2021-R-472a Kadernota 2022 GR KCV
Tekst van het document
Kadernota 2022 CONCEPT
Gemeenschappelijke Regeling Kleinschalig Collectief Vervoer Datum: 18 december 2020 Concept vastgesteld door Dagelijks Bestuur
GR-KCV BRABANT NOORDOOST – CONCEPT KADERNOTA 2022
INHOUD Inhoud ..................................................................................................................... 1 1.
Inleiding ............................................................................................................. 2 COVID-19 .......................................................................................................... 2
2.
Ontwikkelingen .................................................................................................... 3 Vervoersvolume .................................................................................................. 3 Samenwerkingsovereenkomst Provincie.................................................................. 4
3.
Beleid ................................................................................................................ 5 Doel .................................................................................................................. 5 De wereld van mobiliteit ....................................................................................... 5
4.
Beheer ............................................................................................................... 6 Servicepunt Regiotaxi Noordoost Brabant ............................................................... 6
5.
Financiële uitgangspunten .................................................................................... 7 Weerstandsvermogen .......................................................................................... 7 Financiële uitgangspunten begroting 2022 .............................................................. 7
6.
Baten en lasten ................................................................................................... 8
7.
Bijdrage gemeente .............................................................................................. 9 Beheerkosten exclusief BTW ................................................................................. 9 Exploitatiekosten exclusief BTW............................................................................ 10
1
GR-KCV BRABANT NOORDOOST – CONCEPT KADERNOTA 2022
1.
INLEIDING
In deze kadernota presenteren wij de uitgangspunten van de Gemeenschappelijke Regeling Kleinschalig Collectief vervoer Brabant Noordoost (GR-KCV). Deze uitgangspunten hebben betrekking op de begroting 2022 en het meerjarenperspectief 2023-2025. In deze kadernota worden de ontwikkelingen geschetst welke mogelijk van invloed zijn op de exploitatie van het regiotaxivervoer in Noordoost-Brabant. Op basis van deze nota stelt het bestuur de kaders vast voor bedrijfsvoering en daarmee de begrote kosten. COVID-19 Sinds maart 2020 is heel de wereld getroffen door COVID-19. De gevolgen van dit coronavirus en de daarmee gepaard gaande RIVM-maatregelen dringen door tot alle haarvaten van de samenleving en onze economie. Dit heeft grote impact op het vervoersvolume, de exploitatie en de bedrijfsvoering van de GR-KCV Brabant Noordoost. De verwachting is dat dit tot ver in 2021 zal duren. Deze ontwikkelingen hebben ernstige consequenties voor ons regiotaxivervoer. Het is onzeker wanneer het normale leven weer langzaam opgepakt kan worden. Met deze onzekerheid is het moeilijk om een juiste inschatting van het vervoer in 2022 te maken. Normaal gesproken zou het jaar 2020 de basis vormen voor de uitgangspunten voor de begroting 2022. Aangezien 2020 niet representatief is voor de uitgangspunten is deze kadernota gebaseerd op het vervoersvolume 2019 en de begroting 2021.
Om inzicht te krijgen in de wensen en behoefte van de reizigers van de Regiotaxi NoordoostBrabant, is eind 2020 een enquête uitgezet onder de klanten van de regiotaxi. Doel van deze inventarisatie is om onze dienstverlening te optimaliseren. De resultaten van deze enquête kunnen van invloed zijn op het uit te voeren beleid van de GR-KCV. De uitgangspunten en kaders waarbinnen de GR-KCV werkt, zijn vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling Kleinschalig Collectief Vervoer Brabant Noordoost. De vertaling hiervan naar jaarlijkse begrotings- en verantwoordingsstukken gebeurt conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Deze kadernota markeert hiermee het startpunt van het begrotingsproces. De vertaling van deze kaders zullen hun plek vinden bij de totstandkoming van de begroting 2022-2025. Met deze kadernota: 1. Wordt voldaan aan artikel 34b van de Wet gemeenschappelijke regelingen, namelijk dat vóór 15 april de kaders voor de begroting 2022 aan de raden van de deelnemende gemeenten wordt gezonden. 2. Stelt het Algemeen Bestuur op 7 april 2021 de kaders vast op basis waarvan het Dagelijks Bestuur de conceptbegroting 2022 en de meerjarenramingen 2023-2025 opstelt. Behandeling van de begroting 2022 vindt plaats in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 8 juli 2021.
2
GR-KCV BRABANT NOORDOOST – CONCEPT KADERNOTA 2022
2.
ONTWIKKELINGEN
Sinds 1-1-2019 is Munckhof Taxi B.V. uit Horst de opdrachtnemer voor het regiotaxivervoer. Munckhof voert de regie en verzorgt met vijf lokale onderaannemers het vervoer in de regio Noordoost-Brabant. Vervoersvolume Eerder signaleerden we een trend dat er een toenemend beroep wordt gedaan op het Wmovervoer. De vervoerskosten laten in 2019 een aanzienlijke stijging zien. De ontwikkelingen in het vervoersvolume zijn grillig en kunnen sterk schommelen in de tijd. In de laatste maanden van 2019 en de eerste twee maanden van 2020 zagen we een toename in het gebruik van de regiotaxi. In januari en februari 2020 reden we gemiddeld 20.000 ritten. Als gevolg van de RIVM maatregelen ten gevolge van het coronavirus is het doelgroepenvervoer sinds maart gemiddeld nog maar 50% ten opzichte van voor de coronacrisis, met als dieptepunt 1.368 ritten in april. Een daling van 93%. Onzekerheden betreffende de beheersbaarheid van vervoer Naar aanleiding van de toename van het vervoer en de (vervoers)kosten in 2019 zou in 2020 en 2021 gezocht worden naar beheersmaatregelen om het gebruik van het Wmo-vervoer en de daarmee gepaarde vervoerskosten terug te dringen. Een van de mogelijkheden was het stimuleren van het OV-gebruik door middel van de ‘Voor Elkaar Pas’ en de ontwikkeling en stimulering van kleinschalige mobiliteitsoplossingen.
Deze projecten worden gefinancierd vanuit de projectsubsidie van de Provincie. Een deel van de projecten zijn door COVID-19 niet opgestart. Deze zullen opgestart worden op het moment dat de situatie omtrent COVID-19 het toelaat. Autonome ontwikkelingen De vergrijzing is één van de mogelijke factoren die de vervoersvraag beïnvloedt. De komende jaren zal onderzocht worden welke factoren de vervoersvraag beïnvloeden. Relatie met het Openbaar Vervoer In Noordoost-Brabant is het regiotaxivervoer, naast een voorziening in het kader van de Wmo, ook een aanvulling op het reguliere openbaar vervoer. Deze vorm van deur-tot-deur vervoer vormt daarmee een vangnet, wanneer mogelijkheden voor openbaar vervoer ontbreken. In de praktijk gebruiken veel vrije reizigers ook de Regiotaxi als er wel mogelijkheden zijn om de reis met het openbaar vervoer te maken. Omdat de regiotaxi ten opzichte van het reguliere OV een dure voorziening is, voert de Provincie sinds 2016 het “OV-advies”. Met deze maatregel hoopt de Provincie het gebruik van het openbaar vervoer te stimuleren voor momenten, locaties en doelgroepen waar dat redelijkerwijs mogelijk is. Medio 2018 is het Bindend OV-advies ingevoerd voor de vrije reizigers van Regiotaxi Noordoost-Brabant. De regio Noordoost-Brabant is een landelijk gebied waar het aanbod van het reguliere OV met name in de kernen is teruggedrongen.
We zien een sterk verband tussen de stijging in het Wmo-vervoer en de invoering van het OV-advies.
3
GR-KCV BRABANT NOORDOOST – CONCEPT KADERNOTA 2022
Vanwege het coronavirus zijn de buurtbussen sinds maart uitgevallen. De chauffeurs van de buurtbus behoren vanwege hun leeftijd vaak tot de kwetsbare groep. Op verzoek van de Provincie fungeert de regiotaxi sinds die tijd als vangnet voor het uitvallen van de buurtbussen. De vrije reiziger kon dan tegen het lagere Wmo-tarief gebruik maken van de regiotaxi indien er geen reguliere busverbinding voorhanden is. Vanaf 18 januari 2021 zijn de buurbussen coronaproof ingericht en gaan de buurtbussen weer rijden. Ontwikkelingen in de taxibranche Panteia heeft berekend dat de NEA-index voor taxivervoer in 2021 uitkomt op 1%. De twee belangrijkste ontwikkelingen die meewegen zijn de stijging van de cao-lonen een daling van de brandstofkosten in 2020. De coronacrisis, die sinds maart 2020 een zeer grote impact heeft op het taxivervoer, heeft geleid tot een sterk afgenomen omzet. Aangezien omzet geen onderdeel is van de kostenontwikkelingen van Panteia is dit effect niet meegenomen. De coronacrisis heeft naast de reguliere loon- en prijsontwikkeling van de diverse kostensoorten, ook invloed op de algehele kostenontwikkeling. De kostenontwikkelingseffecten zijn niet direct uit te drukken in één cijfer voor de gehele taxibranche. Deze effecten zijn daarom niet meegenomen in de kostenontwikkeling. Mogelijk worden deze wel meegenomen in de NEA-index 2022.
Code VVR Door een wijziging in de Code Veilig Vervoer Rolstoelgebruikers (Code VVR), de richtlijn voor rolstoelvervoer, veranderen kaders voor rolstoelen in het vervoer, in de zin van een normering die als voorwaarde wordt gesteld om vervoerd te mogen worden. Uitgangspunt is dat rolstoelgebruikers op een vaste zitplaats worden vervoerd. Kan dat niet, dan mogen ze alleen nog worden vervoerd in rolstoelen die voldoen aan de richtlijn ISO 7176-19. Deze zijn herkenbaar aan een haaksymbool. Voor deze maatregel die sinds oktober 2017 van kracht is, is een overgangsperiode afgesproken waarin rolstoelen zonder haaksymbool ook vervoerd mogen worden, mits ze goed vastzetbaar zijn. Deze overgangsperiode liep 1-7-2019. Met de voorliggende code VVR, is het probleem naar voren gekomen dat aangepaste rolstoelen met de voorliggende code niet meer met de regiotaxi vervoerd mogen worden. Op maat gemaakte rolstoelen kunnen immers geen crashtest ondergaan omdat er maar één exemplaar gemaakt wordt. Zij ontvangen dan ook geen certificaat ‘Code VVR’ en zouden volgens de richtlijnen niet met de regiotaxi vervoerd kunnen worden. Juist voor deze groep is vaak geen ander vervoer mogelijk. Inmiddels wordt gezocht naar een oplossing en is de invoering van code VVR vooralsnog tot 1-1-2022 uitgesteld. Samenwerkingsovereenkomst Provincie De Samenwerkingsovereenkomst met de Provincie eindigt per 1-1-2021.
De Provincie heeft per besluit in juni aangekondigd om vanaf 2021 de provinciale bijdrage in de beheerkosten naar rato van het aandeel in het vervoersvolume te verstrekken. Vanaf 2021 wordt de provinciale bijdrage in de beheerkosten van de GR-KCV bepaald aan de hand van het aantal verreden OV-ritten. Op basis van de afgelopen jaren zal deze bijdrage circa 10% van de beheerkosten zijn. Om de bijdrage in de beheerkosten geleidelijk af te bouwen maakt de GRKCV voor de jaren 2021 en 2022 gebruik van de overgangsregeling. Een deel van de projectsubsidie mag aangewend worden voor de beheerkosten. Dit betekent dat er in deze jaren minder in projecten kan worden geïnvesteerd. De verandering in de bijdrage van de Provincie heeft tot gevolg dat de financiële bijdragen van de 11 gemeenten hoger wordt.
4
GR-KCV BRABANT NOORDOOST – CONCEPT KADERNOTA 2022
3.
BELEID
Doel Het sociaal-recreatieve doelgroepenvervoer, voor mensen met een mobiliteitsbeperking, draagt bij aan de zelfredzaamheid van zijn gebruikers en hun mogelijkheden om maatschappelijk actief te zijn. De regio Noordoost-Brabant vindt het belangrijk dat aanvullende voorzieningen op het reguliere openbaar vervoer behouden blijven. Er moet altijd een vangnet beschikbaar zijn voor kwetsbare groepen waarvoor geen alternatief voorhanden is. Maar er moet wel voldoende grip blijven op de kosten, effectiviteit en efficiency ervan. De GR-KCV heeft 9.024 klanten met een Wmo-vervoerspas en 3.693 klanten met een OVregiotaxipas. Regiotaxi Noordoost-Brabant voert bijna 250.000 ritten per jaar uit. De gebruikers van de regiotaxi zijn veelal 75- plussers. Dit is in lijn met het gegeven dat veel mensen op hogere leeftijd vroeger of later te maken krijgen met een lichamelijke beperking. De wereld van mobiliteit De wereld van mobiliteit is echter sterk aan verandering onderhevig. Nieuwe technieken zorgen voor een andere manier van reizen. Burgers zijn steeds meer gewend aan het maken van flexibele keuzes. Zekerheid om te kunnen reizen van A naar B speelt hierbij een cruciale rol. De demografische ontwikkelingen, met name de vergrijzing, zorgen ervoor dat het gebruik van het Wmo-vervoer toeneemt.
Mensen blijven mentaal langer actief en zullen door hun fysieke beperkingen steeds meer een beroep doen op vervoersvoorzieningen. Het huidige vervoerscontract heeft een looptijd van 2019-2022. Wanneer gebruik wordt gemaakt van de optie tot twee maal een jaar verlenging, eindigt het contract voor het doelgroepenvervoer per 1-1-2024. De OV-concessie voor Noordoost-Brabant eindigt per 1-1-2025. Door de coronacrisis bestaat de kans dat de aanbestedingen voor de nieuwe OVconcessies uitgesteld worden. Om niet alle concessies gelijktijdig op de markt te plaatsen zal dit mogelijk ook voor Noordoost-Brabant gaan gelden. Omdat het OV- en doelgroepenvervoer communicerende vaten zijn, zullen we de komende jaren samen met de Provincie ernaar streven om de visie van de GR-KCV en de visie van de Provincie Noord-Brabant op elkaar aan te laten sluiten zodat; • • •
Een passend aanbod voor vervoer voor handen is voor iedereen; We een gecombineerde aanpak kunnen bieden met ruimte voor integrale oplossingen zoals bijvoorbeeld een flexibeler indicatiestelling; Een beheersbaar systeem ontstaat voor het vervoer.
5
GR-KCV BRABANT NOORDOOST – CONCEPT KADERNOTA 2022
4.
BEHEER
Servicepunt Regiotaxi Noordoost-Brabant Het Servicepunt Regiotaxi Noordoost-Brabant draagt zorg voor de uitvoering van het collectief en vraagafhankelijk vervoer voor de regio Noordoost-Brabant. Het Servicepunt wil zich de komende jaren verder ontwikkelen als kennispartner voor de gemeenten. Het Servicepunt kan als kenniscentrum fungeren en data en kennis betreffende vervoer inzetten om toekomstbestendig doelgroepenvervoer te borgen. De volgende kernwaarden zijn hierbij van belang: • • • •
Klantgericht en betrouwbaar Kostenefficiënt en duurzaam Innovatief en flexibel Kwaliteit en deskundigheid
Om dit te realiseren heeft het Servicepunt de afgelopen twee jaar gewerkt aan de ontwikkeling op het gebied van informatie- en kennismanagement en kwaliteitsbeheer door het doorontwikkelen van rapportage-instrumenten. Dit zullen we ook de komende jaren blijven doen. Binnen de kennis- en adviesfunctie ligt een belangrijke taak over het adviseren en daadwerkelijk ter hand nemen van de doorontwikkeling van het vervoerssysteem. Kennis, data en ervaring die ingezet kunnen worden om gemeenten te adviseren op welke punten beleid verbeterd en effectiever of efficiënter kan worden. Het doel van het Servicepunt hierbij is het creëren van een optimaal, duurzaam en toekomstbestendig vervoerssysteem waarin vervoer op langere termijn goed en betaalbaar aangeboden kan blijven aan alle inwoners van de regio Noordoost-Brabant. Daarnaast is sterk ingezet op het versterken van de interne en externe communicatie richting gemeenten, vervoerders, klanten en de omgeving van de klant. Met het vernieuwen van de website, het versturen van nieuwsbrieven, het ontwikkelen en verstrekken van managementrapportages aan de gemeenten en het houden van inloopspreekuren, is hieraan vormgegeven. De komende jaren zal deze ontwikkeling voortgezet worden en zullen wanneer de RIVM-maatregelen het toelaten de inloopspreekuren hervat worden.
6
GR-KCV BRABANT NOORDOOST – CONCEPT KADERNOTA 2022
5.
FINANCIËLE UITGANGSPUNTEN
De financiering van de GR-KCV bestaat uit een bijdrage van de deelnemende gemeenten en uit een eigen aandeel van de reizigers. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de vervoerskosten en de bedrijfsvoering conform de verdeelsleutel naar rato van inwoneraantal. Weerstandsvermogen Elk jaar vindt een inventarisatie plaats van de risico’s die de GR-KCV loopt en kan onderkennen. Deze risico’s worden zoveel mogelijk gekwantificeerd (hoogte van de mogelijke kosten maal kans-percentage dat dit zal voorkomen). De uitkomst van deze berekening wordt vermenigvuldigd met de factor 1,4 om een marge in te bouwen voor overige, onvoorziene risico’s. Voor de uitkomst van deze berekening houdt de GR-KCV een weerstandsvermogen aan, zodat mogelijke risico’s gedekt kunnen worden. Financiële uitgangspunten begroting 2022 Voorgesteld wordt om de begroting 2022 op basis van de volgende uitgangspunten op te stellen: • •
• •
•
• •
• •
Het vervoersvolume opgenomen in de begroting 2021 wordt als uitgangspunt genomen. Jaarlijks wordt de NEA-index toegepast. Voor de jaren 2022-2024 wordt gewerkt met een geschatte NEA-index van 3,3. Deze is gebaseerd op het gemiddelde van NEAindex 2019, 2020 en 2021, respectievelijk 2,2, 6,7 en 1,0. De beheerkosten 2022 zijn gebaseerd op een zo goed mogelijke inschatting van de diverse kostencomponenten, gecorrigeerd met de geschatte inflatiecorrectie. Voor de salariskosten wordt een inschatting gemaakt van de diverse kostencomponenten op basis van de meest actuele informatie. Indexatie van de salariscomponent gebeurt op basis van de beschikbare cao-informatie. Voor 2022 en volgende jaren wordt gewerkt met een percentage van 3%. Voor de overige bedrijfskosten is een index-percentage van 3% geraamd. Dit percentage is gebaseerd op de historische en toekomstige ontwikkelingen ten aanzien van overige kosten van de GR-KCV. Alle vervoerskosten worden op basis van daadwerkelijk gebruik met de deelnemende gemeenten afgerekend. De afrekensystematiek voor de overige kosten van bedrijfsvoering (beheer- loon- en kapitaalkosten) gebeurt op basis van het inwoneraantal per gemeente (peildatum 1-12020). Alle bedragen worden weergegeven exclusief BTW. Het vervoersvolume van de begroting 2022 geldt ook als uitgangspunt voor de jaren van de meerjarenbegroting.
7
GR-KCV BRABANT NOORDOOST – CONCEPT KADERNOTA 2022
6.
BATEN EN LASTEN
*De cijfers zijn inclusief niet af te dragen c.q. teruggevraagde BTW.
8
GR-KCV BRABANT NOORDOOST – CONCEPT KADERNOTA 2022
7.
BIJDRAGE GEMEENTE
Beheerkosten exclusief BTW
• •
De bijdrage van de gemeente in de beheerkosten wordt berekend op basis van het inwoneraantal peildatum 1-1-2020 (CBS). Vanaf 2021 is het aandeel van de Provincie in de beheerkosten naar rato aandeel OVritten. Naar verwachting zal deze bijdrage 10% zijn.
9
GR-KCV BRABANT NOORDOOST – CONCEPT KADERNOTA 2022
Exploitatiekosten per gemeente
De exploitatiekosten per gemeente zijn berekend op basis van de realisatie van het vervoersvolume 2019. Het aandeel in het vervoersvolume wijkt af van het aandeel klantenbestand in de gemeente. Deze afwijking kan verklaard worden door dat: • •
niet alle klanten gebruik maken van het Wmo-vervoer, door de ligging van gemeenten meer en/of langere riten worden afgelegd met de regiotaxi.
10
GR-KCV BRABANT NOORDOOST – CONCEPT KADERNOTA 2022
11