2021-R-532k Brief COA inzake antwoord op besluit (23 maart 2021) college 25 mei 2021 (A)

.'-.'-.

,a \ Àl! ./:\ ,',t ', -( -. - ') l , *_-l!/),í ., \,^--'13.,i ! at f I I t -

-.a, -'l

COA

L'

ij

Centraal Orgaan opvang asíelzoekers Postbus 3023, 2500 cE DEN I-IAAG

Riinslraat 8.

25I5 XP DEN ËIAAG

College B&W gemeente Boxmeer Postbus 450 GEMEENTE BOXMEER 5830 JX Boxmeer

zaak nr

telefoon 088-7157306 postadres Postbus 3023 25OO CE DEN HAAG

lnsek.: 26 MEI 2A21 reg.nr.: aÍd: Datunr

25 mei202l

inlichtingen bij

Onderwerp

Brief n.a.v. bestuurlij k

Telefoon

Judith van der Laar (regiomanager Midden-Zu id en

Zuid, amv-opvang) overleg gcmeente Boxmeer en COA,

d.d. l2 april202l ons kenmerk

2l u.00041 8

trrv brief

e-mail

j udithvanderlaar@coa.n I

aanvullende informatie

bijlage(n)

Geacht college,

Op maandag 12 april vond er bestuurlijk overleg plaats tussen een deel van uw cotlege (burgemeester dhr. Van Soest en wethouder mw. Hendriks - van Haren) en het bestuur en regiomanagement Zuid van het coA (bestuurslid dhr. Kapteijns, en regiomanagers mw. Van der Laar (amv-opvang) en dhr. Slinkert (reguliere opvang)). Tijdens dit constructieve overleg is er met name gesproken over de actuele situatie rondom azc Overloon. De volgende onderwerpen kwamen aan bod: ( l) de door uw college per direct gevraagde afuouw van de aanwezige amv-ópvang; (2) de opvang van zogenaamde 'veilige landers'; (3) de opvang en huisvesting van aan Boxmeer gekoppelde vergunninghouders. Wij gaan hieronder uitgebreider en specifieker in op deze drie onderwerpen. Eerst kijken we graag even terug naar de afgelopen periode.

Opvang asielzoekers sinds 2014 op azc Overloon Sinds 20 14 is azc Overloon in de gemeente Boxmeer gevestigd, en vanaf maart2}l7 worden er met een korte onderbreking in mei 2018 - op het azc ook alleenstaande, minderjarige vreemdelingen (amv) opgevangen. Onder de inwoners, ondernemers en ook in de lokale politiek is er altijd een behoorlijk groot en breed draagvlak geweest voor de opvang van asielzoekers in

uw gemeente. Conespondentie

uitsluitend

aao het postadres met

verrnelding van de datrnn en het kenmerk van deze brief

coA

Centr aal Orgaan opvang asielzoekers De vele vrijwilligers uit de genreente die actief zijn op en betrokken zijn bij het azc zijn hier een goed en duidelijk voorbeeld van. Wij waarderen dit draagvlak en deze betrokkenheid, en zijn de gemeente Boxmeer hier erkentelijk voor. Ook in ons gesprek hebben wij uw betrokkenheid gezien bij de opgave van Nederland om mensen op te vangen die hebben moeten vluchten uit hun land van herkomst. U geeft in uw brief van 30 maart jl., en gaf tijdens ons overleg, aan dat door overlast en een aantal criminele incidenten het draagvlak voor de amv-opvang in uw gemeente de afgelopen periode flink is aangetast. Er zijn zorgen om de veiligheid en de openbare orde, en het gevoel van onveiligheid onder een deel van de bevolking in de kernen Overlootr en Stevensbeek is toegenomen. Wij begrijpen deze zorgen zeer goed. Ook onze medewerkers en bewoners worden op azc Overloon cn diverse andere azc-locaties in het land helaas geconfronteerd met een (zeer) kleine groep bewoners die overlast veroorzaakt en criminele feiten pleegt. Wij keuren dit gedrag ten zeerste af. Er is ons alles aan gelegen dit stevig aan te pakken. Het COA is serieus en intensief met deze problematiek bezig, in nauwe samenwerking met uw gemeente en een groot aantal betrokken organisaties (Politie, OM, Ministerie van JenV en OV-bedrijven).

De aanstelling van drie ketenmariniers bijna twee jaar geleden, een vierde ketenmarinier sinds september vorig jaar en de inzet van het brede pakket aan lnaatregelen uit de Toolbox 'Aanpak overlastgevende en/of criminele asielzoekers' zijn hier duidelijke voorbeelden van. Pekket nmatregelen

Met u zijn wij in het (recentc) verleden in goed overleg tot een breed pakket aan maatrege len gekomen om overlast in de gemeente Boxmeer tegen te gaan. In (de bijlage bij) onze brief van l8 januari jl. staat een overzicht van de getroffen maatregelen en initiatieven. Voorbeelden zijn: uitvoeren leeftijdsschouw amv, inzet van de PON-pilot bij NIDOS, opleggen taakstraffen, mogelijkheid tot overplaatsing naar de handhavings- en toezichtlocatie (htl) in Hoogeveen, extra ondersteuning voor amv-locaties (via bijv. intercultural mediators en straatcoaches), TopXaanpak, LKO/Lokaal Keten Overleg (LKO) en Breed Ketenoverleg. De eerste resultaten hiervan zijn zichtbaar, maar we constateren ook dat we er nog niet zijn en dat

,'vehiervol opinmoetenblijvenzetten. lnhaarbriefvan l6maartjl.geeftdestaatssecretarisvan Justitie en Veiligheid, mw. Broekers-Knol, daarom een overzicht van de recente intensivering van de diverse maatregelen die zij met de ketenmariniers en het COA heeft besproken, naar aanleiding van de aanhoudende overlast in Boxtneer.

l). Afbouw amv-opvàng op azc Overloon In uw brief van 30 maart jl. en tijdens het bestuurlijke overleg op l2 apriljl. heeft uw college ons gevraagd om per direct te stoppen met de amv-opvang op azc Overloon. Hoewel wij deze wens betreuren, willen rvij hier zoveel als rnogelijk aan tegemoet komen" en nemen u graag mce in de haalbaarheid. In de door de gemeente Boxmeer en het COA afgesloten Bestuursovereenkomst is er plaats voor 50 amv. Om aan uw verzoek tegemoet te komen, zijn wij op l2 apriljl. direct gestopt met de instroorn van nieuwe amv, waardoor direct een daling van de bezetting is

.

.

gerealiseerd.

De afgelopen maanden zijn we stevig aan de slag geweest om in het hele land voldoende opvangcapaciteit te realiseren, ook voor amv. Deze zoektocht loopt moeizaam en minder

2van4

coA

Centraal Or g aan opv ang asielzoeker s

r

'

voorspoedig dan gewenst. Tegelijkertijd neemt de instroom van amv de laatste maanden wcer behoorlijk toe. Als gevolg hiervan zitten alle amv-opvanglocaties in het land vol en hebben lve vanwege tekort aan capaciteit op onze amv-procesopvanglocaties (zoals in Overloon) zelfs jongercn vcrsncld moeten doorplaatsen naar kleinschaligere woonvoorzieningen die eigenlijk bedoeld zijn voor andere jongeren. De grenzen hiervan hebben we echter ook bereikt. Dat betekent dat wij elke huidige amv-opvangplek in Nederland op dit moment hard nodig hebben. Daaruit vlocit voort dat r'vij de hLridige amv-opvang op azc Overloon vooralsnog niet verder afkunnen bouwen. Hiermee doen wij u desondanks een handreiking door voorlopig l0 amv-plaatsen niet op te vullen in Overloon zolang de landclijke bezeffing dat toestaat, om te voorkomen dat we jongeren op straat moeten zetten.

Natuurlijk is dit niet volledig hct door u gewenste resultaat. Tegelijkertijd staan wij voor het uitvoererr van de uitdagende opdracht die wij als nationale opvang-organisatie binnen Nederland hebben. Wij hebben de verantwoordelijkheid om ook alleenstaande jongeren die in Nederland asiel aanvragen een onderkomen cn begeleiding te bicden. Wij kunnen het ons niet veroorloven, noch als organisatie noch als samenleving, om deze jongeren de rug toe te keren en al helemaal niet op straat te zetten omdat lve geen plek voor hen hebben. Zeker niet na alles watze hebben meegemaakt in hun land van herkomst en hun - vaak gevaarlijke en ingrijpende - reis naar Nederland. De menselijk maat, die momenteel volop in de maatschappelijke discussie wordt aangehaald, geldt ook voor hen.

Uiteraard spannen wij ons - samen met onze netwerkpartners - tot het uiterste in om deze opvang zonder noemenswaardige overlast te laten plaatsvinden . Zodrawij ruimte hebben in de amvopvangcapaciteit in het land, laten wij dit zo spoedig mogelijk aan u wetcn. Zodatwij de amvopvang in Overloon in zorgvuldigheid verder kunnen afschalen.

2).

Opvang van veilige landers op

Overloon waar mogelijk afbourven ^zc Op l2 apriljl. is in het hestuurlijk overleg ook gesproken over de opvang van zgn.'veilige landers' op azc Overloon. Wij hebben reeds een maatregel getroffen die het aantal veilige landers op onze azc's, zoals in Overloon, omlaag brengt. Sinds september 2020 heeft het COA de pilot sobere opvang voor Spoor 2 asielzoekersr ingericht op twee asielzoekerscentra elders in het land. Wij merken dat deze gerichte wijze van opvang steeds meer zijn vruchten begint afte rverpen, en onze strategie ondersteunt om asielzoekers uit Spoor 2 niet langer op te vangen op de reguliere azc-locaties in het land. De asielketen spant zich er nu voor in om zo snel mogelijk geen nieuwe asielzoekers uit Spoor 2 toe te laten tot de reguliere opvang. Overigens vormen kwetsbare Spoor 2 asielzoekers daarbij een uitzondering.

I Veilig land of legaal vcrblr.jf in een ander EU-lanrl. Evident

kansarme asielaanvragen kunnen snel rvorden behandeld en

afgervezen voor asielzoekers atkomstig uit een veilig land van herkomst ofdie al elders in de Europese Unie bescherming hebben: 'veilige landers'. Deze vreemdelingen gaan niet de AA-procedure in.

3van4

,.: r \.,4-"-,',

i x'-\,,--':' ./,' \f

-- J//-):!.1 i ; ',.!1, I

coA

Centr aal Or gaan opv ang asielzoekers Wij hopen dat dit tegemoet konrt aan uw verzoek, en dat u begrip heeft voor het feit dat het COA de wettelijke taak heeft om alle asielzoekers op een goede manier op te vangen.

Zoals op l2 april jl. is aangegeven, is toezeggen dat er op azc Overloon voortaan helemaal geen veilige landers meer opgevangen zullen worden voor het COA helaas geen optie. Dat heeft er mee te maken dat het letterlijk uitsluiten van mensen op basis van hun nationaliteit, ongeacht hun individuele en persoonlijke situatie, wettelijk niet is toegestaan. Op de tweedc plaats past een

'landenbeleid' niet op het beleid van het COA, waarbij een gebalanoeerde landelijke spreiding van asielzoekers bij de plaatsing op onze asielzoekerscentra belangrijk is.'Tenslotte hebben ook asielzoekers uit veilige landen wettelijk recht op opvang in Nederland; en krijgen sommigen van hen op basis van hun individuele situatie ook een verblijfsvergunning. Slechts een zeer klein deel van de veilige landers zorgt voor overlast; de groep als geheel is zeer divers. Zo zitÍen in deze groep ook gelinnen, mensen die vanwege geloof, geaardheid of beroep (bijvoorbeeld journalist) gevlucht zijn, alleenstaande vrouwen en rnensen die vanwege hun politieke activiteiten moesten vluchten. Zoals staatssecretaris mw. Broekers-Knol bij een soortgelijk verzoek elders in het land al zei: "Dat (het niet meer instromen van veilige landers) kan ik niet toezeggen. Ik kan wel toezeggen dat we dc overlast ccht heel stevig en serieus aanpakken". En dat is exact wat we monrenteel aan het doen zijn in Overloon en Boxmeer, met de hiervoor aangegeven aattpak.

3).

Streven naar plaatsing (op azc Overloon) van méór aan de gemeente Boxmeer gekoppelde vergun ninghouders Met het versneld aflrandeleu door de IND van de aanvragen van Spoor 2 asielzoekers en de meer gerichte opvang van deze groep op separate, sobere azc-locaties, ontstaat er ook meer ruimte op azc Overloon voor de opvang van vergunninghouders die specifiek gekoppeld zijn aan de gemeente Boxmeer. Zij kunnen dan tijdens hun tijdelijke verblijf op azc Overloon - in aftvaclrting van de toewijzing van een (huur)woning in Boxmeer - al gericht werken aan hun integratie- en participatieproces en het opbouwen van een breder en relevant nefwerk in de gemeente Boxmeer. Wij zetten ons in om deze groep op het azc Ovcrloon te vergroten.

Met bovenstaande drie punten hebben wij getracht - binnen de bestaande wet- en regelgeving, de opdracht vanuit het Rijk en onze landelijke verantwoordelijkheid - maximaal tegemoet te komen aan uw verzoeken. Ik hoop dat dit ook voldoende basis biedt voor onze gesprekken in de aankomende rnaanden inzake de verlenging van de bestuursovereenkomst. Mocht er bij u behoefte ziin aan een nadere of meer specifieke toelichting, dan zijn wij hier uiteraard graag toe bereid. Zoals eerder aangeboden, is ook het (volledige) COA-bestuur van harte bereid in gesprek te gaan met uw college. Wij komen desgewenst graagnaar Boxmeer toe en ook bent u meer dan welkom op ons hoofdkantoor in Den Haag, indien u daar prijs op stelt. Hoogachtend, Centraal Orgaan opvang asielzoekers

J

/ plv. bestuursvoorzitter

4van4