsgestel; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 18 juli 2023;

Besluit 1. Het beleidsdocument Strategie Klimaatadaptatie 2023-2030 vast te stellen

Aldus vastgesteld in zijn openbare vergadering van 21 september 2023; De gemeenteraad van Sint-Michielsgestel, de griffier,

de voorzitter,

D.S.J. Thissen

H.J. Looijen