08.c - Bijlage 3- Ongevraagd advies adviesraad sociaal domein en reactie van het college

Aan: Gemeente Sint-Michielsgestel - B&W Van: Adviesraad Sociaal Domein Sint-Michielsgestel

Datum: 1 maart 2023

Onderwerp: nota Beleidskader armoede en schulden 2023-3026 en het Uitvoeringsprogramma 2023

Geacht college, De ASD bedankt u voor het toezenden van de Kadernota armoede en het bijbehorende Uitvoeringsprogramma met de vraag dit van een advies te voorzien. De ASD heeft het als prettig ervaren ook al in een eerder fase mee te mogen denken over onderwerpen rond dit beleid. In de nota vinden wij diverse elementen terug die wij ook belangrijk vinden om armoede te bestrijden: vroegsignalering, preventie, adequate hulpverlening, voorkomen van terugval, en aandacht voor duurzame verandering. We zijn van mening dat deze stukken zo een aanzet zijn om de goede aanpak, beheersing en controle van de armoede problematiek in onze gemeente steeds verder uit te werken en te verfijnen. De ASD heeft wel een aantal opmerkingen / kanttekeningen / adviezen over deze notities: 1. Algemeen a. Maak de samenhang duidelijker door de korte termijn doelen te laten voortvloeien uit de lange termijn doelen b. Versterk de volgorde van belangrijkheid zowel bij de doelen als bij de uitvoering, bijv. door onderdelen waarbij opleiding en/of ontwikkeling nodig is, naar voren te halen zodat ze op het moment dat je ze wilt inzetten ook klaar zijn. c. Veel aandacht in de nota wordt gegeven aan het vergroten van de bekendheid en vereenvoudiging van de regelgeving. Dit is een goed streven maar tevens een taai en lastig onderwerp.

Maak de doelen, acties en uitwerkingen overal concreet, zodat ze inzichtelijk worden. Ook zijn de doelen soms eerder actiepunten dan doelen of staan uitwerkingen bij een ander thema dan je ze zou verwachten. 2.. Kind-armoede. Er is een netwerk rond de kinderarmoede. Daar is er terecht veel en goede aandacht voor. 3 A. Bepaalde groepen opnemen Op pag. 7 wordt het bestuursakkoord aangehaald om te wijzen op de werkende armen. Daarvan zijn op pag. 6 in het overzicht van de bestaande regelingen wel uitwerkingen van hulpinstrumenten te zien, maar in de verdere uitwerking bij de thema’s en in de uitvoeringsagenda komt dat minder expliciet terug. Wij adviseren daarom deze groeperingen – werkende armen ouderen, zelfstandig wonende jongeren, vluchtelingen, statushouders en andere nieuwe Nederlanders – concreet op te nemen in de uitwerkingen van de uitvoeringsagenda. Dit ook gezien de periode van 2023-2026. 3 B. Netwerk voor jongeren en volwassenen. Eveneens adviseren we om ook voor deze groep een netwerk in te stellen.

4. Aanpalende knelpunten en /of oorzaken. Enkele heel belangrijke knelpunten en oorzaken van armoede zijn niet in dit beleidsplan ’23-’26 opgenomen, maar zijn van wezenlijk belang in het zoeken naar het verbeteren van situaties en/of bieden van oplossingen rond die armoede. Zeker op lange termijn. Het gaat daarbij om lage lonen, weinige uren arbeidstijd, slechte arbeidscontracten, geen pensioen, de taal als basis voor banen, de diploma-eisen, onderwaardering van mensen en mensen soms te lang in een bepaalde baan houden. Hoewel dit landelijk problemen zijn, is ons advies toch om nu al bij de uitwerking van de armoede in SintMichielsgestel expliciet aandacht hieraan te geven. Juist het armoedebeleid, samen met economische zaken, zou daarbij hierbij de draaischijf kunnen zijn. Neem de hele werk- en ontwikkelingsketen onder de loep, daarbij meteen gebruikmakend van de nieuwe mogelijkheden die de wet gaat bieden. Zoom daarbij onder andere in op de volgende aspecten: A. Sint-Michielsgestel werkt i.h.a. goed samen met de bedrijven in de eigen gemeente. Stel iemand aan die contacten legt met deze bedrijven en zorg dat de arbeiders – indien nodig - door jobcoaches begeleid kunnen worden. Geef bedrijven zo kansen op goede werknemers en werknemers op goede contracten en kansen op vast werk. B.

Werk bij laaggeletterden en/of mensen die de Nederlandse taal (nog) minder beheersen voor een Meester-Gezel-systeem. Werk dat eventueel samen uit met de jobcoaches. C. Werk alleen met uitzendbureaus die voldoen aan een aantal door de gemeente belangrijk geachte regels willen werken. D. Praat periodiek met burgers uit het Sociaal Domein die via uitzendbureaus werken over de omstandigheden en eventuele mogelijkheden om zich ook verder te ontwikkelen. E. Zorg – vanuit het principe ‘De zwakste leerlingen moeten de beste docenten krijgen – er voor dat de Nederlandse taal overal op een adequaat niveau gegeven wordt Deze problematiek niet aanpakken laat mensen hun hele leven in armoede en de gemeente het hele leven zorgen voor uitkeringen en andere ondersteunende middelen !! 5. Nieuwe kansen en mogelijkheden Op dit moment doen zich diverse bewegingen voor die ervoor zorgen dat er in de uitvoering meer mogelijk is. Dat biedt uitdagende kansen ! a. In de ‘Participatiewet in Balans’ gaat het over het vereenvoudigen en het minder streng maken van de Participatiewet. Uitgaan van: middels een perspectief van gedeelde verantwoordelijkheid, vertrouwen, menselijke maat, vereenvoudiging bestaanszekerheid, vakmanschap en doenvermogen. b.

‘Breed offensief’ --- veroorzaakt door aanpassingen van uit het Rijk van de participatie wet, onder andere met aandacht voor gecertificeerde job coaching + maatwerk. Verwachtte wetswijziging in juni c. Een integrale aanpak van de problematiek is ook mogelijk gemaakt omdat het wetsvoorstel ‘WAMS’ is aangenomen. Hierbij komt o.a. een wettelijk kader voor een gecoördineerde aanpak en meer maatwerk in voor. 6. Integratie diverse opleidingen Daarnaast zijn wij van mening dat een aantal onderwerpen meer aandacht behoeven zoals de ondersteuning bij het leren van onze taal, het leren omgaan met ons geldsysteem en het vinden van de wegen in het gemeentelijk apparaat. Hierbij adviseren we diverse doelgroepen samen te voegen

7. Belasting ambtenarencorps Toename van de schuldenproblematiek is te verwachten mede gelet op ontwikkelingen zoals energiearmoede, vergrijzing, toename levensonderhoud. Dat betekent nog een zwaardere belasting in aandacht en uitvoering. Gelet op de huidige belasting van het ambtelijk apparaat adviseren wij de te maken uren goed in beeld te brengen zodanig dat ook de haalbaarheid van de genoemde doelen duidelijk wordt. Samenwerking Het advies is om dit alles uit te werken met alle betrokken partners en spelers in het veld, inclusief de betrokken burgers zelf. Ook de Adviesraad wil graag betrokken blijven bij het opstellen en evalueren van de uitvoeringsprogramma 2023-2026 en ziet derhalve rapportages over deze onderwerpen met belangstelling tegemoet. Tenslotte: Mocht u eventuele vragen hebben over de inhoud kunt u uiteraard met ons contact opnemen. We zijn ook zeker bereid een mondelinge toelichting te geven indien gewenst. Met vriendelijke groet, namens de leden ASD Sint-Michielsgestel Hans Beelen (voorzitter) Tel: 06 15035961 P.S. Onze opmerkingen m.b.t. het Uitvoeringsdocument sturen we binnenkort rechtstreeks naar de betreffende beleidsambtenaren.

Sint-Michielsgestel

Adviesraad Sociaal Domein gemeente Sint-Michielsgestel

Zaaknummer

1319124

Uw kenmerk:

Behandeld door: Telefoonnummer:

Sophie Luijpen 0411-655277

Datum Onderwerp:

Reactie op advies beleidskader armoede en schulden

Beste heer, mevrouw , Op 1 maart 2023 heeft u advies uitgebracht over het beleidskader Armoede en Schulden 2023-2026. Wij danken u voor uw advies en aandachtspunten die u ons meegeeft. Hieronder gaan wij in blauw verder in op de door u aangehaalde punten. 1. Algemeen a. Maak de samenhang duidelijker door de korte termijn doelen te laten voortvloeien uit de lange termijn doelen. Dit advies hebben we overgenomen en is verwerkt in het beleidskader. b. Versterk de volgorde van belangrijkheid zowel bij de doelen als bij de uitvoering, bijv. door onderdelen waarbij opleiding en/of ontwikkeling nodig is, naar voren te halen zodat ze op het moment dat je ze wilt inzetten ook klaar zijn. Het is lastig om dit bij alle doelen te doen, bij een aantal doelen is dit doorgevoerd. c. Veel aandacht in de nota wordt gegeven aan het vergroten van de bekendheid en vereenvoudiging van de regelgeving. Dit is een goed streven maar tevens een taai en lastig onderwerp. Maak de doelen, acties en uitwerkingen overal concreet, zodat ze inzichtelijk worden. Ook zijn de doelen soms eerder actiepunten dan doelen of staan uitwerkingen bij een ander thema dan je ze zou verwachten. Dit advies hebben we overgenomen en verwerkt in het beleidskader, het concreet maken komt terug in de uitvoeringsagenda. 2.. Kind-armoede. Er is een netwerk rond de kinderarmoede. Daar is er terecht veel en goede aandacht voor.

Er is geen specifiek netwerk voor kinderarmoede. Een actiepunt is om de komende periode wel een netwerkbijeenkomst van het armoedenetwerk te organiseren over kinderarmoede en daarbij specifieke partners zoals het onderwijs uit te nodigen. 3 A. Bepaalde groepen opnemen Op pag. 7 wordt het bestuursakkoord aangehaald om te wijzen op de werkende armen. Daarvan zijn op pag. 6 in het overzicht van de bestaande regelingen wel uitwerkingen van hulpinstrumenten te zien, maar in de verdere uitwerking bij de thema's en in de uitvoeringsagenda komt dat minder expliciet terug. Wij adviseren daarom deze groeperingen — werkende armen ouderen, zelfstandig wonende jongeren, vluchtelingen, statushouders en andere nieuwe Nederlanders — concreet op te nemen in de

uitwerkingen van de uitvoeringsagenda. Dit ook gezien de periode van 2023-2026. We zullen dit, waar mogelijk, verwerken in de uitvoeringsagenda. 3 B. Netwerk voor jongeren en volwassenen. Eveneens adviseren we om ook voor deze groep een netwerk in te stellen. Er is één armoedenetwerk in de gemeente, dit willen we graag behouden, versterken en uitbreiden. Gezien het aantal deelnemers en partners lijkt het ons niet zinvol deze op te delen in meerdere netwerken. Waar nodig kunnen we in kleinere samenstellingen bijeenkomen. 4. Aanpalende knelpunten en /of oorzaken. Enkele heel belangrijke knelpunten en oorzaken van armoede zijn niet in dit beleidsplan '23-'26 opgenomen, maar zijn van wezenlijk belang in het zoeken naar het verbeteren van situaties en/of bieden van oplossingen rond die armoede. Zeker op lange termijn. Het gaat daarbij om lage lonen, weinige uren arbeidstijd, slechte arbeidscontracten, geen pensioen, de taal als basis voor banen, de diploma-eisen, onderwaardering van mensen en mensen soms te lang in een bepaalde baan houden. Hoewel dit landelijk problemen zijn, is ons advies toch om nu al bij de uitwerking van de armoede in Sint-Michielsgestel expliciet aandacht hieraan te geven. Juist het armoedebeleid, samen met economische zaken, zou daarbij hierbij de draaischijf kunnen zijn.

Dit advies klopt helemaal, we beschrijven in dit beleidskader regelmatig dat we integraal werken en we leggen de link naar de integrale visie sociaal domein. Het gaat echter te ver om onderdelen van het inkomens- en participatiebeleid op te nemen in dit beleidskader. Neem de hele werk- en ontwikkelingsketen onder de loep, daarbij meteen gebruikmakend van de nieuwe mogelijkheden die de wet gaat bieden. Zoom daarbij onder andere in op de volgende aspecten: A. Sint-Michielsgestel werkt i.h.a. goed samen met de bedrijven in de eigen gemeente. Stel iemand aan die contacten legt met deze bedrijven en zorg dat de arbeiders— indien nodig - door jobcoaches begeleid kunnen worden. Geef bedrijven zo kansen op goede werknemers en werknemers op goede contracten en kansen op vast werk. Er is een accountmanager/werkmakelaar in dienst die de koppeling legt tussen bedrijven in de regio en werknemers/uitkeringsgerechtigden. B. Werk bij laaggeletterden en/of mensen die de Nederlandse taal (nog) minder beheersen voor een Meester-Gezel-systeem. Werk dat eventueel samen uit met de jobcoaches. Dit gebeurt, waar mogelijk soms al, bijvoorbeeld bij de huishoudelijke hulp. Het is een goed advies om mee te nemen in ons participatiebeleid. C. Werk alleen met uitzendbureaus die voldoen aan een aantal door de gemeente belangrijk geachte regels willen werken. Dit betreft participatiebeleid. D.

Praat periodiek met burgers uit het Sociaal Domein die via uitzendbureaus werken over de omstandigheden en eventuele mogelijkheden om zich ook verder te ontwikkelen. Dit betreft participatiebeleid. E. Zorg —vanuit het principe 'De zwakste leerlingen moeten de beste docenten krijgen — er voor dat de Nederlandse taal overal op een adequaat niveau gegeven wordt. Deze problematiek niet aanpakken laat mensen hun hele leven in armoede en de gemeente het hele leven zorgen voor uitkeringen en andere ondersteunende middelen !! Dit betreft onderwijsbeleid. 5. Nieuwe kansen en mogelijkheden Op dit moment doen zich diverse bewegingen voor die ervoor zorgen dat er in de uitvoering meer mogelijk is. Dat biedt uitdagende kansen ! a. In de 'Participatiewet in Balans'gaat het over het vereenvoudigen en het minder streng maken van de Participatiewet. Uitgaan van: middels een perspectief van gedeelde verantwoordelijkheid, vertrouwen, menselijke maat, vereenvoudiging bestaanszekerheid, vakmanschap en doenvermogen. We zijn blij met dit rapport. Deze kansen nemen we zeker mee in de integrale visie sociaal domein, de uitvoeringsagenda en binnen de beleidsterreinen Inkomen en Participatie.

b. `Breed offensief' --- veroorzaakt door aanpassingen van uit het Rijk van de participatie wet, onder andere met aandacht voor gecertificeerde job coaching + maatwerk. Verwachtte wetswijziging in juni Deze aanpassingen voeren we door in de verordening sociaal domein en verwachten we deze zomer aan u voor te leggen. c. Een integrale aanpak van de problematiek is ook mogelijk gemaakt omdat het wetsvoorstel `WAMS' is aangenomen. Hierbij komt o.a. een wettelijk kader voor een gecoiirdineerde aanpak en meer maatwerk in voor. De WAMS maakt de omgang met de Avg gemakkelijker, in onze uitvoering handelen we waar mogelijk al 'in de geest' van de WAMS. 6. Integratie diverse opleidingen Daarnaast zijn wij van mening dat een aantal onderwerpen meer aandacht behoeven zoals de ondersteuning bij het leren van onze taal, het leren omgaan met ons geldsysteem en het vinden van de wegen in het gemeentelijk apparaat. Hierbij adviseren we diverse doelgroepen samen te voegen. Waar mogelijk zullen we dit doen en meenemen in de acties van de uitvoeringsagenda. We hopen hiermee tegemoet te komen aan de adviezen die door u zijn opgesteld. In onze reguliere afspraken praten we u graag bij over de stand van zaken. Tot slot zijn we over de uitvoeringsagenda met elkaar in gesprek en nemen we uw adviezen ter harte. Met vriendelijke groet, namen ollege van de gemeente Sint-Michielsgestel,