2021-R-532m Informatieblad min. J&V Programma Flexibilisering Azielketen juni 2020

Toekomstbeeld

Naar een flexibel en effectief asielsysteem De omvang en de samenstelling van de asielinstroom verandert continu. Ook de beschikbaarheid van huisvesting en medewerkers is aan verandering onderhevig, bijvoorbeeld door krapte op de vastgoeden arbeidsmarkt. Op dit soort veranderingen moet het asielsysteem beter kunnen inspelen. Daarom werken de partners in de asielketen gezamenlijk aan een flexibeler en effectiever asielsysteem. Hoe dit asielsysteem eruit komt te zien leest u in dit informatieblad. Meer duidelijkheid

Met het toekomstige asielsysteem krijgen asielzoekers zo snel mogelijk duidelijkheid over de kansrijkheid van de asielaanvraag en kunnen zij zich eerder voorbereiden op integratie of terugkeer. De wachttijden in de opvang­ locaties worden beter benut en verhuisbewegingen worden beperkt. Op- en afschalen van opvanglocaties wordt meer voorspelbaar. Daardoor weten asielzoekers, bestuurders en bewoners van gemeenten met (toekomstige) opvang­ locaties beter waar ze aan toe zijn.

Drie typen opvanglocaties

In het asielsysteem van de toekomst zijn er drie typen opvanglocaties: de gemeenschappelijke vreemdelingen­ locatie (GVL), de satellietlocatie en de regionale opvang­ locatie (ROL). Een gemeenschappelijke vreemdelingenlocatie (GVL) is een middelgrote opvanglocatie waar de ketenpartners IND,

Juni 2020

COA, DT&V, KMar en politie samen onder één dak werken. Kenmerkend voor een GVL is dat op deze locatie alle werkzaamheden plaatsvinden waarvoor frequent contact nodig is tussen de asielzoeker én de keten­partners. Het is de bedoeling dat er in Nederland enkele GVL’s komen, verspreid over het land. Op een GVL start het asielproces. Tijdens de aanmeldfase wordt op een GVL zoveel mogelijk informatie over de asielzoeker verzameld. De ketenpartners beoordelen vervolgens samen hoe kansrijk de asielaanvraag is. Op basis van nationaliteit en het landenbeleid wordt er onderscheid gemaakt tussen drie soorten asielaanvragen: 1. evident kansrijke asielaanvragen; 2. evident kansarme asielaanvragen; en 3. overige asielaanvragen waarvoor de inschatting van kansrijkheid meer onderzoek vergt.

Na de aanmeldfase vindt het vervolg van de asielproce­ dure plaats. Dan wordt bepaald of een asielaanvraag wordt ingewilligd of afgewezen. Bij een afgewezen aanvraag bereiden de ketenpartners het vertrek voor, gebruik­makend van de informatie die tijdens de proce­ dure is ingewonnen. Een satellietlocatie is als het ware een ventiel voor de GVL. Op deze locaties worden asielzoekers opgevangen die (in een bepaalde fase van het asielproces) minder fre­ quent contact met de ketenpartners nodig hebben. Ook bieden satellietlocaties opvang aan groepen waarvoor een specifiek opvangregime gewenst is, zoals onderdak voor uitgeprocedeerde gezinnen. Op een regionale opvanglocatie (ROL) worden primair asielzoekers met een kansrijke aanvraag en vergunning­ houders geplaatst. Een regionale opvanglocatie is verbonden aan meerdere gemeenten in de regio, waar de vergunning­houder uiteindelijk wordt gehuisvest. In een regionale opvanglocatie krijgt de overgang van opvang naar huisvesting vorm, met activiteiten gericht op inburgering, integratie en vestiging in de gemeente. Asielzoekers met een evident kansrijke aanvraag volgen taallessen, cursussen en trainingen, die zo goed mogelijk aansluiten op de latere inburgering door gemeenten. Indien nodig kunnen op een regionale opvanglocatie ook andere groepen asielzoekers worden opgevangen.

Flexibele Opvang

Om beter mee te kunnen bewegen met de schom­ melingen van de instroom van asielzoekers, worden er afspraken gemaakt met bestuurlijke partners over flexibele en multifunctionele vormen van opvang. Zo kunnen op een opvanglocatie naast asielzoekers en vergunninghouders ook andere groepen woning­ zoekenden - gelijktijdig of na elkaar - worden onder­ gebracht. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan spoedzoekers, studenten, jongeren of arbeidsmigranten. Door opvanglocaties multifunctioneel in te zetten is het mogelijk om de asielopvang sneller op- en af te schalen, zonder dat locaties moeten worden geopend of gesloten.

Zo kunnen we tegen beperkte kosten flexibele opvang­ capaciteit aanhouden. Bovendien kan het gemengd wonen van asielzoekers, vergunninghouders en andere groepen bewoners een positief effect hebben op de activering van asielzoekers. En kan het bijdragen aan sociale verbinding in de wijk en het lokale draagvlak voor asielopvang vergroten.

Om het toekomstbeeld vorm te geven werken de ketenpartners IND, COA, DT&V, KMar, Politie, DJI en het ministerie van Justitie en Veiligheid samen met maatschappelijke organisaties, gemeenten, provincies en andere ministeries in het Programma Flexibilisering Asielketen. Voor meer informatie: flexibilisering.asielketen@minjenv.nl

Juni 2020