07.c - Accountantsverslag 2020 gemeente Sint-Michielsgestel.DEF.15.06-21
Tekst van het document
GEMEENTE SINT-MICHIELSGESTEL ACCOUNTANTSVERSLAG OVER HET BOEKJAAR 2020
Astrium Overheidsaccountants B.V.
Edelgasstraat 57, 2718 SX Zoetermeer www.astrium.nl
Tel: (079) 36 23 613 Fax: (079) 361 57 77
IBAN NL10RABO0322622360 BTW nr. NL810591625B01 info@astrium.nlKVK: 34168056
INHOUDSOPGAVE 1.
UITGANGSPUNTEN VAN DE CONTROLE ........................................................................................................................................................................................... 3
2.
MANAGEMENT SAMENVATTING ..................................................................................................................................................................................................... 5
3.
BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN......................................................................................................................................................................................................... 6
4.
DECENTRALISATIES OVERHEID ....................................................................................................................................................................................................... 11
5.
GRONDEXPLOITATIES ..................................................................................................................................................................................................................... 12
6.
VOORZIENINGEN EN SCHATTINGEN............................................................................................................................................................................................... 14
7.
INKOOP EN AANBESTEDING ........................................................................................................................................................................................................... 16
8.
ANALYSE VERMOGEN EN RESULTAAT ............................................................................................................................................................................................ 18
9.
INTERNE BEHEERSING .................................................................................................................................................................................................................... 22
10.
VENNOOTSCHAPSBELASTING ..................................................................................................................................................................................................... 23
11.
OVERIGE BEVINDINGEN ............................................................................................................................................................................................................. 24
Bijlagen A: Niet-gecorrigeerde controleverschillen B: Onafhankelijkheidsbevestiging en overige dienstverlening C: Overzicht met de belangrijkste afkortingen
2
1. UITGANGSPUNTEN VAN DE CONTROLE 1.1. Controleverklaring De jaarrekeningcontrole is uitgevoerd zoals overeengekomen in de opdrachtbevestiging. In het najaar van 2020 hebben wij de interimcontrole verricht, die gericht is op de interne beheersing binnen de voor ons relevante processen van de gemeente Sint-Michielsgestel. De interimcontrole hebben wij afgesloten met een managementletter. De controle in het voorjaar 2021 is gericht op de jaarrekening 2020 zelf. De uitgevoerde werkzaamheden resulteren in een controleverklaring bij de jaarrekening 2020 en een nadere toelichting via dit verslag van bevindingen. De controleverklaring kent een voorgeschreven format en zullen wij separaat toezenden. 1.2. Reikwijdte van de controle Met de opdrachtbevestiging heeft u ons de opdracht gegeven tot het controleren van de jaarrekening. De reikwijdte van onze controle staat hierin omschreven. Er is gedurende het verloop van de controle over 2020 op geen enkele wijze sprake geweest van een beperking in de reikwijdte van onze controle. Tijdens de uitvoering van de controleplanning hebben zich geen wijzigingen van materieel belang in de reikwijdte voorgedaan. Wij achten de reikwijdte van onze controle voor 2020 voldoende voor de doelstelling van onze controle. 1.3. Onafhankelijkheid Astrium Overheidsaccountants B.V.
(hierna: Astrium) is onafhankelijk van gemeente Sint-Michielsgestel en voor zover wij weten heeft zich geen inbreuk voorgedaan op de van toepassing zijnde regels en het beleid ten aanzien van onafhankelijkheid. Ons zijn geen relaties bekend tussen Astrium en de gemeente Sint-Michielsgestel, die naar ons professionele oordeel mogelijk van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bijlage B bevat een nadere uiteenzetting van onze onafhankelijkheid.
3
1.4. Materialiteit De materialiteit bij de planning en uitvoering van de jaarrekeningcontrole 2020 is € 704.620. Deze materialiteit vloeit voort uit het door de gemeenteraad d.d. 9 november 2017 vastgestelde controleprotocol, hetgeen voldoet aan de wettelijke minimumvereisten. Goedkeuringstoleranties Fouten Onzekerheden Rapporteringstoleranties Fouten Onzekerheden
Toelichting Bedrag 1% van de totale lasten (incl. reserve € 704.620 (2019: € 698.600) mutaties) 3% van de totale lasten (incl. reserve € 2.113.860 (2019: € 2.095.800) mutaties) Cf. controleprotocol Michielsgestel Cf. controleprotocol Michielsgestel
Sint- € 100.000 Sint- € 100.000
1.5. WNT De verantwoording op basis van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) in de jaarrekening hebben wij gecontroleerd met inachtneming van het specifiek daarvoor van toepassing zijnde controleprotocol, waarbij een afwijkende (lagere) materialiteit geldt. 1.6. SiSa regelingen Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachtingen accountantscontrole. Later in de rapportage komen wij terug op onze controlebevindingen ten aanzien van de SiSa regelingen en verantwoorden wij de verplicht voorgeschreven SiSa tabel met bevindingen.
4
2. MANAGEMENT SAMENVATTING Uitkomsten jaarrekeningcontrole Wij zijn voornemens bij de jaarrekening 2020 een goedkeurende controleverklaring te verstrekken. Ons oordeel omvat zowel de getrouwe weergave van vermogen en resultaat als de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties.
Het jaarverslag bevat de vereiste aspecten en is verenigbaar met de jaarrekening.
De in de jaarrekening gehanteerde continuïteitsveronderstelling is aanvaardbaar.
Uit de actualisatie van de grondexploitaties komt een licht negatief tussentijds genomen resultaat naar voren.
Op basis van de uitgevoerde spend-analyse blijkt een fout van €280.871 ten aanzien van rechtmatigheid naleving aanbestedingsrichtlijnen.
Bestuurlijke aandachtspunten De gevolgen van de Coronacrisis voor de samenleving zijn enorm. De gevolgen voor de gemeente zijn onzeker. In hoeverre de gemeente hierop verder kan gaan inspelen is daarmee ook onzeker, maar het verdient uw continue aandacht. In 2020 is het effect van de risico’s gekwantificeerd en wordt de reguliere opslag van 10% gehanteerd. De financiële positie van de gemeente is verbeterd. De ingezette kerntaken discussie zal ideeën voor verdere besparingen moeten opleveren. De gemeente is vanwege de urgentie van de coronacrisis voortvarend aan de slag gegaan met de Tozo regeling. De benodigde snelheid bij de totstandkoming en uitvoering van de Tozo impliceert dat er gevoeligheden en risico's zijn met betrekking tot de rechtmatigheid en misbruik en oneigenlijk gebruik. Desalniettemin geldt voor de Tozo dat de uitkeringen rechtmatig moeten worden verstrekt en dat misbruik en oneigenlijk gebruik zoveel mogelijk moet worden voorkomen. De gemeente heeft hier invulling aan gegeven door het M&O beleid vast te stellen. Hierin zijn de kaders opgenomen waarop de dossiers achteraf gecontroleerd moeten worden. Wij vragen de gemeente om hier in 2021 extra aandacht aan te besteden en de resultaten in een eindverslag te documenteren. Analyse van het weerstandsvermogen
30
Miljoenen
x 100000
Financiële resultaten 20 10
10 Benodigd
5
Aanwezig 0
0 Realisatie 2017
Realisatie 2018
Realisatie 2019
Begroot na wijzigingen
Realisatie 2020
In de jaren 2017 tot en met 2019 is ieder jaar een positief resultaat gerealiseerd, bij een begroot resultaat van (bijna) nihil. Met betrekking tot het resultaat van dit jaar verwijzen we u naar de nadere toelichting in hoofdstuk Jaarrekening (vanaf pagina 177).
2018
2019
2020
Uit de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing blijkt dat de aanwezige weerstandscapaciteit ruim voldoende is gelet op de onderkende financiële risico´s van uw gemeente. Financiële risico’s kunnen, mochten ze zich voordoen, opgevangen worden met de beschikbare weerstandscapaciteit.
5
3. BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN 3.1.
Eindoordeel naar aanleiding van de jaarrekening controle
Op basis van de door ons verrichte werkzaamheden zijn wij voornemens een goedkeurende controleverklaring af te geven bij de jaarrekening 2020 van uw gemeente. Deze goedkeurende strekking betreft zowel de getrouwe weergave van vermogen en resultaat in overeenstemming met het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV) als de financiële rechtmatigheid van baten, lasten en balansmutaties. Op basis van onze werkzaamheden zijn wij van mening dat de in de jaarrekening gehanteerde continuïteitsveronderstelling aanvaardbaar is. Op de geconstateerde - niet gecorrigeerde - controleverschillen komen wij afzonderlijk terug. Ze zijn gespecificeerd in bijlage A van dit verslag. Daarnaast hebben wij vastgesteld dat het jaarverslag de minimale wettelijk voorgeschreven informatie bevat, dat de inhoud van dit verslag geen tegenstrijdigheden bevat met de door ons gecontroleerde jaarrekening en dat het jaarverslag geen materiële afwijkingen bevat voor zover wij dat vanuit onze controle kunnen beoordelen. Wat betreft de WNT verantwoording hebben wij geen fouten of onzekerheden bij onze controlewerkzaamheden aangetroffen. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij de in de SiSa bijlage opgenomen specifieke uitkeringen geen fouten of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. 3.2.
Vermogen en resultaat
Het gerealiseerd resultaat (inclusief de mutaties in de reserves) bedraagt € 2.522.000 positief versus een begroot positief resultaat (na wijziging) van € 0 Bij het vaststellen van de jaarrekening verzoekt het College aan de Raad om onder meer niet bestede gelden (voor lopende projecten) over te hevelen naar het volgende verantwoordingsjaar. Deze overheveling vindt plaats via een storting in de vrije reserve op basis van de resultaatbestemming 2020 en zal mogelijk in het volgende verslagjaar weer worden onttrokken aan de vrije reserve na instemming met de gemeenteraad.
6
3.3
Sociaal Domein
Jeugdhulp - Zorg in Natura De accountant van de centrumgemeente ’s-Hertogenbosch heeft controlewerkzaamheden uitgevoerd t.a.v. Jeugdhulp. Wij hebben de uitgangspunten, de controleaanpak, en rapporteringstolerantie van PwC besproken op 3 november 2020. Hierbij hebben we vastgesteld dat de werkzaamheden van PwC aansluiten op de door ons noodzakelijk geachte werkzaamheden. Op basis van de uitkomsten van PwC hebben wij het volgende geconstateerd: Ten aanzien van LTA, overgenomen contractverplichtingen en Jeugdzorgplus heeft PwC een rapport van feitelijke bevindingen opgesteld. Dat betekent dat er geen accountantscontrole is uitgevoerd en niet met een redelijke mate van zekerheid geconcludeerd kan worden dat deze kosten getrouw en rechtmatig zijn. Uit de rapportage van PwC zijn geen zaken gebleken die tot een wijziging in onze controleaanpak hebben geleid. Gezien de getrouwheid en rechtmatigheid niet door PwC is gecontroleerd hebben wij hier zelf werkzaamheden op uitgevoerd. We hebben onder andere de controleverklaringen en productieverantwoordingen beoordeeld van de LTA leveranciers. Hieruit zijn geen bijzonderheden gebleken. Interne controle heeft een deelwaarneming uitgevoerd op cliënten die Jeugdhulp ontvangen welke wij hebben beoordeeld. Hierbij is onder andere de rechtmatige toekenning van de zorg beoordeeld en de juiste verwerking hiervan in de administratie.
Ten aanzien van de prestatielevering hebben wij de belprotocollen van interne controle beoordeeld. Hiervoor hebben we vastgesteld dat de juiste vragen zijn gesteld en er geen bijzonderheden zijn gebleken uit de antwoorden van de cliënten. WMO - Zorg in natura (nieuwe taken) De accountant van de centrumgemeente ’s-Hertogenbosch heeft controlewerkzaamheden uitgevoerd t.a.v. WMO nieuwe taken (begeleiding en dagbesteding). Wij hebben de uitgangspunten, de controleaanpak, en rapporteringstolerantie van PwC besproken op 3 november 2020. Hierbij hebben we vastgesteld dat de werkzaamheden van PwC aansluiten op de door ons noodzakelijk geachte werkzaamheden. Op basis van de uitkomsten van PwC hebben wij het volgende geconstateerd: De geleverde zorg met betrekking tot zintuiglijk gehandicapten is niet door PwC gecontroleerd op de rechtmatigheid van de prestatielevering. Hiervoor hebben wij nog aanvullend de controleverklaringen en productieverantwoordingen van de zorgaanbieders beoordeeld. Hieruit zijn geen bijzonderheden gebleken. WMO - Zorg in natura (oude taken) De WMO oude taken bestaan voornamelijk uit huishoudelijke hulp, hulpmiddelen vervoersvoorzieningen en woonvoorzieningen. Deze zorglasten vallen niet onder de controleaanpak van PwC.
Hiervoor hebben wij de productieverantwoordingen en controleverklaringen van zorgaanbieders beoordeeld en vergeleken met de financiële administratie. Hieruit zijn geen materiële verschillen gebleken. Tot slot hebben we een deelwaarneming uitgevoerd op de zorglasten welke niet door de controleverklaringen zijn gedekt. Hieruit zijn geen bijzonderheden gebleken.
7
Jeugdhulp en Wmo (PGB) De PGB’s voor Jeugdhulp en Wmo worden door gemeente Sint-Michielsgestel toegekend. De sociale verzekeringsbank (SVB) treedt op als serviceorganisatie voor de gemeente voor de behandeling en verwerking van deze PGB’s. De controleverklaring van de SVB is op 12 maart 2021 verstrekt. Evenals voorgaande jaren heeft de accountant van de SVB een verklaring met beperking verstrekt. De controleverklaring van de SVB geeft ook in 2020 onvoldoende zekerheid over de getrouwe en rechtmatige aanwending van de PGB-lasten van de gemeente en dat de rechtmatigheid van de betalingen nog niet voldoende zijn voor een goedkeurende verklaring. De gemeente heeft ten aanzien van de PGB’s aanvullende werkzaamheden verricht om de onzekerheden die voortvloeien vanuit de SVB te ondervangen. Hierbij zijn de volgende belangrijke controles uitgevoerd - Beoordelen prognose voor nog te verwachten betalingen 2021 met betrekking tot geleverde zorg 2020. - Interne controles door de gemeente voor de getrouwheid en rechtmatigheid van de betaalde zorg. - Budgetvergelijking tussen afgegeven budgetten gemeente en de budgetten zoals verwerkt bij de SVB. - Valideren geleverde zorg door contact met cliënten. Uit deze werkzaamheden zijn geen bijzonderheden geconstateerd.
8
Grondexploitaties Gemeente Sint-Michielsgestel heeft de exploitatieberekening van de grondexploitaties ten behoeve van de jaarrekening 2020 geactualiseerd. Wij hebben vastgesteld of de uitgangspunten aanvaardbaar zijn. De waarde van de balanspost voorraden per eind 2020 in de balans van gemeente Sint-Michielsgestel bedraagt € -916.859. De boekwaarde van de in exploitatie genomen gronden is als volgt opgebouwd: Complex
Risico
Centrumplan
Medium
Jacobskamp
Medium
Risico’s binnen dit complex zien met name toe op de nog te maken kosten. De nog te realiseren verkopen bedragen € 2,9 mio en zijn middels reeds gesloten verkoopopbrengsten gegarandeerd. Risico’s aan de opbrengstenkant blijven daardoor beperkt tot faseringsrisico’s, waar op dit moment geen aanleidingen voor zijn die te veronderstellen. Binnen het plangebied moet voor nog € 2,42 mio aan kosten gemaakt worden. Van deze kosten zijn de Civieltechnische-kosten [BWRM] het meest risicovol. Op deze kosten zijn geen indexeringen toegepast. Dit omdat er in het verleden aanbestedingsvoordelen zijn behaald doordat de kosten in de ramingen al te hoog zijn opgenomen. Dit is lager en voorzichtiger dan gemiddeld door andere gemeenten wordt gehanteerd. Risico’s binnen dit complex zitten zowel aan de opbrengstenkant als aan de kostenkant. Binnen de nog te realiseren verkopen ad € 1,62mio zijn de risico’s beperkt tot een prijsrisico. Gronden zijn middels overeenkomsten met de ontwikkelaars allemaal verkocht. Het risico zit besloten in de prijscomponent van de grondverkopen. Er is nl. een residuele toets overeengekomen wat de opbrengsten lager maakt, hiervoor is in de paragraaf weerstandsvermogen ook een risicoreserve gevormd. De prijsstelling middels residuele toetsing is toegestaan binnen het prijsbeleid van de gemeente.
Het faseringsrisico van de verkopen is ook hier aanwezig, alhoewel er geen aanleiding is om die te veronderstellen. De nog te maken kosten bedragen € 3,05mio. Op deze kosten zijn geen indexeringen toegepast. Dit omdat er in het verleden aanbestedingsvoordelen zijn behaald doordat de kosten in de ramingen al te hoog zijn opgenomen. Dit is lager en
Saldo van gerealiseerde kosten en opbrengsten per 31.12.2020
Geraamde nog te maken kosten
Geraamde nog te realiseren opbrengsten
Geraamde resultaat op eindwaarde
Geraamd resultaat op netto contante waarde
514k
2.420k
2.930k
4.2k
4k
-1.431k
3.054k
1.621k
2.2k
2k
9
voorzichtiger dan gemiddeld door andere gemeenten wordt gehanteerd. Totaal complexen
-917k
5.475k
4.551k
6.4k
6.2k
Onze conclusie is dat wij kunnen instemmen met de schattingen die door het College zijn gemaakt bij de actualisatie van de complexen en daarmee ook met de uitkomsten van deze actualisatie. In hoofdstuk 5 gaan wij nader in op de controle alsmede de uitkomsten daarvan inzake de grondexploitaties.
3.3. Voorzieningen Toereikendheid van voorzieningen, zoals opgenomen in de jaarrekening, is een belangrijk toetspunt in onze controle. Daarnaast hebben we beoordeeld of de gevormde voorzieningen voldoen aan de eisen en voorwaarden die de verslagleggingswetgeving voor de gemeente (BBV) daaraan stelt. Onze conclusie is dat een adequate onderbouwing aanwezig is voor de voorzieningen, waaruit blijkt dat de voorzieningen toereikend zijn. In hoofdstuk 6 gaan wij nader in op de controle van de voorzieningen.
10
4. DECENTRALISATIES OVERHEID 4.1.
Inleiding sociaal domein
Het College van de gemeente Sint-Michielsgestel is verantwoordelijk voor het opstellen van de jaarrekening. Bij het sociaal domein is de gemeente echter afhankelijk van diverse partijen, zoals de Sociale Verzekeringsbank (SVB), de gemeente ‘s-Hertogenbosch en tal van zorgaanbieders. Om verantwoording af te kunnen leggen over de lasten die samenhangen met het sociaal domein is de gemeente daarom afhankelijk van het verkrijgen van betrouwbare verantwoordingsinformatie van deze partijen. Uw gemeente heeft in aanloop naar de jaarrekeningcontrole, samen met centrumgemeente ’s-Hertogenbosch waar een belangrijk deel van de uitvoering van deze taken is belegd, veel energie gestopt in de verantwoording van de geldstromen die samenhangen met de decentralisaties. Onze bevindingen zijn als volgt:
Het landelijke controleprotocol is door uw gemeente van toepassing verklaard, op grond waarvan zorgaanbieders, die een verantwoording met een totaal declaratiebedrag WMO of Jeugd boven € 125.000 indienen, bij deze verantwoording een controleverklaring van hun accountant moeten aanleveren. Het beschikbaar zijn van een goedkeurende controleverklaring geeft een onderbouwing van de daadwerkelijke levering van de zorg (prestatielevering) door de zorgleverancier aan de rechthebbende. Op basis van deze verantwoordingen constateren wij: o Alle zorgaanbieders met een declaratieomvang > € 125.000 hebben een controleverklaring bij de jaarverantwoording ingediend, waarmee de prestatielevering onderzocht is door de accountant van de zorgaanbieder en is vastgesteld. o Zorgaanbieders met een declaratiebedrag lager dan € 125.000 hoeven geen controleverklaring in te dienen bij de jaarverantwoording. Hierdoor bestaat er onzekerheid over de prestatielevering. Gelet op de omvang van deze onzekerheid heeft uw gemeente besloten om afzonderlijke werkzaamheden voor de getrouwheid en rechtmatigheid uit te voeren. De omvang van de deelwaarnemingen van interne controle hebben wij als afdoende beoordeeld. Hierdoor hebben we voor de Zorg in Natura geen onzekerheden geconstateerd.
Constatering landelijk is dat van de SVB, die het beheer van de persoonsgebonden budgetten (PGB’s) uitvoert, geen sluitende informatie is ontvangen over de getrouwe en rechtmatige besteding van de PGB’s. De auditdienst van de SVB heeft op grond van zowel materiele als formele afwijkingen geen goedkeurende controleverklaring af kunnen geven bij de totale bestedingen op kasbasis in 2020. Desondanks zijn er mogelijkheden om de hiermee samenhangende onzekerheid te beperken. De onzekerheden met betrekking tot PGB middelen voor WMO zijn afdoende ondervangen door interne controle
11
5. GRONDEXPLOITATIES 5.1. Algemeen De gemeente heeft een relatief beperkte portefeuille van grondexploitaties ad €-916.858 waarin een passief grondbeleid wordt gevoerd. De omvang van de boekwaarde van de grondexploitaties heeft voornamelijk betrekking op de complexen Centrumplan en Jacobskamp. De grondexploitaties worden jaarlijks herzien door het College en ter goedkeuring voorgelegd aan de Raad. De gemeente stelt de exploitatie waar nodig geacht bij en vertaalt dit naar financiële gevolgen voor de netto contante waarde van de grondexploitatie. Omdat de actualisatie ook een bijstelling van de kredieten (budgetrecht) kan inhouden, is het van belang de voorgestelde aanpassingen kritisch te (blijven) beoordelen.
5.2. Gehanteerde parameters Er wordt door de gemeente geen rekening gehouden met kosten- en opbrengsteninflatie voor de nog te maken kosten en opbrengsten. Wij zijn het eens met de uitgangspunten van de gemeente op basis van het volgende: - De nog te maken kosten zijn in het verleden door de gemeente hoger ingeschat om hiermee hogere aanbestedingsvoordelen te behalen. Bij de beoordeling van de schattingen hebben wij geconstateerd dat de gerealiseerde kosten lager kunnen uitvallen dan begroot. Dit komt door de hogere inschattingen welke in het verleden zijn gemaakt voor het gehele project. - We hebben bij het beoordelen van de parameters gebruik gemaakt van het rapport van Metafoor. Dit betreft een bekend adviesbureau op het gebied van planeconomie. De inflatie voor de kosten op korte termijn betreft minimaal 2% volgens dit rapport. Wij hebben het verschil tussen de hogere ramingen in het verleden vergeleken met het effect van de kosteninflatie, hierbij is gebleken dat de ramingen hoger zijn geweest dan het effect van de kosteninflatie. Hiermee is voor ons voldoende aangetoond dat er geen aanleiding is om de kostenindexatie toe te passen - Tot slot wordt er ook geen rekening gehouden met een opbrengstenstijging. Er is sprake van projecten waar nagenoeg alle gronden reeds verkocht zijn met onderliggende overeenkomsten.
In deze overeenkomsten zijn vaste prijzen opgenomen zonder indexatie op de prijzen. Hierdoor is de stijging van 0% aanvaardbaar. De disconteringsvoet is bij de doorrekening door u gekoppeld aan het maximaal meerjarig streefpercentage van de ECB (Europese Centrale Bank) voor de inflatie binnen de eurozone, te weten 2%. Hiermee voldoet gemeente Sint-Michielsgestel aan de uitgangspunten zoals gesteld in de BBV-notitie. 5.3. Planning en programmering We willen hierbij benadrukken dat exploitaties onzekerheden en schattingselementen bevatten waarbij toekomstige opbrengsten en kosten aannemelijk moeten worden gemaakt door de gemeente. Om hierover voldoende controlezekerheid te krijgen hebben wij met behulp van "backtesting" inzicht gekregen in de kwaliteit van de inschatting door het College (oftewel wat betrof inschatting vorig jaar versus realisatie).
12
In het kader van "backtesting" en nog te realiseren opbrengsten en kosten merken wij het volgende op: De grondexploitaties hebben geen lange doorlooptijd meer. De kosten zijn in het verleden hoger ingeschat om aanbestedingsvoordelen te behalen. Hierdoor kan de realisatie lager uitvallen dan begroot. Woningbouw: In 2020 zijn op diverse (woningbouw) grondexploitaties verkopen gerealiseerd. Er is in 2020 voor circa € 4,90 mio aan verkopen gerealiseerd, hetgeen heeft geleid tot een daling van de boekwaarde in 2020 ten opzichte van 2019 voor de complexen Centrumplan en Jacobskamp. Tot slot zijn de complexen De Zeelder en Grinsel Triestpad afgerond. Bedrijventerreinen: gemeente Sint-Michielsgestel kent geen projecten waarop bedrijven zullen worden gerealiseerd. Wij willen graag benadrukken om ook gedurende het jaar te monitoren en in tussentijdse rapportages zichtbaar de realisatie versus prognoses te evalueren (Waar staat de gemeente t.o.v. planning? Waardoor een afwijking t.o.v. planning? Welke impact heeft een gewijzigde programmering? Etc.).
13
6. VOORZIENINGEN EN SCHATTINGEN 6.1.
Voorzieningen
Wij hebben gecontroleerd of de voorzieningen van gemeente toereikend zijn. Daarbij hebben we specifiek beoordeeld of de gevormde voorzieningen voldoen aan de eisen en voorwaarden van het BBV. In artikel 44 van het BBV is opgenomen dat voorzieningen (alleen) gevormd moeten worden voor: 1. Verplichtingen en verliezen waarvan de omvang op de balansdatum onzeker is, doch redelijkerwijs te schatten. 2. Op de balansdatum bestaande risico’s ter zake van bepaalde te verwachten verplichtingen of verliezen waarvan de omvang redelijkerwijs is te schatten. 3. Kosten die in een volgend begrotingsjaar zullen worden gemaakt, mits het maken van die kosten zijn oorsprong mede vindt in het begrotingsjaar of in een voorafgaand begrotingsjaar en de voorziening strekt tot gelijkmatige verdeling van lasten over een aantal begrotingsjaren. 4. Van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden. Overigens geldt dat altijd voldoende onderbouwing aanwezig dient te zijn alvorens een voorziening gevormd mag worden. Enkele voorzieningen lichten wij toe, vanwege gewijzigde uitgangspunten of vanwege de bijzondere situatie: Voorziening wachtgelden wethouders In 2020 heeft de gemeente Sint-Michielsgestel een nieuwe voorziening wachtgelden wethouders gevormd. Ultimo 2020 heeft een storting van €89.000 plaatsgevonden waarbij we de post als toereikend hebben beoordeeld.
Voorziening ouderdoms-en nabestaandenpensioen De gemeente Sint-Michielsgestel heeft de verplichtingen met betrekking tot ouderdoms en nabestaandenpensioen (ex)-wethouders verzekerd bij Loyalis (APPA). Dit jaar is een aanvullende dotatie van € 168.000 gedaan aan deze voorziening wethouders. De voorziening wethouders voldoet aan de BBVvoorschriften Voorziening riolering De gemeente classificeert de voorziening riolering als een voorziening artikel 44 lid 2 van het BBV (van derden verkregen middelen die specifiek besteed moeten worden). De mutatie op deze voorziening betreft het resultaat op het product riolering. Het resultaat op het product riolering bestaat enerzijds uit de ontvangen rioolheffingen en anderzijds uit de kapitaallasten van de geïnvesteerde bedragen in riolering en de kosten voor klein en groot onderhoud aan de rioleringen. Deze verwerkingswijze is conform het BBV. In 2020 was het tarief op realisatiebasis kostendekkend, waardoor het overschot op het product riolering is toegevoegd aan de voorziening. Wij adviseren het college om jaarlijks te blijven monitoren op basis van de GRP of de omvang van de voorziening riolering toereikend is c.q. blijft om de resultaten uit het product riolering te kunnen dekken. 14
Het college is verantwoordelijk voor het maken van schattingen bij het opmaken van de jaarrekening. Als accountant beoordelen wij deze schattingen:
Belangrijke schattingen
Mate van subjectiviteit
Onze beoordeling 2020
Toelichting
2019
Waardering van grond en gebouwen inclusief afschrijvingen
Laag
De afschrijvingstermijnen zijn vergelijkbaar met die wij bij andere gemeenten zien. Er zijn geen indicaties dat de afschrijvingstermijnen niet zijn afgestemd op de economische levensduur van de activa.
Waardering bouwgronden in exploitatie
Hoog
Zie toelichting paragraaf grondexploitaties 5.2. Conform voorgaande jaren worden er geen indexaties toegepast op de toekomstige kosten en opbrengsten. Hier staat tegenover dat de geprognosticeerde lasten in eerste aanzet hoger zijn en er aanbestedingsvoordelen behaald zijn in het verleden. Dat maakt de raming van de kosten optimistisch. De opbrengsten worden tevens niet geïndexeerd (voorzichtig). Wij hebben de optimistische en voorzichtige elementen in de waardering bewust in afzonderlijke kleuren (blauw/geel) tot uiting gebracht.
Voorzieningen
Gemiddeld
De saldi in de voorzieningen worden jaarlijks geactualiseerd en op een consistente wijze berekend. Aan de voorzieningen liggen toereikende berekeningen en onderbouwingen ten grondslag.
Waardering van deelnemingen en uitzettingen (Financiële Vaste Activa)
Laag
Er zijn geen indicaties dat een afwaardering van de boekwaarde van een deelneming of uitzetting noodzakelijk is.
Waardering debiteuren
Laag
Minimaal jaarlijks wordt de voorziening voor dubieuze debiteuren geactualiseerd. Wij kunnen ons vinden in de wijze waarop de voorziening voor de diverse soorten vorderingen bepaald is.
Legenda: 15
Evenwichtig
Voorzichtig
Optimistisch
7. INKOOP EN AANBESTEDING
Buiten de bandbreedte
Het normenkader voor de rechtmatigheidscontrole, zoals vastgesteld door het raad, bevat onder andere de Europese aanbestedingswetgeving. Bij onze jaarrekeningcontrole hebben wij aan de hand van een door uw organisatie uitgevoerde crediteurenanalyse (spend-analyse) gecontroleerd of de Europese aanbestedingswetgeving gedurende boekjaar 2020 is nageleefd. Naast inzicht in de rechtmatigheid van individuele dossiers geeft deze analyse ook inzicht in de beheersing van het inkoopproces, die (ook) het naleven van de aanbestedingswetgeving moet waarborgen. Daarbij zijn ons de volgende zaken opgevallen: De organisatie heeft zelf een inkoopanalyse uitgevoerd. Wij hebben vastgesteld dat de organisatie voldoende aandacht heeft voor het naleven van de Europese aanbestedingsregels. Wij adviseren hieraan in de organisatie continue aandacht te blijven geven waardoor de benodigde gedragsverandering bij degenen die inkopen gestimuleerd wordt. Het is van belang dat uw inkopers voldoende kennis en ervaring krijgen met betrekking tot de voorbereiding en uitvoering van hun inkopen. Wij geven u in overweging om in de spend-analyse naast de EU aanbestedingsregels ook de naleving van uw eigen inkoopbeleid te monitoren. De inkoopdossiers dienen een zorgvuldige raming van de waarde van de overheidsopdracht te bevatten.
In de praktijk is gebleken dat de onderbouwing hieromtrent niet altijd aangeleverd kon worden. Bijzondere aandacht wordt gevraagd voor de raming bij raamovereenkomsten. Zonder raming kan niet worden vastgesteld of er sprake is van een wezenlijke wijziging van de opdracht. Het contractbeheer is voor verbetering vatbaar. Centraal is er geen volledig inzicht in contracten, looptijden en contractafspraken. Het andere aandachtsgebied betreft inhuur van derden. We hebben opgemerkt dat de financieel consulenten hier goed zicht op hebben en dat de contracten (inclusief verlengingen) worden gemonitord. Voorgaand jaar hebben we de organisatie geadviseerd om een dynamisch aankoopsysteem (DAS) in te stellen voor de inhuurkrachten. De gemeente heeft hier gehoor aan gegeven door reeds afspraken te maken met meerdere gemeenten voor de gemeenschappelijke inkoop van inhuur. Er is samen met meerdere gemeenten een Europees aanbestedingstraject gestart voor inhuur van personeel. Voor inhuur van personeel is de intentie om gebruik te gaan maken van een Managed Service Provider (inhuurdesk). Dit traject wordt begeleid door BIZOB.
16
7.1. Naleving Europese Aanbestedingsrichtlijnen In de jaarrekening controle hebben we conform het normenkader ook werkzaamheden uitgevoerd voor de naleving van de Europese Aanbestedingsplicht. Tijdens de controle blijkt dat drie leveranciers niet overeenkomstig de Europese richtlijnen zijn aanbesteed. Voor het boekjaar 2020 is een bedrag van € 280.871 ten onrechte niet Europees aanbesteed. De onrechtmatigheden classificeren wij in fouten en onzekerheden. We hebben het bedrag in de tabel hieronder opgenomen. Boekjaar
Bedrag fout 2020
Bedrag onzeker 2020
2020
€ 280.871
n.v.t.
Totaal
€ 280.871
n.v.t.
Dit bedrag aan onrechtmatigheden hebben wij meegewogen in ons accountantsoordeel voor de rechtmatigheid ten behoeve van het boekjaar 2020.
17
8. ANALYSE VERMOGEN EN RESULTAAT 8.1. Eigen vermogen Het BBV kent een duidelijk onderscheid tussen resultaatbepaling (het gerealiseerde saldo van baten en lasten) en resultaatbestemming. Alle baten en lasten dienen via het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening te lopen. De gemeente mag geen baten of lasten rechtstreeks in het eigen vermogen muteren. Om het resultaat van de jaarrekening goed te kunnen begrijpen, is het van belang dat u inzicht heeft in wat het effect op de reserves van uw gemeente is geweest (x € 1.000). Resultaat 2020 De totale baten van uw gemeente over 2020 bedragen: De totale lasten van uw gemeente over 2020 bedragen:
(x € 1.000) 73.936 -71.267
Het resultaat bedraagt (saldo baten en lasten programma’s voor reservemutaties):
-2.669
Gedurende het jaar heeft u reeds voor diverse zaken besloten gelden te reserveren. Deze gelden zijn in de reserves gestort:
4.271
Tevens hebt u besloten tot het dekken van diverse uitgaven uit de reserves. Over 2020 betreft dit:
-4.417
Per saldo gedurende het jaar gelden toegevoegd (meer onttrokken aan de reserves dan toegevoegd):
-147
Gerealiseerd resultaat
2.522
18
Analyse van de financiële positie Met betrekking tot de financiële positie zijn een aantal kengetallen te benoemen, die wij hieronder hebben weergegeven (in vergelijking met de afgelopen twee boekjaren):
Netto schuld quote
Netto schuld quote zonder leningen
13% 5%
2018
2019
2020
50%
6%
2019
2020
20%
2%
10%
0% 2018
0% -13%
-10%
4,85%
4,45%
4%
30% 2018
-5%
Grondexploitatie / totale baten
40%
0%
0%
Solvabiliteit
2018
2019
2020
-2%
2019
2020 -1,24%
Op basis van deze kengetallen zien wij de volgende ontwikkelingen in de financiële positie van uw gemeente:
De netto schuld quote, bepaald door de langlopende schulden te delen door de totale baten, laat een dalende trend zien. De ratio geeft aan in hoeverre de schulden meer bedragen dan de jaarlijkse inkomsten. Wij stellen vast dat ruim wordt voldaan aan de gehanteerde norm van 130% van de VNG. De omvang is laag, en geeft geen signaal voor een verhoogd risico. Omdat bij leningen er onzekerheid kan bestaan of ze allemaal terug worden betaald, wordt bij de berekening van de netto schuldquote onderscheid gemaakt door het kengetal te berekenen, zowel inclusief als exclusief de doorgeleende gelden. Op die manier wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en ook wat dat betekent voor de schuldenlast. De streefwaarde van dit kengetal ligt onder 90% (inclusief leningen) of 130% (exclusief leningen).
Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe groter de weerbaarheid van de gemeente. De mate van weerbaarheid geeft in combinatie met de andere kengetallen een indicatie over de financiële positie van de gemeente. Dit kengetal geeft inzicht in de mate waarin de gemeente in staat is aan haar financiële verplichtingen te voldoen. De solvabiliteit, bepaald door het eigen vermogen te delen door het totale vermogen, was 31% en is gestegen naar 38%. De streefwaarde van dit kengetal ligt >30%.
De ratio grondexploitatie, zijnde de balanspositie grondexploitatie (bouwgronden in exploitatie) in verhouding met de totale baten, laat een daling zien van 4,45% naar -1,24%. De ratio bij uw gemeente blijft laag, wat duidt op een laag risicoprofiel. Het verhoudingscijfer is in lijn met de ontwikkeling die wij in de projecten zien en de fase waar deze zich in bevinden. De streefwaarde van dit kengetal ligt <35%. 19
8.2. Financiële positie Inclusief het resultaat 2020 bedraagt het eigen vermogen van de gemeente per ultimo 2020 € 19,3 miljoen. De reserves van uw gemeente zijn in 2020 met een bedrag van € 2.5 miljoen toegenomen. Dit sluit aan met het saldo van baten en lasten zoals dat is verantwoord in de programmarekening. De totale vermogenspositie wordt onder andere tot uitdrukking gebracht door middel van het solvabiliteitspercentage. Dit percentage wordt bepaald door het eigen vermogen te delen door het balanstotaal. Ultimo 2020 bedraagt dit solvabiliteitspercentage 37,79% (2019: 31,19%) waarmee de norm van 20% van de VNG wordt gehaald en de gemeente wordt geclassificeerd met een gemiddeld risico. De netto schuldquote bedraagt -2,65% (2019: 7,47%) .De ratio geeft aan in hoeverre de schulden meer bedragen dan de jaarlijkse inkomsten. Wij stellen vast dat ruim wordt voldaan aan de gehanteerde norm van 130% van de VNG en de gemeente op basis van de gangbare normen als een laag risico wordt onderkend. Het resultaat na mutaties (+ €2.522k) laat het beste het resultaat zien dat resteert na verwerking van de afspraken met de raad over de dekking van baten en lasten. De jaarrekening van gemeente Sint- Michielsgestel geeft middels de analyse begrotingsrechtmatigheid (pag 193 jaarrekening) inzicht in de belangrijkste oorzaken van de begrotingsafwijkingen.
Op alle programma’s zijn verschillen geconstateerd t.o.v. de begroting na wijziging; er zijn derhalve meerdere oorzaken voor het verschil verantwoordelijk.
20
8.3. Weerstandsvermogen Ten einde een oordeel te geven over de financiële positie van de gemeente dienen naast het eigen vermogen ook de risico’s zoals opgenomen in de risicoparagraaf te worden betrokken. In de jaarrekening zijn de risico’s weergegeven in de paragraaf weerstandvermogen en risicobeheersing. Evenals voorgaande jaren worden de risico’s periodiek geactualiseerd zodat een actueel inzicht bestaat in de risico’s. In de jaarrekening 2020 is de actuele stand van zaken ten aanzien van de risico’s opgenomen en laat zich als volgt samenvatten: De omvang van de geïnventariseerde risico’s bedraagt € 2.458.111. De gemeente hanteert dit jaar een 10% risico-opslag voor de niet-kwantificeerbare risico's. Het is niet waarschijnlijk dat alle risico’s zich tegelijk voordoen, maar mocht dit het geval zijn dan is de Weerstandscapaciteit voldoende. Risico’s obv geraamde kansen 10% risico opslag Weerstandscapaciteit (inclusief positief resultaat 2020 €2,5 mio)
Structureel Incidenteel €1.731.618 € 726.495 € 277.485 € 6.638.903
Risico’s < € 100k €316.741
Totaal € 3.052.339 € 6.638.903
De volgende deling bepaalt de weerstandratio € 6.638.903 / € 3.052.339 = 2,18. Op basis van de weerstandratio van 2,18 kwalificeert de weerstandcapaciteit van gemeente Sint-Michielsgestel als uitstekend. Zoals ook in de paragraaf Weerstandsvermogen is vermeld, wordt gewezen op het feit dat van het positief resultaat van €2,5 mio uiteindelijk maar een deel van € 580.500 voor de algemene reserve bestemd is, zodat uiteindelijk alleen dat deel onderdeel zal gaan uit maken van de weerstandscapaciteit begin 2021.
8.4. Conclusie financiële positie Gemeente Sint-Michielsgestel beschikt over een voldoende gezonde financiële positie en is derhalve goed in staat om toekomstige tegenvallers, zoals nu onderkend op geld en op kans van het vóórkomen, op te vangen.
21
9. INTERNE BEHEERSING 9.1. Samenvatting bevindingen managementletter 2020 Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij een interimcontrole uitgevoerd. Deze interimcontrole is primair gericht op de bedrijfsvoering binnen de gemeente met name de opzet, het bestaan en de werking van maatregelen van administratieve organisatie en interne beheersing (AO/IB), voor zover van belang voor onze controle op de betrouwbaarheid van de in de jaarrekening opgenomen gegevens. Onze bevindingen, voortvloeiend uit de interim-controle, zijn vastgelegd in managementletter ten behoeve van het College. De samenvatting en conclusie uit de managementletter 2020 is als volgt: Conclusie Ons beeld is dat de administratieve organisatie en interne beheersing (de controles in de lijn, gecombineerd met de verbijzonderde interne controles) van gemeente Sint-Michielsgestel voldoet aan de daaraan te stellen eisen. De medewerkers die wij gesproken hebben, zijn betrokken bij de gemeente en hebben voldoende kennis van het taakveld waarin zij werkzaam zijn. Ten aanzien van de processen waarbij in het proces zelf nog onvoldoende interne controlewerkzaamheden zijn ingebouwd, zijn toereikende verbijzonderde interne controlewerkzaamheden ingeregeld. Bij de uitvoering van onze controlewerkzaamheden kunnen wij hierdoor goed gebruik maken van deze uitgevoerde aanvullende werkzaamheden.
Daarnaast concluderen wij dat uw gemeente continue werkt om de interne beheersing nog verder te optimaliseren. Dit blijkt concreet uit het daadwerkelijk oplossen van diverse bevindingen vanuit de managementletter 2019 alsmede het accountantsverslag 2019, maar ook vanuit het kritisch blijven analyseren van de bestaande processen en procedures. De gerapporteerde onderwerpen in de managementletter 2020 zijn / worden voortvarend opgepakt en in onderling overleg afgewikkeld. De onderwerpen met betrekking tot procesverbeteringen hebben wij een prioriteitsstelling meegegeven. Wij adviseren de gemeente deze onderwerpen gedurende de uitvoering te monitoren en de voortgang te bewaken. Tijdens de interimcontrole 2021 zullen wij de opvolging van onze adviezen beoordelen en hierover rapporteren in onze managementletter.
22
10. VENNOOTSCHAPSBELASTING 10.1. Vennootschapsbelasting Met ingang van 2016 vallen gemeenten (voor bepaalde activiteiten onder bepaalde voorwaarden) onder de werking van de Wet op de vennootschapsbelasting (Vpb). Deze wijziging is ingevoerd om publiekrechtelijke lichamen op dezelfde wijze te behandelen als private organisaties. Uw gemeente heeft de activiteiten destijds geïnventariseerd die (mogelijk) belastingplichtig zijn als gevolg van de invoering van de vennootschapsbelasting. Vervolgens heeft de gemeente deze activiteiten nader geanalyseerd, waarbij de gemeente gemotiveerd heeft aangegeven of, en in welke mate, de vennootschapsbelasting van toepassing is. Dit heeft niet geleid tot het opnemen van een Vpb-last aangezien de gemeente samen met een extern adviesbureau tot de conclusie is gekomen dat de gemeente geen Vpb-plichtige activiteiten kent. Overeenkomstig de landelijke ontwikkeling heeft ook gemeente SintMichielsgestel uitstel gevraagd voor het indienen van de belastingaangifte. Net als alle andere gemeenten is ook gemeente Sint-Michielsgestel in afwachting van een aantal uitspraken c.q. standpunten van de belastingdienst. gemeente Sint-Michielsgestel sluit zich hiermee dus aan bij de landelijke aanpak inzake de afwikkeling van de vennootschapsbelasting.
Pas na een eventuele afstemming met de belastingdienst of op het moment dat de definitieve aanslag wordt vastgesteld zal blijken óf en in hoeverre de fiscus de door de gemeente gevolgde standpunten overneemt. Om die reden kan de in de jaarrekening bepaalde belastinglast achteraf nog aan verandering onderhevig zijn. Desalniettemin zijn wij en het College van mening dat de vennootschapsverplichting, uitgaande van de nu beschikbare informatie, juist is verantwoord in de jaarrekening. We willen u erop attenderen om alert te blijven op Vpb-plichtige activiteiten en dit tussentijds te blijven monitoren. Het verrichten van nieuwe activiteiten kan leiden tot een Vpb-plicht en vraagt derhalve om een evaluatie.
23
11. OVERIGE BEVINDINGEN 11.1. Wijziging in verslaggevingsvoorschriften en overige wet- en regelgeving In de jaarrekening 2020 zijn geen stelsel- of schattingswijzigingen verwerkt. De gemeente heeft de jaarrekening conform het BBV opgesteld, waaronder de opname van de verplichte bijlage met taakvelden. 11.2. Bevestiging van het college Wij zullen van het College een ondertekende schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin zij aangeeft alles gemeld te hebben wat een belangrijke invloed op het financiële beeld van de jaarrekening 2020 kan hebben. 11.3. Bevestiging van het college Er zijn geen meningsverschillen met het management noch het College geweest en er waren geen beperkingen bij de uitvoering van onze controle. Naar onze mening is ons bij de uitvoering van onze controleopdracht door de medewerkers en het College van uw gemeente de volledige medewerking verleend en hebben wij volledige toegang tot de benodigde informatie gehad. 11.4. Wet Normering Topinkomens (WNT) De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is in werking getreden met ingang van 1 januari 2013. De WNT regelt niet alleen de openbaarmaking van topinkomens in de publieke en semipublieke sector, maar stelt ook maxima aan de hoogte van de bezoldiging van topfunctionarissen en tevens aan de ontslagvergoedingen.
Met ingang van 1 januari 2013 is bij wet vastgelegd dat rechtspersonen of organisaties die volledig of in aanzienlijke mate uit publieke middelen zijn gefinancierd, beloningen van topfunctionarissen openbaar dienen te maken, ook als deze de in de wet gestelde maximale bezoldiging van € 201.000 niet te boven gaan. Uit de werkzaamheden blijkt dat in 2020 voor de topfunctionarissen geen sprake van een overschrijding van de grensbedragen en dat de WNT juist is verantwoord in de jaarstukken. Naleving anticumulatiebepaling WNT niet gecontroleerd In overeenstemming met het controleprotocol WNT 2018 hebben wij de anticumulatiebepaling, bedoeld in artikel 1.6a WNT en artikel 5, lid 1, sub j Uitvoeringsregeling WNT, niet gecontroleerd. Dit betekent dat wij niet hebben gecontroleerd of er wel of niet sprake is van een normoverschrijding door een leidinggevende topfunctionaris vanwege eventuele dienstbetrekkingen als leidinggevende topfunctionaris bij andere WNT-plichtige instellingen, alsmede of de in dit kader vereiste toelichting juist en volledig is. In onze controleverklaring hebben wij bovenstaande expliciet opgenomen. 24
11.5. Single Information Single Audit (SiSa-Bijlage) De procedure die uw gemeente moet naleven bij de aanlevering van de bestanden aan het CBS is niet wezenlijk gewijzigd. Uw gemeente dient in een vast, voorgeschreven stramien een zevental documenten aan het CBS te leveren. De SiSa-bijlage die opgenomen is in de jaarrekening, is opgesteld door gemeente Sint-Michielsgestel. Wij hebben de SiSa-bijlage gecontroleerd op basis van de nota verwachtingen accountantscontrole SiSa 2020. Hierbij stellen wij de juistheid van de gegevens in de SiSa-bijlage vast. Wij willen benadrukken dat u als gemeente zelf verantwoordelijk bent voor de volledigheid van de te verantwoorden indicatoren zoals opgenomen in de SiSa-bijlage. Indien een ‘0’ is ingevuld, zijn wij bij uw organisatie nagegaan of deze terecht is ingevuld. Medewerkers van uw gemeente hebben dit aan ons bevestigd. In het kader van de totstandkoming van de SiSa-bijlage merken wij nog het volgende op. Bij de meest recente review van de Audit Dienst Rijk (ADR) van de accountantscontrole van de SiSa-bijlagen 2020 (de zogenaamde single review) hebben wij gemerkt dat deze dienst (zeer)kritisch is op de kwaliteit van de aangeleverde SiSa-bijlagen door de gemeenten en de hierop uitgevoerde accountantscontroles.
Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2020 in het kader van SiSa zijn verantwoord. Wij doen dit met een tabel, die wij ook opnemen als er geen fouten of onzekerheden geconstateerd zijn. Per regeling is hierin aangegeven of, en zo ja welke, financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd. Uit de hierna volgende SiSa tabel blijkt dat wij bij onze controle geen fouten of onzekerheden hebben geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden.
25
Nr.
Specifieke uitkering
Fout of onzekerheid
Financiële omvang in Euro’s
Toelichting fout/onzekerheid
FIN B1
Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek
n.v.t.
-
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
BZK C1
Regeling specifieke uitkering Reductie Energiegebruik
n.v.t.
-
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
OCW D8
Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)
n.v.t.
-
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
IenW E3
Subsidieregeling sanering verkeerslawaai
n.v.t.
-
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
IenW E20
Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021
n.v.t.
-
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
SZW G2
Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet _gemeentedeel 2020
n.v.t.
-
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
SZW G3
Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_ gemeentedeel 2020
n.v.t.
-
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
SZW G4
Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo) _gemeentedeel 2020
n.v.t.
-
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
26
VWS H4
Specifieke Uitkering Sport
n.v.t.
-
Geen bevindingen met invloed op financiële vaststelling.
Conform SiSa voorschrift vermelden wij in deze tabel ook de strekking van de controleverklaring bij de jaarrekening. Het betreft een goedkeurende strekking voor zowel getrouwheid als rechtmatigheid.
11.6. Fraude als onderdeel van de accountantscontrole In Nederland is de accountant wettelijk verplicht om alle ontdekte fraudegevallen te rapporteren aan het management van de organisatie. Hoewel wij een kritische houding hebben ten opzichte van risico’s van fraude in de jaarrekening, willen wij opmerken dat onze controle niet specifiek is gericht op het ontdekken hiervan. De accountant is wel verantwoordelijk voor het betrekken van frauderisico’s in de planning en uitvoering van zijn controleopdracht.
Wij hebben een fraudediscussie gevoerd binnen het controleteam en met de ambtelijke organisatie van gemeente Sint-Michielsgestel. Tijdens dit overleg is gesproken of het management aanwijzingen en of vermoedens heeft gehad voor de mogelijke aanwezigheid materiële onjuistheden als gevolg van fraude in de jaarstukken. Van het management hebben wij de bevestiging ontvangen dat er geen onregelmatigheden zijn geconstateerd waarbij het management of de werknemers zijn betrokken die een belangrijke rol spelen bij de maatregelen van interne beheersing, of anderen in het geval dat de fraude van materieel belang kan zijn voor de jaarrekening. Tevens hebben wij zelfstandig werkzaamheden uitgevoerd die erop gericht waren om het risico van het ‘omzeilen’ van de interne beheersingsmaatregelen door het management te detecteren. Wij hebben specifieke controles uitgevoerd op memoriaalboekingen en schattingen en hebben significante en ongebruikelijke transacties met behulp van gegevensanalyses onderzocht. Conclusie: Wij hebben tijdens de uitvoering van onze controle van de jaarrekening 2020 geen aanwijzingen verkregen dat er sprake is geweest van fraude. 11.7. Begrotingsrechtmatigheid De toe te passen normen voor het begrotingscriterium zijn gebaseerd op de artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet. Deze normen dient de gemeenteraad zelf nader in te vullen en te concretiseren.
Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het systeem van budgetbeheer en -bewaking moet waarborgen dat de baten en lasten binnen de begroting blijven en dat het College belangrijke wijzigingen of dreigende overschrijdingen tijdig meldt aan de gemeenteraad, zodat de gemeenteraad hierover tijdig (binnen het begrotingsjaar) een besluit kan nemen. Een systeem met onvoldoende waarborgen voor tijdige melding aan de gemeenteraad van budgetoverschrijdingen heeft het risico in zich dat het College inbreuk maakt op het budgetrecht van de gemeenteraad. 27
Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Een overschrijding van de begroting is altijd onrechtmatig, maar hoeft door de accountant niet in alle gevallen te worden meegewogen in zijn oordeel. Essentieel is dat de raad nadere regels kan stellen wanneer: 1. kostenoverschrijdingen die zijn gecompenseerd door direct gerelateerde baten; 2. kostenoverschrijdingen passend binnen het beleid en 3. kostenoverschrijdingen bij openeinderegelingen moeten meewegen bij het oordeel van de accountant. In die gevallen dat de gemeenteraad geen nader beleid stelt, geldt het uitgangspunt dat de accountant deze kostenoverschrijdingen niet betrekt bij de beslissing of hij al dan niet een goedkeurend rechtmatigheidsoordeel kan afgeven. Daarnaast moet de accountant deze kostenoverschrijdingen – waarvan het College in de jaarrekening moet aangeven dat de raad deze nog dient te autoriseren – in het verslag van bevindingen aan de orde stellen. Extra lasten die zijn gemaakt omdat extra opbrengsten daarvoor de ruimte bieden, terwijl deze extra lasten niet direct zijn gerelateerd aan de extra opbrengsten en waarbij de raad nog geen besluit heeft genomen over de aanwending van deze extra opbrengsten, zijn onrechtmatig.
In het kader van de begrotingsrechtmatigheid kijkt de accountant naar de lastenoverschrijdingen per programma (indien van toepassing in relatie met de batenoverschrijding). De overschrijdingen zijn goed herkenbaar in de jaarrekening opgenomen in de recapitulatie op pag 193 van de jaarrekening. Hier heeft de gemeente zelf een analyse opgenomen van de lasten overschrijdingen en investeringsoverschrijdingen die hebben plaatsgevonden. Met name bij programma Ruimtegevend bestuur is qua lasten een begrotingsoverschrijding gerealiseerd. Uit de analyse blijkt dat geen van de overschrijdingen mee hoeven te wegen in het rechtmatigheidsoordeel van de accountant. Wij zijn het eens met de analyse. Conclusie: De begrotingsoverschrijdingen zijn getoetst aan de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Geen van de begrotingsoverschrijdingen of overschrijdingen ten aanzien van de investeringskredieten tellen mee in ons rechtmatigheidsoordeel bij de jaarrekening 2020. 11.8. Betrouwbaarheid en continuïteit van de automatiseringsomgeving Onze jaarrekeningcontrole is gericht op het geven van een oordeel omtrent de jaarrekening zelf en is niet primair gericht op het doen van uitspraken omtrent de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking als geheel of van onderdelen daarvan.
Onze bevindingen daaromtrent raken dan ook slechts die onderdelen, die wij onderzocht hebben in het kader van de jaarrekening, wat wil zeggen dat wij ter zake geen volledigheid pretenderen. Op grond van artikel 393 lid 4, Titel 9 Boek 2 BW rapporteren wij onze bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking in dit verslag. Hierbij dient opgemerkt te worden dat de controle van de jaarrekening niet specifiek is gericht op de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. 28
Wij zijn van mening dat voldoende maatregelen zijn getroffen om de betrouwbaarheid en de continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking en informatievoorziening te waarborgen.
29
Bijlage A – Niet-gecorrigeerde controleverschillen Aard van de fouten
Rechtmatigheid
Getrouwheid
Niet naleven van de Europese aanbestedingsrichtlijnen
€ 280.871
n.v.t.
Totaal fouten
€ 280.871
n.v.t.
Rechtmatigheid
Getrouwheid
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
Totaal onzekerheden
n.v.t.
n.v.t.
Aard van de onzekerheden
Wij hebben van het College een schriftelijke bevestiging bij de jaarrekening ontvangen, waarin het College bevestigt dat geen sprake is van niet- gecorrigeerde fouten die, zowel individueel als in totaal, in het kader van de jaarrekening materieel (kunnen) zijn. De totale omvang van de foute onrechtmatigheden is lager dan de tolerantie van 1% van de totale lasten (€ 704.620) en heeft derhalve geen gevolgen voor de strekking van onze goedkeurende controleverklaring.
30
Bijlage B – Onafhankelijkheidsbevestiging en overige dienstverlening Bevestiging onafhankelijkheid In overeenstemming met de Nederlandse Corporate Governance Code dient de externe accountant mogelijke conflicten met betrekking tot zijn onafhankelijkheid, zowel in wezen als in schijn, onder de aandacht te brengen van het College en de gemeenteraad. Wij bevestigen dat onze onafhankelijke positie ten opzichte van de gemeente Coevorden in overeenstemming met de Nederlandse wettelijke en beroepsvoorschriften is gewaarborgd. Wij zijn van mening dat onze objectiviteit gedurende het afgelopen jaar niet is aangetast. Stelsel van waarborgen om onafhankelijke positie te waarborgen Astrium beschikt over een stelsel van maatregelen om onze onafhankelijke positie bij controlecliënten te waarborgen. Het stelsel van maatregelen is een integraal onderdeel van de bestuurlijke organisatie en van het voor de gehele organisatie van toepassing zijnde stelsel van kwaliteitsbeheersings- maatregelen. Bijgaande niet-limitatieve opsomming geeft u een indruk van de maatregelen die bijdragen aan het waarborgen van onze onafhankelijke positie: • Schriftelijke onafhankelijkheidsbepalingen waarin alle bestaande onafhankelijkheidsvereisten en de risico’s ten aanzien van de bedreiging van de onafhankelijkheid en de daaraan gerelateerde waarborgen zijn verwerkt.
• Procedures voor tijdige bekendmaking van de voorschriften en de daarin aangebrachte wijzigingen aan alle gevolmachtigden en werknemers bij Astrium. • Procedures voor de organisatie van periodieke training inzake de toepassing van de onafhankelijkheidsvoorschriften. • Procedures die erop gericht zijn dat onze gevolmachtigden en werknemers in specifieke casussen en omstandigheden de onafhankelijkheidsvoorschriften naleven. • De benoeming van professionals op seniorniveau die verantwoordelijk zijn voor het continu actualiseren van de procedures en voorschriften, de tijdige bekendmaking ervan en het adequaat functioneren van het gehele stelsel van waarborgen.
• Procedures voor een schriftelijke rapportage per controlecliënt waarin is vastgelegd of sprake is van omstandigheden die de onafhankelijkheid van de accountant die de controleopdracht uitvoert bedreigen, op welke wijze met potentiële bedreigingen is omgegaan en indien er bedreigingen zijn gesignaleerd, welke maatregelen dan zijn genomen om deze bedreiging voor de onafhankelijkheid weg te nemen. De vastlegging van deze beoordeling inclusief een gemotiveerde conclusie (de zogenoemde onafhankelijkheidsevaluatie) wordt in het dossier opgenomen. • Procedures die vereisen dat een daartoe geëigende afdeling binnen Astrium wordt geconsulteerd, als sprake is van een mogelijke aantasting van de onafhankelijkheid in relatie tot een specifieke cliënt. Indien de bestuursstructuur van de controlecliënt voorziet in een audit commissie of algemeen bestuur, overwegen wij ook een van deze beide instanties te raadplegen. De opzet en werking van ons stelsel van maatregelen worden periodiek door de externe toezichthouder getoetst. Interne roulatie Een te grote mate van vertrouwdheid of vertrouwen kan een bedreiging vormen voor de onafhankelijkheid van de accountant wanneer bepaalde leden van het controleteam geregeld en voor lange tijd aan de wettelijke controle van een controlecliënt meewerken.
Wij beoordelen de bedreiging voor de onafhankelijkheid die kan voortvloeien uit de langdurige betrokkenheid van andere leden van het controleteam bij de controleopdracht. Waar nodig nemen wij maatregelen om de bedreiging weg te nemen. Persoonlijke, zakelijke of financiële relaties met de gemeente Wij hebben een evaluatie gemaakt van persoonlijke, zakelijke en financiële relaties tussen Astrium, haar gevolmachtigden en haar medewerkers en de gemeente die van invloed kunnen zijn op onze onafhankelijkheid. Bij deze evaluatie zijn ons geen zaken gebleken welke aan u gerapporteerd dienen te worden.